T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
Asıl Dava Bilgileri:
DAVACI : 1- ... - ... -
2- ... - ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: 2- ... - ... -
VEKİLİ: Av. ... -
Birleşen Dava Bilgileri: Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas
DAVACI: ***
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALILAR: 1-... - ...
2- ... - ... -
VEKİLLERİ: Av. ... -
: 3-... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Asıl Dosya Dava Tarihi: ***
Birleşen Dosya Dava Tarihi: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan ve birleştirilen ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracı ile Şirinevler Mahallesi Şehir Merkezi istikarhetinden Erkilet Bulvarını takiben gelerek Yeşil Mahalle istikametine 4 şeritli yolun 3. Şerit geçtikten sonra üzerinde seyri sırasında 4708 numaralı aydınlatma direğini 17 metre geçtikten sonra kaldırımda bekleyen ...'e çarpması neticesinde müvekkillerin murisi ... olay yerinde hayatını kaybettiğini, bu olayın oluşunda davacıların desteği müteveffaya her ne kadar kusur izafe edilmişse de bu tutanak tamamen hatalı ve araştırmanın tam ve eksiksiz yapılmamasından kaynaklı olduğunu olay davalıya ait aracın kaldırımda bekleyen müteveffaya çarpması neticesinde vuku bulduğunu, kazaya karışan 38 ... plakalı araç 20.08.2018 tarihinden 20.08.2018 tarihine kadar geçerli olmak üzere 12846 adente ... poliçe numarası ile davalı .... nezdinde sigortalandığını, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre davalı ... sigortalanan araca vermiş olduğu zararlardan sorumlu olduğunu, yeni yasal düzenlemeler karşısında iş bu dava açılmadan önce davalı ... şirketine usule uygun şekilde başvuru yapıldığını ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını, arabuluculuk işleminin de “anlaşamama” şeklinde neticelendiğini, destek tazminatı hesabı salt baba yönünden yapılması gerekeceğini, zira müteveffa, annesi ile hiç bir surette görüşmediğini, davacı müvekkillerimiz adına müteveffanın desteğinden yoksun kalması nedeniyle fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik (Belirsiz alacak davası niteliğinde olmak üzere ve ilerde bilirkişi incelemesi ile ortaya çıkan bedel tamamlanmak üzere) ... yönünden 2.500,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müşterek ve müteselsil olarak alınmasına, 50.000,00-TL manevi tazminatın ise sadece davalı ...'dan tahsiline, ... yönünden 25.000,00-TL manevi tazminatın yine davalı ...'dan alınmasına, davanın haksız fiilden kaynaklanması ve zamanında davacının zararı karşılanmamış olması nedeniyle olay tarihinden itibaren gecikme faizine hükmedilmesine (sigorta şirketi yönünden ihbar tarihi) davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılar ve vekilleri aşamalardaki beyanlarında, dosyaya sunulan ve ceza davasında alınan adli tıp raporunun kaza ile uyuşmadığını, bu nedenle kabul etmediklerini kusura ilişkin rapor alınmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde: müvekkilinin oğlu ...'ün 08/07/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında öldüğünü, trafik kazasının oluşumunda müteveffanın hiçbir kusurunun bulunmadığını, kazanın oluşumuna davalı sürücü ...'ın sebebiyet verdiğini, diğer davalı ...'ın aracın maliki olması nedeniyle ve davalı ... şirketinin ise 38 ... plakalı aracın sigorta poliçesinden dolayı sorumluluklarının bulunduğunu, müvekkilinin ölen oğlu için maddi ve manevi destekten yoksun kaldığını, müteveffanın annesi müvekkilinin geçimini sağlayacak her hangi bir desteğinin de olmadığını, eşinden boşandığını, kazanın davalının kayıtsız ve umursamaz tavrı ile gerçekleştiğini, davalı tarafın kullandığı aracın ....'ye ait poliçesinin olmasına rağmen sigorta şirketince herhangi bir ödemenin yapılmadığını belirterek 2.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan, 150.000,00-TL manevi tazminatın ise davalılar ... ile ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalılara usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davalılar tarafından davaya cevap dilekçesi verilmemiş, aşamalardaki beyanlarda davanın reddini istemişlerdir.
Mahkememizce verilen 03/11/2021 tarih *** karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2022 tarih *** karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla, dosya mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
DELİLLER: Taraflar delillerini sunmuş, ZMMS poliçesi, tanık Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı ... esas sayılı dosyası, kaza tutanakları, arabuluculuk tutanağı, kazaya karışan araçların trafik tescil kayıtları delil olarak bildirilmiş, celbi gereken kayıt ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre sigorta hukuku uygulanması gerektiğinden mutlak ticari dava söz konusu olmakla asıl ve birleşen davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
6098 sayılı TBK 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
TBK 56. maddesine göre; Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda,olayın özelliklerini gözününde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
2918 sayılı KTK 85. Maddesine göre; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.
KTK 91. maddesine göre; işletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur.
KTK 92. maddesine göre; sigorta şirketi, sigortalısının kusuruna denk gelen zarar kadar sorumludur.
Kaza, 08/07/2019 tarihinde meydana gelmiştir.
Davalı ...'nın kullandığı, mülkiyeti diğer davalı ...'a ait 38 ... plakalı aracın ZMMS sigorta poliçesi kaza tarihini de kapsar şekilde ölüm sakatlık halinde kişi başına teminat 390.000.00-TL olacak şekilde davalı .... tarafından yapılmıştır.
Kayseri Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kazaya karışan araçların trafik kayıtları celp edilmiştir.
...'ye müzekkere yazılarak sigorta poliçesi celp edilmiştir.
SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı tarafa davaya konu trafik kazası nedeniyle herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, maaş bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş olup, 19/11/2019 tarihli cevapta herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
Davacı ile davalıların sosyal ve ekonomik durumları araştırılmıştır.
Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin *** Karar sayılı dosyasının Uyap kayıtları celbedilerek dosya arasına alınmış incelenmesinde, Katılanın ..., ..., ..., mağdurun ..., sanığın ... olduğu, taksirle ölüme neden olmak suçundan kamu davası açıldığı, bu dosyada Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan alınan 08.11.2019 tarihli raporda, sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, yaya ...'ün kusursuz olduğu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu belirlenmiş ve 02/12/2019 tarihli kararla sanığın cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce kaza mahallinde 24/01/2020 tarihinde keşif icra edilmiş, taraflarca gösterilen tanıklar keşif esnasında dinlenmişlerdir.
Davalı ... tanığı ... beyanında; kazada ölen ...'ün oturduğu dairenin bir üst katında oturduğunu, olay günü akşam saat 19:30 - 20:00 sularında hava henüz kararmadığı bir zamanda yönü yola dönük olarak Erkilet tarafına baktığını eşinin de camiye gitmek için evden çıktığını, alt katlarında oturan Hüseyin'in binadan çıktığını telefonla konuştuğunu, yolun karşısına geçtiğini, kendisini arabada bekleyen arkadaşlarının yanına yaklaştığı anda araç gelerek çarptığını, bu çarpmanın etkisiyle Hüseyin'in yanda bulunan evin bahçesine fırladığını, olayı görür görmez evden koşarak geldiğini, bahçedeki demir parmaklıkların 7 tanesinin kırıldığını, arabanın çarptığı yerin kaldırım olduğunu, araba hatırladığı kadarıyla önce çocuğa mı, ağaca mı çarptı onu hatırlamadığını, ancak arabanın çok hızlı olduğunu, Hüseyin'in bekleyen arabaya çarpıp çarpmadığını fark etmediğini, zira çocuğa çarpınca tamamen çocuğa odaklandığını beyan etmiştir.
Davalı tanığı *** beyanında; davalı ...'ın kardeşi olduğunu, olay günü ağabeyinin kullandığı aracın ön sağ tarafında oturduğunu, Erkilet bulvarı istikametinde orta şeritte devam ederken bir ara sol şeride geçtiklerini, sol şeride geçince kırmızı bir arabanın önlerine geçtiğini, aniden fren yaptığını, ağabeyinin de direksiyonu orta şeride kırdığını bu esnada Hüseyin'e çarptıklarını Hüseyin'in arabanın ön kaportasına düştüğünü bu şekilde arabanın hakimiyetini kaybettiklerini önce sağ taraftaki ağaca sonra da bekleyen beyaz bir arabaya çarptıklarını, bu çarpmanın etkisiyle Hüseyin'in eve doğru fırladığını, Hüseyin'e çarpmadan önce Hüseyin telefonla konuşarak karşıdan karşıya geçmeye çalıştığını, telefon Hüseyin'in sağ kulağında olduğunu, kazadan sonra Hüseyin'in konuştuğu telefonun nerde bulunduğunu bilmediğini beyan etmiştir.
Davalı ... keşif esnasındaki beyanında; olay günü yanında kardeşi Fatih ile birlikte Erkilet bulvarında seyir halinde iken arabayı kendisinin kullandığını, orta şeritte iken sol şeride geçtiğini, sol şeritte devam ederken kırmızı bir arabanın kendisini sıkıştırdığını ve geçtiği bir anda önünde fren yaptığını, aniden fren yapınca direksiyonu orta şeride kırdığını, bu esnada pat diye bir ses geldiğini camın üzerine kazada ölen şahsın düştüğünü,o esnada bilincini kaybettiğinden sonraki gelişmeleri hatırlamadığını, kendisi vurmadan önce çarptığı şahsı görmediğini, en son gözünü açtığında ağaca çarpmış vaziyette olduklarını, bu esnada şahıs arabanın camının üzerinden uçtuğunu ve yan taraftaki evin bahçesine düştüğünü beyan etmiştir.
Keşifte hazır bulunan Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. *** yaptığı incelemeler ve değerlendirmeler sonucu düzenlediği 24.02.2020 tarihli raporunda; bahse konu trafik kazasında yaya ...'ün 2918 sayılı K.T.K. m.68/1-b kural ihlali ve K.T.Y. m.136/1-b kural ihlali ile “kusurlu” olduğunu, 38 *** plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise 2918 sayılı K.T.K. M.5211-bh kural ihlali ile "kusurlu" olduğunu, belirtilen kusur şartlarında, yaya ...'in kusur oranının % 70 (yüzdeyetmiş) olması gerektiğini; 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın kusur oranının 30 (yüzdeotuz) olması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını belirlemiştir.
Dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporuna yapılan itirazlar, mahkememiz dosyasında alınan rapor ile 1. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında alınan adli tıp raporu arasındaki çelişki de dikkate alınarak, talimat yolu ile Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Dairesi Başkanlığından yeniden heyet raporu alınmış, bilirkişiler Makine Y. Mühendisi Trafik hasar -kusur uzmanı ***, Makine Mühendisi Trafik hasar - kusur uzmanı *** yaptıkları inceleme ve değerlendirmeler sonucu düzenledikleri 03.11.2020 tarihli raporlarında; 38 ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın KTK'nun 52. ve 56. Maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107.maddesine aykırı davranışlarda bulunduğu, yaya ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 68.maddesine aykırı davrandığı, duraklama halinde arkadaşı ...'ü beklemekte olan 38 ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın meydana gelen olayda hatalı bir davranışının olmadığı, olay yeri kesiminde seyrini yönetimindeki 38 ... plakalı araç ile sürdürmekte olan sürücü ...'nın da meydana gelen olayda hatalı bir davranışının olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını belirlemişlerdir.
Aktüer bilirkişisinden alınan 01.03.2021 tarihli raporda; asıl dosya davacısı baba ...'ün destek zararının; işlemiş aktif dönem zararının 14.126,41-TL işleyecek aktif dönem zararının 109,525,49-TL olmak üzere toplam 123.651,90-TL'den %30 kusur indirimi sonucu (123.651,90 x %70)= 86.556,33-TL olduğunu, dava sonrası yapılan ödemenin mahsubu sonucu (86.556,33 - 22.755,99) = 63.800,34-TL olduğunu, davacı talebinin 2.500,00-TL olduğunu; Birleşen dosya davacısı anne ...'ın destek zararının; İşlemiş Aktif Dönem Zararı 14.126,441-TL. İşleyecek Aktif Dönem Zararının 155,09,12 TL olmak üzere toplam 169.219,53-TL'den %30 kusur indirimi sonucu (169.219,53 x %70) =118.453,67-TL olduğunu, davacı talebinin 2.000,00-TL olduğu belirlemiştir.
Aktüer bilirkişi raporuna yapılan itirazlar ve dosya kapsamı nazara alınarak, dosyanın daha önce rapor hazırlayan aktüerya alanında uzman bilirkişiye tevdi ile Yargıtay 17. H.D.'nin *** karar sayılı ilamı dikkate alınarak TRH2010 Ulusal Mortalite Tablosuna göre belirlenecek bakiye ömürler dikkate alınarak Progresif Rant (%10 artırım - %10 eksiltim) usulüne göre hesaplama yapılarak dava dosyamızda ve birleşen dosyada talep edilen destekten yoksun kalma tazminatları bakımından ek rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi ... yaptığı inceleme ve hesaplamalar sonucu düzenlediği 10/05/2021 tarihli ek raporunda; Asıl dosya davacısı baba ...'ün bakiye destek zararının; İşlemiş Aktif Dönem Zararı 14.126441-TL, İşleyecek Aktif Dönem Zararı 129.177,27-TL olmak üzere toplam 143.303,68-TL'den %30 kusur indirimi sonucu (143.303,68 x %70) = 100.312,57-TL, dava sonrası yapılan ödemenin mahsubu sonucu (100.312,57-22.755,99) = 77.556,58-TL olduğunu, davacı talebinin 2.500,00-TL olduğunu, birleşen dosya davacısı anne ...'ın destek zararının; İşlemiş Aktif Dönem Zararı 14.1265,41-TL, İşleyecek Aktif Dönem Zararı 213,954.26-TL, toplam 228.080,67-TL'den %30 kusur indirimi sonucu (228.080,67 x %70) = 159,656,46-TL olduğunu, davacı talebinin 2.000,00-TL olduğunu, her iki davacının toplam destek zararının 237.213,04-TL olduğunu, kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ZMMS poliçe teminatının 390.000,00-TL olduğunu, davadan sonra baba adına yapılan ödeme de dahil olmak üzere her iki davacının zararının poliçe limiti dahilinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığını belirlemiştir.
Davacı vekili tarafından 20.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; müvekkil ...'ün (Baba) destekten yoksun kalma tazminatı talebini 10/05/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre kusur oranları ve yapılan ödemeler dikkate alınarak 75.056,58-TL artırarak, 77.556,58-TL'ye ıslah ettiklerini davalı sürücü ... ile aracın maliki davalı ... kaza tarihi olan 08/07/2019'dan itibaren işleyen ve işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, davalı ... şirketinin ise davacı müvekkilin kendisine başvuru tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı müvekkillerine verilmesine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen dosya davacısı ... vekili 24.09.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.05.2021 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda ve belirsiz alacak davası uyarınca yine fazlaya ilişkin dava, talep ve kusur oranına dair itiraz haklarımız saklı kalmak kaydıyla dava dilekçesinde 2.000,00-TL olarak talep edilen maddi tazminat (destekten yoksun kalma) miktarını 157.656,46-TL artırım yapmak suretiyle 159.656,46-TL’ye artırdıklarını belirterek, 159.656,46-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden; sigorta şirketi (poliçe limitleri göz önüne alınarak) yönünden ise, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekâlet ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak müvekkile ödetilmesine, 150.000,00-TL manevi tazminatın davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama giderleri ve vekâlet ücretiyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile ödetilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Meydana gelen kazada desteklerini kaybeden davacı ... ve Selda Polat'ın yoksun kaldıkları destek zararlarından sürücü, araç maliki ve ZMMS poliçe limiti dahilinde sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumludur. Ayrıca kaza sonucu davacılar İlhan ve Selda'nın çocuğu, diğer davacı ...'nın kardeşi Hüseyin'in ölümü nedeniyle oluşan manevi zarardan ise araç sürücüsü ve araç maliki müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce verilen 03/11/2021 tarih 2019/592 esas 2021/976 karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2022 tarih 2022/129 esas 2022/2056 karar sayılı ilamı ile 1-) desteğin kaldırımda bulunması nedeniyle kusurunun bulunmadığının kabulü gerektiği, 2-) asıl ve birleşen davada hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu ve asıl davada talep edilen manevi tazminatın tamamına hükmedilmesi, birleşen davada ise biraz daha arttırılması, 3-) birleşen davada ...'ın sigortaya başvuru tarihi araştırılarak usulüne uygun bir başvuru var ise KTK 99/1 maddesi uyarınca bu tarihten, yok ise arabulucuya başvuru tarihinden itibaren temerrüdün oluştuğuna hükmedilmesi gerektiğinden bahisle kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararı sonrasında müteveffanın kusursuz olduğu kabul edilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş ve alınan 22/06/2023 havale tarihli aktüer bilirkişi ek raporunda: asıl dosya davacısı baba ...'ün bakiye destek zararının 143.303,68-TL olduğu, dava sonrası yapılan ödemenin mahsubu sonucunda 120.547,69-TL olduğu, birleşen dosya davacısı anne ...'ın destek zararının 228.080,67-TL olduğu, her iki davacının toplam destek zararının 348.628,36-TL olduğu, davadan sonra baba adına yapılan (22.755,99-TL) ödeme de dahil olmak üzere toplam zararın 371.384,35-TL olduğu, netice itibariyle her iki davacının zararının poliçe limiti dahilinde kaldığı yönünde raporunu sunmuştur. Ancak bu raporda değişen asgari ücret verileri dikkate alınmamış, yalnızca 10/05/2021 tarihli ek raporda belirlenen tazminat miktarlarına kusur indirimi yapılmayarak yeniden hesaplama yapılmıştır.
Fakat mahkememizin önceki kararına karşı asıl ve birleşen davada davacılar tarafından da istinafa gidilmesi nedeniyle kazanılmış hak oluşmayacağından Bölge Adliye Mahkemesi'nin kaldırma kararının sonrasında kamu düzeninden olan ve mahkememizce resen dikkate alınması gereken değişen asgari ücrete göre alınan 29/01/2024 havale tarihli aktüer bilirkişi ek-2 raporunda: asıl dosya davacısı baba ...'ün bakiye destek zararının 733.807,27-TL, birleşen dosya davacısı anne ...'ın destek zararının 1.243.870,86-TL olduğu, kaza tarihinde ölüm halinde kişi başına ZMMS poliçe teminatının 390.000,00-TL olduğu, davacıların toplam destek zararının poliçe limitini aştığı anlaşılmakla garameten paylaştırma hesabı yapılması gerektiği, öncelikle davacı babaya yapılan ödeme mahsup edilmeksizin toplam zarara (733.807,27+1.243.870,86=1.977.678,13) göre paylaştırma yapıldığı, akabinde davacı babaya yapılan ödemenin poliçe limitinden mahsup edildiği, buna göre; baba yönünden 144.707,49-TL, anne yönünden 245.292,51-TL olduğu, davacı babaya yapılan ödemenin mahsup edilmesi neticesinde baba yönünden sigorta şirketinin sorumlu tutulabileceği tutarın 121.951,50-TL olduğu, anne yönünden ise 245.292,51-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Birleşen dosya davacısı ... vekili dosyaya sunduğu 06/02/2024 tarihli ıslah dilekçesinde: fazlaya ilişkin dava, talep ve tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; dava ve talep artırım dilekçelerinde 159.656,46-TL olarak talep edilen maddi tazminat (destekten yoksun kalma) miktarını 1.084.214,40-TL ıslah etmek suretiyle 1.243.870,86-TL’ye yükselttiklerini, bu miktara davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren, sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, ayrıca 150.000,00-TL manevi tazminatın davalı işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davanın HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olması nedeniyle davacının ayrı ayrı talep arttırım ve ıslah dilekçesi verme hakkı bulunduğu, bu nedenle istinaf kaldırma kararı öncesi verilen 24/09/2021 tarihli bedel arttırım dilekçesinden sonra bu kez bakiye kısım için birleşen davacının ıslah hakkı bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Asıl dosya davacısı ... vekili dosyaya sunduğu 09/02/2024 tarihli ıslah dilekçesinde: fazlaya ilişkin dava, talep ve tüm hakları saklı kalmak kaydıyla dava ve ıslah dilekçelerinde talep ettikleri 77.556,58-TL'yi 633.494,70-TL artırmak sureti ile maddi tazminat taleplerini 711.051,28-TL olarak ıslah ettiklerini, bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davanın HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olması nedeniyle davacının ayrı ayrı talep arttırım ve ıslah dilekçesi verme hakkı bulunduğu, bu nedenle istinaf kaldırma kararı öncesi verilen 25/09/2021 tarihli bedel arttırım (her ne kadar ıslah adı altında verilmiş ise de belirsiz alacak davası olması nedeniyle bedel arttırım kabul edilerek) dilekçesinden sonra bu kez bakiye kısım için birleşen davacının ıslah hakkı (her ne kadar bedel arttırım adı altında verilmiş ise de daha önce bedel arttırım yapıldığı için bu kez ıslah kabul edilerek) bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Her ne kadar istinaf kaldırma kararı öncesi yargılamada Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Dairesi Başkanlığı'ndan bilirkişiler Makine Y. Mühendisi Trafik hasar -kusur uzmanı ..., Makine Mühendisi Trafik hasar - kusur uzmanı ... ve Trafik Teknik Elemanı trafik kusur uzmanı ... yaptıkları inceleme ve değerlendirmeler sonucu düzenledikleri 03/11/2020 tarihli raporlarında davalı sürücü ...'ın %70, yaya ...'ün de %30 oranında kusurlu olduğu yönünde rapor düzenlenmiş ise de, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı kaldırma ilamı ile de kabul edildiği üzere dava konusu kazaya ilişkin Kayseri 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ... Karar sayılı kararda sanık ...'ın asli kusurlu olması nedeniyle mahkumiyetine karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğinden ve nedensellik bağına ilişkin ceza mahkemesi kararı da hukuk hakimini bağlayacağından müteveffanın kusursuz kabul edilmesi gerektiği, bu şekilde davalı sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu kabul edilerek aldırılan 29/01/2024 tarihli aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı ... yönünden sorumluluğun paylaştırıldığı, (garame hesabı yapıldığın) ve bu raporda hesaplanan meblağlar ve sorumluluk bedelleri uyarınca hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Asıl davada KTK 99 uyarınca temerrüt tarihi yönünden bir bozma bulunmadığından sigorta şirketi yönünden önceki hükümde olduğu gibi 16/08/2019 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir. Birleşen dava dosyasında ... yönünden ise davacı vekili 07/06/2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde başvuruya ilişkin mail çıktılarını sunmuştur. Buna kayıtlara göre birleşen davacı yönünden 07/08/2019 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapıldığı anlaşılmakla bu tarihten 8 iş günü sonraki tarih olan 19/08/2019 tarihinden itibaren temerrüdün oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Asıl davada 25/09/2021 tarihli ıslah (bedel arttırım) dilekçesi ile davaya dahil edilmek istenen ... hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmaması nedeniyle bu davalı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Manevi tazminat talepleri yönünden ise zaman itibarı ile somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 56. maddesinde "Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünü zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedelsel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarında da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca 22/06/1966 tarih ve 2/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nda manevi tazminatın, bir ceza ya da gerçek anlamda bir tazminat olmayıp, zarara uğrayan kişinin manevi ıstırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araç olabileceği belirtilmiştir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve kusur oranları da göz önünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira TMK'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Bu açıklamalar sonunda TBK'nun 56/2. maddesi hükmü ve dosya kapsamındaki tüm delillere nazaran; davalı ..., meydana gelen kaza sonrası ...'ün ölümü sonucu, murisleri baba ... ve kardeşi ... ve annesi ...'ın olayın oluş şekli, kusur durumu, zararın ağırlığı, davacıların kaza sonrası duyduğu elem ve üzüntüler, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihine göre paranın alım gücü ve hakkaniyet ilkeleri, TBK'nun 56. maddesi hükmü ve yukarıda sözü edilen İçtihadı Birleştirme Kararı ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı bir arada değerlendirildiğinde davacının manevi tazminat talebinde haklı olduğu değerlendirilmiş davacı ...'ün manevi tazminat davasının kabulü ile 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine, davacı ...'ün manevi tazminat davasının kabulü ile 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine, anne ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Asıl Dava Dosyası Yönünden;
1-Davacı ...'ün maddi tazminat davasının kabulü ile, 711.051,28-TL destekten yoksun kalma tazminatının sigorta şirketi bakımından 121.951,50-TL ile sınırlı olmak üzere ve 16/08/2019 tarihinden, diğer davalı ... bakımından tamamından sorumlu olmak üzere ve kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı ...'ün manevi tazminat davasının kabulü ile, 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine,
3-Davacı ...'ün manevi tazminat davasının kabulü ile, 25.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak bu davacıya verilmesine,
4-Islah dilekçesi ile davaya dahil edilen ... hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmaması nedeniyle bu davalı yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
B-Birleşen Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı Dava Dosyası Yönünden;
1-Davacı ... Polat'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebinin kabulü ile, 1.243.870,86-TL'nin sigorta şirketi bakımından 245.292,51-TL limit dahilinde ve 19/08/2019 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... bakımından tamamından sorumlu olmak üzere ve kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı ... Polat'ın manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, 50.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
C-Asıl dava dosyası yönünden harç-yargılama giderleri-vekalet ücreti:
1-Maddi tazminat yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 48.571,91-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında, talep arttırım ve ıslah dilekçeleri ile tahsil edilen toplam 300,76-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 48.271,15-TL harcın davalılar ... ve ....'den (davalı ....'nin 8.278,92-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Manevi tazminat yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 5.123,25-TL ilam harcının davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılar ... ve ....'den alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 44,40-TL başvurma harcı, 44,40-TL peşin harç, 256,36-TL talep artırım harcı, 384,90-TL keşif harcı, 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 2.100,00-TL bilirkişi ücreti, 120,00-TL keşif araç ücreti ve 463,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 3.575,16-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ....'den (davalı ....'nin 613,17-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Maddi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 105.547,18-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ....'den (davalı ....'nin 18.102,26-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
D-Birleşen dava dosyası yönünden harç-yargılama giderleri-vekalet ücreti:
1-Manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL ilam harcının dava açılışı sırasında tahsil edilen 519,16-TL peşin harçtan mahsubuna,
2-Maddi tazminat yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 84.968,82-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen (bakiye) 4.333,18-TL (peşin+talep artırım ve ıslah) harcın mahsubuna, bakiye 80.635,64-TL harcın davalılar ..., ... ve ....'den (davalı ....'nin 15.901,42-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden; 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 3.415,50-TL ilam harcının davalılar ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin birleşen davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 44,40-TL başvurma harcı, 91,56-TL peşin harç, 538,48-TL tamamlama harcı, 3.703,14-TL ıslah harcı, 162,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 97,70-TL tehiri icra harcı, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 473,45-TL posta ücreti olmak üzere toplam 6.610,83-TL yargılama giderinin davalılar ..., ... ve ....'den (davalı ....'nin 1.303,66-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 166.825,79-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ....'den (davalı ....'nin 32.898,20-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
8-Manevi tazminat talebinin reddedilen kısmı yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalılar ... ve ...'a ödenmesine,
E-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
Dair, asıl davada davacı vekilinin, birleşen davada davacı vekilinin ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı