T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ... Esas
KARAR NO : ...
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
A)MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI : ... - V
VEKİLİ : Av. ... - ...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 1...
B)BİRLEŞEN KAYSERİ .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [...
DAVALI : ... - ... Esentepe Mah. Sedat Sk. No:30 D .../ KAYSERİ
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : V
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
MAHKEMEMİZİN ... ESAS SAYILI ASIL DAVA DOSYASINDA:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02.09.2021 tarihinde yapılan taşeronluk sözleşmesi gereği Kayseri İli ... İlçesi ... Mahallesi ...Ada ... Parselde 5 adet villa projesinin “gro betondan başlayıp bodrum, zemin kat ve birinci kattan oluşan 3 tabliye kalıp-demir işçiliğini projeye uygun yetkili yapı denetim firmasının onayına kadar yapılacak demir, kalıp ve beton işçiliği taşeron tarafından yapılacağı, Gro beton üzerine serilen mebran işçiliğin taşeron tarafından yapılacağı şeklinde sözleşme yapıldığını, karşı tarafın sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediği için öncelikle edimlerini 2 gün içinde yerine getirmesi, getirmemesi halinde sözleşmeyi haklı sebeple tek taraflı olarak feshedeceklerini içeren İhtarnameyi göndermelerine rağmen karşı taraf şirketin edimlerini yerine getirmediğini, taşeronluk sözleşmesine göre iş bitiminde artan ve kalan malzemelerin taşerona ait olduğunu, inşaatta bulunan ve taşeron olarak taraflarına ait olan malzemelere davalı şirket yetkilisi ... tarafından el konulması üzerine, kaybolması, çalınması ya da zarar görmesi ihtimaline karşı inşaat alanında bulunan inşaat malzemelerimizin tespit edilmesi için Kayseri... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası ile delil tespitinde bulunduklarını, alanda bulunan malzemelerin keşif yapılmak suretiyle bilirkişi tarafından tespit edildiğini, tüm taleplere rağmen bilirkişi raporu ile tespit edilen malzemelerin karşı tarafa şirket yetkilisi tarafından müvekkiline verilmediğini, kullanılmaya devam ettiğini, müvekkiline ait inşaat malzemelerini kullanılmaya devam ettiği için aynen iadesini kabul etmediklerini ve bilirkişi tarafından hesaplanması suretiyle bedelinin belirlenmesini ve müvekkiline fesih tarihinden işleyen faiziyle birlikte bedelinin ödenmesine karar verilmesini, müvekkili şirketin yaptığı işin karşılığını alamadığını, taşeronluk sözleşmesindeki iş karşılığı sağlanan hakedişin KDV HARİÇ 246.000,00-TL, hakkediş kesintileri 14.000,00-TL toplam 260.000,00-TL’nin 204.620,00-TL’nin müvekkiline gecikmeli olarak ödendiğini, kalan 55.380,00-TL’nin ise ödenmediğini, ayrıca yapılan iş karşılığı 129.800,00-TL fatura kesildiğini ve faturanın 19.800,00-TL KDV’nin müvekkiline ödenmediğini, bu sebeple davalı şirketin müvekkili şirkete toplam 75.800,00-TL borcu bulunduğunu, müvekkilinin el konulan malzemeleri kullanamadığını ve onların yerine inşaat malzemesi almak ve kiralamak zorunda kaldığını, el konulan inşaat malzemelerinin belirtilen inşaat adresinde kullanıldığını, bu sebeple tapu bilgilerini paylaştıkları şantiye alanına müvekkilinin zararı giderilinceye kadar tedbir konulmasını, yargılama sonunda belirlendiğinde yükseltmek kaydı ile inşaat malzemeleri bedeli için şimdilik 500,00-TL, yapılan iş karşılığı müvekkiline ödenmeyen ücret için şimdilik 500,00-TL, inşaat malzemelerinin kira bedeli için şimdilik 500,00-TL olmak üzere şimdilik toplam 1.500,00 - TL ve tüm alacakları yönünden fesih tarihinden işleyecek yasal faiz ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görev itirazlarının olduğunu, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, zaman aşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 02/09/2021 tarihli taşeronluk sözleşmesi ile Kayseri İli ... İlçesi ... Mah. ...ada ... parsel üzerinde inşa edilecek 5 adet villa projesinin, istinat duvarı (beton), gro betondan başlayıp bodrum, zemin kat ve 1. Kattan oluşan her bir villa için 3 tabliye betonu işi içn kalıp ve demir işçiliğini projeye uygun yetkili yapı denetim firmasının onayına kadar yapılacak demir-kalıp ve beton işçiliği, gro beton üzerine serilecek membran işçiliği yapılmak üzere ayrıca beş adet villanın çatısının sıfır çam keresteden kullanılarak malzeme ve işçiliği taşerona ait olmak üzere yapımı konusunda anlaşıldığını, davacı taraf ile yapılan 02.09.2021 tarihli taşeronluk sözleşmesine göre 5 adet villanın her biri 85.000,00-TL olmak üzere toplamda 425.000,00-TL tutarında belirlenen işin 31.12.2021 tarihine kadar sözleşmeye uygun şekilde yapılarak müvekkili şirkete teslim edilmesi gerektiğini, ancak davacı sözleşme ile yüklendiği işi 31.12.2021 tarihinde bitiremediği gibi müvekkili şirketin Kayseri ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında yaptırmış olduğu tespite göre bitirebilme ihtimalinin olmadığını, bu tespite göre 425.000,00TL tutarlı toplam işin eksik imalat kısmı 247.000,00 TL olarak belirlenmiş olup davacının anlaşılan süre içerisinde işin yarıdan daha az kısmını ancak yapabildiğini, yapmış olduğu kısımda ise inşaatın hatalı ve eksik imalat şeklinde olduğunu, müvekkili şirketçe davacı tarafından düzenlenen hakedişlerin ödeme süresi içerisinde fazlası ile yapıldığını, davacı şirket yetkilisi... imzalı hakediş belgelerinden 22.10.2021 tarihli Villa5 ve Villa3 olarak belirtilen iki hak ediş toplamı (30.000+19.265,21TL ) 49.265,21 TL'nin müvekkili şirketin Kuveyttürk Katılım Bankası A. Ş hesabından davalı şirketi hesalarının hacizli olması nedeni ile talebi doğrultusunda oğlu Mahmut Sami Türk'ün hesabına aynı gün 22.10.2021 tarihinde havale/eft olarak gönderildiğini, Villa4 ve Villa2 başlıklı 02.11.2021 tarihli toplam (30.000+30.000) 60.000,00TL hakediş tutarından müvekkili şirketin davacı şirkete teslim ettiği pvc pencere tutarı olan 12.000,00 TL düşüldükten sonra 01.11.2021 tarihinde 20.000,00 TL hakediş öncesi avans olarak, 03.11.2021 tarihinde 15.000,00 TL ve 05.11.2021 tarihinde ....000,00 TL olmak üzere toplam 48.000,00 TL olarak yine Kuveyttürk Katılım bankası hesabından havale/eft olarak ... hesabına sözleşe de belirtilen 3 gün süre şartına uygun olarak ödendiğini, Villa 1 başlıklı 07.12.2021 tarihli hakediş tutarı olan 30.000,00 TL'nin ise 19.11.2021 tarihinde 10.000,00 TL ve 03.12.2021 tarihinde 20.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL olarak hakediş tarihinden önce havale/eft ile Mahmut Sami Türk adına ödendiğini, Villa 3+4 başlıklı 17.12.2021 tarihli 36.000,00 TL tutarındaki hakedişin ise davacınına imzası ile kabul ettiği müvekkili şirketçe davacının elemanlarına yapılan maaş ödemeleri ve diğer ödemeler düşüldüken sonra kalan 17.407,88 TL olarak 09.12.2021 tarihinde ... hesabına havale/eft ile haediş tarihinden önce ödendiğini, hatta bu tarihten davacı tarafından hakediş yapılmamış olmasına karşın 19.12.2021 tarihinde davacı talebi doğrultusunda işin bir an önce bitirilmesi için 10.000,00 TL havale / eft ile ... adına avans ödemesi yapıldığını, müvekkilinin Kayseri ...Sulh Hukuk Mahkemesinin...D. İş sayılı dosyasında yapılan tespit ve alınan rapor dikkate alındığında davacı tarafından hatalı ve eksik olarak yapılan işler toplamının 178.000,00 TL olduğu, müvekkilinin ödemesinin toplamının ise (bankaya ve davacının elemanlarına yapılan ödemeler) 207.922,81TL olduğu, müvekkilinin davacıya süresi içinde olmak kaydı ile 29.922,81 TL fazla ödemenin mevcut olduğunu, bu da zaten davacının süre içerisinde ödeme yapılmaması nedeni ile haklı fesih iddiasını ortada kaldırdığı gibi alacağınında olmadığını ispat ettiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde 14.000,00 TL hakediş kesintileri adı altında bir alacak talep edilmiş ise de bu alacağın neden kaynaklandığı hangi kesintileri kapsadığının açıklanmadığı gibi 02.09.2021 tarihli sözleşme de buna ilişkin bir madde de bulunmadığı gözetildiğinde davacının böyle bir alacağının bulunmadığını, davacının müvekkili şirkette bulunan inşaat malzemelerinin kullanımı nedeni ile müvekkili şirketten kira talep etmiş ise de davacının işi yarım bırakıp gittiği için malzemelerin inşaat alanı içerisinde dağınık ve bir çoğu kalıptan sökülmeden bırakıldığını, müvekkili şirketin ödemesini kendisi yaptığı kişiler tarafından bu malzemelerin sökülüp toplandığı ve uygun yerde istif edilerek muhafaza altına alındığını, müvekkilinin her hangi bir kullanımı söz konusu olmadığı gibi para ödemek sureti ile sökümü yapılarak istif ve muhafaza altına alındığını, ancak işin eksik ve hatalı yapılmış olması ve süresinde bitirilememiş olması nedeni ile iadesi ve talep edilen fazla ödeme ile uğradığı zararların tazminini güvence altına almak düşüncesi ile hapis hakkını kullanarak iade etmediğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN KAYSERİ .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında inşaat yapım işinden kaynaklı sözleşme imzalandığını, sözleşme bitim tarihi olan 31/12/2021 tarih olarak belirlenmiş olmasına rağmen sözleşmenin diğer tarafı olan taşeron firma, bitim tarihine kadar inşaatı bitirmediğini, istinat duvarını hiç yapamadığını, Kayseri ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile eksik ve hatalı iş yapıldığının belirlendiğini, yapılan işin tamamlanamaması nedeniyle noter aracılığıyla sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, müvekkili şirketin tespitten sonra eksik ve hatalı yapılan işleri bir başka taşeron firmaya yaptırdığını, ancak ülkedeki ekonomik kriz, işçilik bedelleri ve malzemelerdeki olağanüstü artış nedeniyle fark ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin oldukça fazla zarar ettiğini, davalının hakediş bedellerinin zamanında ödenmediğini iddia ettiğini, bunun üzerine Kayseri.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, hakediş ödemelerinin davalı şirketin banka hesaplarında haciz olması nedeniyle taşeron firma yetkilisinin oğlu ... adına açılan banka hesabına ödendiğini, eksik yapılan işler nedeniyle ayrıca İnşaat Mühendisi bilirkişiden uzman görüşü raporu alındığını, hakediş bedellerinin zamanında ödenmesine rağmen eksik ve hatalı yapılan işlerden dolayı müvekkili şirkete zarara uğradığını, bu zararların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Kayseri .... Sulh Hukuk mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyası celp edilmiştir.
... Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Kayseri İli ... İlçesi ... Mahallesi ...Ada ... parsele ait tapu kaydı celp edilmiştir.
Kayseri .... Noterliğine müzekkere yazılarak 14.01. 2022 tarihli ve ...yevmiye numaralı ihtarı ve ihtar tebliğ mazbatasının bir örneği celp edilmiştir.
Mahallinde 19/07/2023 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde bir mali müşavir bilirkişi, bir inşaat mühendisi bilirkişi ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişi hazır bulundurulmuş ve bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Keşif sonrası mali müşavir bilirkişi, inşaat mühendisi bilirkişi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 06/12/2023 tarihli raporda özetle;
1- Taraflar arasında 02.09.2021 tarihli “Taşeronluk Sözleşmesi” imzalandığı,
Sözleşmede yüklenici” ...İnş. Ltd. Şti. “İşveren ... Garden İnş., ...'nın, Kayseri/... İlçesi, ... Mah. .../... parsel üzerine inşa edilecek 5 adet villa projesinin: gro betondan başlayıp bodrum, zemin kat ve birinci kattan oluşan 3 tabliye için kalıp ve demir işçiliği ve gro beton üzerine serilecek membran işçiliğini projesine uygun yetkili yapı denetim firmasının onayına kadar” üstlenmiştir. Malzeme işveren tarafından tedarik edilecektir.
İş en geç 31.12.2021 tarihinde bitmiş olacaktır.
2/a- Davacı/yüklenici, işveren'in hak ediş ödemelerini zamanında yapmadığını, 55.380,00 TL bakiye alacağının ve 129.800 TL fatura kesildiği halde, bu faturanın 19.800 TL KDV'sinin ödenmediğini. yüklenici tarafından el konulan malzeme bedelinin ve malzemelerin kira bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini,
2/b- Davalı/işveren ise; birleştirilen dava dosyasında; davacıya 29.922,81 TL (şimdilik 1.000 TL) fazla ödeme yaptığını, yüklenicinin eksik-ayıplı imalatları ile işin süresinde tamamlanmaması nedeniyle: inşaat malzemelerinin fiyat farkından dolayı müvekkilinin uğradığı zararların tazminini talep etmektedir.
3- Taraflar arasında 6098 sayılı TBK 480. Maddesine göre; “Götürü Bedel” ile Taşeronluk Sözleşmesi imzalanmıştır.
Davacı/Yüklenici Çınaraltı G. Menkul Firması, Kayseri 6. Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesinde; muhatap ... Firmasına sözleşmenin fesih edildiğini, davalı/işveren ... Firması da; muhatap ... Firmasına Kayseri ... Noterliğinin ... yevmiye nolu İhbarnamesi ile sözleşmenin fesih edildiğini bildirmişlerdir.
4- Davacı/yüklenici şirketin, sözleşmeye konu 5 adet villada yaptığı ayıplı imalatların; gözle görünür açık ayıp olup: önemli ölçüde hatalı imalatlar olmadığından alçı-sıva uygulamaları ile giderilebilecek nitelikte olduğu, bunun için ilave olarak fazladan alçı-sıva malzemesi harcanacağı ve ince işçilik isteyeceği için işin yapıldığı yılın mahalli piyasa rayiçlerine göre toplam 40.000,00-TL ekstra harcama yapılması gerektiği,
5- Kayseri .... Sulh Hukuk Mah. ...D.iş Tespit Bilirkişi Raporunda;
Davacı tarafından 1. Villanın %25 'i, 2. Vıllanın %25'i, 3. Villanın %75'i, 4. villanın %75'i, 5. Villanın %10'unun tamamlanmış olduğunun tespit edildiği,
Tespit Bilirkişi Raporuna göre Villaların eksik iş bedelleri toplam 246.500 TL'dir.
6- Davalı/K. Davacı inşaat şantiyesinde bulunan ve hapis hakkı kullanıldığı beyan edilen malzemelerin. dava tarihi itibariyle sıfır malzeme bedelinin 697.000 TL olduğu, ikinci el kullanılmış olan bu malzemelerin ise bu bedelin yaklaşık olarak %10 tenzilatı ile 697.000 TL *%90 = 627.300 TL olacağı,
7- Davacı/yükleniciye ait kalıp malzemelerinin aylık kira bedelinin dava tarihinde 21.300 TL olacağı dava tarihi 16.06.2022 tarihinden keşif tarihi 14.07.2023 tarihine kadar geçen sürenin ... ay olduğu, buna göre kalıp malzemelerin ... aylık dönem kira bedelinin; ... ay* 21.300 TL/ay =276.900 TL olacağı,
8- Davalı/işveren'in 08.01.2022 (07.01.2022) tarihli hak ediş bedeli ve banka ödemeleri ile birlikte yaptığı ödeme tutarı da; kabul edilecek ise; yükleniciye yapılan ödeme tutarı; 199.407,05 TL olduğu,
Davacı/yüklenici, iş karşılığı olarak kendisine 204.620,00 TL ödeme yapıldığını kabul etmektedir.
Davacı tarafın, iş karşılığı ödendiğini kabul ettiği 204.620,00 TL ve Kayseri.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasında; sözleşmeye konu villaların gerçekleştirilen seviyeleri, yüklenicinin eksik-ayıplı imalatları dikkate alınarak; davacı/yüklenicinin götürü bedelli sözleşme nedeniyle;
A- Davacı/yüklenicinin, Yargıtay uygulamalarına göre gerçekleştirdiği imalat oranı kapsamında:
Davacı /yüklenicinin; 5 adet villa için gerçekleştirdiği İmalat Oranı Tutarı:
1. Villa : 21.250,00 TL
2. Vila :21.250,00 TL
3. Villa : 63.750,00 TL
4. Villa : 63.750,00 TL
5. Villa : 8.500,00 TL
Toplam : 178.500,00 TL
Ayıplı İş Bedeli : 30.000.00 TL
Fark Bedel : 148.500,00 TL dir.
Davacı/Yüklenicinin kabul ettiği ödeme tutarı: 204.620,00 TL - 148.500,00TL =56.120,00-TL Davacı/vükleniciye fazla ödenen tutar olacağı, (Talep: 29.922,81 TL)
B- Taraflar arasında imzalanan Taşeronluk Sözleşmesi 5. Maddesinde; her bir villa için iş sıralamasına göre; ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. İş sıralamasına göre; davacı/yüklenicinin gerçekleştirdiği imalat bedeli 246.000 TL olup;
Yüklenicinin ayıplı/kusurlu iş bedeli 30.000 TL nin, düşülmesi halinde;
246.000 TL - 30.000 TL =216.000,00 TL davacı/yüklenici lehine oluşan imalat bedeli olacağı,
Davalı/işveren'in 08.01.2022 (07.01.2022) tarihli hak ediş bedeli ile ve banka ödemeleri ile birlikte yaptığı ödeme tutarı da; kabul edilecek ise; yükleniciye yapılan ödeme tutarı; 199.407,05 TL olacağı,
İmalat Bedeli — Ödeme Tutarı 5 Fark Bedel (Yüklenici Alacağı)
216.000,00 TL — 199.407,05 TL (Ödeme Tutarı) = 16.592,95 TL Yüklenici lehine alacak miktarı olacağı hesaplanmıştır.
İş sıralaması ödemesine göre; davalı/işveren'in davacı/şirkete borçlu olup olmadığı, davalı/... Firmasının davacıya fazla ödeme yapıp yapmadığı konusunda takdirin mahkemede olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suretinin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı/Birleşen dosya davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor alınmıştır.
18/04/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
"...Davacı tarafın, iş karşılığı ödendiğini kabul ettiği 204.620,00 TL ve Kayseri .... Sulh Huk. Mah. ... D. İş dosyasında; sözleşmeye konu villaların gerçekleştirilen seviyeleri, yüklenicinin eksik-ayıplı imalatları dikkate alınarak; davacı/yüklenicinin götürü bedelli sözleşme nedeniyle;
A- Davacı/yüklenicinin, Yargıtay uygulamalarına göre gerçekleştirdiği imalat oranı kapsamında;
Davacı/yüklenicinin; 5 adet villa için gerçekleştirdiği İmalat Oranı Tutarı:
1. Villa : 21.250,00 TL
2. Villa : 21.250,00 TL
3. Villa : 63.750,00 TL
4. Villa : 63.750,00 TL
5. Villa : 8.500,00 TL
Toplam : 178.500,00 TL
Ayıplı İş Bedeli : 40.000,00 TL
Fark Bedel : 138.500,00 TL dir.
Davacı/Yüklenicinin kabul ettiği ödeme tutarı: 204.620,00 TL-138.500,00TL =66.120,00 TL
Davacı/yükleniciye fazla ödenen tutar olacağı, (Talep: 29.922,81 TL)
B- Taraflar arasında imzalanan Taşeronluk Sözleşmesi 5. Maddesinde; her bir villa için iş sıralamasına göre; ödeme yapılacağı kararlaştırılmıştır. İş sıralamasına göre; davacı/yüklenicinin gerçekleştirdiği imalat bedeli 246.000 TL olup;
Yüklenicinin ayıplı/kusurlu iş bedeli 40.000 TL nin, düşülmesi halinde;
246.000 TL - 40.000 TL = 206.000,00 TL davacı/yüklenici lehine oluşan imalat bedeli olacağı,
Davalı/işveren'in 08.01.2022 (07.01.2022) tarihli hak ediş bedeli ile ve banka ödemeleri ile birlikte yaptığı ödeme tutarı da; kabul edilecek ise; yükleniciye yapılan ödeme tutarı; 199.407,05 TL olacağı,
İmalat Bedeli - Ödeme Tutarı = Fark Bedel (Yüklenici Alacağı)
206.000,00 TL -199.407,05 TL (Ödeme Tutarı) = 6.592,95 TL yüklenici lehine alacak miktarı olacağı hesaplanmıştır.
NOT: Ana raporda; davacı/yüklenicinin ayıplı/kusurlu iş bedeli 40.000 TL olarak takdir edildiği halde; yüklenicinin gerçekleştirdiği imalat bedelinden maddi hata yapılarak “30.000 TL” ayıplı/kusurlu iş bedeli düşülmüştür. Maddi hata yukarıda düzeltilmiştir.
9- 5 adet villanın kalan inşaat işleri için kullanılacak olan demir, beton ve diğer inşaat malzemelerdeki fiyat artışlarından kaynaklanan zarar miktarının 140.000 TL olacağı hesaplanmıştır.
- Demir (demir miktarı x demir fiyat artışı) “ 20 ton x 4.500 TL/ton = 90.000 TL
- Beton (beton miktarı x beton fiyat artışı) “ 250 m³ x 200 TL = 50.000 TL
140.000 TL
10- İş sıralaması ödemesine göre; davalı/işveren'in davacı/şirkete borçlu olup olmadığı, davalı/... Firmasının davacıya fazla ödeme yapıp yapmadığı konusunda takdirin mahkemede olduğu" yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, tarafların rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davalı vekilinin ve davacı vekilinin itirazları dikkate alınarak mevcut bilirkişi heyetinden yeniden ek rapor alınmıştır. 18/12/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
1-Davalı/ Birleşen Dosya Davacı Vekilinin yapmış olduğu malzemelere kira bedeli belirlenmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğu itirazı kapsamında herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu,
2-Davalı/ Birleşen Dosya Davacı Vekilinin yapmış olduğu malzemelerin değeri fahiş olarak hesap edildiği itirazı kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda malzemelerin değeri konusunda herhangi eksiklik-hata-yanlışlık bulunmadığı kanaatine varıldığı,
3-Davalı/ Birleşen Dosya Davacı Vekilinin yapmış olduğu malzemelerin kira bedelinin yüksek olarak hesap edildiği itirazı kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda malzemelerin kira değeri konusunda herhangi eksiklik-hata-yanlışlık bulunmadığı kanaatine varıldığı,
4-Davalı/ Birleşen Dosya Davacı Vekilinin yapmış olduğu yapılan imalat miktarlarının farklı farklı hesaplanması ile ilgili olarak, ilk yapılan 178.500 TL lik imalat miktarı iş gerçekleşme yüzdelerine göre hesap edildiği, ikinci yapılan 206.000 TL ise sözleşmenin 5. Maddesine göre hesap edildiği, ana raporda ve ek raporda belirtilmiş olup takdirin mahkemeye ait olduğu,
5-Davalı/ Birleşen Dosya Davacı Vekilinin yapmış olduğu işin süresi içerisinde bitirelememiş olması nedeni ile kalan inşaatın yapımı için gerekli işçilik ve malzeme bedelindeki ekonomik koşullar nedeni ile yaşanan artış ve müvekkilin bu sebeple uğramış olduğu zararı noktasında 18.04.2024 tarihli ek rapor kapsamında hesaplama yapıldığı ve bu miktarın 140.000 TL olduğu kanaatine varıldığı, 18.04.2024 tarihli ek rapor sonuç kısmı 9. Maddede belirtildiği,
6-Davacı/ birleşen dosya davalı vekilinin yapmış olduğu hesaplanan 40.000 TL'lik maliyet, afaki nitelikte olup somut olayla bağdaşmayacak şekilde yüksek olduğu itirazı kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda malzemelerin değeri konusunda herhangi eksiklik-hata-yanlışlık bulunmadığı,
7-Davacı/ birleşen dosya davalı vekilinin yapmış olduğu Sözleşmenin 3. Maddesinin C bendi kapsamında müvekkile ait olan ve o günün rayiç fiyatıyla 15.000 TL değerindeki sarfiyat malzemelerinden (çivi, tel, kalıp yağı vs.) arta kalanlar da şantiyede kalmış olup davalı tarafından müvekkile teslim edilmediği konusunda herhangi bir değerlendirme yapılamadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu,
8-Ek bilirkişi raporunun sonuç kısmında belirlenen açıklamalarda herhangi eksiklik- hata-yanlışlık bulunmadığı kanaatine varıldığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı /birleşen dosyada davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı/birleşen dosyada davacı vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Mahkememizce yeniden heyet kurularak yeni bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişi ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişisi 09/07/2025 tarihli raporda özetle;
-Tarafların 2021 yılına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde olduğu, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğunun tespit edildiği,
-Taraf defter kayıtlarında davaya konu sözleşme ve içeriğine dönük bir kayıt tespit edilemediği, dosya kapsamında yer alan hakedişlerde yer alan tutar ve ödeme tarihleri ile bankadan yapılan ödemeler karşılaştırıldığında; davalının/birleşen davacının ödemelerinde gecikme olmadığının tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı asıl davada davalı/birleşen davada davacı vekilinin itiraz dilekçesi, asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Raporlar arasındaki çelişkiler, tarafların itirazları dikkate alınarak yeni bir heyet kurularak dosyada önceki ara karar doğrultusunda rapor alınmasına karar verilmiştir. Mali müşavir bilirkişi ve nitelikli hesep uzmanı bilirkişi 16/02/2026 tarihli raporda özetle;
-Davacının (birleşen dava) talebi hususunda (İnşaat Mühendisi Bilirkişi tarafından tespit edilmiştir) yapılmış olan incelemede ise ayıplı ve eksik işler yönünden 40.000 TL hesap edildiği, bu bedelin aşağıda yer alan hesaplamalar yapılırken nazara alındığını,
-Davacının yapmış olduğu imalat tutarı, taraflar arasında yapılan sözleşmede belirtilen götürü bedele işin fiziki tamamlanma oranı uygulanarak 178.500 TL olduğu inşaat mühendisi bilirkişi tarafından tespit edildiği, inşaat mühendisi bilirkişi tarafından davacının ayıplı ve eksik imalat tutarının ise 40.000 TL olarak belirlendiği, hal böyle olunca davacının net imalat tutarının 178.500 - 40.000 TL = 148.500 TL olarak hesaplandığı, davacının kabulünde olan 204.620 TL tutarındaki ödemenin bu tutarla karşılaştırıldığında davacıya fazladan 56.120 TL ödeme yapıldığının (davalı/birleşen davanın davacısının alacaklı olduğu) hesaplandığı, davacının (esas dava yönünden) inşaat malzeme bedeli olarak ise 627.300 TL alacaklı olduğu (İnşaat Mühendisi Bilirkişi tarafından tespit edilmiştir),
-Davacının (esas dava yönünden) inşaat malzemeleri kira bedeli için 276.900 TL alacaklı olduğu (İnşaat Mühendisi Bilirkişi tarafından tespit edilmiştir) yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı/birleşen dosyada davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı/birleşen dosyada davalı vekilinin 07/05/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalı/birleşen dosyada davacı vekiline tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı/birleşen dosyada davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı/birleşen dosyada davacı vekilinin 29/06/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki 02.09.2021 tarihli “Taşeronluk Sözleşmesi”, 6098 sayılı TBK’nın 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşmenin 5. maddesi uyarınca iş bedeli villa başına 85.000 TL, 5 villa için toplam 425.000 TL götürü bedel olarak kararlaştırılmış; aynı maddede iş sıralamasına bağlı kademeli (hakedişe dayalı) ödeme sistemi belirlenmiştir. Bedel bu yönüyle TBK m.480 anlamında götürü bedeldir.
Taraflar 02.09.2021 tarihli eser sözleşmesinde mutabık olup, uyuşmazlık öncelikle bu sözleşmenin açık hükümlerine göre çözülmelidir (TBK m.19; ahde vefa). Sözleşme götürü bedelli (TBK m.480) olup, 5. maddesinde kademeli hakediş ve işverenin ödeme temerrüdü hâlinde taşerona tanınan haklar özel olarak düzenlenmiştir.
Sözleşmenin 5. maddesi, işverenin ödemeleri zamanında yapmaması ve aksamanın süreklilik arz etmesi (en az üç kez) hâlinde taşerona, sözleşmeyi cezai şart olmaksızın feshetme hakkını açıkça tanımaktadır. Davacı, sözleşme kapsamında düzenlenen 5 hakediş karşılığı 204.620,00 TL’nin kendisine gecikmeli ödendiğini, iki gün süre veren ihtarnamenin ardından sözleşmeyi feshettiğini beyan etmiş; birleşen davacı işveren ise ödemelerin sözleşmedeki takvime uygun ve zamanında yapıldığını yazılı/kesin delille ortaya koyamamıştır. Sözleşmenin taşerona tanıdığı bu özel fesih hakkı karşısında, yüklenicinin feshinin sözleşmeye uygun ve haklı olduğu; en azından feshin münhasıran yüklenici kusurundan kaynaklandığının işverence ispatlanamadığı sonucuna varılmıştır (TBK m.117 vd.).
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, eser sözleşmesi tasfiyeye bırakıldığında yüklenicinin gerçekleştirip hak ettiği imalât bedeli SÖZLEŞMESİNE GÖRE hesaplanarak tek bir tasfiye kesin hesabı çıkarılır; yapılan tüm ödemeler bu bedelden düşülür ve ayrı (birleşen) dava açılmış olsa dahi, hesapta fazla ödeme bulunması hâlinde ayrıca ödenmeyen iş bedeline, ödenmeyen bakiye bulunması hâlinde ise fazla ödemeye hükmedilemez (Yargıtay 15. HD 28.12.2020, 2020/1128 E.-2020/3363 K.). Somut olayda sözleşmenin 5. maddesinde kademeli hakediş açıkça düzenlendiğinden, yüklenicinin hak ettiği bedelin sözleşmeye göre belirlenmesi gerekir; tarafların fiyatlandırmasını yansıtmayan fiziki oran yöntemi bu sözleşme bakımından esas alınamaz.
Sözleşmeye göre yüklenicinin net imalât bedeli (246.000,00 TL – 40.000,00 TL ayıplı iş =) 206.000,00 TL’dir. Bu bedelden işverenin yaptığı ödeme (en yüksek kabulle 204.620,00 TL, bilirkişiye göre 199.407,05 TL) düşüldüğünde, taraflar arasındaki tasfiye kesin hesabı işveren lehine bir fazla ödeme değil, yüklenici lehine (asgari 1.380,00 TL, bilirkişi hesabıyla 6.592,95 TL) cüzi bir bakiye ortaya koymaktadır. Buna göre işverenin fazla ödeme yaptığı iddiası sözleşmeye göre doğrulanmamıştır.
Sözleşmenin 3/C maddesi; kalıp işlerinde kullanılan kereste, playwood, kanto, çiroz, sac kalıp, dikme-direk ile bağlama teli ve çiviyi ve iş bitiminde artan/kalan malzemeleri açıkça taşerona ait kılmakta; yalnızca inşaat demiri ile betonu işverene bırakmaktadır. El konulan malzemeler bu tanıma giren, taşerona ait kalıp malzemeleridir. İşverenin bunları iade etmemesi sözleşmeye aykırıdır. Hapis hakkı (TBK m.950) ancak muaccel bir karşı alacağa dayanabilir; yukarıdaki tasfiye hesabında işveren lehine muaccel bir alacak doğmadığından hapis hakkının koşulları oluşmamıştır. Bilirkişi tarafından ikinci el %10 tenzilatlı değeri 627.300,00 TL olarak saptanan ve davacının ıslahla tam bu tutarı talep ettiği malzeme bedeli yönünden talebin kabulü gerekmiştir.
Taşerona ait kalıp malzemelerinin fesihten sonra da işveren şantiyesinde kalıp kullanılması, kira/ecrimisil niteliğinde tazminatı gerektirir. Bilirkişi bunu 276.900,00 TL hesaplamışsa da, davacı bu kalemi ıslah etmediğinden HMK m.26 gereği yalnızca talep edilen 500,00 TL yönünden hüküm kurulmuştur.
Sözleşmeye göre çıkarılan tasfiye kesin hesabı yüklenici lehine (asgari 1.380,00 TL) bir bakiye gösterdiğinden, ödenmeyen iş bedeli bulunduğu sabittir. Davacı bu kalemi de ıslah etmeyip 500,00 TL ile sınırladığından, taleple bağlılık gereği 500,00 TL yönünden kabulü gerekmiştir.
Sözleşmeye göre çıkarılan tasfiye kesin hesabında işveren lehine fazla ödeme doğmadığından ve 66.120,00 TL’lik iddia, sözleşmenin fiyatlandırmasını yansıtmayan fiziki oran yöntemine dayandığından; ayrıca Yargıtay 15. HD’nin 2020/1128 sayılı kararı uyarınca aynı hesapta hem fazla ödeme hem bakiye alacak birlikte kabul edilemeyeceğinden, birleşen davadaki fazla ödeme talebinin reddi gerekmiştir.
Sözleşmenin 5. maddesi, ödeme temerrüdü hâlinde taşerona cezai şartsız fesih hakkı tanımıştır. Fesih, işverenin kendi ödeme temerrüdünden kaynaklandığından, işveren kendi kusuruna dayanarak işin süresinde bitirilememesinden ve malzeme fiyat artışından doğan zararı yükleniciye yükleyemez. Kaldı ki dönemin olağanüstü ekonomik koşulları ve fiyat artışlarının her iki taraf yönünden öngörülemez niteliği de gözetildiğinde, 140.000,00 TL’lik fiyat farkı zararının yükleniciye yükletilmesi hakkaniyete aykırıdır. Bu talebin de reddi gerekmiştir.
Taraflar tacir ve uyuşmazlık ticari iş niteliğinde olup (TTK m.19/2), son dilekçelerde ticari faiz talep edildiğinden hükmedilen alacaklara 3095 sayılı Kanun m.2/2 uyarınca ticari avans faizi uygulanır. Dava belirsiz alacak davası olarak açıldığından, ıslahla belirlenen tutar da dâhil alacağın tamamı bakımından temerrüt dava tarihinde gerçekleşmiş sayılarak faiz, dava tarihi olan 16.06.2022’den işletilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; sözleşme hükümleri, Yargıtay içtihatları, bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
A) ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1- Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) İnşaat (kalıp) malzemeleri bedeli olarak 627.300,00 TL’nin dava tarihi 16/06/2022’den işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Kalıp malzemeleri kira bedeli talebi yönünden, 500,00 TL’nin dava tarihi 16.06.2022’den işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c) Ödenmeyen iş bedeli (ücret) talebi yönünden, 500,00 TL’nin dava tarihi 16.06.2022’den işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 42.850,86-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL peşin harç ve 10.704,18-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.784,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 32.065,98-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-.... maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 1.557,52-TL'sinin davalıdan bakiye 2,48-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç ve 10.704,18-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 10.865,58-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 6.836,00-TL posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 440,00-TL, keşif harcı 1.274,90-TL ve keşif araç ücreti 1.400,00-TL olmak üzere toplam 9.950,90-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 9.935,06-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye 15,84-TL'lik kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan posta, müzekkere, kep ve elektronik tebligat gideri 893,25-TL, bilirkişi ücreti 15.164,00-TL ve keşif harcı 1.274,90-TL olmak üzere toplam 17.332,15-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 27,59-TL'sinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine, bakiye 17.304,56-TL'lik kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 100.095,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin .../2 maddesi uyarınca red edilen kısım üzerinden 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
B) BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
1- Birleşen davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 732,00-TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL ve 3.357,78-TL tamamlama harcı harçtan mahsubu ile artan 2.706,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-.... maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kararın mahiyeti gereği davacı taraf üzerine bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır