T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... - ***
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av.
DAVALI: ... - ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, müvekkili kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin 21/06/2015 tarihli genel kurulda kooperatifin devam eden konut inşaatlarının maliyetinin karşılanabilmesi için her bir üyenin 9.500,00-TL ödemesine, ödemelerin gününde yapılmaması halinde aylık %1.5 gecikme zammı alınmasına karar verildiğini, davalının bu maddi yükümlülüğü yerine getirmediği gibi genel kurul öncesi dönemlerden de aidat borcu bulunduğunu, bu nedenle Kayseri (kapatılan) 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu, alınan kararın kooperatifin tüm ortaklarını bağlayacağından bahisle davanın kabulü ile Kayseri (kapatılan) 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, ayrıca yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı, duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunmamış ancak duruşmalara katılarak "mahkemenizin ... esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi heyet raporunu mahkemenize sunuyorum, 2010 yılında yapılan genel kurul toplantısında belirlenen borçları ödeyen üyelerin kooperatiften ilişiğinin kesilmesi şeklinde karar alındı. Ben de bu genel kurulda belirlenen borcumu ödedim, ayrıca o dönem kooperatifin bütün işlemleri tamamlanıncaya kadar belirlenen genel gider masraflarını da ayrıca bizden aldılar, o parayı bize faizi ile birlikte iade etsinler, bizde onlara geri verelim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce verilen ... karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla, dosya mahkememizin 2023/3 esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, kooperatif tarafından inşaat maliyeti borcundan kaynaklı başlatılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali ile icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas (Kayseri (kapatılan) 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası) sayılı takip dosyası, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında verilen karar evrakı, Kayseri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nde bulunan davacı kooperatif kayıtları, davacı kooperatif kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmıştır.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün (Kayseri (kapatılan) 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası) ... esas sayılı takip dosyasında; alacaklının S.S. ... Toplu Konut Yapı Kooperatifi, borçlunun ... olduğu, 11.637,50-TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin davacı-alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür.
Kooperatif tarafından belirlenen bedellerin (kesin maliyet v.s) ödenmesinden sonra kurada isabet eden dairenin tapusunun davalıya devredildiği taraflar arasında ihtilaf konusu değildir.
26/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. Maddesinin Anayasa Mahkemesi'nin 16/2/2023 tarihli ve ... karar sayılı ilamı ile iptal edilmesi ile Yargıtay 6. Hukuk Dairesi güncel içtihatlarında inşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, bağımsız bölümleri teslim edilenlerin istifa edebilecekleri yönündeki ana sözleşme değişikliğinin yok hükmünde olduğu, geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca çıkarılan kesin maliyet hesabının hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyeceği, ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan, kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunulabileceği yönünde olduğu, davalının 01.07.2012 tarihli genel kurulda alınan 6 numaralı karar doğrultusunda tüm borçlarını ödeyerek ana sözleşmenin 61. maddesi ile belirlenen tüm tutarı ödemek suretiyle istifa edip kooperatif ortaklığından ayrıldığı yönündeki savunmasının değerlendirilmesinin yasa ve içihatlar kapsamında sayın mahkemeye ait olduğu, kooperatife ait sunulan kayıtlar ve cari hesap ekstresi üzerinde yapılan incelemede davacı kooperatifin asıl alacak 9.500,00-TL, işlemiş faiz 2.478,33-TL, toplam 11.978,33-TL alacaklı olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Öncelikle her ne kadar Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... karar sayılı ilamı ile davacı kooperatifin geçici 11. Madde kapsamında olup olmadığı yönünden uzman bilirkişiden rapor alınması gerektiğinden bahisle mahkememiz kararı kaldırılmış ise de Anayasa Mahkemesi'nin 16/02/2023 tarih ... karar sayılı ilamı ile; "24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na 10/6/2022 tarihli ve 7410 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle eklenen geçici 11. maddenin birinci fikrasının Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, kalan kısmının 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri Hakkında Kanun'un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince oy birliği ile iptaline" karar verdiği anlaşılmakla bu hususta herhangi bir araştırma yapılmasına gerek kalmamıştır.
Öte yandan yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarının karşılamaktır. Bu amaçla bir araya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler. Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre "kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler. Kooperatif ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir. Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61.maddesi ve kur'a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat sona erdikçe, biten binalar için kur'a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre %10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir. Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir. Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağını ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetlerin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir. Yine somut olaya gelindiğinde kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle, geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp, bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de, henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır. Bu gerekçeler doğrultusunda kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan kooperatiften istifa edip etmediğine bakılmaksızın talepte bulunabilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** K)
Eldeki davada kooperatifin inşaatlarının devam ettiği bu sebeple bu aşamada kesin maliyet talebinde bulunamayacağı davanın erken açılmış dava olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın erken açılmış olması nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 269,85-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 198,74-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 71,11-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 11.637,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/11/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı