T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ...'nun, ... plaka sayılı İveco Daily Aracı ile 19.06.2022 tarihinde Kayseri İli yönünden Adana ili’ne doğru ilerlerken Yeşilhisar İlçesi mevkiinde mülkiyeti davalı ... Tekstil A.Ş'ne ait Araç Şoförü davalı ... olan ... Plakalı ... Marka Traktör araç ile maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, olay neticesinde müvekkilinin aracında çok önemli bir değer kaybı meydana geldiğini, kaza günü Mersin İli Anamur ilçesindeki depodan mal almaya gittiğini, kaza meydana gelmesi ile Anamur ilçesinden alınacak malın depoda kaldığı ve müvekkilinin dağıtım yapamadığını, kaza sonucu hasar alan aracın onarım sürecinin yaklaşık 2 ay sürdüğünü, bu süreçte aracı kullanamayan müvekkilinin tek araç ile ticaretini sürdürmek zorunda kaldığı ve siparişlerin büyük bir kısmını tek araç ile yetiştirmeye çalıştığını, 2 aylık süreçteki kazanç kaybının hesaplanmasını talep ettiklerini beyanla araçta meydana gelen kaza sonucu değer kaybının haksız fiil tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan tazminine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar ... Tekstil ve Gıda Ürünleri San. Ve Tic. ile davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kazanın oluş şekline ilişkin anlatımlarının yerinde olmadığını, davacının davasına karşı zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itiraz ettiklerini, davanın esasa geçilmeksizin zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kazanın meydana gelmesinde davacının tek kusurlu olduğunun sabit olması karşısında müvekkillerinden değer kaybı ve kazanç kaybı taleplerinin bulunmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının, müvekkilinin aracına çarptığını kendisinin ikrar ettiğini, davacının değer kaybı ve kazanç kaybından müvekkiller sorumlu olmadığını beyanla davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... plakalı aracın ve ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğunun, ilgili kayıt ve belgelerin Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 19/06/2022 günü, ... plakalı aracın ve ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belge olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.
Kayseri Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacı ve davalının tacir olup olmadığı hususu araştırma yapılmıştır.
Kayseri Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacının 2020-2021-2022 yıllarında ne kadar gelir elde ettiğinin sorulmuş, gelen yazı cevabı ile gelir vergisi beyannamelerinin gönderildiği görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.
... Sigortaya müzekkere yazılarak ... plakalı araca yazılarak hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 08/05/2022 başlangıç ve 08/05/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Şube Müdürlüğüne ve Yeşilhisar İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak kaza yeri ve tarihi bildirilerek o gün görev yapan ve kazaya müdahalede bulunan memurlarının kim olduğu sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, müdahalede bulunan memur kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.
Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası ile davalı tanıkları... ... 'nun beyanı alınmıştır.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ve muhasebeci - mali müşavir bilirkişi 16/05/2025 tarihli raporunda özetle;
1-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
2-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı traktör ve traktöre bağlı römorku sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve raporda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, römork üzerine gece sürüşlerinde diğer araç sürücülerini dikkatini çekecek ve bilgilendirecek şekilde uyarı ve ikaz işaretleri taktırmamış, traktörde flâşörlü yanıp sönen sarı ışıklı dönerli uyarı lambası bulundurmamış, römorkta iki adet arka işaret levhası (reflektör) bulundurmamış, römorktaki kuyruk ışıklarını çalışır vaziyette bulundurmamış, römork yanlarına ilave yaparak traktörün arka stoplarının görünmesini engellemiş, römork üzerine trafiği tehlikeye sokacak şekilde hatalı yükleme yapmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiştir. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
3-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı araç sürücüsü ...' nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
4-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
5-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
6-Dava konusu araç için 19.06.2022 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Süresinin 12 gün olduğu, dava konusu araca muadil bir araç kiralanması durumunda İkame Araç Bedelinin 7.200TL olduğu,
7-Dava konusu araç için 19.06.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 45.000TL olduğu, değer kaybı ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
8-Davacının 2022-2023 yılına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde olduğu, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğu tespit edildiği,
9-Davacı ticari defter kayıtları ile uyumlu olan gelir vergisi beyannamesinden tespit edilen ticari kazan esas alınarak 12 günlük makul onarım süresine göre davacının kazanç kaybı 145,20-TL (12,10-TL/gün x 12-gün) hesap ve tespit edildiği,
10-Hesaplamaya esas alınan ticari kazancın tespitinde amortisman ve diğer giderler düşülmüş olduğundan, yeniden amortisman hesaplama ve mahsubu yapılmayacağı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalılar vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davacı vekilinin 30/09/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, talep artırım dilekçesinin davalılar vekiline tebliğ edildiği, talep artırıma karşı davalılar vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracında meydana gelen araç değer kaybı, ikame araç zararı tazminat talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca basit yargılama usulüne göre yargılama tek hakim tarafından yürütülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Taraflar arasında uyuşmazlık konuları; 19/06/2022 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı zararı olup olmadığı, davacının ikame araç zararı talebi, davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi v e muhasebeci - mali müşavir bilirkişi 16/05/2025 tarihli raporunda özetle;
1-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
2-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı traktör ve traktöre bağlı römorku sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve raporda detaylıca bahsedilen ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, römork üzerine gece sürüşlerinde diğer araç sürücülerini dikkatini çekecek ve bilgilendirecek şekilde uyarı ve ikaz işaretleri taktırmamış, traktörde flâşörlü yanıp sönen sarı ışıklı dönerli uyarı lambası bulundurmamış, römorkta iki adet arka işaret levhası (reflektör) bulundurmamış, römorktaki kuyruk ışıklarını çalışır vaziyette bulundurmamış, römork yanlarına ilave yaparak traktörün arka stoplarının görünmesini engellemiş, römork üzerine trafiği tehlikeye sokacak şekilde hatalı yükleme yapmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiştir. Bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
3-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; ... plakalı araç sürücüsü ...' nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi;
-Dava konusu araç için 19.06.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 45.000TL olduğu, değer kaybı ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği, yönünde görüş ve kanaat bildirir yönde rapor düzenlenmiştir.
Bu araç değer kaybı zararına ilişkin tespitler, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği de dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede;
Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Dava konusu araç için 19.06.2022 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Süresinin 12 gün olduğu, dava konusu araca muadil bir araç kiralanması durumunda İkame Araç Bedelinin 7.200TL olduğu, raporun denetime elverişli ve hükme esas alınacak nitelikte olması nedeni ile rapora itibar edilmiş,
Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;
Davacı vekilinin 30/09/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalılara tebliğ edildiği görülmüştür.
Dava konusu olay haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.
Davada araç değer kaybı ve ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre davalıların sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi avans faizi olduğu ve aracın ticari araç olması sebebiyle anılan zarar kalemleri için davacının araç değer kaybı zararına yönelik zararından ve ikame araç yönünden haksız fiilin meydana geldiği tarih olan 19/06/2022 tarihi temerrüt tarihi olarak belirlenmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 45.000,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kaza tarihi olan 19/06/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, davacının ikame araç bedeline ve kazanç kaybına yönelik davasının KABULÜ ile, 7.345,20-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/06/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, karar vermek görüş ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 45.000,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kaza tarihi olan 19/06/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına,
2-Davacının ikame araç bedeline ve kazanç kaybına yönelik davasının KABULÜ ile, 7.345,20-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 19/06/2022 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 3.575,70-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 466,30-TL ıslah harcının mahsubu ile, bakiye 2.681,80-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 466,30-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.321,50-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 234,00-TL, bilirkişi ücreti 8.000,00-TL olmak üzere toplam 8.234,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin kararın mahiyeti gereği kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya verilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır