T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Kooperatife Kayyım Tayini
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan kooperatife kayyım tayini davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mahallesi, ...Caddesi, No:... , .../Kayseri adresinde yönetimi bulunan S.S. ... Konut Yapi Kooperatifi'nin üyesi olduğunu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ... sayılı ve ... tarihli kararı ile kooperatif yöneticilerinin görevden ... tarihi itibariyle el çektirildiğini öğrendiğini, adı geçen kooperatifin ... tarihinde genel kurul yapmak için karar aldığını ve üyelerine çağrıda bulunduğunu, söz konusu kooperatif yönetiminin ... tarihi itibarı ile görevden el çektirilmesi nedeni ile söz konusu genel kurulun yapılmasının mevcut koşullarda mümkün görünmediğini, bu sebeple öncelikle ... tarihli genel kurulun tedbiren durdurulmasına karar verilmesini ve kooperatifin iş ve işleyişinin devamı, üyelerin mağduriyet yaşamamaları için S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi 'ne kayyım atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada husumetin eksik olarak yönetilmiş olduğunu, mevcut kooperatif yönetiminin hasım olarak gösterilmediğini, sonradan dahili dava yoluyla taraf teşkilinin de mümkün olmaması nedeniyle davanın esasına girilmeden usulden reddinin gerektiğini, ayrıca müvekkili kooperatifin ... tarihli genel kurulda verilen yazılı teklif uyarınca yönetim kurulu seçimi yapıldığını, ..., ... ve ...'ın yönetim kurulu asil üyeliğine, ..., ...ve ...'ın ise yönetim kurulu yedek üyeliğe oy birliği ile seçildiklerini, müvekkili kooperatif tarafından alınan ... tarihli ... sayılı karar ile yönetim kurulu üyeleri arasında görev bölümü yapıldığını, ...'un yönetim kurulu başkanı, ...'in yönetim kurulu başkan yardımcısı ve ...'ın ise yönetim kurulu muhasip üyeliğine seçildiğine ilişkin oybirliğiyle karar alındığını, müvekkili kooperatifin yönetim kurulu asil üyeleri ve yedek üyelerinin tamamının görev yapmasına engel bir durum bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca bir kısım belgeler sunulmuş, taraflarca Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabı yazıları, Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... tarihli yazısı, ... tarihli genel kurul toplantı tutanağı, bakanlık temsilcileri raporu, yönetim kurulunun görev dağılımına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı kararı ve tescil belgesine delil olarak dayanmışlardır.
Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı ... hakkındaki ...-... sayılı kooperatif yönetim kurulu üyeleri ..., ... ve ...'un tedbiren görevlerine son verilmelerine ilişkin karar gereği yapılan işlemlerin neler olduğu, hali hazırda kooperatifin yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan kişilerin olup olmadığı, kooperatifin kim veya kimler tarafından temsil edilip yönetildiğinin, temsil ve yönetim boşluğu olup olmadığı, görevden alınan kişilerin yerine yönetim kurul üyesi sıfatı ile veya başka isimlerle (kayyım ve sair) atanan veya görevlendirilen veya halen görev yapan başkaca kimseler olup olmadığı, yönetim kurulu yedek üyelerinin yönetim kurulu üyesi sıfatıyla görev alıp almadığı, bu konuda mahkemeye dava açılıp açılmadığı, açılmışsa mahkeme adının ve esas numarasının ve akıbetinin ne olduğu, kooperatifin ... tarihinde genel kurul toplantısı yapılması hakkında alınmış karar olup olmadığı, varsa genel kurul toplantısına götürme iş ve işlemlerinin ve o tarihte genel kurul toplantısının kimlerin sevk ve idaresinde yapılacağı konularında bilgi verilmesi, sorulan hususlara ilişkin karar, kayıt ve belge örnekleri ile tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesinin, bugüne kadarki bütün genel kurul toplantı tutanaklarının ivedi olarak gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize ... tarihli cevap verilmiştir.
Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden gelen cevap üzerine Kooperatif denetim kurulu üyelerine müzekkere yazılarak 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 56. maddesinin 6. paragrafı gereği ..., ... ve ...'un Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü kararı ile yönetim kurulu üyesi görevlerinden tedbiren alınmaları sonucu denetim kurulu tarafından boşalan yönetim kurulu üyeliklerine yedek üye çağrılıp çağrılmadığı, bu yapılmamış ise nedenlerinin izah edilmesi, yapılmışsa halen kooperatifin yönetim kurulu üyeleri olarak görev yapan kişilerin kim olduğunun, açık kimlik ve adres bilgilerinin bildirilmesi, genel kurul kararı ile kooperatif yönetim kurulu yedek üyeliklerine seçilen kişilerin kimler olduğu, yönetim kurulu yedek üyeliklerinden istifa eden veya çeşitli yasal gerekçeler ile bu görevlerini yapmasına engel durumu bulunanlar olup olmadığı, hali hazırda kooperatifte yönetim kurulu boşluğu olup olmadığı, ... tarihinde yapılması kararlaştırılan genel kurul toplantısının kimlerin sevk ve idaresinde yapıldığı, akıbetinin ne olduğu sorulmuş, sorulan hususlara ilişkin çok ivedi olarak cevap ile konuya ilişkin karar, kayıt ve belge örneklerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize ... tarihli yazı ile cevap verilmiştir.
Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı ...'nin ... tarihli genel kurul toplantı tutanağının bir örneğinin gönderilmesi ayrıca bu genel kurulda yönetim kuruluna seçilen kişilerin kim olduğunun ve bunlarla ilgili görev paylaşımının müdürlüklerine bildirimi yapılıp yapılmadığı sorularak ilgili kayıt ve belgelerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkeremize ... tarihli yazı ile cevap verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; ... tarihli genel kurulun tedbiren durdurulması ve kooperatife yönetim kayyımı atanması talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... tarihli ara kararı ile mevcut dosya kapsamı itibarı ile ihtiyati tedbir isteğinin haklılığı konusunda yaklaşık ölçüde kanaat verici delil bulunmadığı değerlendirilmekle ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.
... tarihinde yapılan ön inceleme duruşmasına davacı mazeretsiz olarak katılmamış, davalı vekili bu duruşmada davayı takip etmek istediklerini bildirdiği için davaya devam olunmuştur.
Dava dilekçesinde Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... sayılı ve ... tarihli kararı ile davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi'nin yöneticilerinin görevden ... tarihi itibariyle el çektirildiği, bu nedenle kooperatifin organsız kaldığı iddia edilerek, kooperatife kayyım atanması talep edilmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde ... tarihli genel kurulda verilen yazılı teklif uyarınca yönetim kurulu seçimi yapıldığını, kooperatifin organ boşluğunun olmadığını, kayyım atanmasını gerektiren bir durum bulunmadığını savunmuştur.
Taraflar arasında uyuşmazlık davanın açıldığı tarih olan ... tarihinde davalı kooperatifin fiilen organsız olup olmadığı ve kayyım atama şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dava dilekçesinde davacının kendisini "talepte bulunan" ve davalı kooperatifi "aleyhinde talepte bulunulan" olarak nitelendirdiği, tevzi formunda ise davacı, davalı olarak taraflarının isminin Uyap sistemine girildiği, davacının eldeki davada talep ve davasını S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi'ne husumet yönelterek açtığı anlaşılmıştır. Dava dilekçesinde ve cevap dilekçesinde belirtildiği üzere Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... sayılı ve ... tarihli kararı ile davalı S.S. ... Konut Yapi Kooperatifi'nin yöneticilerinin görevden ... tarihli kararı ile davanın açıldığı tarihteki kooperatif yönetim kurulu üyeleri ..., ... ve ...'un tedbiren son verildiği, cevap dilekçesinde ifade edildiği üzere adı geçen kişilerin söz konusu kararı tebliğ almadan önce Kayseri ... Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı istifanameleri ile bu görevlerinden istifa ettikleri açık olduğu ve dava tarihi itibarı ile kooperatifin fiilen yönetim kurulu üyelerinin olmadığı, yerine yedek üyelerin de çağırılmadığı ve eldeki davada görevden azli istenilen yönetim kurulu üyeleri de olmadığından dava tarihinde mevcut olmayan "kooperatif yönetiminin de hasım gösterilmesi gerektiği ve bunun yapılmamasının husumetin eksik yöneltilmesi olduğu"na ilişkin davalı itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Davalı Kooperatife ve yetkililerine 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 56. maddesinin 6. paragrafı gereği ..., ... ve ...'un Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü kararı ile yönetim kurulu üyesi görevlerinden tedbiren alınmaları sonucu denetim kurulu tarafından boşalan yönetim kurulu üyeliklerine yedek üye çağrılıp çağrılmadığı, bu yapılmamış ise nedenlerinin izah edilmesi, yapılmışsa halen kooperatifin yönetim kurulu üyeleri olarak görev yapan kişilerin kim olduğunun, açık kimlik ve adres bilgilerinin bildirilmesi, genel kurul kararı ile kooperatif yönetim kurulu yedek üyeliklerine seçilen kişilerin kimler olduğu, yönetim kurulu yedek üyeliklerinden istifa eden veya çeşitli yasal gerekçeler ile bu görevlerini yapmasına engel durumu bulunanlar olup olmadığı, hali hazırda kooperatifte yönetim kurulu boşluğu olup olmadığı, ... tarihinde yapılması kararlaştırılan genel kurul toplantısının kimlerin sevk ve idaresinde yapıldığının, akıbetinin ne olduğu sorulmuştur ... tarihli yazı ile davalı kooperatif vekilince verilen cevapta Kayseri Valiliği Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün kooperatif yönetim kurulu üyelerinin görevden tedbiren el çektirilmesine ilişkin karar henüz tebliğ edilmeden önce ilgili kararda adı anılan ..., ... ve ... isimli yönetim kurulu üyeleri Kayseri ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı istifanamesi istifalarını sunduklarını, ... tarihinde davalı kooperatifin olağan genel kurulu bulunduğundan, bu sürece kadar yedek yönetim kurulu üyelerinin tescil işlemlerinin yetişmesinin mümkün olmayacağından bahisle Kayseri Valiliği Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne yazı yazılarak davalı kooperatifin yedek üyelerinin ... tarihli genel kurula kadar tescil işlemlerinin yetişmemesi halinde kooperatifin ... tarihli olağan genel kurulunun sevk ve idaresini denetim kurulu üyelerinin yapılıp yapılamayacağının sorulduğu, durumun aciliyeti gözetilerek denetim kurulu üyelerince Kayseri Valiliği Çevre Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne gidildiği ve kooperatif anasözleşmesinin 54. maddesi gereği denetim kurulu üyelerinin genel kurulun sevk ve idaresinin yapılacağı belirtildiği, söz konusu mütalaa doğrultusunda davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulunun sevk ve idaresini denetim kurulu üyeleri ... ve ...'in üstlendikleri bildirilmiştir.
Dosya içine giren kayıt ve belgelerin incelenmesinde; dava tarihinden sonra davalı kooperatifin ... tarihinde yapılan genel kurul toplantısında yönetim kurulu seçimi yapıldığı, ..., ... ve ...'ın yönetim kurulu asil üyeliğine, ..., ...ve ...'ın ise yönetim kurulu yedek üyeliğe seçildikleri görülmüştür.
Bir şirket veya kooperatifte, organ yokluğundan bahsedebilmek için, şirket veya kooperatif organlarından, genel kurul, yönetim kurulu veya denetim kurulunun oluşamaması veya görevlerini yapmaması veya yapamaması gerekir. Bu durumda şirket veya kooperatifin faaliyetinin devamının sağlanabilmesi amacıyla kayyım atanır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesinde, bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK’nun anonim şirketlere ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 6102 sayılı TTK’nun 530. maddesinde ise, uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli olan organlarından birinin mevcut olmaması veya genel kurulun toplanamaması durumunda pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Gümrük Ve Ticaret Bakanlığı'nın istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hale getirmesi için bir süre belirleyeceği, bu süre içerisinde durumun düzeltilmemesi halinde, mahkemenin şirketin feshine karar vereceği ve davanın açılması halinde mahkemenin taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabileceği düzenlenmiştir. Yasada açıkça ifade edilmese dahi, böyle bir durumda mahkemenin alabileceği gerekli önlemlerin başında kayyım tayinine ilişkin tedbirdir. Atanan kayyım, bir yandan şirket organ eksikliğinin giderilmesi için gerekli işlemleri yaparken bir yandan da bu süre içerisinde şirketin faaliyetinin devamını sağlayacaktır. Kayyımlık ve yasal temsilcilik ise, TMK’nun ikinci kitabında 426 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. Somut olayda talep edilen kayyımlık, aynı yasanın 427. maddesinde düzenlenmiş, 427/4. bentte bir tüzel kişinin gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa yönetim kayyımı atanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut uyuşmazlığa bakıldığında davanın açıldığı tarih itibarı ile Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... sayılı ve ... tarihli kararı ile davalı kooperatifin ..., ... ve ... isimli yönetim kurulu üyelerinin görevden tedbiren el çektirilmesine karar verildiği, bu kararın henüz tebliğ edilmeden kararda adı geçen ..., ... ve ... isimli yönetim kurulu üyeleri Kayseri 11. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı istifanamesi kooperatif yönetim kurulu görevlerinden istifa ettikleri, davalı kooperatifin ... tarihinde yapılması planlanan olağan genel kurulu bulunduğundan, bu sürece kadar yedek yönetim kurulu üyelerinin tescil işlemlerinin yetişmesinin mümkün olmayacağından bahisle davalı kooperatif denetim kurulu tarafından yedek üyelerin göreve çağrılmadığı ve kooperatifin denetim kurulu üyelerince ... tarihinde yapılması planlanan olağan genel kurulun sevk ve idaresinin yapıldığı, buna göre davanın açıldığı ... tarihi itibarıyle davalı kooperatifin yönetim kurulu üyelerinin görevden el çektirilmesi ve müteakiben istifa etmeleri nedeniyle kooperatifin organsız kaldığı ve bu nedenle kayyım atama şartlarının oluştuğu, dava tarihi itibarı ile davacının eldeki davayı açmakta haklı olduğu, ancak dava tarihinden sonra ... tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında yönetim kurulu seçiminin de yapıldığı, ..., ... ve ...'ın yönetim kurulu asil üyeliğine, ..., ...ve ...'ın ise yönetim kurulu yedek üyeliğe seçildikleri, bu şekilde davalı kooperatifteki organ boşluğunun ortadan kalkmış olduğundan işbu davanın konusu kalmamıştır. Konusuz kalan dava nedeniyle esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Her ne kadar davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... -... Esas ... Karar sayılı emsal içtihadı da dikkate alındığında davanın açıldığı tarih itibariyle hangi tarafın haklı olduğunun tespit edilmesi durumunda o taraf lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine karar verilmesi gerekir. Eldeki dava bu yönden incelendiğinde dava tarihi itibariyle yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun emsal kararına göre, davacı taraf işbu davayı açmakta haklı kabul edilmiştir. İşbu davanın açılmasından sonra davalı kooperatifçe yeni genel kurul toplantısı yapılarak yeni yönetim kurulunun seçilmesi nedeniyle davalı kooperatifin işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği kanaatına varıldığından davacının yaptığı yargılama giderlerinin davalıdan alınmasına ve davalı kooperatif lehine vekalet ücreti verilmemesine karar vermek gerekmiş ve buna ilişkin olarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın konusuz kalması nedeni ile DAVANIN ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 80,70-TL harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile 80,70-TL peşin dava harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 93,00-TL tebligat gideri, 45,00-TL müzekkere gideri, 6,50-TL e-tebligat gideri, 1,50-TL KEP gideri olmak üzere toplam 146,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yatırılan gider ve delil avansı olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirmediğinden davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Davacının dava tarihi itibarı ile eldeki davayı açmakta haklı olması nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır