T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ..
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : K...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI :1- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI :3- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN: 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN: 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili ... havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait yükün taşınması ile ilgili olarak ... Acenteliği A.Ş.'nin akdi taşıyıcı ve ... İşletme Genel Müdürlüğü'nün ise fiili taşıyıcı olduğunu, ... Acenteliği A.Ş.tarafından ... günü rezervasyon teyidi verilmesi üzerine konteyner içine 19.940 USD değerinde fırın yüklediklerini, ... günü ... Acenteliği A.Ş.'nin kaza hakkında bilgilendirme yaptığını buna göre ... günü konteyneri taşıyan yük treni ile bir yolcu treninin ... yakınlarında çarpıştıklarını, konteynerin gemiye yüklenemeyecek şekilde zarar gördüğü için ...İnş. San. Ltd. Şti.'ne geri gönderildiğini, gümrükleme yapılmadığını net bir hasar tespiti yapılmadığını ve ürünlerin peyderpey Kayseri'ye gönderileceğini, gelişme oldukça ayrıca bilgi verileceğini ifade ettiğini, aradan uzun süre geçmesine ve net bilgi talep edilmesine rağmen başkaca bilgi verilmediği gibi ürün ve konteynerinde gönderilmediğini, ... tarihli noter ihtarı ile ya yükün hasarsız şekilde teslimiya da bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, bu ihtara ... Acenteliği A.Ş.'nin alt taşıyıcısı konumundaki ... İnş. San. Ltd. Şti.'nin cevap verdiğini ve ...'nin kazada ağır kusurlu olduğunu kendisinin ve ... Acenteliği A.Ş.'nin kusurlu bulunmadığını 162 adet fırından 24 tanesinin hasar gördüğü ve zararın 3.784 TL olduğunu bildirdiğini, müvekkili şirket yetkililerinin yaptığı incelemede ise en az 11.000 USD tutarında zarar tespit ettiklerini, 6762 sayılı TTK.787.maddesi uyarınca "Taşıyıcı aleyhine açılacak tazminat davalarının birinci ve sonuncu taşıyıcı aleyhine ikame edilmesi gerektiği"nin ön görüldüğünü, bu nedenlerle 11.000 USD karşılığı 19.800 TL'nin fiil tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kuruluş ile davacı şirket arasında herhangi bir hukuki ilişki olmadığını, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, ayrıca yetkili mahkemenin Ankara mahkemesi olduğunu, kaza sonrası hazırlanan yük teslim tutanağında ...'ye karşı kaza nedeni ile hiçbir tazminat davası açılmayacağının hüküm altına alındığını ilgili tarife ve yönerge hükümlerine göre tazminat talebini ancak göndericinin ileri sürebileceğini ayrıca yük değerinin fatura vb. belgelerle ıspat edilmediği sürece ... tarafından biçilen değerin esas alınacağını, müvekkili kuruluş aleyhine açılan haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Acenteliği A.Ş. vekili ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...'de mukim deniz taşıma firması ... S.A.'nın ... Acentesi olduğunu, davacı ile yükün Mersin-... arasında gemi ile taşınması için sözleşme yaptıklarını ve taşımada kullanılan konteyneri tedarik ettiklerini, konteynerin davacı firmanın merkesinin bulunduğu Kayseri'den Mersin Limanına trenyolu ile taşımasının diğer davalı ... İşletmesi tarafından yapıldığını bu taşıma işini dava dışı ...İnş.San. Tic. Ltd. Şti.'nin üstlendiğini, müvekkili firmanın sadece sözkonusu konteynerin Mersin Limanına taşınması için ...İnş.San.Tic.Ltd.Şti.'ne davacı tarafın talebini ilettiğini, müvekkili firma ile davacı arasında konteynerin tren yolu ile taşımasına yönelik bir sözleşme kurulmadığını, müvekkili şirketin ne tren yolu taşıması için bir fatura testiğini ne de taşıma belgelerinde kendi adının geçtiğini, bu nedenlerle davanın pasif husumet açısından reddi gerektiğini, kazanın yük treni makinistlerinin alkollü oldukları ve uyudukları sırada ters makasa girmesinden kaynaklandığını, tren şefinin görevini yapmadığını, ...'nin kazada ağır kusurlu olduğu ve müvekkili firmanın hiçbir kusuru olmadığını, süreçten davacıya bilgi verilmediği iddiasının doğru olmadığını, istenen zarar tutarının da fahiş ve tahmine dayalı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddini, mahkemece esasa girilmesi halinde olayda ... işletmesinin ağır kusurlu olduğunun tespiti ve tam zararın ... tarafından tazmin edilmesi gerektiğine karar verilmesini ve müvekkili firma açısından davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yanın üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Dava davacı vekili tarafından ilk olarak Kayseri (kapatılan) ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ... tarihinde açılmış, mahkemenin kapatılması ile dava dosyası mahkememize tevzi edilmiş, mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılan dosyada yargılamaya devam edilmiş, mahkememizce verilen ... tarih ... esas ve ... karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalı şirketler vekillerince temyiz edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesi tarafından verilen ... tarih ... esas ve ... karar sayılı ilam ile mahkememiz kararının her iki davalı yönünden de bozulmasına karar verilmiş, davacı vekilince yapılan karar düzeltme başvurusu ise Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli ... esas, ... karar sayılı ilamı ile reddedilmiş oldup, dava dosyası mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde ... tarih ... esas ve ... karar sayılı ilam ile, davacının davalı ... Acenteliği A.Ş. hakkındaki davasının reddine, davacının davalı ... Taşımacılık A. Ş. hakkındaki davasının kabulü ile, 27.230,68 TL tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans(ticari) faizi ile bilikte davalı ... Taşımacılık A. Ş.'den alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiş verilen karar davalı ... Taşımacılık A.Ş.vekilitarafından temyiz edilmiş, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile ... A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına dair karar verilmiş verilen karara karşı ... Taşımacılık A.Ş.vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı mı ile ... Taşımacılık A.Ş.vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile dairelerinin ... tarih ... esas ... karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, yerel mahkemem kararının bozulmasına, dair karar verilmiş bunun üzerine dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıda yazılı olan esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce bozma ilam öncesi üzerinde keşif yapılarak raporda aldırılan gaz ocaklarının bulunduğu yerin aradan geçen uzun süre nedeniyle tam olarak bilinmemesi hususuda nazara alınarak bu aşamada keşif yapılmadan yargıtay bozma ilamında belirttiği hususlar çerçevesinde mahkememiz iş bu dava dosyasının son bilirkişi raporunu veren makina mühendisi bilirkişiye tevdi ile yargıtay bozma ilamında belirtilen hususlar çerçevesinde ek rapor düzenlenilmesinin istenilmesine dair ... tarihli duruşmada karar verilmiş, Doç. Dr. ...'ın ... tarihli ek raporunda özetle; Mahkememizce aldırılan ... tarihli bilirkişi ek raporunun denetime açık olmaması nedeniyle itibar edilecek hüküm kurmaya elverişli Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde bilirkişi raporu aldırılması için, davacı vekilinin ... tarihli dilekçesinde bildirdiği eşyaların bulunduğu mahalde ... günü, saat 09:30'da keşif icrasına, refakete bir makine mühendisi alınmasına, bilirkişiden Yargıtay bozma ilamı da dikkate alınarak davacının toplam 162 adet ocakta oluşan hasar yönünden uğradığı zararın olup olmadığı, var ise miktarı konusunda gerekçeli ve denetime açık rapor aldırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, ... tarihinde keşif icra edilmiş ve sonrasında Doç. Dr. ...'nun mahkememize sunmuş olduğu ... havale tarihli raporda özetle; davacı firmanın kaza sonrası ihracat ürünlerinin hasara uğramasından dolayı 26.655,68 TL zarara uğradığını, dava konusu ürünlerin hasara uğramasında birinci derecede sorumlu tarafın ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü olduğunu, Kayseri'den Mersin Limanı'na ürünlerin taşınmasında aracı olan ... Acenteliği A.Ş. firmasının taşıma taahhüdünde bulunduğu anlaşıldığından bu işte ikinci derecede kusurlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.
Dava dosyasının rapor veren bilirkişi ...'na tevdii ile ... havale tarihli raporda belirtilen dava konusu ocaklar adet başına 50,00 TL hurda(sovtaj) bedelinin nasıl belirlendiğinin denetime elverişli şekilde Yargıtay bozma ilamı da gözetilerek açıklanması hususunda HMK'nın 281/2. maddesi uyarınca ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, Doç. Dr. ... tarafından mahkememize sunulan ... tarihli raporda özetle; açılan gazlı fırınların üzerinde trenlerin çarpışması esnasında ortaya çıkan darbeler neticesinde ezilmeler, gaz geçiş hatlarında az sızıntıları tespit edildiğini, dava konusu ürünlerin hasara uğramasından dolayı da bu ürünlerin kullanılmasının mümkün olmadığını ve kullanılması durumunda da gaz sızıntısının meydana gelme ihtimalinden dolayı risk derecesinin oldukça yüksek olduğunu, hurda fiyatının piyasadan alınan fiyatların birim fiyatların ortalaması olud 50,00 TL/Adet olarak belirlendiğini, davacı tarafın sonrası ortaya çıkan zararının 26.655,68 TL olduğunu, sonuç olarak da taşıma işinden birinci derecede ...'nin birinci derecede sorumlu olduğunu, Kayseri'den Mersin Limanı'na ürünlerin taşınmasında aracı olan ... Acenteliği A.Ş.firmasının taşıma taahhüdünde bulunduğu anlaşıldığından bu işte ikinci derecede kusurlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.
HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişiler Dr. Öğr. Üyesi ..., Dr. Öğr. Üyesi ... ve ...'ın mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; 162 adet gazlı tamboy fırına total pert işlemi uygulanması gerektiğini, dolayısıyla sovtaj değerinin hesaplanmasında tahmini - farazi yöntemlerin kullanılması yerine tam ve kesin sonuç alınabilecek yöntemlerin uygulanması gerektiğini, bir adet tamboy fırının parçalara ayrıldığında ve sınıflandırıldığında ve her bir malzeme grubuna göre tartılarak hasar tarihindeki hurda değeri üzerinden sovtaj değerinin hesaplanabileceğini, buna ilişkin 162 adet gazlı tamboy fırının sovtaj değerinin 3.872,49 TL olması gerektiğini, bu durumda davacının nakliyede zarar gören toplam 162 adet tamboy fırının hasar öncesi tutarından sovtaj değerinin çıkarılması ile davacı zararının hesaplanabileceğini, davacının hasardan kaynaklanan zararının 30.873,19 TL olduğunu mahkememize bildirmişlerdir.
Mahkememizce uyulmasına karar verilen bozma ilamı uyarınca yargılama yapmak usul ve yasa gereği bir zorunluluktur. Bu nedenle de bozma ilamında da belirtildiği üzere davalı ... Acenteliği A.Ş. ile davacı şirket arasında dava konusu emtianın Kayseri'den Mersin'e tren yolu ile taşınmasına dair bir sözleşme bulunmadığı gibi davalı ... Acenteliği A.Ş.'nin bu taşımayı üstlendiğine dair bir delil de dosya arasında bulunmamaktadır. Bu hususlar dikkate alınarak davacının davalı ... Acenteliği A.Ş. hakkındaki davasının reddine dair karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde zarar bedelinin tespiti amacıyla öncelikle sovtaj değerinin denetime elverişli şekilde açıklanması için bozma ilamı öncesi rapor veren son bilirkişiden ... tarihli ek rapor aldırımıştır. Bu ek raporda sovtaj değerinin kalem kalem nelerden oluştuğu husususunu denetime açık olarak açıklamaması nedeniyle mahalinde keşif icra edilmiş makine mühendisi bilirkişi olan Doç. Dr. ...'dan ... ve ... tarihli rapor ile ek rapor aldırılmıştır. Bu bilirkişinin de raporlarında mahkememizce uyulan Yargıtay bozma ilamının aksine görev ve yetki alanı içerisinde olmayan davalıların sorumluluk tespiti yoluna gitmesi yine sovtaj bedellerini kalem kalem nelerden oluştuğu husususunu denetime açık olarak açıklamaması nedeniyle, makine mühendislerinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden ... tarihli rapor aldırılmıştır. Bu rapor da kazada zarara uğrayan 162 adet fırının kullanılamayacak durumda olduğu tespit edilmiş ve fırın bedellerinden denetime elverişli şekilde kalem kalem hesaplanan sovtaj- hurda değeri tespit edilerek düşülerek davacının 30.873,19 TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu teknik konuda son aldırılan bilirkişi heyeti raporunun objektif, gerekçeli, yeterli, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle itibar edilmiştir.
...'nin sorumluluğundaki trende de meydana gelen kazadan ... Genel Müdürlüğü sorumlu olup bu kaza nedeniyle uğranılan zararı haksız fiil hükümlerine göre gidermekle yükümlüdür. Davacının zararının 30.873,19 TL olduğu tespit edilmekle bozma ilamı öncesindeki ıslah edilen miktardaki taleple bağlı kalınarak 27.230,68 TL üzerinden davanın kabulü gerekmiştir. Bu nedenlerle davacının davalı ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davasının kabulü ile, 27.230,68 TL tazminatın kaza tarihi olan 18/04/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans(ticari) faizi ile bilikte davalı ... Genel Müdürlüğü'nden den alınarak davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.
Yargıtay bozma ilamı sonrası bozma öncesi taraf değişikliği yapılıp Yargıtay kararı uyarınca taraf sıfatı kalmayan ... Taşımacılık AŞ hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davalı ... Acenteliği hakkındaki davasının reddine,
2-Davacının davalı ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davasının kabulü ile 27.230,68 TL'nin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine,
3-... Taşımacılık A.Ş.hakkında taraf sıfatı kalmadığından hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; Davacının ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davası yönünden alınması gereken 1.860,13 TL harcın davacı tarafından yatırılan 338,15 TL peşin harç ile 126,90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 465,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.395,08 TL harcın davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yatırılan 24,30 TL başvurma harcı, 338,15 TL peşin harç, 126,90 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 489,35 TL harcın davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan posta gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.401,95 TL yargılama giderinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-... Taşımacılık A.Ş. tarafından yapılan posta gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri, temyiz kanun yoluna başvuru harcı, keşif harcı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.264,30 TL yargılama giderinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak ... Taşımacılık A.Ş.'ye verilmesine,
8-... Acenteliği tarafından yapılan posta gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti ve temyiz kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 821,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak ... Acenteliği'ne verilmesine,
9-... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
10-AAÜT'ye göre hesap edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Acenteliği'ne verilmesine,
11-AAÜT'ye göre hesap edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden alınarak davacı tarafa verilmesine,
12-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı ... Acenteliği vekilinin ve ... Taşımacılık A.Ş.vekilinin yüzüne karşı vekilinin yüzüne karşı, ... Genel Müdürlüğü'nün yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. ...
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı
*5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*