T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... -
VEKİLİ : Av. ... - [16420-24350-14507] UETS
DAVALI : ... - ... -
VEKİLİ : Av. ... - [16352-53250-62880] UETS
DAVA : Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
KARAR YAZIM TARİHİ : ***
Mahkememize açılan kooperatif aidat borcundan kaynaklanan alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili kooperatifin tahsis etmiş olduğu dairede ikamet ettiğini ve kooperatifin 932 numaralı üyesi olduğunu, aidat ödeme yükümlülüğü devam ettiğini, davalının 01.09.2023 tarihine kadar ödemesi gereken aidat tutarının toplam 454.000,00-TL olduğunu, davalının 136.850,00-TL ödeme yaptığını ve halen 317.150,00-TL aidat borcu bulunduğunu, kooperatifin inşaatlarının devam ettiğini ve son bir blokun imalatlarının kaldığını, kooperatifin 28/06/2014 tarihli genel kurulun 8. maddesinde aidat ödemesini geciktiren üyelerin %5 gecikme faizi alınmasının kararlaştırıldığını, 2009-2014 yılları arasında faiz kararı olmaması nedeni ile bu dönemlere ilişkin borçlara kanuni faiz uygulandığını, 28/06/2014 yılından sonraki aidat borçlarına ise TBK'nun 120. maddesine uygun olarak yıllık %18 oranında faiz işletildiğini, davalının kooperatife 317.150,00-TL anapara ve 50.017,50-TL faiz olmak üzere toplam 367.167,50-TL borcu bulunduğundan bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL anapara ve 5.000,00-TL faiz olmak üzere toplam 15.000,00-TL'nin tahsiline, davalının anapara borcu üzerinden %5'i geçmemek üzere kanuni faizin iki katı üzerinden işleyecek faizi ile tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı kooperatife üye olarak yükümlülüklerini yerine getirtiğini, tapusunu aldığını ve kooperatifle ilişiğini kestiğini, ilişiği kesildiği için bu davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, kooperatifin yıllar sonra aidat alacaklarının ödenmediğinden bahisle dava açmasının kötü niyet göstergesi olduğunu, zira aidat borcu olup ödemeyen kooperatif üyelerine kooperatifin ihraç prosedürünü uygulayabileceğini, kooperatifin ise eldeki dava açılana kadar bir talepte bulunmadığı gibi ödenmediğinden bahisle ihraç prosedürünü de uygulamadığını, davacının aidat alacağının zaman aşımına uğradığını, bu yönden de davanın reddinin gerektiğini, kooperatifin, müvekkilinin tapuyu aldığı tarihten itibaren genel kurullara dahi davet etmediğini ve hazirunlarda yer vermediğini, bu nedenle aidat alacağının muaccel olmasının söz konusu olamayacağından bahisle davacının davasının husumetten, zaman aşımı ve esastan reddine karar verilmesini yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, alınan kooperatif genel kurul kararları doğrultusunda ana para alacağı ve işlemiş faizinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı" başlıklı 8/1. Maddesine göre "Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar."
Aynı yasanın "Hak ve vecibelerde eşitlik" başlıklı 23. Maddesinde "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" hükmü bulunmaktadır.
Aynı yasanın "Yetki" başlıklı 42. maddesinde "Genel Kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel Kurul, aşağıdaki yetkilerini devir ve terk edemez.
1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
6. Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek.
7. İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
8.Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.
" hükmü yer almaktadır.
Eldeki davada davalı tarafından kooperatifin üyeliğinden çıktığı, kooperatifle ilişiğinin kalmadığı savunulmuştur. Kural olarak, kooperatif ortaklığından istifa edenlerin, kooperatifçe ortakları için yaptırılan daireler üzerinde hakkı kalmayıp, dairenin kooperatife iadesi ile ancak ayrıldıkları yıl bilançosuna göre payına düşeni talep edebilmesi mümkündür. Başka bir deyişle, ortaklıktan çıkma iradesi ile birlikte ortaklık payı dahil ortaklıktan kaynaklanan tüm hakların kooperatife iadesi gerekir (Yargıtay 23. HD. 13/12/2012 tarih ve 5200 E., 7357 K., 22/05/2012 tarih ve 769 E., 3526 K. Yargıtay 11. HD. 13/03/2008 tarih ve 2006/11210 E., 2008/3143 K., 13/03/2008 tarih ve 2006/11193 E., 2008/3190 K. sayılı ilamları). İstifa eden ortağın ise, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 15. ve anasözleşmenin 17. maddesi uyarınca, kooperatiften ayrıldığı yılın bilançosunun görüşüldüğü genel kuruldan bir ay geçtikten sonra, kooperatife ödediği miktarları talep edebileceği tabîdir. Bu kuralın istisnası 1163 sayılı Kanun'un 81/2. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede, "Konut yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak tescil tarihinden itibaren 6 ay içerisinde usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz. (Ek cümle: 3/6/2010-5983/2 md.) Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar." hükmü kabul edilmiştir. Davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 06/01/2025 tarihli raporda davalının kooperatif ortaklığından çıkmadığı veya çıkarılmadığı, davalının halen kooperatifin üyesi olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından rapordaki bu tespitin aksi yasal delillerle ispatlanmış değildir. Davalının kooperatif üyeliği nedeniyle adına tapuda tescil edilen dairenin davacı kooperatife iade etmediği de dikkate alındığında aksi yöndeki beyanlara itibar edilmemiştir.
Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.
Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.
Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.
Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.
Dosyaya mübrez 06/01/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın davalıdan 31/08/2023 tarihi itibariyle 317.150,00-TL anapara ve 50.017,50-TL faiz toplamı olan 367.167,50-TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davacı kooperatifin 10/06/2023 tarihli genel kurulunda üye ödemelerinin 450.000,00-TL'ye eşitlenmesine karar verildiği, ayrıca bu genel kurulda 2023 yılı haziran döneminden itibaren aylık 2.000,00-TL aidat kararı alındığı, davalının davacı kooperatife yaptığı toplam ödeme tutarının kooperatif kayıtlarından 136.850,00-TL olarak tespit edildiği, dava dilekçesinde belirtilen 31/08/2023 tarihi itibariyle ödenmesi gereken toplam tutarın 454.000,00-TL olduğu, davalının yaptığı ödemenin ise 136.850,00-TL olduğu, bu durumda davalının davacı kooperatife 317.150,00-TL anapara borcu hesaplandığı, dava dilekçesinde belirtilen 31/08/2023 tarihi itibariyle davalı borcuna hesaplanan faizin 9.509,99-TL olduğu, bu hesaplama yapılırken üye ödemelerinin eşitlenmesine yönelik 10/06/2023 tarihinden sonraki döneme ilişkin faiz hesaplandığı, mahkemenin aksi kanaatte olması ihtimaline karşı davalının eşitleme kararının alınmadan önceki borçlarına da faiz yürütülmesi gerektiği kanaatine varılması durumunda davalı borcuna hesaplanan faiz tutarının 50.054,63-TL olacağı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 22/01/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: davalı taraftan 317.150,00-TL aidat, 50.054,23-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 367.204,63-TL'nin tahsiline, davalının anapara borcu üzerinden %5'i geçmemek üzere kanuni faizin iki katı üzerinden işleyecek faizi ile tahsiline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; genel kurul kararları çerçevesinde davacının üyesi olan davalıdan kooperatif üyeliğinden genel kurul kararları çerçevesinde yapılan hesaplamalar neticesi bilirkişi tarafından davalının davacı kooperatife 317.150,00-TL aidat, 50.054,63-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 367.204,63-TL borcu olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar bilirkişi raporunda alternatifli olarak 10/06/2023 tarihli genel kurul kararı uyarınca eşitleme tarihi olan 01/07/2023 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle 9.509,99-TL faiz hesaplanmış ise de davacı kooperatifin geçmiş yıllara ilişkin genel kurul kararları incelendiğinde 28/06/2014 tarihli genel kurulun 8. Maddesi ile ödemesini geciktiren üyelerden %5 gecikme faizi alınmasına karar verildiği, 2009-2014 tarihleri arasında faiz kararı bulunmadığı, bu dönem borçlara adi kanuni faiz uygulanması, 28/06/2014 tarihinden sonra ise TBK 120'ye uygun şekilde yasal faizin iki katı tutarında faiz uygulanması gerektiği, bu nedenle bilirkişi raporundaki alternatif-2 başlığında yapılan hesaplamanın geçmiş dönem genel kurul kararlarına uygun olması nedeniyle dosya kapsamı ile daha uygun düştüğü anlaşılmakla alternatif-1 başlığında yapılan hesaplamaya itibar edilmesinin mümkün olmadığı, Yargıtay 23. HD'nin 2013/829 Esas 2013/1810 Karar sayılı 22/03/2013 tarihli ilamından da anlaşıldığı üzere Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği, toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu, kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu, davacı kooperatifin genel kurul toplantılarında alınan aidat ödenmesine ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı, bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı, bilirkişi raporu, genel kurul kararları ve diğer delillerle uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenmiş ve açılan davanın dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda kabulüne dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-317.150,00-TL asıl alacak ve 50.054,23-TL işlemiş faiz toplamı 367.204,63-TL' nin, asıl alacağın 10.000,00-TL'lik kısmına dava tarihi olan 13/03/2024 tarihinden, 307.150,00-TL'lik kısmına ıslah tarihi olan 22/01/2025 tarihinden itibaren aylık %5 faiz oranını geçmemek kaydıyla TBK' nın 120/2 maddesi uyarınca yasal faizin 2 katını geçmemek üzere belirlenecek faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 25.083,75-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 6.015,00-TL tamamlama harcının mahsubuna, bakiye 18.641,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 6.015,00-TL tamamlama harcı, 2.250,00-TL bilirkişi ücreti, 187,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 9.307,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 58.752,74-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
12/03/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı