T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:...Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 3-...
VEKİLİ : Av. ...
İHBAR OLUNAN :...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ :...
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " davalılardan ... tarafından kullanılan, diğer davalı ... adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın makas atarak ilerlediği sırada yolun sağında park halinde bulunan ... plaka sayılı müvekkili şirkete ait aracı sol arka çamurluk, tampon ve lastik kısımlarına çarpması neticesinde hasara uğrattığını, davalılardan ...'nin trafik kurallarını ihlal ettiğini ve kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu, davacı müvekkilinin araç hasar onarım bedelinin eksper incelemesi ile 204.183,31-TL olduğunun belirlendiğini, hasarın yanında araçta değer kaybının meydana geldiğini, onarılmış durumdaki değeri aynı nitelikteki hiç hasara uğramamış bir aracın değerinden düşük olduğunu ve cari değerinden kaybettirdiğini, değer kaybı bedelinin kazaya kusuruyla sebebiyet veren davalılardan tahsili gerektiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tahsili için sigorta şirketine de başvuru yapıldığını, ayrıca arabuluculuk başvurusunda da bulunulduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile şimdilik 100,00-TL araç değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve mütesesilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla seyir halindeyken 02/07/2023 tarihinde davacının maliki bulunduğu ... plaka sayılı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada oluşan hasarın poliçe limiti içinde olduğunu, aracın 13.09.2022- 13.09.2023 tarihleri arasını kapsayan ... Sigorta AŞ.’ye Genişletilmiş Kasko sigortası yaptırıldığını bu nedenle sigorta şirketine ihbarını talep ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın, sigorta şirketine başvurmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararın bulunmadığını, Müvekkilinin ZMM sigortası ... Sigorta olduğunu bu nedenle davacı tarafın alacağını ilk olarak ... Sigorta'dan talep etmesi gerektiğini, ZMMS sorumluluğu dışında kalan durumlar için sürücü ve ruhsat sahibinin kasko poliçesi olan ... Sigorta Şirketinin İMM sigortasının sorumlu olduğunu, sürücü ve ruhsat sahibinden istenilmesi hukuka aykırı olduğunu, kaza tespit tutanağındaki kusur tespiti usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenle bilirkişi incelemesi yaptırılarak kusur hususunda rapor alınması gerektiğini, keşif icra edilmesi ile dosyanın kusur hususunda Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını ve zararlardan kesinlikle sorumlu olmadığını, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli olarak açılmış bulunan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; "... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla seyir halindeyken 02/07/2023 tarihinde davacının maliki bulunduğu ... plaka sayılı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada oluşan hasarın poliçe limiti içinde olduğunu, aracın 13.09.2022- 13.09.2023 tarihleri arasını kapsayan ... Sigorta AŞ.’ye Genişletilmiş Kasko sigortası yaptırıldığını bu nedenle sigorta şirketine ihbarını talep ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın, sigorta şirketine başvurmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafın davasını belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararın bulunmadığını, Müvekkilin ZMM sigortası ... Sigorta olduğunu bu nedenle davacı tarafın alacağını ilk olarak ... Sigorta'dan talep etmesi gerektiğini, ZMMS sorumluluğu dışında kalan durumlar için sürücü ve ruhsat sahibinin kasko poliçesi olan ... Sigorta Şirketinin İMM sigortasının sorumlu olduğunu, sürücü ve ruhsat sahibinden istenilmesi hukuka aykırı olduğunu, kaza tespit tutanağındaki kusur tespiti usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenle bilirkişi incelemesi yaptırılarak kusur hususunda rapor alınması gerektiğini, keşif icra edilmesi ile dosyanın kusur hususunda Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını ve zararlardan kesinlikle sorumlu olmadığını, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli olarak açılmış bulunan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığından öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olduğunu, hasara ilişkin olarak 17/11/2023 tarihinde SGRT Acnturk Sigorta Anonim Şirketi'ne rücuen 120.000,00 TL ödeme yapıldığını ve kaza tarihindeki teminat limiti tamamen tükendiğini, müvekkil şirketin teminat limitinin tükendiğini tekrarla mahkemenin aksi kanat halinde olması halinde yinede itirazlarını sunduklarını, kusurun hatalı olduğunu kusur tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesi'ne sevki gerektiğini, araçta meydana gelen değer kaybının bilirkişi incelemesi ile tespit edilmesi gerektiğini, davaya konu aracın kullanılmışlık ve yıpranmışlık düzeyi dikkate alındığında araçta değer kaybı oluştuğunun düşünülemeyeceğini, değer kaybından bahsedebilmek için aracın ilk ve tek hasarının olması gerektiğini, dava konusu aracın geçmiş hasarlarının da araştırılması gerektiğini, değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında yapılan değişiklik uyarınca yapılması gerektiğini, faize itiraz ettiklerini, bu nedenlerle müvekkil şirketin teminat limitinin tamamı tükenmiş olduğundan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 02/07/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, ... plakalı aracın 31/08/2022 başlangıç ve 31/08/2023 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Mengerler Tic. Türk A.Ş.'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 02/07/2023 tarihli trafik kazasında hasarlanması dolayısı ile açılan servis onarım dosyası içinde yer alan evrakların, özellikle davacının aracının hasar durumunu gösterir kayıt, bilgi, tutanak, fatura görüntü kayıtları celp edilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... Sigorta A.Ş'e, ... Türk A.Ş'e, ... Sigorta A.Ş'e ve...A.Ş'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü.
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı araç ile ... plakalı aracın 02/07/2023 tarihli trafik kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, kayıtların ortalama 30 (otuz) gün süre ile kaydedildiği ve kaza tespit tutanağına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
... Sigorta A.Ş'e müzekkere yazılarak kaza tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın 02/07/2023 günü karışmış olduğu kaza sebebiyle anılan tarihte kendilerin bünyesinde kasko sigortası bulunduğu anlaşılmakla ilgili hasara ait hasar dosyasının bir örneği ile ayrıca ilgili hasara ilişkin olarak ... Sigorta A.Ş'den 120.000,00-TL ödeme alıp almadıklarının bildirilmesini ve davacıya değer kaybı ödemesi yapılıp yapılmadığı hususlarının celp edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Mühendisi, Adli Trafik / Otomotiv Değerleme bilirkişisi ...'ın 26/07/2025 tarihli raporunda özetle;
Bu raporun OLAY bölümünde bu davaya esas teşkil eden, olay ve olayın meydana geliş şekli dosya muhteviyatından faydalanılarak açıklanmıştır. Bu davanın ortaya çıkmasına sebep olan olayın meydana gelişi ile ilgili olarak ihlal edilen yasal hükümler maddeler halinde yukarıda verilmiştir.
-Kaza olayının maddi hasarlı ve üç taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, trafik tespit tutanağı ve dosya içeriğindeki bilgiler değerlendirildiğinde aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gece saatlerinde daha dikkatli araç kullanmamış, sürüş güzergahında drift atarak/ yanlayarak aracını kullanmış, direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, yolun kenarında nizami şekilde park halinde olan ... plakalı araca arkadan çarparak zincirleme kazaya sebep olmuş, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ...' nin meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere;
-... plakalı araç sahibi Sursan Metal Ve Ağaç İşleri Sanayi Tic. A.Ş.' nin,
-... plakalı araç sahibi ...' in, kaza olayında bir ihmallerinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmedikleri,
-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle ... plakalı araç sahibi ...' nin kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı
-Dava konusu araç için 02.07.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 214.583TL olduğu, değer kaybı ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
-Dava konusu araç için 02.07.2023 olay tarihi itibarıyla araç tamirinin ekonomik olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil Araç Hasar Tutarının 201.040,04TL olduğu, hasar ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçeleri sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 20/01/2026 tarihli dava değeri artırım dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen değer kaybı zararı istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Davacı taraf dava dilekçesinde davacıya ait ... plakalı , park halinde olan araca davalı ... sevk ve idaresindeki, diğer davalı ... adına kayıtlı olan ... plakalı aracın çarpması şeklinde trafik kazası meydana geldiğini, davacının aracında değer kaybı zararı oluştuğunu belirterek 100,00 TL değer kaybı ve 10,00 TL mahrum kalınan kar talep etmiştir.
Sigorta poliçelerinin incelenmesinde, ... plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, kaza tespit tutanağına göre aracın ... tarafından sevk ve idare edildiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları; 02/07/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait araçta değer kaybı zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı olduğu, davacının davalı sigorta şirketine başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.
Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacılar bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacılar, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2013 tarih 2013/9042 Esas 2013/12620 Karar sayılı ilamı).
Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacı şirket merkezinin bulunduğu yer Melikgazi, Kayseri'dir Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre; davacıların ikametgahı kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve yetki itirazı reddedilmiştir.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makina mühendisi 26/07/2025 tarihli raporunda özetle;
Sürücü davalı tarafça ZMSS poliçesi, ile sigortalı araç sürücüsü ...'nin sevk ve idaresindeki... plakalı aracını sürerken KTK ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından KTK52/a,67/d, 84/f ve KTKY 101/b ve157. maddelerindeki hallerini ihlal ettiği, aracını kullanırken çevre, yol ve trafik durumunu kontrol etmediği , gece saatlerinde aracını kullanırken aracını dikkatli kullanmadığı, drift atarak/ yanlayarak aracını kullandığı, park halinde olan ... plaka sayılı araca çarparak zincirleme kazaya sebebiyet verdiği, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlediği, yaşı itibari ile öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığı, nedenle meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu,
... plaka sayılı araç maliki ve... plakalı araç malikinin kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediğinin tespit edildiği anlaşılmış olup, mevcut tespit ve değerlendirmeler, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğun olup dava konusu kazada hasar aldığı parçalar, hasar miktarı, kaza tarihindeki yaşı, markası modeli , kilometresi dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı ve aracın dava konusu kaza dolayısıyla 214.583,00 TL değer kaybına uğradığının tespit edildiği, mevcut tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla rapor bu yönüyle de hükme esas alınmıştır
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
Ancak Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olaydAncak Sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 120.000,00-TL olup davalı sigorta şirketinin dava dışı kasko sigorta şirketine dava tarihinden önce 120.000,00 TL rücu ödemesi yaptığı bu hali ile teminat limitinin tükendiği davacının değer kaybı zararından sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmış davacı taraf poliçe limiti ile sınırlı olarak talepte bulunduğundan sigorta şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve lehine ve aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.
Zamanaşımı yönünden değerlendirmede
2918 sayılı KTK'nın 109/1 maddesinde, motorlu araç kazalarından doğan zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl zamanaşımı süresi öngörülmüştür.
6098 sayılı TBK'nın 153. maddesinde, zamanaşımının durması, 154. maddesinde ise, zamanaşımının kesilmesi düzenlenmiştir.(Mülga 818 sayılı Borçlar Yasası'nın 132 ve devamı maddeleri). Zamanaşımının durması demek, o ana kadar işlemiş olan zamanaşımı süresinin işlediği noktada durması, buna yol açan sebebin ortadan kalktığı andan itibaren kaldığı yerden işlemeye devam etmesi demektir. Zamanaşımının kesilmesi ise, borçlunun veya alacaklının ya da hâkimin belli fiillerinin sonucu olarak işlemiş bulunan zamanaşımı süresinin yanması ve kesilmeye neden olan olaydan itibaren yeni bir zamanaşımı süresinin işlemeye başlamasıdır.
Zamanaşımının kesilmesi için, zamanaşımının işlemekte olması gerekir. Zamanaşımı süresi dolmuşsa, zamanaşımının kesilmesi söz konusu olmaz. Zamanaşımını kesen sebepler TBK'nın 154.maddesinde gösterilmiştir.
TBK'nın 154.maddesinde; “Zamanaşımının Kesilmesi” başlığında; "Aşağıdaki durumlarda zamanaşımı kesilir;
1. Borçlu borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse,
2. Alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflas masasına başvurmuşsa,” şeklinde düzenleme mevcuttur.
İlgili maddeye göre zamanaşımı, borçlunun bir fiili ile, alacaklının bir fiili ile, yargılama ve takibe ilişkin bir işlemle veya yargıcın emir ve hükmüyle kesilebilir. Alacaklının fiilleri ise dava açması, defî dava zamanında mahkemeye müracaat etmesi, hakeme başvurması, icra takibine başvurması veya iflas masasına başvurması şeklinde gerçekleşmektedir. Alacaklının icra takibinde bulunması zamanaşımının kesilmesi için yeterlidir. Ayrıca icra takibi açıldıktan sonra icra takibinin devamını sağlayıcı nitelikte bulunan her işlem ile zamanaşımı yeniden kesilir, süre tekrar işlemeye başlar. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/17-855 E. - 2020/1001 K. sayılı kararı).
Her ne kadar davalı tarafça zamanaşımı defi ileri sürülmüş olsa da dava konusu kazanın 02/07/2023 tarihinde meydana geldiği davanın belirsiz alacak davası olarak 2 yıllık süre içinde 17/12/2024 tarihinde açıldığ 2 yıllık zamanaşımı süresinin de dolmadığı anlaşıldığından, davalı tarafın zamanaşımı define itibar edilmemiştir.
- Faize ait değerlendirmede;
Anılan açıklamalar uyarınca davalı araç sürücüsü ve işleten haksız fiil tarihinden itibaren faiz ödemekle yükümlü olduğundan kaza tarihi olan 02/07/2024 tarihinden itibaren faize hükmedilmiş, kazaya sebebiyet veren araç araç hususi araç olduğundan yasal faize hükmedilmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca davalı ... Ve ... yönünden davanın kabulü ile 214.583,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 02/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve Muhammet Emre Çiftçiden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... sigorta yönünden poliçe limitinin tükenmiş olduğu tespit edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
-Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davalı ... Ve ... yönünden davanın kabulü ile 214.583,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 02/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... ve... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davalı ... sigorta yönünden poliçe limitinin tükenmiş olduğu tespit edildiğinden karar verilmesine yer olmadığına,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 14.658,16-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve ıslah harcı 3.662,84-TL toplamı 4.090,44-TL'nin mahsubu ile eksik 10.567,72-TL harcın davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 3.662,84-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.518,04-TL harcın davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat, kep reddiyat gideri ve ihtiyati haciz harcı olmak üzere toplam 6.101,30-TL yargılama giderinin davalılar ... ve... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı şahıslar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır