T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... -
VEKİLİ : Av. ... - [16018-10581-65039] UETS
DAVALI : ... - ... [15891-98370-36862] UETS
VEKİLİ : Av. ... - [16707-07665-98185] UETS
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
KARAR YAZIM TARİHİ : ***
Mahkememize açılan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında panel çit satım sözleşmesi bulunduğunu, aralarında fiyat konusunda da anlaşılması üzerine ... tarihinde sözleşmenin imzalandığını, sözleşmede kararlaştırılan 228.920,00-TL'nin ... tarihi itibariyle davalı ...'nin Ziraat Bankası hesabına havale edildiğini, davalı ... tarafından ise 17/05/2022 tarihli 228.920,00-TL bedelli e-faturanın düzenlendiğini, yüklenici firma tarafından panel çitlerin teslim edildiğini, bu sırada müvekkilinin davalıdan sipariş ettiği çitleri üçüncü kişiye satmak üzere anlaştığını ancak müvekkiline teslim edilen tellerin müvekkilinin satın almak istediği, teklif mektubunda yazan ölçülerde ve ağırlıkta olmadığını fark ettiklerini, davalı firma ile telefon ve whatsapp üzerinden irtibata geçildiğini ve zararın giderilmesini talep ettiklerini ancak davalı tarafça talebin reddedildiğini, davalı tarafa ihtarname de gönderildiğini ancak bir sonuç alınamadığını, aliud ifa nedeniyle müvekkilinin maddi zarara uğradığını, müvekkilinin uğradığı maddi zarara ilişkin şimdilik 1.000,00-TL'nin ihbar tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin alım satım sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin bu sözleşmeden kaynaklı olarak üstlendiği borcunu ifa ettiğini, davacının malı teslim aldığı 17/05/2022 tarihinden itibaren ihbar süresini kaçırdığını, TTK 23. Maddede belirtilen süre içerisinde ihbarda bulunmadığını, bu nedenle ayıptan doğan haklarını kullanmasının mümkün olmadığını, davacıya üretilen malın niteliği gereği %8-10 oranında tolere payı olabileceğinin bildirildiğini, davacıya sattıkları ürünü bütün müşterilerine aynı fiyattan sattıklarından davacının bu malları bir başkasına satarak zarara uğradığı iddialarının yersiz olduğunu, bu nedenlerle davacının davasının reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı olarak ayıp oranında bedelde indirim talebine ilişkindir.
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, TBK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesi ayıbı, işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. TBK'nın 474/I. maddesine göre açık ayıplarda bildirimin "işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz" diğer bir ifadeyle işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde, TBK'nın 477. maddesine göre gizli ayıplarda ise gizli ayıbı öğrenir öğrenmez gecikmeksizin yapılması gerekir.
Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir. Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Öte yandan ayıplı işlere ilişkin ihbar mükellefiyeti getiren kanun koyucu eksik işler yönünden iş sahibine böyle bir yükümlülük yüklememiştir. Bir başka deyişle, eksik işlerde ihbara gerek olmaksızın zamanaşımı süresi içerisinde eksik işler bedeli her zaman talep edilebilir.
Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazıları, Konya - Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısı, ticari defter kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişiden oluşan heyetten ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 21/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ...'ın e-defter mükellefi olduğu, e-beratlarının zamanında alındığı, kayıtların birbirini doğruladığı, ...’ın ticari defter kayıtlarına istinaden; ...’nin borcu ya da alacağının olmadığı, dava konusu faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, ...’nin e-defter mükellefi olduğu, e-beratlarının zamanında alındığı, kayıtların birbirini doğruladığı, ...’nin ticari defter kayıtlarına istinaden; ...’ın borcu ya da alacağının olmadığı, dava konusu faturanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu panel çit satım sözleşmesi teklifinde belirtilen 6x5x6 mm duble panel çit ile malzeme tesliminde verilen 4,6x5,6x6 mm duble panel çitin arasındaki farklar değerlendirildiğinde; faturada özellikleri belirtilen çitlerden beklediği yararlanma hakkını tümüyle ortadan kaldırmadığı ve mukavemet (dayanıklılık) açısından bir miktar düşük olduğu, sözleşme ile teslim edilen 1 (bir) adet ürün arasında: 18,62-16,95 =1,67-kg fark olduğu, sözleşme gereği 500 Ad. x 1,67 kg = 835 kg toplam ağırlık olarak eksik olduğu, sözleşmeye göre (6x5x6 mm) duble panel çit kg Fiyatı : Sözleşme Bedeli / (Bir D.Panel Çit ağırlığı x 500) = 228.920 / (18,62kg x 500) = 24,58-TL/kg olması gerektiği, teslime göre toplam (4,6x5,6x6 mm) duble panel çit ağırlığı : teslim ağırlığı = 16,95 kg x 500 Ad= 8.475-kg eksik verilen demir ağırlığına göre (teslim edilen eksik üretime göre) ödenmesi gereken fiyat: A1 = (6x5x6 mm) D.Panel Çit fiyatı x (4,6x5,6x6 mm) D.Panel Çit ağırlığı A1 = 24,58 x (16,95 x 500 = 8475) = 208.315,50-TL, buna göre Toplam Fiyat Farkı = Sözleşeme Bedeli - A1 = 228.920,00-TL - 208.315,50-TL = 20.604,50-TL olduğu, sözleşme ve dava tarihindeki ton bazında demir fiyatlarında ortalama %2,5 artış olduğu da göz önüne alındığında oluşacak toplam fiyat farkı; tazminata konu toplam fiyat farkı = 20.604,50 + 20.604,50x%2,5 = 21.119,61-TL olduğunun tespit edildiği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Makine mühendisi, inşaat mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetinde alınan 25/06/2024 tarihli ek raporda: kök raporda yapılan mali açıdan değerlendirmelere itiraz olmadığı, teknik açıdan yapılan itirazlarda ise özetle davacı vekili dava dilekçesinde sunmuş oldukları panel çit ölçülerinin sehven hata yapılmış olması dolayısıyla eksik hesaplama yapıldığını ve ebat tel adetlerinde hata yapıldığını, davalı vekili ise davacının bildirmiş olduğu ağırlık yönünden eksik teslimatı kabul etmediklerini, söz konusu üretimin davacının bilgisi dahilinde yapıldığını belirttikleri: kök raporda yapılan hesaplama ve değerlendirmeler, dava konusu ürün üzerinde keşif yapılma olanağı olmadığından piyasada satışa sunulan ve kök raporada görsel resimleri sunulan çit üzerindeki tel sayıları tek tek sayılarak yapıldığı, ağırlık hesaplamalarının ise yine aynı ve bilimsel yöntemlerle demirin yoğunlu hesabından çıkarıldığı, davacının talepleri doğrultusunda hesaplama yapılmadığı, dosyada mevcut whatsapp yazışmaları altında söz konusu değerlendirmenin yapılmış olduğu, ayrıca dava konusu panel çit satım sözleşmesi teklifinde belirtilen 6x5x6 mm duble panel çit ile malzeme tesliminde verilen 4,6x5,6x6 mm duble panel çitin arasındaki farklar değerlendirildiğinde; faturada özellikleri belirtilen çitlerden beklediği yararlanma hakkını tümüyle ortadan kaldırmadığı ve mukavemet (dayanıklılık) açısından bir miktar düşük olduğu, sözleşme ile teslim edilen 1 (bir) adet ürün arasında: 18,62-16,95 =1,67-kg fark olduğu, sözleşme gereği 500 Ad. x 1,67 kg = 835-kg toplam ağırlık olarak eksik olduğu, sözleşemeye göre (6x5x6 mm) Duble Panel Çit kg Fiyatı : sözleşme bedeli / (Bir D.Panel Çit ağırlığı x 500) = 228.920 / (18,62kg x 500) = 24,58-TL/kg olması gerektiği, teslime göre toplam (4,6x5,6x6 mm) duble panel çit ağırlığı: teslim ağırlığı = 16,95 kg x 500 Ad= 8.475-kg, eksik verilen demir ağırlığına göre (teslim edilen eksik üretime göre) ödenmesi gereken Fiyat: A1, A1 = (6x5x6 mm) D.Panel Çit fiyatı x (4,6x5,6x6 mm) D.Panel Çit ağırlığı, A1 = 24,58 x (16,95 x 500 = 8475) = 208.315,50-TL, toplam fiyat farkı = Sözleşeme Bedeli - A1 = 228.920,00-TL - 208.315,50-TL = 20.604,50-TL olduğu, sözleşme ve dava tarihindeki ton bazında demir fiyatlarında ortalama %2,5 artış olduğu da göz önüne alındığında oluşacak toplam fiyat farkı: tazminata konu toplam fiyat farkı = 20.604,50 + 20.604,50x%2,5 = 21.119,61-TL olduğu, görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Davacı vekili 30/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; 1.000,00-TL olan taleplerini 20.119,61-TL artırdıklarını, toplam 21.119,61-TL olarak davayı ıslah ettiklerini, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yapılan tacir araştırması sonucu Mimarsinan Vergi Dairesi'nin 14/10/2022 tarihli yazı cevabına göre davalının bilanço esasına göre defter tuttuğu, Konya Selçuk Vergi Dairesi'nin 18/01/2023 tarihli cevabı yazısına göre de davacının 20/02/2009 tarihinden beridir bilanço esasına göre defter tuttuğu, tarafların tacir olduğu, işin ticari işletme ile ilgili bulunduğu, böylelikle nispi ticari dava söz konusu olmakla mahkememizin davaya bakmakla görevli olduğu,
Taraflar arasında panel çit üretimi ve teslimi hususunda sözleşme yapıldığı, davalı bu sözleşmenin cins borcuna ilişkin alım satım sözleşmesi olduğunu savunsa da davacının talebi üzerine davalı tarafından düzenlenen fiyat teklif faturasında 6x5x6 ebatlarında, 143*250 duble çit ürününden 500 adet üretiminin 228.920,00-TL karşılığında teklif edildiği, davalının kendi kabulünde olduğu üzere bu ürünün özel üretim olduğu, bu nedenle sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, yine davalı tarafından davacıya düzenlenen 17/05/2022 tarihli faturaya göre davacıya belirtilen ebatlarda ve miktarda panel çit tesliminin yapıldığı, davacının davalıya Karaman 5. Noterliğinin 26/05/2022 tarihli ve 11048 yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiği ve ürünlerin 4,6x5,6x4,6 ebatlarında olduğu, tel arasındaki gözlerin 5*20 cm olması gerekirken 5,5*20 cm ölçüsünde olduğundan bahisle ayıp ihbarında bulunduğu, ürünlerdeki ayıbın ilk bakışta anlaşılması mümkün olmayan ve ölçüm gerektiren gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu nedenle yapılan ayıp ihbarının süresinde kabul edilmesi gerektiği, davalının Kayseri 13. Noterliğinin 02/06/2022 tarihli, 14572 yevmiye sayılı ihtarı ve cevap dilekçesinde davacıyı üretilen malda % 8-10 civarında tolere payı olabileceği hususunda uyardığını savunsa da bu hususta delil bulunmadığı, davalının edimini gereği gibi ifa etmediği, alınan uzman bilirkişi kök ve ek raporlarına göre davacının belirtilen çitlerden yararlanma imkanını tümüyle ortadan kaldırmayan bu durumun çitlerin dayanıklılık açısından bir miktar düşük olması sonucunu doğurduğu, sözleşme gereği davalıya 228.920,00-TL ücret ödeyen davacının borcun gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı fiyat farkı zararının 21.119,61-TL olduğu tespit edilmekle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Temerrüt yönünden ise davacıya Karaman 5. Noterliğinin 26/05/2022 tarihli ve 11048 yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğini gösterir mazbata örneğini sunmak üzere süre verilmiş, davacı tarafça verilen süre içerisinde tebliğe dair belge sunulmamıştır. Bu durum davalı lehine yorumlanarak temerrüt tarihi, davalının cevabı ihtarnameyi düzenlediği tarih olan 02/06/2022 tarihi olarak kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren ticari avans faizine (reeskont faizini geçmemek üzere) hükmedilerek aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-21.119,61-TL'nin 02/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi (reeskont faizini geçmemek üzere) ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.442,68-TL ilam harcından, tahsil edilen 80,70-TL peşin harç ve 344,00-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 1.017,98-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 344,00-TL ıslah harcı, 3.900,00-TL bilirkişi ücreti, 97,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 4.502,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca 21.119,61-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı