T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... - ***
VEKİLİ: Av. ... - [.
DAVALI: ... - ... - ***
VEKİLİ: Av. ... - [.
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Kayseri'de faaliyet gösteren bir konut yapı kooperatifi olduğunu, bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslimi yaptığını, davalının kooperatif üyesi olduğunu ve kooperatiften ferdileşme sureti ile taşınmaz temin ettiğini, kooperatifin halen tasfiye sürecine giremediğini, 10 yıldan fazla süredir kooperatifte üye olan kişilere ve 15 yıl önce arsasını kat karşılığı devreden arsa sahiplerine konutunu teslim edemediğini, daha önce kooperatiften taşınmaz isteyen üyelerden kesin maliyet bedeli alınamadığını bu nedenle açılmış davalar bulunduğunu, bu davaların kabul ile sonuçlandığını ve istinaf mahkemesi tarafından onandığını, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan muaccel aidat alacağı bulunduğunu, söz konusu aidat alacağının tüm üyelere karşı talep edildiğini, kooperatiften taşınmaz temin eden üyelerin istifa - ilişik kesme belgesi olsa dahi söz konusu aidatı ödemesi gerektiğini, davalının kooperatiften temin ettiği Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Yıldırım Beyazıt mahallesi, 5372 ada, 3 parsel, A blok, 14 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının üzerine davalıdır şerhi konulmasını, 2003 yılı ocak ayından dava tarihinde temerrüte düşen son aidat borcu olan 2022 yılı mayıs ayına kadar ödemesi gereken aidat borcunun tam olarak hesaplanıncaya kadar şimdilik 9.000,00-TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18, aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili kooperatife ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; Davacı kooperatifin 2003 yılı ocak ayından dava tarihine kadar ödenmesi gereken aidat talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin yıllar önce davalı kooperatif ile ilişiğini kestiğini ve istifa ettiğini, kooperatif üyesi olmayan müvekkilinden aidat alacağı talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, kooperatifler kanununa eklenen geçici 11. madde gereğince müvekkilinden aidat talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, kooperatif aidat borcundan kaynaklanan alacak davasıdır.
Kooperatif kayıtları, tapu müdürlüğünün cevabi yazısı, davalının üyelik dosyası örneği ve tarafların dayandığı deliller toplanmış, bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 30/05/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; davalının kooperatif üyesi olduğu, kooperatif üyeliğinin normal üye statüsünde olduğu, davacı kooperatifin ana sözleşmesinin 17/3 maddesinde devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükler yeni ortağa geçer hükmünü içerdiği, kooperatif üyesi olmaktan kaynaklı üyelik öncesi borçlardan da davalının sorumlu olacağı, kooperatifin inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden taşınmazı geri alma hakkına sahip olduğu, inşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği, kooperatifler kanununa eklenen geçici 11. maddenin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, kooperatif genel kurul kararlarında genel giderler için ayrı inşaat finansmanı için ayrı karar alınmadığı tüm giderleri kapsayacak şekilde aidat kararı alındığı ve zaman aşımı süresi olmadığı, aidata ilişkin alınan kararların kooperatifler kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere, afaki iyi niyet kuralları ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığı, alınan kararların tüm ortakları bağlayacağı, davacı kooperatifin kuruluşundan dava tarihine kadar geçen dönemde 150-m2 daire üyesi ortağın yapması gereken aidat ödemeleri toplamının 216.000,00-TL olduğu, dava tarihi itibari ile davalının yaptığı ödeme toplamının 129.542,00-TL olduğu, dava tarihi itibari ile davalının davacı kooperatife 86.458,00-TL borcunun hesaplandığı, davacı talebinin 9.000,00-TL olduğu, talep edilen faiz oranının usul ve yasaya uygun olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu 18/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; 9.000,00-TL olan aidat taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 77.458,00-TL artırdıklarını, toplam 86.458,00-TL'nin davalıdan alınarak müvekkili kooperatife ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce 04/10/2023 tarih *** karar sayılı ile davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekilince istinaf kanun yoluna götürülmesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2023 tarih *** karar sayılı ilamı doğrultusunda bilirkişi heyetinden alınan 26/12/2023 tarihli ek raporda; davacı kooperatifçe genel kurullarda alınan karar doğrultusunda üyenin ödemesi gereken tutarın üye hesabına borç olarak tahakkuk ettirilmesi ve ödenen tutarın tahakkuk eden tutardan düşülmesi şeklinde yapılmadığı, sadece yapılan ödemelerin kayda alındığı, bu bakımdan herhangi bir alacak gözükmediği, yapılan hesaplamalar neticesinde tapu devri aşamasında davalının kendisine çıkarılan maliyeti ödediğinin tespit edildiği yönünde görüş bildirmişlerdir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı" başlıklı 8/1. Maddesine göre "Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar."
Aynı yasanın "Hak ve vecibelerde eşitlik" başlıklı 23. Maddesinde "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" hükmü, "Ek ödeme yüklemi" başlıklı 31. Maddesinde "Anasözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir. Ancak, ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme yükleme sınırsız olabileceği gibi belirli miktarlarla veya iş hacmi ile veya paylarla orantılı olarak sınırlandırılabilir. Kooperatifin iflası halinde ek ödemeleri isteme hakkı iflas idaresinindir.." hükümleri bulunmaktadır.
Aynı yasanın "Yetki" başlıklı 42. maddesinde "Genel Kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel Kurul, aşağıdaki yetkilerini devir ve terk edemez.
1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
6. Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek.
7. İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
8.Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.
" hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;1163 sayılı yasanın 42. Maddesine göre genel kurulun bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup kanun veya ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisi bulunduğu, genel kurulda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alınabileceği gibi daha önce alınan ve uygulanan kararların değişen koşullar ve eşitlik ilkesi gerektirdiğinde değiştirilmesi mümkün ve geçerli olup bu konuda kazanılmış haklardan söz edilemeyeceği, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek aidat, taksit miktarı ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmenin de genel kurulun yetkisi dahilinde olduğu, genel kurul kararlarının kooperatif ile üyesi arasında sözleşme hükmü niteliğinde olup alınan kararların toplantıya katılsın katılmasın iptal edilmediği müddetçe veya butlan yaptırımına tabi olmadığı sürece tüm ortakları bağlayacağı, yine alınan kararların uygulanabilmesi için tüm ortaklara tebliğine de gerek olmadığı gibi ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilanına da gerek olmadığı, aidatların arttırılması, tapu alınması için bazı giderlerin alınması, gecikme faizi, konutların yapımının hızlandırılması için ek aidat, çevre ve bahçe düzenlemesine yönelik alınan kararların ek ödeme niteliğinde olmadığı, bu bakımdan 1163 sayılı kanunun 31/1 ve 52/1 maddelerindeki ağırlaştırılmış karar yeter sayısına gerek olmadığı, davalının davacı kooperatifin normal üye statüsünde üyesi olduğu, 2003 yılı Ocak ayından 2022 yılı Mayıs ayına kadar ödemesi gereken aidat alacaklarının dava konusu edildiği, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2023 tarih 2023/2160 esas 2023/2214 karar sayılı ilamı uyarınca alınan ek rapora göre davacı kooperatifçe çıkarılan 28/02/2011 tarihli maliyet çalışmasının yapıldığı, buna göre davalının ödemesi gereken toplam tutarın 128.359,16-TL olduğu, davalının ise 129.542,00-TL ödeme yaptığı, bu durumda kesin maliyetten borcu kalmadığı, rapor ekinde sunulan belgeye göre davalının davacı kooperatifi konut teslim borcu ve 138.111,66-TL kesin maliyet bedeli hususunda ibra ettiği, kooperatifin davalıyı ibra ettiğine ilişkin bir belge bulunmadığı, ferdileştirme aşamasında davalının kendisine çıkarılan borcu ödediği, 02/06/2011 tarihinde davalıya tapu devrinin yapıldığı, davacı kooperatifçe genel kurullarda alınan karar doğrultusunda üyenin ödemesi gereken tutar üye hesabına borç olarak tahakkuk ettirilmesi ve ödenen tutarın tahakkuk eden tutardan düşülmesi şeklinde yapılmadığı, sadece yapılan ödemelerin kayda alındığı, dava tarihine kadarki genel kurul kararlarının kaldırma kararı öncesi düzenlenen bilirkişi raporunda incelendiği ve davalının toplamda 216.000,00-TL aidat ödemesi yapması gerekirken 129.542,00-TL aidat ödemesi yaptığı, bakiye 86.458,00-TL'nin davalı tarafça davacıya ödenmediği, alınan ek raporda da ferdileştirme öncesi döneme ait davalının borçlu olup olmadığına ilişkin araştırma yapıldığı, bu şekilde istinaf kaldırma ilamının gereğinin yerine getirildiği, ancak tapu devrinden dava tarihine kadar davalının herhangi bir ödemesi gözükmediğinden önceki raporda hesaplanan tutardan daha fazla aidat borcunun bulunduğu, ıslah dilekçesi ile talep sonucu 86.458,00-TL'ye çıkartıldığından taleple bağlı kalınması gerektiği, açılan davanın dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda kabulüne, kısmi dava olarak açılan davada dava ve ıslah tarihinden itibaren yasal faiz talep edildiği de dikkate alındığında taleple bağlı kalınarak bu şekilde yasal faize hükmedilmesine dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-86.458,00-TL aidat alacağının 9.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 01/06/2022, 77.458,00-TL'sinin ıslah tarihi olan 18/09/2023 tarihinden itibarin işleyecek yıllık %18, aylık %1,5 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 5.905,95-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 179,90-TL peşin harç ve 1.323,00-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 4.403,05-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 153,70-TL peşin harç, 1.323,00-TL ıslah harcı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 154,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 4.211,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı