T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 17.08.2023 tarihinde müvekkilinin 38 ... plakalı aracı ile seyir halindeyken ... ... plakalı aracın kural ihlali yapması üzerine dava konusu kazanın meydana geldiğini, mezkur kazanın oluşumunda ... ... plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğunu, kaza neticesinde müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, söz konusu kaza nedeniyle değer kaybı talebi için Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosuna 28.11.2023 tarihinde başvuru yaptıklarını, herhangi bir dönüş yapılmadığını, arabuluculuk sürecine geçtiklerini ancak bu sürecin de anlaşamama şeklinde sonuçlandığından bahisle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı alacağının davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddinin gerektiğini, yapılan ödemeler sebebiyle müvekkili kurumun sorumluluğunun sona erdiğini hasar gören araca ilişkin müvekkili kurum bünyesinde ...-2 nolu hasar dosyası oluşturulup ... Ekspertiz Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 13.12.2023 tarihli ekspertiz raporuna istinaden 11.500,00-TL değer kaybı bedelinin müvekkili tarafından 28.12.2023 tarihinde davacı vekili ... hesabına ödendiğini, değer kaybı tespiti için aracın eski hasarlarının araştırılması gerektiğini, eski hasarları var ise değer kaybı oluşmayacağını, kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine sevk edilmesi gerektiğini, müvekkili kurumun sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olacağından bahisle müvekkili kurumun yapmış olduğu ödemeler sebebiyle sorumluluğu kalmadığından ve diğer itirazları göz önünde bulundurularak davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu'nun cevabi yazısı, Talas İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Kayseri Bilgi Teknolojileri Ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün cevabi yazısı, Türkiye Noterler Birliği'nin cevabi yazısı, SBM kayıtları ve tüm deliller toplanmış, ayrıntılı bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosyaya mübrez 23/12/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda: ... plakalı araç sürücüsü ...'nun 2918 sayılı KTK'nın 46/b, 56/b-2, 56/a-2, 67/a ve 84/f kurallarını ihlal ederek kazaya sebebiyet verdiği, 38 ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 70.000,00-TL değer kaybı yaşanacağı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında oluşan değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.
Dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağı ve diğer belgelerin incelenmesinde, 17/08/2023 tarihinde davacıya ait 38 ... plakalı araç ile dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... ... yabancı plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında ve değer kaybı konusunda uzman bilirkişiden rapor almıştır.
17/08/2023 tarihinde sürücü Mahmut Kaplan sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç Kayseri hava limanından sol şeritte Mustafa Kemal Paşa bulvarını takiben şehir merkezi istikametine seyri esnasında kaza mahalli kavşağa geldiğinde, yine hava alanından Mustafa Kemal Bulvarını takiben orta şeritte şehir merkezi istikametine seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... ... plakalı aracı ile U dönüşü yapmak için sola manevra yapması neticesi kendi aracının sol ön yan kısımları ile 38 ... plakalı aracın sağ ön yan kısımlarına çarpması sonucu iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza tespit tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamına göre ... ... plakalı araç sürücüsü ...'nun seyri esnasında kaza mahalli kavşakta sola dönüş yapmak için en az 30 metre öncesinde en sol şeride geçerek, kavşakta sola dönüş yapması gerekirken, orta şeritten sola dönüş manevrası yaparak ve orta şeritten seyir halinde iken kendisinin sol tarafından ve sol şeritte seyreden aracın güvenle geçişini beklemeden dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde sola dönüş için manevra yaparak 2918 sayılı KTK'nın 46/b, 53/b-2, 56/a-2, 67/a ve 84/f maddeleri uyarınca tam kusurlu olduğu, davacıya kaza sebebiyle atfı kabil bir kuram ihlali bulunmadığı tespit edilmiştir. Düzenlenen bu rapor dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle mahkememizce de hükme esas alınmış ve kazanın oluşumunda ... ... plakalı araç şoförü %100 oranında kusurlu kabul edilmiştir.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 70.000,00-TL-TL değer kaybı zararı bulunduğu, dava açılmadan evvel kurum tarafından davacıya yapılan 11.500,00-TL ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı zararının 58.500,00-TL olduğu kabul edilmiştir.
-Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu'nun sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesinde “Büro, 4477 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi başta olmak üzere, motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında motorlu araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve motorlu araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.” hükmüne yer verilmiştir. Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları Beynelmilel Mecburi Mesuliyet Sigortasına Dair Avrupa Sözleşmesi gereğince ülkemizde de tüzel kişiliğe haiz Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Motorlu Taşıt Bürosu kurulmuş olup yeşil kart sistemi uygulanmaya başlamıştır. Yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir. Buna göre yeşil kart sigortası anlaşmaya dahil birbirlerine seyahat edilecek yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren beynelmilel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. (-bkz..Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 29/03/2022 tarih, 2021/9665 Esas - 2022/6163 Karar sayılı ilamı-)
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu tarafından üretilen Yeşil Kart Sigortası, Türkiye’de kaza yapan yabancı plakalı araçlar veya yurtdışında kaza yapan Türk plakalı araçların sebep oldukları hasarların karşılanmasını amaçlar. Yeşil kart sigortası bulunan araç, kaza yaptığı ülkenin prosedürüne göre işlem görür, hasar tazmini buna göre gerçekleşir. Türkiye’de hasar ödemesini gerçekleştiren kurum Motorlu Taşıt Bürosu’dur.
Somut olayda ... ... plakalı araç İtalya plakalı olup İtalya Avrupa Konseyi mensubu olduğundan davalı, meydana gelen zarardan yeşil kart sigortası kapsamında zmms sigortacısı gibi sorumludur.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı da sigorta şirketleri gibi değer kaybından sorumludur.
Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle ZMMS sorumluluk limiti araç başına maddi 120.000,00-TL olup mahkememizce hükmedilen tazminat miktarı bu tutardan daha az olduğundan teminat limiti içerisindedir.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı kurumun dosyadaki yazı cevabına göre davacı, dava açmadan evvel değer kaybı talebi ile davalı kuruma 28/11/2023 tarihinde başvurmuştur. Bu tarihten itibaren 8 iş günü ileri gidildiğinde davalı 09/12/2023 tarihi itibariyle temerrüde düşmüştür. Dava dilekçesinde ticari avans faizi talep edilmiş, talep arttırım dilekçelerinde ise yasal faiz talep edilmiştir. Ancak yabancı plakalı aracın ticari araç niteliğinde olduğuna ilişkin dosyada bir delil bulunmadığından hükmedilen tüm tazminata belirlenen temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmış ve aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-58.500,00-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 09/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 3.996,14-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 998,00-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 2.570,54-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 998,00-TL ıslah harcı, 3.030,30-TL keşif harcı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 750,00-TL keşif araç ücreti ve 319,50-TL posta ücreti olmak üzere toplam 8.453,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
01/10/2025
Katip ...
Hakim ...