T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ... -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av.
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketince sigortalı 38 ... plakalı araç ile müvekkiline ait 38 ... plakalı araç arasında ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı sigorta şirketince sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine zararların giderilmesi amacıyla başvuruda bulunulduğunu ancak müvekkilinin zararlarının giderilmediğini belirterek şimdilik 10,00 TL hasar farkı tazminatı ve 10,00 TL Değer Kaybı Bedelinden oluşan toplam 20,00 TL maddi tazminatın; haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faizi ile beraber davalı sigorta şirketinden tahsiline (sigorta şirketinin poliçe limitleri ile sorumlu tutulmasına), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı sigorta şirketine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa 06/01/2023 tarihinde 5.803,51-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davanın kabulü halinde ise davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden müvekkili şirket aleyhine faize, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, kabul anlamına gelmemekle birlikte faize hükmedilmesi halinde "dava dilekçesinde yazılı miktar yönünden dava tarihinden itibaren, ıslahla artırılan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren" yasal faize hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, 38 ... ve 38 ... plakalı araçların ... tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiştir.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... tarihinde 38 ... ve 38 ... plakalı araçlar arasında yaşanan trafik kazasına ilişkin, görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla 38 ... ve 38 ... plakalı araçların karışmış oldukları herhangi bir kazaya rastlanılmadığı bildirilmiştir.
... A.Ş'ye müzekkere yazılarak, 38 ... plakalı aracın ... tarihindeki trafik kazası nedeniyle davadan önce davacı ... tarafından başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise hangi tarihte bulunduğuna, başvuru ile ilgili karar verilip verilmediğine dair hususların sorulmuş, başvuruya dair tüm kayıt ve belgeler ile sigorta poliçesi ve hasar dosyası celp edilmiş, poliçesinin incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 16/11/2022 başlangıç ve 16/11/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak dava konusu 38 ... ve 38 ... plakalı araçların trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... 10/01/2024 tarihli raporunda özetle;
A) Davacı yana ait 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nin kusurunun olmadığı,
B) Dava dışı 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusurunun olmadığı,
C) Dava dışı 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,
D) Davalı yan tarafından sigortalanan araç sürücüsü ...'nun % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,
- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta 28.11.2022 tarihli kaza sonrası kusur oranlarına göre oluşan "Değer Kaybı";
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 270.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 250.000 TL
Değer Kaybı = 20.000 TL olduğu,
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
1- Davalı ... Açısından Toplam Değer Kaybı-1 = 0.50 x 20.000
Toplam Değer Kaybı-1 = 10.000 TL olduğu,
2- Dava Dışı (38 ...)Ak Sigorta Açısından Toplam Değer Kaybı-2 = 0.50 x 20.000
Toplam Değer Kaybı-2 = 10.000 TL olduğu,
Toplam Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı-1 + Toplam Değer Kaybı-2
Toplam Değer Kaybı = 10.000 + 10.000
Toplam Değer Kaybı = 20.000 TL olduğu,
Bakiye Alacak Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı
Bakiye Alacak Değer Kaybı = 10.000 - 5.803,51
Bakiye Alacak Değer Kaybı = 4.196,49 TL olduğu ve poliçe limitlerinin mevcut meblağı karşılamaya yeterli olduğu yönünde rapor sunulmuştur. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin itirazları ve duruşmadaki beyanları dikkate alınarak ek rapor alınmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, 31/03/2024 tarihli ek raporda özetle;
C) Dava dışı 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu,
D) Davalı yan tarafından sigortalanan araç sürücüsü ...'nun % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu hesaplanmış ve davacı vekilinin itirazları ek rapor ile ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Ek rapordan birer suretinin taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi, davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin 05/0/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin 24/06/2024 tarihli dilekçe ile ıslaha karşı beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları;... tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait 38 ... plakalı araçta hasar zararı ve değer kaybı zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından eksik evrakla başvurulması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi talep olunmuşsa da, dava şatlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; "Osman Kavuncu bulvarında saat 18.26 civarında şehir merkezi istikametine seyir halindeyken (akşam üzeri nispeten yoğun trafik), A aracı (38 ...) önündeki trafik akışının durması sonucu duruyor, ardından gelen B aracı (38 ...) takip mesafesini koruyarak o da duruyor, B aracının ardından gelen C aracı (38 ...) önünde bulunan araçların hızını ve konumunu dikkate almadığı için önünde ki B aracına çarpıyor (Resim-1), B aracıda çarpmanın etkisi ile sürüklenerek önündeki A aracına çarpmak durumunda kalıyor (Resim-2), C aracı trafikte önünde seyir halinde bulunan araç ile güvenli ve yeterli takip mesafesini (KTK 56/1-C) korumadığı için tam kusurludur. A ve B araçlarının kusuru yoktur. Daha sonra D aracı da (38 ...) yaptığı kaza dolayısıyla duran C aracına arkadan çarpıyor (Resim-3), D aracı trafikte önünde seyir halinde bulunan araç ile güvenli ve yeterli takip mesafesini (KTK 56/1-C) takip mesafesini korumadığı için tam kusurludur. C aracı D aracı ile gerçekleşen kaza da kusursuzdur.
Ancak dava konusu, 38 ... plaka sayılı A aracına B aracının çarpması; C aracının mı (Resim-2) yoksa D aracının C aracına çarpması (Resim-3) sonucu gerçekleştiği hazırlanan tutanaklarda net olarak belirlenmediği için C ve D araçları A aracın da meydana gelen kaza sonrası oluşan hasarda her ikisininde %50 kusurlu olduğunun değerlendirildiği, davacı yana ait 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nin kusurunun olmadığı, dava dışı 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın kusurunun olmadığı, dava dışı 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, davalı yan tarafından sigortalanan araç sürücüsü ...'nun % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu," bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç hasar zararına dair değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.
Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle;Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde arka tampon ve bagaj kapağı için bu tip küçük hasarlarda araç değer kaybını daha fazla arttırmamak için yerleşik uygulamanın hasar gören kaporta aksamının komple değişim yerine onarımının yapılmasının uygun olduğu, davalı sigorta firması tarafından onarım işçilikleri ve boya ücretleri için yapmış olduğu 6.800 TL ücretin kaza tarihindeki piyasa rayicine uygun olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemelerin mahsubundan sonra davcının bakiye araç hasar zararının ise;
Bakiye Araç Hasar Zararı= Orijinal Hasar Ödemesi - Sigorta Tarafından Yapılan Ödeme
Bakiye Araç Hasar Zararı= (1538,79 + 6.800) - 7.100
Bakiye Araç Hasar Zararı=1.238,79 TL olduğu,
38 ... plaka sayılı aracın değer kaybı hesabı için yapılan tamir/bakımlarının gerçekleşen kaza sonrası yapılan tamir işleri ile uyumlu olduğu, bildirilmiş ve rapor hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;
Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda özetle;" 38 ... plaka sayılı değer kaybı tazmini talep eden aracın davalı yandan değer kaybı tazminatı olarak 5.803,51 TL bedel ödemesinin yapıldığı,
Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirlenecektir. Dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre 12 (oniki) yaşında bir araç olduğu, araç kullanılmış değeri yönünden 187.873 km olduğu, geçmiş kaza kaydı açısından 02.08.2017 tarihinde 1 (bir) adet kaza kaydının olduğu ve dava konusu hasar bölgesindeki arka tampondan hasar geçirdiği ve işlem (kaporta+boya) gördüğü, bagaj kapağın da ise herhangi bir hasar almadığı, kaza öncesi Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivine göre 243.161 TL olduğu, serbest piyasa rayiç değerinin ise 270.000 TL olduğu, kazanın gerçekleştiği Kasım 2022 tarihe en yakın arşiv kayıtlarında aynı model, yıl ve yakın km değerine sahip aynı tip (Ford Focus Titanium 1.6i) araçlarda kullanılmışlık düzeyi farkı olmaksızın araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre ortalama 10.000-50.000 TL civarında değer kaybı oluştuğu, dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 250.000 TL olarak değerlendirildiği, dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta 28.11.2022 tarihli kaza sonrası kusur oranlarına göre oluşan "Değer Kaybı";
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 270.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 250.000 TL
Değer Kaybı = 20.000 TL olduğu, belirtilmiştir.
Bu raporlardaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve ... Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından davalı sigorta şirketi sorumludur.
Davacının talep arttırım istemi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;
Davacı vekilinin 05/0/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin 24/06/2024 tarihli dilekçe ile ıslaha karşı beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.
2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.
Dosya arasındaki belgelerin incelenmesinden davacının, davalı sigorta şirketine başvurusu üzerine davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ilk olarak 19/12/2022 tarihinde ödeme yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla davalının kısmi ödeme yapması nedeniyle, söz konusu ödeme tarihi olan 19/12/2022 tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır.
Dava dilekçesinde hükmedilecek tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faiziyle birlikte tahsili talep edilmiştir. Davalı ... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçeleriyle sigortalanmış olan kazaya karışan 38 ... plakalı aracın trafik kayıt örneğinin ve sigorta poliçesinin incelenmesinde; otomobil olduğu görülmüştür. Kazaya sebebiyet veren araç hususi araç olduğundan yasal faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargıla sonunda toplanan tüm delillere; 6098 sayılı TBK’nun 61’inci maddesinde; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.”, 163 üncü maddesinde ise “Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Hukukumuzda hakim olan taleplerin (sorumlulukların) yarışması ilkesine göre; tazminat yükümlülerinden her biri, zarar görene karşı sanki zarara tek başına sebebiyet vermiş gibi diğer yükümlü veya yükümlüler tarafından zararın tamamı tazmin edilinceye kadar sorumludur. Buradaki müteselsil sorumluluk, kusur ortaklığına dayanır. Mağdur, tazminat yükümlüsü kadar alacak hakkına sahiptir. Dış ilişkide müteselsil sorumlu sayısı kadar bağımsız talep söz konusudur. Taleplerin yarışması ilkesine göre talep sahibi, müteselsil borçlulardan kendisine borçlanılan edimi bir kez tahsil edebilir. Mağdur usul hukuku açısından müteselsil sorumluları münferiden dava edebileceği gibi, sorumlular aleyhine müştereken de dava açma hakkına sahiptir. ( Yargıtay 4.HD 2024/2260 Esas, 2024/3929 Karar) Her ne kadar kök bilirkişi raporunda kusura göre hesap yapılmışsa da davacının talebi kusur oranında değildir. Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca hasar bedelinden iskonto uygulanmaması ve gerçek zarar üzerinden tazminata hükmedilmektedir.3065 Sayılı KDV Kanunu 1. maddesi gereği; Türkiye'de yapılan ticari , sınai , zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu düzenlemesi sebebiyle tazminat hesabında KDV dahil iskonto uygulanmaksızın tazminat miktarı belirlenmelidir. Bu nedenle tazminat hesabında anlaşmalı servis iskontosunun yapılamayacağı, hesaplamanın orijinal parça fiyatı üzerinden yapılması ve hesaba KDV değerinin dahil edilmesi gerektiğinden (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.03.2023 T. 2021/24871 E. 2023/2809K.,Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24.10.2023 T. 2022/5654 E. 2023/11289 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/18474 E.-2017/10417 K. sayılı ilamı, İzmir BAM 11. HD *** K.) bilirkişi raporunda iskontosuz KDV dahil hesaplama yönünden karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tüm bu bilgiler ışığında trafik kaza tespit tutanağı, ZMMS poliçesi ve hasar dosyası, ekspertiz raporu, fotoğraflar, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi'nden celp edilen hasar sorgulama kayıtları ile benimsenen ve hükme esas alınan Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporlar kapsamına göre davacının araç değer kaybı zararına yönelik tazminat davasının kabulü ile müteselsil sorumluluk gereği (toplam hasar zararı- yapılan ödeme) (8.338,79-7.100,00) 1.238,79-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı *** yönünden 19/12/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile, müteselsil sorumluluk gereği (toplam değer kaybı zararı- yapılan ödeme)(20.000,00-5.803,51-4.196,49) 10,000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 19/12/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacı vekilinin ıslah dilekçesinde talep sonucunu toplam 15.430,28-TL üzerinden ıslah ettiği, ancak duruşmada alınan beyanında sigorta şirketi tarafından 4.196,49-TL'nin ödemesini yargılama giderini ve vekalet ücretini taraflarına ödendiğini belirtmekle bakiye kalan 11.238,79-TL üzerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talep ettiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 1.238,79-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 19/12/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 10,000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 19/12/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 767,70-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL ve ıslah harcı 263,17-TL'nin mahsubu ile eksik 324,63-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı 179,90-TL, peşin harç 179,90-TL, ıslah harcı 263,17-TL, tebligat, müzekkere ve posta gideri 113,75-TL ve bilirkişi ücreti 1.500,00-TL olmak üzere toplam 2.236,72-TL yargılama harç ve giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca 11.238,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2024
Katip ***
e-imzalıdır
Hakim ***
e-imzalıdır