T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ : Av. ....
DAVALI : 2- ... - ...
DAVA : Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ :...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tasarrufun İptali (İİK 277 Ve Devamı) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... Kooperatifi ile, davacı arasında 06/06/2008 tarihinde inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 14/07/2009 tarihinde feshedildiğini, davacının 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. Sayılı dosyasından verilen karar sonucu, davalı kooperatif başkanlığından 1.185.926,45-TL alacaklı olduğunu, davalı kooperatifin davacının alacağını semeresiz bırakmak amacı ile ferdileştirme işlemine geçerek, daireleri üyeler adına geçirdiğini, İİK 277 v.d. maddeleri uyarınca yapılan tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Konut Yapı Koop. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın kesinleşmiş bir icra takibinin olmadığını, davacı tarafın başlattığı 5. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip dosyası için 3. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esasa kayıtlı dava açıldığını, takibin kesinleşmediğini, davacı şirketin Yasal Kişiliğinin de son bulduğunu, aktif dava ehliyetinin olmadığını, belirterek davanın reddini dilemiştir.
Diğer davalı ... 09/07/2012 tarihli dilekçesi ile cevap dilekçesinin uzatılması talebinde bulunmuş, ancak sonrasında bir cevap dilekçesi sunmamış, bu davalının davanın reddini dilediği kabul edilmiştir.
Mahkememizce verilen 21/10/2014 tarih ... esas ...karar sayılı ilamı Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27/10/2021 tarih ... esas ... karar sayılı ilamıyla bozulmakla, dosya mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
YARGILAMA :
Mahkememizce 14/06/2012 tarihli müteferrik karar ile davaya konu taşınmazın üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.
Davanın 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılmış olması nedeniyle mahkememizce doğrudan taraflara duruşma günü tebliği yapılmamış, dilekçeler teatisi ve delillerin toplanması aşamaları tamamlandıktan sonra, taraflar ön inceleme duruşmasına davet edilmiş, ön inceleme duruşmasında temel iddia ve temel savunma belirlenmiş, tarafların anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar tespit edilmiş, Tarafların anlaşamadıkları hususların; davacı şirketin dava ehliyeti bulunup bulunmadığı, davalı kooperatifin yapmış olduğu taşınmaz devir işlemlerinin İİK 277 v.d. Maddeleri uyarınca iptale tabi tasarruflardan olup olmadığı hususunun olduğu tespit edilmiş, taraflar sulhe davet edilmiş, sulh faaliyetinden sonuç alınamaması üzerine yargılamaya devam edilmiştir.
Kayseri 5. İcra Müdürlüğüne ait ... E. Sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; Alacaklının ... İnş. Tur. Tic. A.Ş., borçlusunun ... Konut Yapı Koop. olduğu, takibin genel haciz yoluyla yapılan ilamlı takip olarak başlatıldığı, takibe dayanak ilamın Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. - ... K. Sayılı ilamı olduğu, mahkemece 22/03/2012 tarihinde karar verildiği, kararda tarafların ... İnş. A.Ş. Davalının ... Konut Yapı Koop. Olduğu, takibe 20/04/2012 tarihinde başlandığı görülmüştür.
Kayseri 6. İcra Müdürlüğüne ait... E. sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; Alacaklısının ... İnş. İflas İdaresi, borçlusunun ... Konut Yapı Koop. Olduğu, takibin ilamlı icra yoluyla takip olduğu, takip dayanağının Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. - ... K. Sayılı ilamından kaynaklanan alacak olduğu anlaşılmıştır.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. - ... K. Sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; Davacısının ... İnşaat A.Ş., davalısının ... Konut Yapı Koop. Başkanlığı olduğu, davanın 13/11/2009 tarihinde açıldığı, davanın Alacak davası olduğu, 22/03/2012 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu taşınmazın tapu kaydı örneği tüm tedavülleri ile birlikte Melikgazi Tapu Sicil Müdürlüğünden celp edilmiştir.
Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacısının S.S. ... Konut Yapı Koop. Başkanlığı, davalısının ... İnş. Turz. Ve Tic. A.Ş. Olduğu, dava konusunun şikayet, dava tarihinin 02/05/2012 olduğu, 17/07/2012 tarihinde şikayetin kabulü ile Kayseri 5. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif başkanlığından kooperatif genel kurul kara örnekleri, kura tutanakları, ferdileştirme işlemleriyle ilgili tüm belge örneklerinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, 17/02/2014 tarihli müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince davacı şirketin iflasına karar verildiğinin anlaşılması üzerine iflas tasfiyesini yürüten Ankara 21. İcra Dairesine iflas idaresinin davamıza konu alacak ile ilgili karar örneğinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, 10/04/2013 tarihli müzekkere cevabında iflas idaresince söz konusu davayı takip etme hususunda dosyamız davacı vekili Av. ... 'ya temsil ve ilzam yetkisinin verildiği bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı şirket ve davalı kooperatifin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi, davalı kooperatifin ferdileştirme işlemlerini tamamlayıp tamamlamadığının tespit edilmesi amacıyla Mali Müşavir bilirkişi ve kooperatif konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulan heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler Prof. Dr. ... ve Yrd. Doç. Dr. ... 30/06/2014 tarihli raporlarını sunmuşlardır. Bilirkişi raporunda; "Davalı kooperatifin davalı ...'a kurada kendisine çıkmamış bir daireyi kesin maliyet bedeli olmaksının devrettiği, ancak kooperatifler kanunu gereğince kooperatif ortağının kooperatife karşı tüm vecibeleri yerine getirmek zorunda olduğu, yapı kooperatifleri tip sözleşmesinin 61 - 63. Maddeleri gereğince çıkarılacak kesin maliyeti (kooperatifin davacı alacaklıya borcun da bunun içine dahil olarak) ödemesi gerektiği, ancak böyle bir kesin maliyet çıkarılmadan dairenin devredildiği, bu hususların davalılar arasında alacaklıyı zarara uğratmak kastı olduğu kanaatini oluşturduğu, bu çerçevede İİK madde 280 vd. Hükümlerine göre tasarrufun iptali lazım geldiği" şeklinde kanaatlerini bildirmişlerdir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası bozma üzerine... Esas numarasını almış, mahkemece bozma üzerine verilen ... Esas ve ... Karar sayılı karar 17/07/2024 tarihinde kesinleşmiştir.
YARGILAMANIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK 277 vd maddeleri uyarınca tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı İİK 277 vd. maddelerdir. Davacı taraf, davalı kooperatifin yüklenicisi olduklarını, kooperatiften alacakları olduğunu davalı kooperatifin kendi alacaklarını ödememek amacıyla yapılan daireleri ferdileştirme yoluyla üyelerine devrettiğini davalı ...'a yapılan tasarrufun iptalini talep ederken, davalı kooperatif ise davacı alacağının kesinleşmediğini kooperatif genel kurul kararı uyarınca ferdileştirme işlemleri yaptıklarını savunmaktadır.
İİK 280 maddesinde; "Malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumun ve zarar verme kastının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde iptal edilebilir. Şu kadar ki, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflas yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır. Üçüncü şahıs, borçlunun karı veya kocası, usul veya füruu ile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımları, evlat edineni veya evlatlığı ise borçlunun birinci fıkrada beyan olunan durumunu bildiği farz olunur. Bunun hilafını üçüncü şahıs, ancak 279 uncu maddenin son fıkrasına göre isbat edebilir. Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur. Bu karine, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunu ispatla çürütülebilir." denilmektedir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı firma ile davalı ... kooperatifi arasında 06/06/2008 tarihli inşaat sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeden kaynaklı alacağın tahsili için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davacı müflis şirket lehine toplamda 1.235.926,45-TL alacağa hükmedildiği, eldeki davada mahkememizin ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile Kayseri 5. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının, Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile takibin iptaline karar verildiği, öte yandan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulduğu ve yukarıdaki esas numarasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.
Tasarrufun iptali davalarında aranılan bir kısım özel dava şartları vardır. Bunlar; a) davacının borçludan gerçek bir alacağının bulunması, b) borçlu hakkındaki alacaklının takibinin kesinleşmiş olması, c) iptal konusu tasarrufun borcun doğumundan sonra yapılmış olması, d) borçlu hakkında alınmış aciz belgesi bulunmasıdır.
Bu özel koşullar açısından uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı kooperatif aleyhine başlatılan Kayseri 5. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, 2012/473 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş, verilen karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Bu nedenle eldeki davada Kayseri 5. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası yönünden özel dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Kayseri 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasının ise kesinleştiği açıktır. Yargıtay bozma ilamı uyarınca kesinleşmesinin beklenmesi gereken mahkememizin ... Esas sayılı dosyası, bozma üzerine ... Esas numarasını almış, mahkemece bozma üzerine verilen ... Esas ve... Karar sayılı karar, 17/07/2024 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı şirket ile davalı kooperatif arasındaki inşaat sözleşmesi 06/06/2008 tarihli olup, sözleşmenin fesih tarihi 14/07/2009 tarihidir. Bu tarihler arasındaki inşaat faaliyeti nedeniyle davacı davalı kooperatiften alacak talep etmektedir. İptale konu edilen ferdileştirme işlemi 29/07/2010 tarihlidir. Davacının alacağının doğumuna ilişkin dava 2009 yılında açılmış olup, Yargıtay istikrar kazanmış içtihatlarına göre alacak bir ilama dayandığında ilam konusu davanın açıldığı tarih, borcun doğduğu tarih olarak kabul edilir. Ferdileştirme işlemi 2010 yılında yapıldığından bu koşul da gerçekleşmiştir. Davacı şirket davalı kooperatifin haczedilecek malı bulunmadığına ilişkin haciz tutanağı sunmuştur. Söz konusu haciz tutanağı aciz belgesi hükmünde olduğundan aciz belgesi sunulması şartı da sağlanmıştır. Davacı şirket özel dava koşullarını gerçekleştirmiş durumdadır. Bir yapı kooperatifin üyesine daireyi devredebilmesi için kooperatif esas sözleşmesinde belirlenen yöntem ile ortaya çıkartılan kesin maliyeti üyenin ödemiş olması gereklidir. Bu kesin maliyet bedelinin ödenmesi ile ortağa isabet eden daire ferdileştirme yolu ile devredilebilir. Davalı ...'a kura sonucu isabet eden bir daire yoktur. Başka bir ortağa (Fatma Kaplan) çıkan daire, kooperatif yönetim kurulu kararı ile ...'a devredilmiştir. Bu durum kooperatif mal kaçırma kastı ile hareket ettiğini göstermektedir. Devre ilişkin yönetim kurulu kararında ortaklar arasındaki bir sözleşmeden bahsediliyor ise de böyle bir sözleşme dosyamıza sunulmamıştır. Davalı kooperatif kesin maliyet çıkarmamış, genel kurulda kesin maliyet çıkartılmasına ilişkin görüşmeler de yapılmamıştır. Kooperatifler Kanunu ve kooperatif ana sözleşmesine uygun bir kesin maliyet hesabı yapılmadıkça kooperatif ortağı tarafından gerçek borç miktarının kooperatife ödenmiş olduğu kabul edilemez. Kesin maliyet hesabı belirlenmeden dairenin ferdileştirme yoluyla devri kural olarak mümkün değildir. Yargıtay 15. H.D. Başkanlığının 30/05/2006 tarih ve 2006/422 E. - 2006/3181 K. Sayılı bir kararında; Kooperatifin tüzel kişiliği devam etmekte ise de davacıya olan kesinleşmiş borçlarını ödemeden ortaklarına tapuda devir yapması ve borcunu ödememesi iyi niyetli bir davranış olarak kabul edilemez. Kooperatif ortakları da kooperatifin borçlarını bilmesi gereken kişilerdendir. Bu durumda borçlu kooperatifin ortaklarına yaptığı tasarrufun iptali gerekir denilmektedir. Somut uyuşmazlıkta da davalı kooperatif yüklenicisi olan firmaya borçlarını ödemeden ferdileştirme yoluna gitmiş durumdadır. Davalı kooperatifin dairelerin kesin maliyetini genel kurul kararı ile belirlemeksizin, davalı ...'a kurada çıkmamış bir daireyi bu kişiye ferdileştirme yolu ile devretmesi, davalı kooperatifin alacaklılarına zarar vermek kastı ile hareket ettiğini göstermekte olup, davaya konu devir işlemi İİK 280 maddesi uyarınca iptale tabi tasarruflar arasındadır. Bu nedenlerle anılan icra dosyası yönünden mahkememizce davanın kabulüne karar vermek gerektiği düşünülmüştür.
Tasarrufun iptali davalarında takip konusu alacak miktarı ile tasarruf konusu malın tasarruf tarihindeki değerinden hangisi az ise o değer üzerinden vekalet ücreti belirlenir. Somut uyuşmazlıkta; Takip konusu alacak miktarı 1.371.725,75-TL olup, tasarruf konusu malın tasarruf tarihindeki değeri davacı kooperatifçe 10.000,00-TL olarak belirlenmiş olup, daire bedeli yönünden ayrıca bir değer tespiti yapılmamıştır. Mahkememizce bu durum dikkate alınarak 10.000,00-TL üzerinden taraflar lehine vekalet ücreti belirlenmesi gerektiği düşünülmüştür. Bozmaya konu kararda da bu şekilde kabul edilmiş olup bu yönden tarafların karara karşı temyiz dilekçelerinde temyiz nedeni de söz konusu değildir.
Açılan davada Kayseri 5. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, Kayseri 6. İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olmakla kısmen kabul, kısmen ret kararı verildiğinden yargılama giderlerinin yarısı davacı üzerinde bırakılmış, yarısının ise davalılardan tahsiline hükmedilmiştir.
Yukarıda yapılan tüm bu açıklamaların ışığı altında mahkememizde oluşan tam ve bağımsız vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Kayseri ili Melikgazi İlçesi ... Mah. ... Ada 1 Parsel 35 Bağ. Bölüm nolu taşınmazın davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifince diğer davalı ...'a ferdileştirme yoluyla devrine ilişkin 29/07/2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı TASARRUFUN İPTALİNE, davacı iflas idaresine Kayseri 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki alacağının asıl ve ferilerinden oluşan miktar çerçevesinde alacaklarının tahsili için söz konusu taşınmaz üzerinde CEBRİ İCRA YETKİSİ VERİLMESİNE,
2-Kayseri 5. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takip dosyası yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
3-14/06/2012 tarihli müteferrik karar ile taşınmaz üzerine konulan ihtiyati haczin HMK 397/2 md'si uyarınca karar kesinleşinceye kadar devamına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 615,40-TL ilam harcından, tahsil edilen 148,50-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 466,90-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 21,15-TL başvurma harcı, 148,50-TL peşin harç, 800,00-TL bilirkişi ücreti, 309,10-TL posta ücreti olmak üzere toplam 1.278,75-TL yargılama giderinin kabul - ret oranına göre hesaplanan: (davalı kooperatifin yaptığı 239,20-TL yargılama giderinin ve ...'ın yaptığı 223,60-TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanmış ve mahsup edilmiş hali ile) 407,98-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalı kooperatife ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı asilin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı