T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit, İstirdat
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit ve istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Marketler Tic. A.Ş. adlı iş yerinde çalışmakta iken, .... Marketler Tic. A.Ş.'nin müvekkili aleyhine ... Cumhuriyet Başsavcılığı’na müvekkilinin iş yerinde çalışırken ... - ... - ... - ... tarihinde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediği iddiasıyla suç duyurusunda bulunduğunu, işverenin söz konusu şikayet dilekçesinde müvekkilinin iş yerinde mağaza yöneticisi olarak görev yapmakta iken transit olarak başka firmalardan teslim alınan ve markete satılan ürünlerin market stoklarına giriş yapılması sırasında oynamalar yaparak 7.200,00-TL tutarındaki ürünü kayıtsız hale getirdikten sonra bu fazlalığı kendi kasiyer kasasından geçirmeksizin elden satmak suretiyle haksız kazanç elde ettiğini ayrıca kasadan para almak suretiyle cebine koyup zimmetine geçirdiğini ve kasadan geçmeksizin ürün satışı yapmak suretiyle haksız menfaat temin ettiğini, bu tutarın yaklaşık olarak 6.084,00-TL olduğunun tespitinin yapıldığını, müvekkilin bu şekilde toplamda 13.284,00 -TL'lık parayı haksız olarak zimmetine geçirmek suretiyle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğini iddia ettiğini, ... Marketler Tic. A.Ş.'nin yapmış olduğu şikayet neticesinde, müvekkil hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, yapılan ceza yargılaması neticesinde, Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararıyla müvekkilinin üzerine atılı hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan beraatine dair karar verildiğini Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin bu kararına karşı ... Marketler Tic. A.Ş. tarafından, istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi’nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, davalı işverenin istinaf başvurusu kesin olarak esastan reddedildiğini ve dolayısıyla yerel mahkeme kararının ... tarihinde kesinleştiğini, Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla müvekkilinin davalı iş yerinde çalışırken, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlemediğinin ispatlandığını, müvekkilinin icra takibine konu ... tarihli herhangi bir güveni suistimal veya hırsızlık vb. herhangi bir haksız fiilinin söz konusu olmadığını, dava dışı işveren ... Marketler A.Ş. tarafından, davacı müvekkilinin iş akdine son vermek amacıyla böyle bir fiil isnadı yapıldığını, davacı müvekkilinin çalışmış olduğu işyerinde gerek ... tarihinde gerekse başka bir zamanda, hiçbir şekilde hırsızlık veya güveni kötüye kullanma suçu teşkil edebilecek zimmetine para geçirme, kasadan geçirmeksizin ürün satışı yapmak vb. herhangi bir fiilinin olmadığını, ayrıca müvekkilinin ... tarihinde herhangi bir kazaya karışmadığını ve dolayısıyla kimseye zarar vermediğini, bu nedenle de işverenin sigortalı olduğu davalı sigorta şirketine Kayseri ... Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu herhangi bir şekilde borcunun bulunmadığını, davalı tarafın ... tarihli Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu fiilden bahisle davacıya karşı ilamsız icra takibi başlattığını, davacı müvekkilinin ise heniz ceza mahkemesi devam etmesi nedeniyle icra tehditi altında ödeme yaptığını, işbu menfi tespit davasında ispat yükünün ilamsız icra takibi yapan davalı sigorta şirketinde olup, davalı tarafın davacının borcunu ispat etmekle yükümlü olduğunu, kaldı ki, davacı müvekkilinin yazılı delil ile, Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı kesinleşmiş mahkeme kararı ile borcunun olmadığını ispat etmiş bulunduğunu, zira her ne kadar kural olarak, hukuk hakimi ceza mahkemesi kararı ile bağlı olmasa da, ceza mahkemesinde ileri sürülen ve ispat edilen maddi vakıa ile bağlı olduğunu, yani gerçekleşip gerçekleşmediği ispat olunan maddi vakıa ile hukuk hakiminin bağlı olduğunu, bu nedenle, müvekkilinin davalı tarafa karşı Kayseri ... Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına ilişkin borçlu olmadığının tespiti ile davacı müvekkilinin davalı tarafa karşı ödemiş olduğu 2.800.00-TL'nın ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan istirdatına tahsiline, ayrıca davalı aleyhine, ceza dosyası henüz sonuçlanmadan kasıtlı ve kötüniyetli olarak bilerek tahsilat yapıldığı için, %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet (icra inkar) tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle işbu davada mahkemenin görevine itiraz ettiklerini, zira müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığı gibi meydana gelen zarar nedeniyle müvekkili ile davalı arasındaki ilişkinin de TBK'dan kaynaklı olduğunu, haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı davalarda davaya bakmakla görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri değil Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple işin esasına girilmeden evvel Mahkemenin görevsizliği nedeniyle dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinde bahsi geçen takip dosyasının esasına bakıldığında görüleceği üzere söz konusu takip için gönderilen ödeme emrini davacının kendisinin bizzat teslim almasına rağmen işbu takiplere itiraz edilmeyerek akabinde dava açılmasına bir anlam veremediklerini, kaldı ki; davacının itiraz etmediği takipler neticesinde işbu davayı açmada hukuki menfaatinin olmadığını, sırf bu nedenle bile açılan davanın reddi gerektiğini, davacı işbu ödemeleri yaparken herhangi bir haciz baskısı altında olmadığı gibi ödeme belgeleri incelendiğinde de görüleceği üzere ihtirazı kaydının bulunmadığını, bu nedenle ödemeleri borcu kabul ederek yaptığını, ilamsız takibe dair itiraz etme hakkı mevcut olduğu gibi böyle bir itirazda bulunması halinde zaten kural olarak kendisi aleyhine takip işlemlerine devam edilemeyecek olduğunu, ancak davacının takip dosyasında incelendiği üzere ödeme emrine ve takibe itirazının olmadığını, bu kapsamda davacının Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde belirtilmiş olan dürüstlük kuralına da aykırı hareket ettiğini, davacının imkanı var iken takibe itiraz etmeyerek kendisi aleyhine takibe devam edilmesine sebebiyet verdiğini, bunun yanında davacının kolay olan yolu seçmeyip takibe itiraz ederek takibi durdurmak yerine takip kesinleşip iş ve işlemler yapıldıktan sonra bu şekilde dava ikame ediyor olmasının davacının kötü niyetinin göstergesi olduğunu, bu nedenle kötüniyetin korunmaması adına; mahkemece aksi kanaat ile dava kabul edilecek olsa dahi müvekkili sigorta şirketi aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca Kayseri ... Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamına ve ceza dava dosyasına, bu ilamın ... tarihli kesinleşme şerhine, ... tarihli arabuluculuk anlaşmazlık tutanağına, ... tarihli ödeme belgesine, sigorta poliçesine, bilirkişi incelemesine, ve tanık anlatımlarına delil olarak dayanmışlardır.
Kayseri ... Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyasına müzekkere yazılarak takibin açıldığı tarihi gösteren sayman mutemet alındısı, takip talebi, ödeme emri, ödeme emrinin borçluya tebliğine ilişkin tebliğ mazbatası, borçlu tarafından kısmi ödeme yapılmış olması halinde ödeme belgesi ve takip dayanağı olan belgenin bir örneği ile dosya kapak hesabının yapılarak Uyap sisteminden gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri ... Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas ve ... Karar sayılı dava dosyasından verilen hükmün kesinleşme şerhli örneği ile birlikte tüm dava dosyasının Uyap kayıtlarının örneğinin gönderilmesi istenmiştir. Bu müzekkeremize cevap verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı ve takip nedeni ile ödediği paranın istirdatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının icra takibi nedeni ile davalıya borçlu olup olmadığı ve takip nedeni ile ödediği 2.800,00-TL'nin faizi ile birlikte davalıdan istirdadını isteyip isteyemeyeceği, eldeki davada mahkememizin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosya kapsamına göre, davacının ... Marketler Tic. A.Ş. işyerinde çalışmakta iken hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açıldığı,, adı geçen dava dışı şirkete ait bu işyerinin davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu ve bu nedenle davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında ... Marketler Tic. A.Ş.'ne ödeme yaptığı ve bunun rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibi sırasında davacının davalıya ödemede bulunduğu görülmektedir. Eldeki dava, davalının başlattığı bu icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile davacının davalıya yaptığı bu ödemenin faiziyle birlikte istirdadı amacı ile açılmıştır.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun ... tarihli, ... Esas ve ... Karar ... sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dâva, sigorta poliçesinden doğan bir dâva değildir. Bu dâva, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dâva gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dâva açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu dâvası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır.
Öte yandan, TTK'nun “Halefiyet” başlığı altındaki 1472. maddesinde “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.” hükmüne yer verilmiştir.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde İş Mahkemeleri'nin görevi "İş Kanunu'na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanunu'na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi" denilmek suretiyle belirlenmiştir.
Somut olayda; davalı sigorta şirketinin halef olduğu sigortalısı ile davacı arasındaki ilişki dikkate alınarak rücu şartlarının oluşup oluşmayacağı konusundaki uyuşmazlığın çözümünde iş kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektireceğinden davaya bakma görevi İş Mahkemeleridir. Bu durumda mahkemece, İş Mahkemesi'nin görevli olduğuna ilişkin görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir. Görev, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas ve ... Karar sayılı, Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı, ... Esas ve ... Karar sayılı ve ... Esas ve ... Karar sayılı ilamları, Ankara Bölge Adiye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı, Ankara Bölge Adiye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı, İstanbul Bölge Adiye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve .... Karar sayılı ilamları).
Dosya kapsamına göre HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince, mahkememizce görev hususunun resen araştırmak zorunda olduğu ve yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği sonuç ve kanaatine varılmış olmakla, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
H Ü KÜ M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-HMK'nun 114/1-c bendi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ İŞ MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda mahkememizce dosyanın ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
...
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır