T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLLERİ: Av.
Av. ***
DAVALILAR : 1- ***
2- ***
3- ***
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın (Özel Güvenlik Görevlisi olarak 01.01.2012 - 06.06.2014 tarihleri arasında Kayseri Başmüdürlüğünde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ile ... Hizmetleri Limited Şirketi iş ortaklığı tarafından 06.06.2014 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, ... tarafından Kıdem ve İhbar Tazminatı, fazla mesai, UBGT, yıllık izin alacaklarının tahsili talebiyle Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkilim kurum ile ... Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi aleyhine alacak davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, karar aleyhine İstinaf başvurusunda bulunulduğunu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin ... karar sayılı kararı ile İstinaf başvurularının kabulü ile davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiğini, Mahkeme kararının davacı ... vekili tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, mahkeme kararının kesinleşmesi üzerine dosya hesabında gözüken 17.257,76-TL icra borcundan, takip konusu ilam vekalet ücreti ile İcra vekalet ücretinden 940,71-TL stopaj kesintisi yapılarak dosya hesabının tamamı (16.317,05-TL)'nin İcra Müdürlüğü hesabına 07.07.2020 tarihinde yatırılarak dosyanın infaz edildiğini, yapılan 940,71-TL stopaj kesintisinin ise ...'ın avukatı adına vergi dairesine yatırıldığını, davalı şirketlere yaptıkları yazılı bildirime rağmen işçilik alacakları olarak yaptıkları icra ödemesinden sorumlu oldukları parayı ödemediklerini, kurumca Özel Güvenlik Görevlisi ...'a ödenen bedelin davalı firmalardan rücuen tahsilini talep ettiklerini, ...'a icra takibi neticesinde ödenen 17.257,76- TL' nin ödeme tarihi olan 07.07.2020 'den itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Dava dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği ancak davalıların cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı Toprak Mahsulleri Ofisi'ne müzekkere yazılarak dava dışı ...'ın iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örnekleri celp edilmiştir.
Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas ... Karar sayılı dosyası celp edilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'ın SGK hizmet döküm cetveli celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap uzmanı ... 28/11/2023 tarihli raporunda özetle;
- Davalı yüklenici .... LTD. ŞTİ. & .... LTD. ŞTİ. & .... LTD. ŞTİ.nin 11.797,22 TL'den 07/07/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen,
- Davalı yüklenici .... LTD. ŞTİ. & .... LTD. ŞTİ.nin 5.460,54 TL (2.904,48 TL + 2.556.06 TL)'den 07/07/2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davacı kuruma / iş verene karşı sorumlu olduğu şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, davacı iş sahibi tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalı yüklenicilerden tahsili talebine yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.
Öte yandan davalı iş verenlerin dava açılmadan önce Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas ... Karar sayılı dosyasında haklarında hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinde temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (23. Hukuk Dairesi *** Karar)
Davalı yüklenici tacir olup, 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi gereğince taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılmaktadır. Ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesine göre avans oranında faiz istenebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi *** Karar)
Bu durumda davalı yüklenicinin son işveren olması nedeniyle yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde son iş verenin ihbar tazminatı alacağının fer'ileri ile birlikte tamamından sorumlu olduğu, kıdem tazminatından ve fer'ilerinden ise ödeme yapılan dava dışı işçilerin davalı yüklenici-son işverende çalıştıkları dönem için bu işverende geçirdikleri çalışma süreleri ile orantılı olarak sorumlu olacağı anlaşılmıştır. (Kayseri BAM 6. HD *** Karar)
Ödeme belgeleri, taraflar arasında düzenlenen Özel Güvenlik Hizmeti Alımına ilişkin Sözleşmeler ve eki Şartnameler, tarafların ticari defter ve kayıtları, sgk kayıtları, TMO Genel Müdürlüğü kayıtları, sözleşmeler, Teknik ve İdari şartname ve tarafların dayandığı tüm deliller celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 4857 sayılı yasanın 112. maddesi gereğince dava dışı işçinin hakettiği 17.257,76-TL fazla çalışma, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı davacı kurum tarafından ödenmiştir. 28/11/2023 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınarak açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Davacının davasının KABULÜ,
1-11.797,22-TL'nin davalı ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa 07.07.2020 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına,
2-5.460,54-TL'nin davalı ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 07.07.2020 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.178,87 TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 179,90-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 998,97-TL harcın ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden (... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin 682,88-TL'lik kısmından sorumlu tutalarak) müştereken ve müteselsilen sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden (... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin 2.187,20-TL'lik kısmından sorumlu tutalarak) müştereken ve müteselsilen sorumlulukları oranında alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 179,90-TL başvurma harcı, 294,72 TL peşin harç, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 244,00-TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.218,62 TL yargılama giderinin davalılar ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden (... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin 1.516,62-TL'lik kısmından sorumlu tutalarak), müştereken ve müteselsilen sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.257,76-TL vekalet ücretinin davalılar ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden (... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'nin 11.797,22-TL'lik kısmından sorumlu tutalarak), müştereken ve müteselsilen sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2024
Katip ***Hakim ***
e-imzalıdır e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememiz gerekçeli kararının hüküm bölümünde; "...2-5.460,54-TL'nin davalı ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, ... Hizmetleri Limited Şirketi ve ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 07.07.2020 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına,..." şeklinde yazılmış ise de, ... Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 5.460,54 TL 'den sorumlu olmadığı, bu hususun bilirkişi raporu ile de ispatlandığı, *** Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketinin sehven yazıldığı anlaşılmakla, hüküm kısmının 2 nolu bendinin;
"2-5.460,54-TL'nin davalı ..., Danışmanlık, Eğitim, Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Limited Şirketi ve ... Hizmetleri Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 07.07.2020 tarihinden ticari avans faizi uygulanmasına..." şeklinde HMK'nun 304/1. maddesi gereğince maddi hatanın düzeltilerek hükmün tashihine ve işbu tashih şerhinin gerekçeli kararın suretlerinin altına eklenmesine karar verildi. 02/02/2024