T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLİ: Av
DAVALI: 1- ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2- ***
VEKİLLERİ: Av.
Av.
DAVALI: 3- ***
4- ***
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sevk ve idaresinde bulunan 38 ... plakalı özel halk otobüsü ile Germir Mahalesi, Kızılırmak Nalçık Bulvarı üzerinde seyir halindeyken, kırmızı ışıkta bekleyen 38 ... plaka sayılı çekiciye bağlı 38 ... plaka sayılı yarı remorkun arka tampon kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen yaramalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... sevk idaresindeki halk otobüsünde yolcu olarak bulunan ... yaralandığını, Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında alının bilirkişi raporu ile araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, kaza sonrası Kayseri Devlet Hastanesine götürüldüğünü, sonraki tedavilerinin Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinde devam ettiğini, Nevşehir Devlet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nun 30/09/2019 tarih 26866128 sayılı raporuyla %73 olarak beden gücü kayıp oranı olarak belirlendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı yasanın 107.maddesine göre belirlenecek maddi tazminat ile zarar ve sorumluluk kapsamı belli olduktan sonra açıklanacak manevi tazminatın olay tarihiden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte işleten ve sürücüden tahsiline, sigorta şirketi yönünden, maddi tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faiziyle, sorumluluk oranlarına göre yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: müvekkili şirketin adresinin İstanbul olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya bakmaya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin ... tarafından yapılmış olması nedeniyle davanın ... A.Ş.'ye ihbarı talepleri bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu iddialarını kabul etmediklerini, davacı tarafın sigortalının kusurunu ispat etmesi gerektiğini, açılmış bir ceza davası var ise bunun sonucunun beklenmesi gerektiğini, öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kayseri ... Başkanlığı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: dava dilekçesinde kazanın özel halk otobüsü şoförünün kusurundan kaynaklandığı yönünde iddialarda bulunulduğunu ancak müvekkili idarenin davaya konu olayda kusurundan bahisle sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerektiğini, müvekkilinin kanunda geçen tanım kapsamında işleten sıfatını haiz olmadığını, dava konusu olayda araç şoförünün görevi ile ilgili bir fiili nedeniyle vermiş olduğu zarardan müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, özel halk otobüslerinin tüm sevk, idare ve kontrollerinin Kayseri Ulaşım Turizm ... A.Ş. tarafından yapılması nedeniyle davanın bu şirkete ihbarına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış, davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi neticesinde mahkememize gelen dosya; mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanması nedeniyle geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
16/05/2018 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki 38 *** plakalı özel halk otobüsü ile kırmızı ışıkta bekleyen 38 ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması şeklinde gerçekleşen trafik kazasında 38 ... plakalı özel halk otobüsünde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, bu kazadan kaynaklı olarak eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde 3.000,00-TL maddi tazminat talep edilmiş olup davacıya bu talebini açıklamak üzere mahkememizce süre verilmiş, davacı 06/03/2024 tarihli duruşmada talebini her biri 1.000,00-TL olmak üzere geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri olarak açıklamıştır.
Davacının ve davalıların sosyal ve ekonomik durum araştırmalarının sonucu, trafik kaza tespit tutanağı, SGK kayıtları, Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, hastane kayıtları, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, sigorta poliçesi ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kazaya dair yürütülen Kayseri CBS ... soruşturma sayılı dosyasından aldırılan 12/07/2019 tarihli kusur raporunda 38 ... plakalı özel halk otobüsü sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK 84/4 maddesinde belirtilen "arkadan çarpma" kusurunu işlediğinden tam ve asli kusurlu, 38 ... plakalı çekici sürücüsü ...'nın ise kırmızı ışık yandığı esnada kendi yolunda durmakta olması nedeniyle herhangi bir kural ihlalinin olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan ceza yargılaması sonucunda Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile sanık hakkında taksirle "taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma" suçundan mahkumiyet kararı verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, verilen karar 05/07/2021 tarihinde kesinleşmiştir. Kazanın kırmızı ışıkta duran araca arkadan çarpma şeklinde meydana gelmesi, davacının çarpan araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle kazada herhangi bir kusurunun bulunmaması, çarpan araç şoförünün de ceza yargılamasında kesinleşmiş mahkumiyet almış olması, açılan davanın araç şoförü ile işletenine karşı açılmış olduğundan her halükarda davalının en azından bir miktar kusurlu olacağı hususları hep birlikte değerlendirildiğinde mahkememizce kusur raporu alınmasına gerek görülmemiştir.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın 26/02/2024 tarihli heyet raporunda: kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında birlikte değerlendirildiğinde Bülent Yıldırımtaş'ın 16.05.2018 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen yumuşak doku yaralanması nedeniyle; beş (5) gün süreyle iş göremezlik halinde kaldığı (tıbbi şifa süresinin 5 (beş) gün olduğu, tüm vücut fonksiyon kaybı oranının ve/veya özür oranının %0 (yüzde sıfır) olduğu, mevcut evrak içeriğinden trafik kazasıyla ilgili SGK kapsamında olmayan tedavi masrafı tespit edilmediği, bununla birlikte ek bilgi, belge (makbuz, fatura, dekont, ayrıntılı hastane hasta hizmeti, fiyat, tutar dökümü, ilave ücreti gösterir belge vb.) sunulması ve talep edilmesi halinde bu hususun tekrar değerlendirilebileceği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Dosyaya mübrez 11/06/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda; sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı, (talep 1.000,00-TL) tedavi giderleri zararının hesaplanamadığı (talep 1.000,00-TL) kulaklık cihazı ve gözlük masrafları zararının hesaplanamadığı (talep 1.000,00-TL), geçici iş göremezlik zararının 267,19-TL olduğu (talep 1.000,00-TL) söz konusu zararın kaza tarihinde geçerli Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigorta Poliçesi sağlık/tedavi giderleri teminat limitleri (kaza tarihi itibariyle 430.000,00-TL) kapsamında kaldığı, ancak davaya konu aracın sigorta poliçesine dosya arasında rastlanmadığı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 16/05/2018 tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı özel halk otobüsü ile kırmızı ışıkta bekleyen 38 ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması şeklinde gerçekleşen trafik kazasında 38 ... plakalı özel halk otobüsünde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, davacının Kayseri 2. Noterliği'nin 15057 yevmiye numaralı ve 09/10/2022 tarihli ihtarnamesi ile davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğu, sigorta şirketince davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığı, böylelikle KTK 97. Maddesindeki yazılı başvuru şartının sağlandığı, ancak dosyadaki bilgi ve belgelere göre 38 ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... nezdinde değil, ihbar olunan ... nezdinde ZMMS sigortalı bulunduğu, ...'nın Ebubekir Yerlikaya sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sigortacısı olduğu, bu araca da kusur izafe edilmediğinden davalı ... yönünden davanın reddi gerektiği,
Davada husumet Kayseri ... Başkanlığı'na da yöneltilmiş ise de KTK 3. Maddesi hükümleri dikkate alındığında "işleten" kavramının aracın uzun süre kiralama, ariyet veya rehin verilmesi gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişinin işleten sıfatına haiz olacağı, bu kapsamda davalı belediyenin işleten sıfatının bulunmadığı değerlendirilerek bu davalı yönünden de davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği,
Özel halk otobüsünün o tarihteki kayıt malikinin davalılar ... (1/2) ve ...(1/2) oldukları, davalı Ali hem sürücü hem işleten, davalı Ersin ise işleten sıfatıyla davacının uğradığı zararlardan sorumlu oldukları, davacı hakkında aldırılan 26/02/2024 tarihli "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre davacının 5 gün geçici iş göremezlik halinde kaldığı, sürekli iş göremezliği bulunmadığı, tedavi giderine ilişkin delil bulunmadığının tespit edildiği, davacı hakkında düzenlenen Nevşehir Devlet Hastanesi'nin 30/09/2019 tarihli sağlık kurulu raporunda % 73 oranında kişisel engel oranı belirlenmiş ise de davacının 17/05/2023 tarihli duruşmada engelli pasosunun kazadan önce mevcut olduğunu, kazadan sonra kulağında rahatsızlık başladığını beyan ettiği, mahkememizce aldırılan maluliyet raporunda ise kulakta kalıcı bir rahatsızlığın tespit edilemediği, "sol göz dış kantus üzerinde 1 cm'lik nedbe, umblikus içinde 2x1 cm'lik nedbe" tespit edildiği, yine Kayseri 9. ASCM ... Esas sayılı dosyasından aldırılan 14/04/2021 tarihli Kayseri Adli Tıp Şube Müdürlüğü raporunda da kişide olaya bağlı olarak duyu ve organ kaybı bulunmadığının tespit edildiği, böylelikle mahkememizce aldırılan rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde davacının belirttiği kulak rahatsızlığının kaza ile ilgisinin olmadığı, raporun denetime elverişli olup hükme esas alınabileceği, davacının kaza tarihi itibariyle sigortalı çalışmasının bulunmadığı, asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair dosyaya yansıyan herhangi bir iddia ya da yazılı delil bulunmadığından asgari ücret düzeyinde geliri olduğunun kabulü gerektiği, kulaklık cihazı ve gözlük masrafı talep etmiş ise de davacının sürekli maluliyeti bulunmadığı gibi bu hususlarda da dosyaya sunulu bir delil bulunmadığı, böylelikle davacının 5 gün üzerinden 267,19-TL geçici iş göremezlik zararı hesaplandığı, alınan raporun hükme esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.
Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)
Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Somut olay bu açıdan irdelendiğinde davacıya atfı kabil müterafik kusur oluşturabilecek bir fiilin olmadığı kanaatine varılmıştır.
Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davacının kusursuz oluşu, çekilen ızdırap, davacının 5 gün geçici malul olması ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde talep edilen 3.000,00-TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
1-267,19-TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 16/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya dair geçici iş göremezlik tazminatı ile sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri taleplerinin reddine,
2-Davalılar Kayseri ... Başkanlığı ve ... A.Ş yönünden geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri taleplerinin reddine,
3-Manevi tazminat davasının kabulü ile 3.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 80,70-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 346,90-TL harcın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul - ret oranına göre: 710,53-TL'sinin davacıdan alınarak, 849,47-TL'sinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 1.260,00-TL bilirkişi ücreti, 1.109,50-TL posta ücreti olmak üzere toplam 2.530,90-TL yargılama giderinin kabul - ret oranına göre; 1.378,16-TL'sinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ... A.Ş.'nin yaptığı 150,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Davalı Kayseri ... Başkanlığı'nın yaptığı 200,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 267,19-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
11-Maddi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/3. maddesi uyarınca 267,19-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalılar ... A.Ş. ve Kayseri ... Başkanlığı'na ödenmesine,
11-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 3.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, tarafların ve taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ***
e-imzalı
Hakim ***
e-imzalı