T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI :...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 3-...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13/11/2021 tarihinde davalılardan ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin işleteni, diğer davalı sürücü...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Kayseri ili istikametinden Sivas ili istikametine seyir halindeyken aynı istikamette seyir eden işleteni müvekkilin sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı motosiklete arkadan çarptığını, çarpma sonrası çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsü davalı...'ın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilin kusurunun bulunmadığını, mevcut kaza sebebiyle birçok parçası tamamen onarılmaz boyutta hasara uğradığını, müvekkilin aracında 219.835,00 TL’lik hasar meydana geldiğini, müvekkilin uğramış olduğu hasara istinaden müvekkilin aracına pert kaydı verildiğini ve araç trafikten çekildiğini, ... plakalı aracın ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından kasko poliçesi ile sigortalandığını, davalı aracın ZMMS sigortası olan ... Sigorta Anonim Şirketi'nin limitlerinin dolduğu bu nedenle davayı kasko şirketine yöneltildiğini ayrıca işleten sıfatıyla davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. ve araç sürücüsü... ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile sonuçlandığını, izah edilen nedenlerle meydana gelen kaza sonucunda müvekkilin aracına pert kaydı verilerek trafikten çekilmesinden ve oluşan hasardan dolayı müvekkilin zararı karşılanmadığından şimdilik 500,00-TL tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " zaman aşımı defi'inde bulunduğunu, başvurunun usulüne uygun yerine getirilmediğini ve müvekkil temerrüte düşmediğini, dava dilekçesinde "açık bir şekilde talep sonucunu" içermemekte olup hangi tazminat kalemlerinden ne kadar talep ettiğinin davacı tarafın açıklaması gerektiğini, davaya konu motosikletin üzerinde farklı karakterlerde birçok hasar olduğunu ve eksik parçalar olduğu ve motosiklet üzerinden birçok parçanın sökülmüş parçalar olduğunu, hasarın oluşumunda teknik uyumsuzluklar olduğunu, motosiklette ZMMS teminatının üzerinde hasarın olmadığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, aksi takdirde bu hususta bilirkişi incelemesi yapılmasını gerektiğini, dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine gönderilerek kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, aracın tramer kayıtlarının celbi ile önceki kazalar nedeniyle hasar değer kaybının olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, hesap raporu alınması halinde kasko genel şartları uyarınca sigorta hukukunda uzman aktüer bilirkişiden rapor aldırılması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, izah edilen sebeplerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " müvekkilin araç kiralama şirketi olarak kiraladığı araçların ZMMS ve genişletilmiş kasko sigortalarını yaptırdığını, davacı tarafın öncelikle bu sigorta şirketlerine başvurması, bunlardan alamadığı zararı bulunması halinde müvekkili başvurması gerektiğini, usulü işlemleri yerine getirmeden dava açtığını, davacının hasar miktarının belli olduğunu, ... Sigorta A.Ş.den ne kadar para aldıysa bunu beyan ederek mahsup etmesi ve kalanı için dava açması gerektiğini, belirsiz alacak davası açmasının usule uygun olmadığını, faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilin maliki olduğu ... plakalı aracın diğer davalı ... Sigorta A.Ş.nezdinde genişletilmiş kasko sigortası poliçesi bulunduğunu ancak davacının ... Sigorta A.Ş.ye başvurusu usulüne uygun yapmadığını, ... Sigorta firmasından alınan bilgiye göre davaya konu motosikletin üzerinde farklı karakterlerde birçok hasar olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından alınan ekspertiz raporu ile motosiklette meydana gelen hasar durumunun ve davacının yaralanmasına ilişkin çelişki bulunduğunu, bu durumunun hasarın artırılmış (gerçek dışı) olabileceğini tespit ettiğini, dosyanın kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, keşif ve bilirkişi incelemesi talep ettiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
CEVAP : Davalı... dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu ... plakalı araç ile 13/11/2021 tarihinde trafik kazasının meydana geldiğini, kiraladığı davaya konu araçla ilgili tüm ödemeleri ve ekstre ödemeleri yaparak gerekli tüm sigorta ve ekstra kaskolarını yaptırdığını, kazadan dolayı davacının tüm zararlarından davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu, bu nedenle tüm zararların bu davalılara yükletilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de bu davalılara yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Viyana Başkonsolosluğuna müzekkere yazılarak davalı...'a tebligatların usule uygun olarak yapıldığı görüldü.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, ... Sigorta A.Ş'e, Anadolu Sigorta A.Ş'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak ... ve... plaka sayılı araçların kaza tarihi olan 13/11/2021 tarihi itibarıyla ve halen maliklerini gösterir tescil kayıtlarının celp edildiği görüldü.
... Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ve... plakalı aracın 13/11/2021 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, ... plakalı aracın 30/03/2021 başlangıç ve 18/03/2022 bitiş tarihli, genişletilmiş uzun veya kısa süreli operasyonel kiralama poliçesi ile sigortalandığı görülmüştür.
... Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ve... plakalı aracın 13/11/2021 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiştir.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ve... plakalı aracın 13/11/2021 tarihli kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, görüntülerin mahkememize sunulduğu bildirilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi...'nın 20/07/2025 tarihli raporunda özetle;
KUSUR TESPİTİ:
- ... sürücüsü...'ın; Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b ve 52/1-c ve 84/1-d maddeleri gereğince asli ve tam kusur trafik kural ihlali yaptığı,
-... sürücüsü ...'nin; kural ihlalinin bulunmadığı Tespit edilmiştir.
-... plakalı motosikletin kaza sonrası çekilen hasarlı halini gösterir fotoğraflar ile kazanın oluş şeklini belirtilen kaza tespti tutanağını ile sunulan fotoğraflardaki hasarlı parçalar, işçilikler ve ekspertiz raporu kaza tarihine göre incelendiğinde hasarın 219.835-TL bedelinin, kaza tespit tutanağında belirtildiği şekliyle kazanın oluşumuna bedelinin de piyasa şartlarına göre uygun ve makul olduğu değerlendirilmiştir.
-Yukarıda teknik ve detaylıca yapılan piyasa rayiç araştırması neticesinde... plakalı motosikletin 13.11.2021 tarihli kaza yapmadan önce piyasa değeri 210.000,00-TL olarak tespit edilmiştir.
-Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el piyasa değerinin 210.000 TL olduğu ve yaşanan hasarında 219.835 TL bedel olduğu göz önünde bulundurulduğunda, %104 oranında hasarlı olduğundan motosikletin PERT OLMASI GEREKTİĞİ, onarılmasının EKONOMİK OLMAYACAĞI kanaatine varılmıştır.
-... plakalı motosikletin kaza sonrası çekilen hasarlı halini gösterir fotoğraflar ile araç satış bedelinde belirtilen hasarlı parçalar incelendiğinde 40.000 TL SOVTAJ BEDELİ edebileceği tespit edilmiştir.
-Buna göre davacı tarafın kusur nispetinde bakiye alacağına ilişin olarak Takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere şu şekilde hesap edilmiştir;
- Aracın Kaza Tarihindeki 2. El Piyasa Değeri : 210.000-TL
- Hasara İlişkin ZMM ... Sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme :(-) 43.000-TL
- Tahsil Edilen Sovtaj Bedeli :(-) 40.000-TL
127.000-TL
Davacı tarafın zarar uğradığı bakiye alacağı kaldığı hesap edilmiştir.
-
Dava dışı ... Sigorta Şirketi davacı tarafa 18.05.2022 tarihinde 43.000,00 -TL tutarında hasar tazminatı ödenmiş olup davalının ZMMS sigorta Şirketi olan ... sigorta şirketi limit tükenmiştir.
-... plakalı aracın kasko poliçesinin davalı sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş. Tarafından ... poliçe numarası ile 30.03.2021 tarihinde tanzim edildiği, poliçe vadesinin 30.03.2021-30.03.2022 olduğu ve poliçe vadesinin belirtilen kaza tarihi olan 13.11.2023 tarihi kapsadığı tespit edilmiştir. İlgili poliçe kapsamında kalan bakiye hasara miktarının sigorta şirketi tarafından karşılanıp karşılanmayacağı hususunda sigorta konusunda uzman bir bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerekir.
Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin ve davacı vekilinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 27/11/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacı tanığı ...i'nin 26/06/2025 tarihinde beyanının alındığı, tanık;
TANIK ...BEYANINDA : Olay günü motosikleti ben...'tan almıştım. Kendisi benim arkadaşım olur. Olay günü plakasını şuan hatırlamadığım motosiklet sürücüsü bendim. Kazaya ben karıştım. Ben motosikleti işim olduğunu ve bir yere gitmek istediğimi söyledim. Motosikleti kullanmama sanırım Recep izin vermiş olabilir. Ben motosiklete bindim gidiyordum. Bünyan yolunda Bünyan dönüşünü geçmiştim. Düz yolda giderken bir araç gelip arkadan bana vurdu.
Davacı vekilinin talebi üzerine soruldu : Ben normal hız sınırı içinde gidiyordum, olay yerinde radar çoktur, ben isimleri karıştırıyor olabilirim motosikletin sahibi bana emanet veren kişidir, sonuç olarak ben bana çarpan kişiyi tanımıyorum, kullandığım motosiklette arkadaşımdır, arkadaşımla da görüşmediğim için isimleri karıştırmış olabilirim, dedi. Tanıklık ücreti talebim yoktur. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir, dedi. Beyanı okundu imzası alındı. Şeklinde beyan verdiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
13/11/2021 tarihinde; Davalı ... sigorta nezdinde sigortalı olan, davalılardan ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. Ve San. Ltd. Şti.’nin işleteni, diğer davalı sürücü...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile işleteni müvekkili olan, sürücü ...sevk ve idaresindeki... plakalı motosikletin çarpışması sonrası çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada motosikletin pert olduğunu belirterek 500,00 TL bakiye pert bedeline hükmedilmesini talep ettikleri görülmüştür.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, ... plakalı aracın kaza tarihinde araç başına maddi bedeni ayrımı olmaksızın 500.00 TL limit ile davalı sigorta şirketi nezdinde genişletilmiş uzun ve/veya kısa süreli opsiyonel kiralama poliçesinin bulunduğu ve araç sürücüsünün davalı... , malikin ise davalı ... otomobilcilik olduğu ... plakalı motosikletin ise davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır.
Zamanaşımı def'inin değerlendirmesinde;
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m. 72 haksız fiil nedeniyle tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda bu davanın 31/03/2023 tarihinde açıldığı, kazanın ise13/11/2021 tarihinde olduğu, 2918 sayılı KTK'nın 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, kazada sürücü Uğur Çömlekçi'nin yaralı olduğu, taksirle yaralama suçu nedeniyle bu nedenle ceza zamanaşımının uygulanması gerektiği dava ve ıslah tarihi itibariyle ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, ve pert bedeli noktasında rapor alınmıştır.
Kaza tespit tutanağı, ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyarınca, kazanın 13/11/2023 günü meydana gelen kazada davalı...plakalı araç araç sürücüsü ...'ın KTK. 52/1-b-c ve 84/1-d. Ve 84/1-e,f,g maddelerinde belirtilen asli kuralları ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait motosiklet sürücüsünün kazanın oluşumunda atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
- Hasara ait değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.
Bilirkişi raporu uyarınca... plakalı motosikletin hasar bedelinin KDV hariç 219.835,00 TL olduğu kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 210.000 TL olduğu, hasar tespitinin hasar dosyasındaki ekspertiz raporu kazayla uyumlu olduğu, buna göre onarımının ekonomik olmadığı, pert-total uygulamasının doğru karar olduğu, sovtaj (hasarlı haldeki araç bedeli) bedelinin 210.000 TL'nin uygun olduğu, bakiye pert bedelinin (Bakiye Hasar Bedeli = Hasarsız Araç Rayiç Bedeli - Sovtaj Bedeli formülü ile yapılan hesaplama sonucunda 210.000,00 TL- 40.000.00 TL = 170.000,00TL olduğu, davalı tarafa ait aracın ZMMS sigortacısı tarafından davacıya yapılan 43.000,00 TL ödeme düşürüldüğünde bakiye pert alacağının 127.000 TL olduğu anlaşılmıştır.
Müteselsil sorumluluğu ilişkin değerlendirmede;
Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar 6098 sayılı Kanun'un 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168. maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Kanun hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun hukuki sonuçları vardır.
Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (6098 sayılı Kanun 162/1) Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. (6098 sayılı Kanun 163/2)
Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. (6098 sayılı Kanun 163/1)
Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur. (6098 sayılı kanun 166/1) Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur. Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (6098 sayılı Kanun 166/3) Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (6098 sayılı Kanun 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.
Eldeki davada ... plakalı araç İMM sigortacısı, işleteni ve sürücüsü olan davalılar arasında müteselsil sorumluluk söz konusudur.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları , "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin edeceği... " öngörülmüştür.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketine yapılan başvuru usulüne uygun olduğundan başvurudan 8 iş günü sonrasına gelen 05/01/2023 tarihi temerrüt tarihi olarak dikkate alınmış, davalı gerçek kişi ve işleten ... Otomobilcilik yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan hususi nitelikte olduğundan yasal faiz uygulanmıştır.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Dosya kapsamındaki tüm deliller ve yukarıda yapılan izahatlar karşısında;Davanın kabulü ile; 127.000,00 TL bakiye pert bedeli'nin (davalı ... Sigorta yönünden poliçe limiti olan 500.000TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 05/01/2023 tarihinden diğer davalı... ve ... Oto ... Ltd. Şti yönünden yönünden kaza tarihi olan 13/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi
gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
-Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Esas, Karar sayılı ilamı)
Her ne kadar davacının vekaletnamesinin süresi yargılama sırasında dolmuş olsa da davacı vekilinin dava ve duruşmaları takip ettiği karar tarihinden sonra da yeniden vekaletnameyi sunup bu yöndeki eksikliği tamamlamış olduğu nazara alınarak davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kabulü ile; 127.000,00 TL bakiye pert bedeli'nin (davalı ... Sigorta yönünden poliçe limiti olan 500.000TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ... Sigorta yönünden temerrüt tarihi olan 05/01/2023 tarihinden diğer davalı... ve ... Oto ... Ltd. Şti yönünden yönünden kaza tarihi olan 13/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 8.675,37-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL ve ıslah harcı 2.160,31-TL toplamı 2.340,21-TL'nin mahsubu ile eksik 6.335,16-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin)davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç, 2.160,31-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.520,11-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 4.936,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Otomobilcilik Petrol Ürünleri Turizm Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan 300,00-TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, diğer davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya ödenmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır