T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... - [15607-06780-51473] UETS
Av. ... - [15363-63449-65995] UETS
DAVALI : S.S. ***
VEKİLİ : Av. ... - KAYSERİ
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan tapu iptali ve tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, söz konusu kooperatifin Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... pafta 1 ve 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 48 konut ve 12 dükkan olmak üzere toplam 60 bağımsız bölüm yaptığını, 1995 yılında inşaata başlandığını ve 2006 yılında bütün inşaatların tamamlanarak üyelere teslim edildiğini, bir kısım üyelerin tapu aldıklarını söylemeleri üzerine tapu kayıtları üzerinde araştırma yaptıklarında 09/06/2009 tarihinde ferdileştirme yapıldığını, müvekkiline ait dairenin davalı kooperatif adına tescil edildiğinin görüldüğünü, müvekkilinin ve üç arkadaşının dışında bütün üyelere tapusunun verildiğini, yapılan işlemin Kooperatifler Kanunu ve ana sözleşmeye aykırı olduğunu, yapılan işlemin yok hükmünde olup geçersiz olduğunu, davaya konu dairenin yaklaşık 5 yıl önce teslim edildiğini ve tahsisinin yapıldığını, müvekkilinin esaslı tamirat ve tadilat yaptığını ve kullanmaya devam ettiğini, elektrik ve su aboneliğinin müvekkili adına yapıldığını, müvekkilinin ödemesi gereken hukuken geçerli bir borcu olmadığını belirterek Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... pafta 1 parselde kayıtlı 8 nolu bağımsız bölüm üzerine tedbir konulmasını, söz konusu dairenin tapusunun iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yıllardan beri kooperatife aidat borçlarını ödemediğini, bu sebeple kooperatif tarafından üyelikten ihraç edildiğini, davacının ödemesi gereken aidat borcunun çok büyük bir kısmını halen ödemediğini, davacı tarafından açılan mahkememizin ...esas sayılı tespit davasında davacının kooperatife 31.405,00-TL borcu olduğuna dair bilirkişi raporu verildiğini, davacının diğer kooperatif üyelerinin ödediği aidat parasının yarısı kadar dahi aidat ödemediğini belirterek açılan davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça tapu kayıtlarına, kooperatif defter ve kayıtlarına, noter kur'a çekim tutanağına, elektrik ve su abonelik kayıtlarına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyasına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davalı tarafça kooperatif defter ve kayıtlarına, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyasına ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davalı kooperatife yazı yazılarak kooperatifin ana sözleşmesinden, alınmış genel kurul kararlarından birer suret ile kur'a zabıtlarından birer suretin ve davacıya herhangi bir daire tahsisi/teslimi yapılıp yapılmadığının sorularak varsa buna ilişkin belgelerden de birer sureti istenilmiştir.
Kayseri 3. Noterliği'nin 05/05/2002 tarihli ve ... yevmiye nolu noterlik kur'a zaptının bir sureti istenilmiştir.
Melikgazi tapu müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu taşınmazın tapu kayıt örneği istenilmiştir.
Taraflar delil olarak dayandıkları bir kısım kayıt ve belge örneklerini dava dosyasına sunmuşlardır.
Davacı adına düzenlenmiş elektrik, su ve doğalgaz faturaları celbedilmiştir.
Mahkememizce bir muhasebeci ve bir kooperatif uygulamalarında nitelikli hesap bilirkişinden oluşturulan bilirkişi kuruluna dava dosyası tevdii edilerek ve kendilerine davalı kooperatifin defter kayıt ve belgeleri üzerinde yerinde inceleme yapmak üzere yetkisi verilerek söz konusu kayıtlar, kooperatifin ana sözleşmesi hükümleri, kooperatifçe alınmış tüm genel kurul kararları, ve dosyaya sunulan tüm delil belge ve beyanlar, iddia ve savunmalar incelenmek sureti ile davacının dava tarihi itibarı ve en son inceleme tarihi itibarı ile davalı kooperatife bir borcunun bulunup bulunmadığı, varsa nelerden ibaret ve miktarının ne kadar olduğu konusunda ayrıntılı gerekçeli rapor sunulması konusunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor sunmaları için görevlendirilmiştir.
Erciyes Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Muhasebe - Finansman Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. ... ve Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. ***'den oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 08/06/2011 tarihli raporlarında gerekli inceleme ve değerlendirmeleri yaparak; kooperatifin resmi defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, kooperatifin geçmiş genel kurullarında üye aidatını ödemeyenlerden gecikme faizi alınmasına karar alınmış olmakla birlikte hiçbir üyeye söz konusu karar uygulanmadığı, dolayısıyla davacının kooperatife olan borcu hesaplanırken ödemesi gereken aidat borcu, Toki kredisinden kaynaklanan borcu ve bunun yasal faizi, şerefiye farkı dikkate alındığı, davacının dava tarihi olan 08/03/2010 tarihi itibariyle kooperatife borcunun 18.183,97-TL, rapor tarihi itibariyle borcunun ise 18.433,97- TL olduğu, ortağın kooperatife karşı tapu iptal tescil talebinde bulunabilmesi için öncelikle talep tarihi itibariyle ortaklığa karşı tüm borçlarını yerine getirmiş olması gerektiği, davalı kooperatif yönetiminin toplam ödemesi davacıya yakın olan başka üyelere tapularını vermesi, toki kredisine dayalı olarak bu üyelerin akçalı yükümlülüklerini çoğunluğunu yerine getirmelerinden kaynaklandığından Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde yer alan eşitlik ilkesine de aykırılık da söz konusu olamayacağı, davacının tapu tescil talebinin ancak kooperatife karşı akçalı yükümlülüğü olan borcunu diğer üyeler miktarınca yerine getirmesi halinde mümkün olacağı görüş ve kanaatine vardıklarını bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, kooperatif üyesi olan davacı adına tahsis edilen dairenin kooperatif üzerine olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde evvelce yapılan yargılama sonunda 22/09/2011 tarihli, ... Karar sayılı gerekçeli karar ile iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; kooperatif üyelerinin adlarına tapu iptali ve tescil kararı verilebilmesi için üyelikten doğan tüm borç ve yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olması, yani üyenin kooperatife her hangi bir borcunun bulunmaması gerektiği, davacının dava tarihi itibariyle kooperatife üyelikten dolayı borçlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı taraf temyiz etmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nce icra edilen temyiz incelemesi neticesinde 07/11/2022 tarihli, *** Karar sayılı ilamı ile "Davacı yargılama sırasında tespit edilen değere göre eksik yatırdığı karar ve ilam harcından sorumludur. Eksik harç ikmal edilmeden müteakip yargılama işlemlerine devam edilerek dosyanın esasının sonuçlandırılması yasanın emredici hükümlerine aykırıdır. Bu durumda, mahkemece, alınacak bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değeri belirlendikten sonra, 492 Sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddesi hükümleri gereğince işlem yapılarak, harç ikmal edildiği takdirde davaya devam edilip işin esası hakkında bir karar verilmesi, harç tamamlanmadığı takdirde ise dosyanın 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi gereğince işlemden kaldırılması ve yasal süresi içerisinde harcı yatırılmak suretiyle yenilenmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yasanın emredici hükümlerine aykırı davranılarak davanın esasının sonuçlandırılması doğru görülmemiştir. Kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm akçalı edimlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan ortağa borca rağmen tapularının verilmiş olması halinde de davacı tapu talep edebilecektir. Bu itibarla; mahkemece, kooperatif defter, kayıt ve belgeleri üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılıp, eldeki dava tarihi itibariyle tapu verilen diğer kooperatif ortakları ile davacının, gerçek ödeme miktarları ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırılmak suretiyle davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi, davacı ile aynı durumda olan diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilip verilmediği de belirlenerek oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır. ..." gerekçeleri ile mahkememizin 22/09/2011 tarihli, ... Karar sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İade edilen dava dosyası mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.
Yapılan duruşmada usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2022 tarihli, ... Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Dava konusu taşınmazın güncel tapu kayıt örneğinin celbi için Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış, 17/05/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Uyulan Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 07/11/2022 tarihli, ... Karar sayılı bozma ilamı çerçevesinde dava konusu taşınmazın dava tarihi itibari ile piyasa rayiç değerinin tespiti amacıyla mahallinde keşif icrasına, refakate resen bir fen bilirkişisinin ve bir gayrimenkul değerlendirme uzmanı bilirkişisinin alınmasına, HMK'nun 273. maddesi gereğince dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 08/03/2010 tarihi itibari ile piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu hususunda bilirkişiden açıklamalı rapor düzenlemesi için yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir. Refakate alınan bilirkişiler aracılığı ile kararlaştırılan tarihte mahallinde keşif icra edilmiştir. Görevlendirilen Fen Bilirkişi ... ile Gayrımenkul Değerleme Uzmanı bilirkişi ... tarafından raporlar düzenlenmiştir.
Fen Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/06/2023 tarihli raporda; "Davaya konu taşınmaz, Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 1 parsel sayılı 475,90m² yüzölçümlü ve "Sekiz katlı apartman ve arsası" vasıflı taşınmazın kat irtifakının kurulu olduğu ve kat mülkiyetine de geçilmiş olduğu, davaya konu taşınmazın ile Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, 1 parsel sayılı parsel üzerinde bulunan 1. Kat, 8 nolu mesken vasıflı taşınmaz olup, taşınmaz S.S. ... Yapı Kooperatifi adına kayıtlı olduğu, keşif esnasında yapılan incelemede daire kapı numarasının 2 olarak yazıldığı görülmüştür." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Gayrımenkul Değerleme Uzmanı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/06/2023 tarihli raporda özetle; "Ana yapının yapım yılı ve yapımındaki inşaat malzemeleri teknolojisi, çevresindeki yapılaşma, kent merkezine olan mesafesi, meskün mahalde bulunması, çevresindeki imar durumu, kamu ve özel sektör hizmetlerinden (kent içi toplu taşıma, belediye temizlik ve çöp toplama, kanalizasyon, sağlık ve eğitim) yararlanma durumu, bağımsız bölümün konumu, yola cephesi, yönü, kattaki brüt alanı, arsa payı, serbest alım satım rayiçleri, inşaat seviyesi, mesken ruhsatının olmaması gibi etkenler birlikte ele alınıp değerlendirildiği takdirde; dava konusu 1. Kat, 8 No'lu fiilli durumda 2 nolu) bağımsız bölümün; dava tarihi 08/03/2010 itibari ile değerinin 66.000,00-TL olacağının tespit edildiği" belirtilmiştir.
21/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın dava tarihi itibari ile değerinin 66.000-,00TL olduğu tespit edilmiş olmakla bu değer üzerinden yatırılması gereken peşin dava harcı olan 1.127,12-TL'den dava açılırken yatırılan 371,25-TL'nin mahsubu ile bakiye 755,87-TL eksik peşin dava harcını yatırması için harçlar kanunun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı tarafa kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde eksik peşin dava harcı yatırılmadığı takdirde harçlar kanununun 30 ve 32. maddeleri ile HMK'nun 150. maddesi uyarınca dosyanın geçici olarak işlemden kaldırılmasına, HMK'nun 150. maddesine belirtilen 3 aylık yasal süresi içerisinde peşin dava harcının ikmal edilerek yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği davacı vekiline usulünce ihtar edilmiştir. Davacı tarafça 17/10/2023 tarihli makbuz ile 755,87-TL eksik harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.
Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Ambar Mahallesi, ... ada, 1 parsel, 9, 7, 25, 26, 22, 28 ve 17 bağımsız bölümlere ilişkin tapu kayıt örneklerinin ilk tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte gönderilmesi istenilmiştir. 19/02/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Uyulan Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince daha önce rapor veren bilirkişilerin dışında dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir/muhasebeci bilirkişiye tevdine, davalı kooperatif vekiline kooperatifin tüm defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunmak üzere mahkememiz kaleminde hazır etmek üzere 1 haftalık süre verilmesine, davalı vekilince kooperatif defter ve kayıtları sunulduktan sonra bilirkişiye sunulacak davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince dava tarihi itibariyle ve halen davacının davalı kooperatifin ortağı olup olmadığı, davacının peşin ödemeli üye olup olmadığı, kooperatifin böyle bir uygulamasının, bu yönde alınmış bir genel kurul kararının bulunup bulunmadığı, dava tarihi olan 08/03/2010 tarihi itibariyle tapuları verilen kooperatifin diğer üyeleri ile davacının üyeliği nedeniyle gerçek ödeme miktarlarının ayrı ayrı belirlenerek tapusu verilen diğer kooperatif üyelerinin ödemelerine göre davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacı ile aynı durumda olan diğer başka ortaklara (üyelere) borçlarına rağmen adlarına tahsis edilen dairelerinin tapularının verilip verilmediği konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Görevlendirilen Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 13/12/2023 tarihli raporda özetle; "Davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin muhasebecisinin vefat ettiğini, kooperatif yönetiminin mevcut evraklarının vekil avukatı ...'a teslim ettiği, işbu bilirkişi raporunu elde bulunan veriler çerçevesinde yazıldığı, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin 2006, 2007, 2008 yılları ticari defter noter tasdiklerinin zamanında yazıldığı, beratlarının zamanında alındığı, defterlerini 6102 sayılı TTK'nun 64. maddesi ve VUK'nun 221. maddeleri açısından usulüne göre tutulduğunu, kayıtların birbirini doğruladığını tespit ettiğini, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin faal olduğu dönemdeki ticari defterlerinin bulunduğunu, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi hakkında; Kayseri Valiliği Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün 30/01/2012 tarih ve 29 nolu raporu düzenlediği 48 üyesi bulunan S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 09/08/2011 tarih ve *** sayılı yazısına istinaden yapılan incelemede ilgili kooperatif yönetimi hakkındaki zimmet, güveni kötüye kullanma, evrakta sahtecilik ve benzeri şikayetleri hakkında kovuşturmaya yer olmadığı hakkında rapor düzenlendiğinin tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi’nin maliyet hesabı hakkında; 20/05/2009 tarihli heyet bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere; ilgili kooperatifin tespite konu daireleri hakkında Bayındırlık Ve İskan Bakanlığı'nın 2007 yılı 4A tipi inşaat sınıflarındaki konutlar için her bir dairenin m² (metrekare) birim fiyat değerinin 482,00-YTL olduğu, brüt 110 m² olan dairelerin maliyet bedelinin 110 m² x 482,00 YTL = 53.020,00-YTL olarak hesaplandığı, bu hesaplamada arsa bedelinin hariç tutulduğunun tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi’nin 48 üyesi bulunduğu genel kurul kararlarında ve yönetim kurulu karar defterine geçirilen kararlarda sabit olmak şartıyla kooperatife olan tüm borçlarını ödeyen üyeler açısından adlarına tahsis edilen dairelerinin tapularının 2007 yılında teslim edileceğinin, ayrıca ilgili kooperatifin genel kurul kararlarında ve karar defterine geçirilen kararlarda borcu olan üyelere tapularının devir edilmeyeceğinin, ayrıca borçlarını ödemeyen üyelere ihtarname ile ikazda bulunulacağının kararlaştırıldığı, davacı ...’ün de bu kapsamda borçlu olan üyelerden birisi olması sebebiyle tapusunun verilmediğinin tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi’nin kayıtlarına istinaden; davacı ...’ün kooperatifin kayıtlı resmi üyesi olduğu, kooperatife ödemesi gereken 29.155,00-TL aidat borcunun bulunulduğu, Kayseri 6. Noterliği'nin 01/11/2010 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ...’e ihtarda bulunulduğu, ayrıca davacı ...’ün haricinde genel kurul kararlarına ve karar defterine geçirilen kararlara binaen borcundan dolayı emsal durumda olan ... ve ... isimli iki kooperatif üyesine de tapularının devir edilmediğinin tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi’nin resmi kayıtlarına istinaden; davalı kooperatifin 48 kayıtlı üyesinden borcu olup da tapusunu alan herhangi bir kooperatif üyesinin bulunmadığı, ayrıca davacı dahil tüm kooperatif üyelerine fiziki daire teslimlerinin 2007 yılında yapıldığı" belirtilmiştir.
Davacı vekilinin bu rapora karşı itirazları üzerine dava dosyasının rapor veren bilirkişiye tevdine, davacı vekilinin 29/12/2023 tarihli dilekçesi ile 13/12/2023 havale tarihli bilirkişi raporuna karşı vaki itirazlarının incelenerek itirazları karşılar nitelikte ve yine 1 nolu ara kararı doğrultusunda davacı tarafça borcu olduğu halde tapusunu aldığını iddia ettiği kooperatif üyesi dava dışı kişilerle ilgili araştırma yapılarak üyelik nedeni ile tapu devri yapıldığı tarihte o kişilerin borcu olup olmadığı, o kişilerin tapunun devri tarihinde yaptığı ödemelerin davacının ödemesinden çok olup olmadığı arada ne kadar fark olduğu konularında ek rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20/03/2024 tarihli ek raporda özetle; "Davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin muhasebecisinin vefat ettiği, kooperatif yönetiminin mevut evrakları vekil avukatı ***'a teslim ettiği, İşbu bilirkişi raporunun elde bulunan veriler çerçevesine yazıldığı; davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin 2006, 2007 ve 2008 yılları ticari defter noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, defterlerin 6102 sayılı TTK'nun 64. maddesi ve VUK'nun 221. maddeleri açısından usulüne göre tutulduğu, kayıtların birbirini doğruladığı, tespit edildiği, S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin faal olduğu dönemdeki ticari defterlerinin mevcut olduğu, 09/08/2011 tarih ve 2011/18602 sayılı yazısına iştinaden yapılan incelemede ilgili kooperatif yönetimi hakkındaki zimmet, güveni kötüye kullanma, evrakta sahtecilik ve benzeri şikayetleri hakkında kovuşturmaya yer olmadığı hakkında rapor düzenlendiğinin tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin maliyet hesabı hakkında 20/05/2009 tarihli heyet bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere; ilgili kooperatifin tespite konu daireleri hakkında Bayındırlık Ve İskan Bakanlığı'nın 2007 yılı 4A tipi inşaat sınıflarındaki konutlar için her bir dairenin metre kare birim fiyat değerinin 482,00-YTL olduğu, brüt 110 m² olan dairelerin maliyet bedelinin 110 m? x 482 YTL. — 53.020 YTL. Olarak hesaplandığı, bu hesaplamada arsa bedelinin hariç tutulduğunun tespit edildiği, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin 48 üyesi bulunduğunun genel kurul kararlarında ve yönetim kurulu karar defterine geçirilen kararlarda sabit olmak şartıyla kooperatife olan tüm borçlarını ödeyen üyeler açısından adlarına tahsis edilen dairelerinin tapularının 2007 yılında teslim edileceği, ayrıca ilgili kooperatifin genel kurul kararlarında ve karar defterine geçirilen kararlarda borcu olan üyelere tapularının devir edilmeyeceğini ayrıca borçlarını ödemeyen üyelere ihtarname ile ikazda bulunulacağının kararlaştırıldığını, davacı ...'ün bu kapsamda borçlu olan üyelerden birisi olması sebebiyle tapusunun verilmediğinin tespit edildiğini, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin kayıtlarına istinaden davacı ...'ün kooperatifin kayıtlı resmi üyesi olduğu, kooperatife ödemesi gereken 29.155,00-TL aidat borcunun bulunulduğu, Kayseri 6. Noterliği'nin 01/11/2010 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ...'e ihtarda bulunulduğu, ayrıca davacı ...'ün haricinde genel kurul kararlarına ve karar defterine geçirilen kararlara binaen borcundan dolayı emsal durumda olan ... ve ... isimli iki kooperatif üyesine de tapularının devir edilmediğinin tespit edildiğini, davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin genel kurul ve yönetim kurulu kayıtlarına istinaden davalı kooperatifin 48 kayıtlı üyesinin katılımıyla yapılan genel kurul toplantılarında ve yönetim kurulu karar defterine geçirilen kararlarda sabit olmak üzere bir karar alındığını, alınan bu karar en üst organ olan genel kurulca kabul edilmiş olup yönetim kurulunca bir karara bağlanmış olduğu, (21/09/2020 tarihli YKK) ifade edilen kararda borcu olan üyelere tapularının devir edilmeyeceğini ayrıca borçlarını ödemeyen üyelere ihtarname ile ikazda bulunulacağının kararlaştırıldığı, ifade edilen kararlara rağmen davalı S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin diğer üyelerine tapu devirlerinin yapılmasının mümkün olmadığı, bu konu ile ilgili taktirin mahkemeye ait olduğu." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi ...'ın rapor ve ek raporuna karşı beyan ve itirazları ile ilgili talebi dikkate alınarak bu konuda yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince daha önce rapor verenlerin dışında dava dosyasının re'sen seçilecek bir muhasebeci/smmm ve bir kooperatifler alanında nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi kuruluna tevdine, bilirkişilere HMK'nun 268. maddesi gereği davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı, dosya içerisindeki önceki bilirkişi raporları, tarafların beyan ve itirazları, toplanan ve sunulan deliller ve davalı kooperatifin ticari defterler ve kayıtları incelenmek suretiyle, davacının kooperatif üyeliği nedeniyle dava tarihi olan 08/03/2010 tarihi itibarıyla davalı kooperatife yaptığı ödeme miktarlarının tespiti ile davacının kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, tapu verilen diğer kooperatif ortakları ile davacının gerçek ödeme miktarları belirlenerek ve karşılaştırmak suretiyle davacı ile aynı durumda olan dava dışı diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilip verilmediğinin belirlenerek Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı bozma ilamında yazılı bozma gerekçelerini ve tarafların önceki raporlara karşı itirazlarını karşılar şekilde hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 11/06/2024 tarihli raporda özetle; "S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin kayıtların birbirini doğruladığı, kooperatifin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; davacı ...'ün 26.455,00-TL alacaklı olduğu, S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne borcu olmayan diğer üyelerin tapularını aldığı, ... harici 2 üyenin daha (... ve ...) borcundan dolayı tapularının verilmediğini, 08/06/2024 tarihinde kooperatif vekilinin ofisinde yerinde inceleme yapıldığı, S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ticari defterlerinde üye hesaplarının kapatılmadığı, tüm üyelerin alacaklı gözüktüğü, daire teslimleri ile üyelere kesilmesi gereken faturaların düzenlenmemesi sonucu üyelerin alacaklı oldukları, ticari defter kayıtlarına istinaden ...'ün 26.455,00-TL alacaklı olduğu, diğer bir deyişle bu tutar kadar kooperatife ödeme yaptığı, ... harici 2 üyenin daha (... ve ...) bu şekilde diğer üyelerden çok daha az ödeme yaptığı, 20/05/2009 tarihli bilirkişi heyetinden aldırılan ..., ... ve ...'ın Toki kredisini ödememeleri üzerine; 36.953,57-TL krediyi kooperatifin ödediğini tespit ettikleri, kendileri tarafından yerinde yapılan incelemede ilgili ödeme dekontları ve belgelere ulaşılamadığı, 20/05/2009 tarihli bilirkişi heyetinden aldırılan raporda; ...'ün kalan borcunun 19.677,00-TL olduğunu tespit ettikleri, ilgili tespitin ticari defter kayıtlarında hesaplar kapatılmadığı için mümkün olmadığı, ticari defterlerde hesapların kapatılmadığı, tüm üyelerin ödedikleri üye aidatları kadar alacaklı gözüktüğü, aidat borçlarının toplamının 32.830,00-TL olduğu, bu tutarın aynı ya da üzerinde üye ödemeleri olduğu, davacı ile aynı durumda olan diğer başka ortaklara (üyelere) borçlarına rağmen adlarına tahsis edilen dairelerinin tapularının verilip verilmediğinin ticari defterlerden tespitinin mümkün olmadığı" belirtilmiştir.
Davacı vekilinin 01/07/2024 tarihli rapora itiraz dilekçesinde isimlerini bildirdiği dava dışı kooperatif üyesi ***'un davacı ile aynı durumda olup olmadığının, bu kişilerin gerçek ödeme tutarlarının belirlenip davacı ile karşılaştırılması, davacıların banka kredilerini davalı kooperatif tarafından ödenip ödenmediğinin kooperatif defterlerinden araştırılması suretiyle davacı ile aynı durumda olup ve eksik ödeme yapmış olup olmadıklarının ve tapularının buna rağmen verilip verilmediğinin tapuların edinme tarihlerininde dosyasının içine celp olunan tapu kayıtlarından bakılarak uyulanYargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin ... Karar ilamı çerçevesinde kooperatif defter ve kayıtlarının yerinde incelenmesi suretiyle araştırılarak itirazları karşılar ek rapor tanzimi için bilirkişilerin görevlendirilmesine karar verilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 02/09/2024 tarihli ek raporda özetle; "S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; davacı ...'ün 26.455,00-TL alacaklı olduğu, S.S. ... Yapı Kooperatifi'ne borcu olmayan diğer üyelerin tapularını aldığı, ... harici 2 üyenin daha (... ve ...) borcundan dolayı tapularının verilmediği; 08/06/2024 tarihinde kooperatif vekilinin ofisinde yerinde inceleme yapıldığı, S.S. ... Yapı Kooperatifi'nin ticari defterlerinde üye hesaplarının kapatılmadığı; üyelerin alacaklı gözüktüğü, daire teslimleri ile üyelere kesilmesi gereken faturaların düzenlenmemesi sonucu üyelerin alacaklı oldukları, ticari defter kayıtlarına istinaden davacı ...'ün 26.455,00-TL alacaklı olduğu, diğer bir deyişle bu tutar kadar kooperatife ödeme yaptığı, ... harici 2 üyenin daha (***) bu şekilde diğer üyelerden çok daha az ödeme yaptığı, 20/05/2009 tarihli bilirkişi heyetinden aldırılan ..., ***'ın Toki kredisini ödememeleri üzerine; 36.953,57-TL krediyi kooperatifin ödediğini tespit ettikleri, kendileri tarafından yerinde yapılan incelemede ilgili ödeme dekontları ve belgelere ulaşılamadığı, 20/05/2009 tarihli bilirkişi heyetinden aldırılan raporda; ...'ün kalan borcunun 19.677,00-TL olduğunu tespit ettikleri, ilgili tespitin ticari defter kayıtlarında hesaplar kapatılmadığı için mümkün olmadığı, ticari defterlerde hesapların kapatılmadığı, tüm üyelerin ödedikleri üye aidatları kadar alacaklı gözüktüğü, aidat borçlarının toplamının 32.830,00-TL olduğu, bu tutarın aynı ya da üzerinde üye ödemeleri olduğu, davacı ile aynı durumda olan diğer başka ortaklara (üyelere) borçlarına rağmen adlarına tahsis edilen dairelerinin tapularının verilip verilmediğinin ticari defterlerden tespitinin mümkün olmadığı" belirtilmiştir.
Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, davaya konu daireyi yaklaşık 5 yıl önce kendisine tahsisi nedeni ile teslim aldığını, bu nedenlerle Ambar Mahallesi, ... ada, 1 parselde kayıtlı 8 nolu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı adına tescilini istediği, davaya konu olan dairenin tapu kaydı celbedilip incelendiğinde davalı kooperatif adına tapuda kayıtlı olduğu görülmüştür.
Kural olarak, kooperatif ortağının tapu iptali ve tescil talebinde bulunabilmesi için davalı kooperatife karşı tüm akçalı edimlerini yerine getirmiş olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan ortağa borca rağmen tapularının verilmiş olması halinde de davacı tapu talep edebilecektir.
Bu itibarla; mahkememizce, kooperatif defter, kayıt ve belgeleri üzerinde uzman bilirkişiler aracılığıyla inceleme yapılıp, eldeki dava tarihi itibariyle tapu verilen diğer kooperatif ortakları ile davacının, gerçek ödeme miktarları ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırılmak suretiyle davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespit edildiği, davacı ile aynı durumda olan diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilmediği, tapuları verilen ortakların ise kooperatife borcunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olmakla sübut bulmayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının dava açılırken davacıdan alınan 371,25-TL peşin harç ve 755,87-TL tamamlama harcından mahsubu ile hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye 699,52-TL'nin davacıya iadesine,
3-Kararın mahiyeti gereği davacının yaptığı giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan gider olmadığından karar vermeye yer olmadığına,
5-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Kararın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına.
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra temyiz incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır