T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO :...
KARAR NO : ...
HAKİM :...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2-...
3- ...
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ :...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :...
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/02/2023 tarihinde saat 18:00 sıralarında müvekkilinin oğlu ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ruhsat sahibi ... olup müvekkili ...'un müteveffa ...'un yasal mirasçısı olduğunu, davalılardan ... adına kayıtlı olan ve davalı ... Sigorta tarafından sigortalanan...plakalı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kazanın, Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, Sanayi mahallesinde ana caddeden geri geri gelen...plakalı aracın müvekkilinin oğlu ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca kusurlu bir şekilde çarpması neticesinde gerçekleştiğini, bu hususun trafik kazası tutanağına da...plakalı araç sürücüsünün ''Döneceğim kavşağı kaçırdığım için dörtlülerimi yakarak geri geri gelirken bir anlık dalgınlıkla ... plakalı aracın geldiğini görmedim son anda farkettim ama duramadım'' beyanlarıyla geçtiğini, meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu ve kazadan kaynaklı olarak parça değişim-onarımı ve işçilik tutarının yaklaşık 14.632,00-TL tuttuğunu beyanla değer kaybı tazminatına ilişkin belirsiz alacak davasının kabulü ile, müvekkilinin değer kaybı alacağı tam, net ve kesin olarak tespit edildiğinde harcı tamamlanarak artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( davalı sigorta şirketi açısından poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline, ikame araç tazminatına ilişkin belirsiz alacak davasının kabulü ile ; müvekkilin ikame araç tazminatı alacağı tam, net ve kesin olarak tespit edildiğinde harcı tamamlanarak artırılmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilince icra takibine maruz kalınarak ödenmek zorunda kalınan 17.520,00 TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( davalı sigorta şirketi açısından poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın İstanbul Mahkemeleri'nde açılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına 120.000,00-TL olduğunu, davacının aracında 930,63 TL değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın 20.07.2023 tarihinde; işbu davadan önce, davacı vekili Av. ...'na ödendiğini, davacının davayı ikame etmeden önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, araç mahrumiyet bedelinin teminat kapsamı dışında olduğunu beyanla davanın usulden reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazanın gerçekleştiği tarihte sevk ve idaresinde bulunan...plakalı aracın sigortalı olmasına rağmen, masrafların sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiği ancak sigorta şirketinin bu masrafları karşılamaması üzerine bu davaya müdahil olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, ... ve...plakalı araçların 07/02/2023 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiştir.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 07/02/2023 günü, saat 18:00 sularında, Kayseri ili Kocasinan ilçesi Sanayi Mahallesi ana cadde üzerinde ... ve...plakalı araçların arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak...plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeler celp edilmiştir.
Mahkememizin 04/02/2025 tarihli duruşmasında davacı tanıkları ... ve Eren Aslan'ın beyanı alınmıştır.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde alacaklının Ramazan Selim, borçluların ... ve ... olduğu, toplam 14.632,00-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizin 14/05/2025 tarihli duruşmasında davacı tarafa, dava konusu taşınmaz üzerinde el birliği mülkiyeti söz konusu olduğundan ... mirasçılarının davaya muvafakatlerini sunmak üzere süre verilmiş, sunulamayacak ise terekeye temsilci atatmak üzere süre verilmiş, davacı vekilinin terekeye temsilci atanması için Kayseri 7. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile dava açtığını bildirdiği görülmüştür.
Kayseri 7. Sulh Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde, davanın kabulü ile, Muris ...'un Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas Sayılı dosyasında ve terekesinin tasfiyesinin yapılıncaya kadar terekenin leh ve aleyhine açılmış olan davalarda terekesini temsil etmek üzere TMK'nun 640/3. maddesi gereğince ...'un Tereke temsilcisi olarak atanmasına karar verildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
- Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
- Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki...plakalı aracını süreiiken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş (iki şeritli yolda sağ şeritte ilerlerken durarak aracı ile kontrolsüz şekilde geri geri manevra yapmış, kafasını çevirerek ve dikiz aynalarını kontrol ederek arkasından gelen araç trafiğini kontrol eli memiş, sürüş esnasında araç hızını ayarlayamamış ve aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle... plakalı araç sürücüsü ...'nin meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu,
Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı araç sürücüsü ...' un kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
Raporun 4. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; söz konusu kazada araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın...plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve trafik kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle...plakalı araç sahibi ...' nin kaza ola yında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 5.250,00-TL olduğu,
Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 16.400TL olduğu,
... Sigorta A.Ş. Tarafından ... adına 20.07.2023 tarihinde 930,63TL değer
kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Değer Kayhi Tutarının 15.469,37TL olduğu,
Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla ars bi tamirinin ekonomik olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere %18 KDV dahil Araç Hasar tutarının 14.866,10TL olduğu, hasar ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
Araçta kullanılan parçaların aracın tamirinde kullanılıp kullanılmadığının tespitinin dosya içeriğinden yapılamadığı, bu tespitin yedek parçaların araç üzerinde montaj esnasındaki tespiti ile anlaşılacağı, ancak dava konusu araçta parça koduna göre yapılan tespit dikkate alındığında araçta söz konusu parçaların kullanılabileceği, davacının sunduğu fatura varsa dosya içeriğinde görülmediği yönünde kanaatini bildirmiştir. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 03/06/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçenin davalılara tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı, değer kaybı ve ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları; 07/02/2023 tarihinde ... plakalı araç ile...plakalı araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle kim ya da kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, davacının araç hasar, değer kaybı ve ikame araç zararının oluşup oluşmadığı, hasar zararı sebebiyle maruz kaldığı Kayseri Genel İcra Dairesinin ... takip dosyası sebebiyle yaptığı ödeme, davalı sigortanın yetki ve başvuru şartı itirazı noktalarında toplanmaktadır.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
- Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
- Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki...plakalı aracını süreiiken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerdeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol ve trafik durumunu kontrol etmemiş (iki şeritli yolda sağ şeritte ilerlerken durarak aracı ile kontrolsüz şekilde geri geri manevra yapmış, kafasını çevirerek ve dikiz aynalarını kontrol ederek arkasından gelen araç trafiğini kontrol eli memiş, sürüş esnasında araç hızını ayarlayamamış ve aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 46 FF 535 plakalı araç sürücüsü ...'nin meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu,
Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı araç sürücüsü ...' un kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
Raporun 4. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; söz konusu kazada araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın...plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve trafik kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle...plakalı araç sahibi ...' nin kaza ola yında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı," bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç hasar zararına dair değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.
Somut olayda 07/02/2023 tarihli trafik kazasında davacıya ait ... plakalı araç hasarlanmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen 21/02/2025 tarihli raporda; "Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla ars bi tamirinin ekonomik olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere %18 KDV dahil Araç Hasar tutarının 14.866,10TL olduğu bildirilmiştir.
Hasar bedeli ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu faturanın uyumlu olduğu anlaşılmakla rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;
Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi ... 21/02/2025 tarihli raporunda özetle; Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 16.400TL olduğu, ... Sigorta A.Ş. Tarafından ... adına 20.07.2023 tarihinde 930,63TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Değer Kaybı Tutarının 15.469,37TL olduğu,
olduğu değerlendirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede;
Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak görevlendirilen tarafından düzenlenen raporda özetle; "Dava konusu araç için 07.02.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 5.250,00-TL olduğu, yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Gerçek kişi davalının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.
Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç, araç kiralama) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç sahibi ve sürücüsü olan davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;
Davacı vekilinin 03/06/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edilmiştir.
Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.
2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.... Sigorta 20/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Davada araç hasar zararı, araç hasar zararı ve ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sürücüsü olan davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemleri için araç sürücüsü olan davalı yönünden haksız fiil ve zararın meydana geldiği tarih olan trafik kaza tarihi olan 07/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının hasar bedelinden kaynaklı Kayseri Genel İcra Dairesinin ... takip dosyasına yaptığı ödeme tarihi dikkate alınarak 29/05/2023 tarihinden itibaren bu bedele faiz işletilmesi kanaatine varılmıştır.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor doğrultusunda, davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 15.396,37 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ... terekesine verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden 20/07/2023 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 07/02/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalı ... ve ...'ye karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.250,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den alınarak ... terekesine verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 07/02/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 17.520,00 TL'nin (takip bedelinin) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa 29/05/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde
(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.
(2)Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talep yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 15.396,37 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ... terekesine verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden 20/07/2023 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihi olan 07/02/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının davalı ... ve ...'ye karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 5.250,00 TL'nin davalılar ... ve ...'den alınarak ... terekesine verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 07/02/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-17.520,00 TL'nin (takip bedelinin) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa 29/05/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 2.607,14-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 302,62-TL ve tamamlama harcı 355,00-TL 'nin mahsubu ile eksik 1.949,52-TL harcın (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 1.681,35-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı, 302,62-TL peşin harç, 355,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 927,48-TL'nin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin 799,89-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan tebligat, e-tebligat, posta, KEP ve müzekkere gideri 2.428,25-TL, bilirkişi ücreti 3.500,00-TL olmak üzere toplam 5.928,25-TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 5.112,78-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır