T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ :...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 22/08/2023 tarihinde davalı ...'ün sevk ve idaresinde bulunan 50 ... plaka sayılı aracın hatalı bir şekilde park etmek amacıyla manevra yapması sonucu müvekkiline ait 38 ... plakalı araca çarpması nedeniyle trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı ...'ün %100 kusurlu olduğunu, kaza sonucunda müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, davalı ...'ün tam kusurlu olması nedeniyle davalının sigortacısı olan diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin de sorumlu olduğunu, müvekkilinin aracının tamirde kaldığı süreçte aracını kullanamadığını ve sosyal hayatının sekteye uğradığını, ikame araç gideri zararı da bulunduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek en yüksek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın kullanılamaması nedeniyle ikame araç tazminatı olarak şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak olarak açılma imkanı bulunmadığını, KTK 97 maddesi uyarınca gerekli evraklar ile başvuru yapılmadığını, alacağın zaman aşımına uğradığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte her şekilde sorumluluğun teminat limiti ile sınırlı olacağını, rücu talebi doğrultusunda ... Sigorta A.Ş'ye 26.000,00-TL ödeme yaptıklarını, sorumluluğunun müvekkilinin kusuru oranında olacağını, hesaplamanın ZMMS genel şartlara göre yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın ağır hasar kaydı olup olmadığının araştırılması, gerçek değer kaybının belirlenmesi gerektiğini, aracın daha önce hasara uğrayıp uğramadığının tespit edilmesini, değer kaybının teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının tespiti gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüde düşmediklerini, neticeten davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
Sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları, Tüvtürk'ten celp edilen kayıtları, arabuluculuk son tutanağı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyaya mübrez 05/11/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda:
►22.08.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında 38 ... plaka sayılı aracın hasar aldığı ve araçta kısmi hasar meydana geldiği, aracın tamir ve onarım işlemlerinin yapıldığı, toplam araçta 26.000,00-TL tamir ve onarım maliyeti oluştuğu, tamir ve onarım bedelinin kasko poliçesi kapsamında yapılmış olduğu, 25.000,00-TL ortalama 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile değer kaybının olduğu, 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile KDV dahil makül sürenin tespiti ile araç mahrumiyet bedeli 14.897,30-TL olarak hesaplamanın yapıldığı, toplam olarak 38 ... plaka sayılı araçta 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile 25.000,00-TL + 14.897,30 TL = 39.897,30-TL maddi zarar hesabı yapıldığı,
►Dosya içeriğinde bulunan 22.08.2023 tarihli saat:17:30 sıralarında düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına ve dosyanın içeriğine göre; sürücü ...'ün 50 ... plakalı Kıa Sportage marka otomobilini sevk ve idare sırasında Müze Caddesi istikametinden Belediye Caddesi üzeri Bilal Eroğlu caddesi istikametindeki şerit üzerinde aracının ön kısmının Müze Caddesi yönünde olduğu sırada Mozaik Restaurant önüne geri manevra yaparak park etmek istediği esnada aracının ön sağ far ve sağ çamurluk kısımlarıyla, Belediye Caddesini takiben Müze Caddesi istikametine seyir halindeki sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü ... 50 ... plakalı Kıa Sportage marka otomobili ile Belediye Caddesi üzerinde bulunan Mozaik Restaurant önüne geri park manevrası sırasında aracının ön sağ far ve çamurluk kısımları ile 38 ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpmasında, sürücü ... aracını park etme esnasında kara yolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde hareket ettiğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun araç manevralarını düzenleyen kurallar başlıklı 67/1-a (Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, kara yolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır) maddesini ihlal ettiğinden aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusurlu sayılan haller başlıklı 84/j (Araç sürücüleri trafik kazalarında, manevraları düzenlenen genel şartlara uymama hallerinde asli kusurlu sayılırlar) maddesindeki asli kusur sayılan trafik kural ihlalini yaptığı, sürücü ..., 38 ... plakalı otomobilini sevk ve idare sırasında Belediye Caddesini takiben Müze Caddesi istikametine gidiş yönü kendi şeridi üzerinden seyir halinde bulunduğundan 2918 sayılı KTK ile yönetmelik hükümlerine göre herhangi bir kural ihlalinin olmadığı,
Görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
22/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda: araç tamir ve onarım süreci zaman aralığı yukarında iş ve işlemler sırasınca yapılan değerlendirmede ortalama 10 gün olacağı, araç tamiri için makul süre 10 gün olarak belirlendiği ve hesaplamaların bu değer üzerinden yapıldığı, 10 Gün X 1.489,73-TL/Gün = 14.897,30-TL kaza tarihi itibari ile aracı kullanamamaktan kaynaklı bedel hesabı yapıldığı, araç mahrumiyet bedeli zararının kaza tarihi olan 22.08.2023 tarihi itibari ile KDV dahil 14.897,30-TL olarak hesaplandığı, 22.08.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında 38 ... plaka sayılı aracın hasar aldığı ve araçta kısmi hasar meydana geldiği, aracın tamir ve onarım işlemlerinin yapıldığı, toplam araçta 26.000,00-TL tamir ve onarım maliyeti oluştuğu, tamir ve onarım bedelinin kasko poliçesi kapsamında yapılmış olduğu, 25.000,00-TL ortalama 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile değer kaybının olduğu, 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile KDV dahil makul sürenin tespiti ile araç mahrumiyet bedeli 14.897,30-TL olarak hesaplamanın yapıldığı, toplam olarak 38 ... plaka sayılı araçta 22.08.2023 kaza tarihi itibari ile 25.000,00-TL + 14.897,30-TL = 39.897,30-TL maddi zarar hesabı yapıldığı,
Yapılından değerlendirme ve irdelemede kusur durumu yönünden kök rapordaki kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekili 07/05/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: 1.000,00-TL olan değer kaybı taleplerini 24.000,00-TL artırarak 25.000,00-TL'ye çıkardıklarını, bu miktarın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsiline, 100,00-TL olan araç mahrumiyet zararı taleplerini 14.897,30-TL'ye çıkardıklarını, bu bedelin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybının ve aracı kullanamamaktan kaynaklı ikame araç bedelinin tazmini talebine ilişkindir.
Davacı taraf, 22/08/2023 günü davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan ve davalı ... sevk ve idaresindeki 50 ... plakalı aracın, kendisine ait 38 ... plakalı araca çarptığını, aracında değer kaybı ve ikame araç bedeli zararı oluştuğunu belirterek 1.000,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL mahrum kalınan kar talep etmiştir.
Sigorta poliçesinin incelenmesinde, 50 ... aracın ZMMS'in davalı sigorta şirketi olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca aracın ... tarafından sevk ve idare edildiği anlaşılmaktadır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır.
22/08/2023 günü saat 17:30 sıralarında davalı ... sevk ve idaresindeki 50 ... plakalı aracı ile Göreme Belediyesi, Aydınlı Orta Mahallesi, Belediye Caddesi, otopark alanında park etmek için geri manevra yaparken seyir halinde olan ve sürücülüğünü ...'nin yaptığı 38 ... plakalı aracın sol yan bölümlerine çarpması sonucu iki araçlı, maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişiden alınan kusur - hesap raporu ve tüm dosya kapsamına göre davalı ...'ün, sevk ve idaresindeki aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 67/1-a ve 84/j hükümleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş olması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü Fatih Kentlli'ye atfı kabil bir kusur bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Alınan kök ve ek rapor kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan mahkememizce hükme de esas alınmıştır.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının 10 günde tamir edilebileceğinden kaza tarihi itibariyle günlük araç kira bedeli 1.489,73- TL kabul edilerek 14.897,30- TL olduğu, bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu görülmüştür. Ancak davacıya ait araç kaza tarihinde ... Katılım Sigorta A.Ş nezdinde kasko sigortalıdır. 02/05/2025 tarihli ilgili sigorta şirketi yazısına göre davacıya kazadan sonra 25/08/2023 - 04/09/2023 tarihleri arasında 11 gün (müzekkere cevabında sehven 15 yazılıdır) ikame araç hizmeti sağlanmıştır. Davacının 10 günlük araç mahrumiyet zararı kasko sigorta şirketince ikame araç tahsis etmek suretiyle karşılandığından davacının ikame araç bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan kök ve ek rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 25.000,00-TL değer kaybı zararı olduğu anlaşılmaktadır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır.
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Dolayısıyla davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 120.000,00-TL olup sigorta şirketince ilgili hasar dosyası sebebiyle davacının kasko sigortacısı olan ... Katılım Sigorta A.Ş'ye 16/11/2023 tarihinde yapılan 26.000,00-TL hasar ödemesi mahsup edildiğinde bakiye poliçe limitinin 94.000,00-TL olduğu sonucuna varılmaktadır. Mahkememizce davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen 25.000,00-TL değer kaybı bu nedenle teminat limiti kapsamındadır.
- Temerrüt ve Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca tüm dosya kapsamına göre davacının davalı sigorta şirketine başvuru tarihi 26/10/2023'tür. Bu tarihten 8 iş günü ileri gidildiğinde davalı sigorta şirketinin 06/11/2023 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekecektir.
Davalı sürücü ve işleten yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Aynı maddeye göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Her ne kadar davacı, reeskont avans faizi talep etmiş ise de sigortalı araç hususi araç olduğundan hükmedilen değer kaybı tazminatına yasal faiz uygulanmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,
1-25.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan 06/11/2023 tarihinden (poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak koşuluyla), davalı ... yönünden kaza tarihi olan 22/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacının davalı ...'e yöneltmiş olduğu ikame araç bedeli talebinin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.707,75-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 664,27-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 615,88-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul-ret oranına göre hesaplanan: 1.164,98-TL'sinin davacıdan, 1.955,02-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 664,27-TL ıslah harcı, (3.030,30-TL x 2) 6.060,60-TL keşif harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.000,00-TL keşif araç ücreti ve 1.172,20-TL posta ücreti olmak üzere toplam 14.752,27-TL yargılama giderinin kabul-ret oranına göre hesaplanan: 9.243,90-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
8-Davalı ... kendisini vekille temsil etmediğinden reddedilen kısım yönünden lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
9-Davacının, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ikame araç zararı talebi bulunmadığından, reddedilen ikame araç talebi yönünden bu davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ...'ün yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip ...
Hakim ...