T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ***
DAVALI: ... - ... - ***
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Kayseri'de faaliyet gösteren bir konut yapı kooperatifi olduğunu, bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslimi yaptığını, davalının kooperatif üyesi olduğunu ve kooperatiften ferdileşme sureti ile taşınmaz temin ettiğini, kooperatifin halen tasfiye sürecine giremediğini, 10 yıldan fazla süredir kooperatifte üye olan kişilere ve 15 yıl önce arsasını kat karşılığı devreden arsa sahiplerine konutunu teslim edemediğini, daha önce kooperatiften taşınmaz isteyen üyelerden kesin maliyet bedeli alınamadığını bu nedenle açılmış davalar bulunduğunu, bu davaların kabul ile sonuçlandığını ve istinaf mahkemesi tarafından onandığını, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan muaccel aidat alacağı bulunduğunu, söz konusu aidat alacağının tüm üyelere karşı talep edildiğini, kooperatiften taşınmaz temin eden üyelerin istifa - ilişik kesme belgesi olsa dahi söz konusu aidatı ödemesi gerektiğini, davalının kooperatiften temin ettiği Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Yıldırım Beyazıt mahallesi, 6074 ada, 5 parsel, A blok, 12 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının üzerine davalıdır şerhi konulmasını, 2003 yılı ocak ayından dava tarihinde temerrüte düşen son aidat borcu olan 2022 yılı mayıs ayına kadar ödemesi gereken aidat borcunun tam olarak hesaplanıncaya kadar şimdilik 9.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili kooperatife ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; Davacı kooperatifin 2003 yılı ocak ayından dava tarihine kadar ödenmesi gereken aidat talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin yıllar önce davalı kooperatif ile ilişiğini kestiğini ve istifa ettiğini, kooperatif üyesi olmayan müvekkilinden aidat alacağı talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, Yargıtay kararlarına göre inşaatlar devam ederken üyelerden aidat alınacağının belirtildiğini, davacı kooperatifin devam eden inşaatlarının seviyesinin saptanması gerektiğini, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini ve tebliğ edilmiş bir genel kurul kararı bulunmadığını, yıllık %18 faiz talebinin haksız ve kanuna aykırı olduğunu, davacının haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Dava, kooperatif aidat borcundan kaynaklanan alacak davasıdır.
Kooperatif kayıtları, Melikgazi Tapu Müdürlüğünün cevabi yazısı, davalının üyelik dosyası örneği ve tarafların dayandığı deliller toplanmış, bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 30/05/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; davalının kooperatif üyesi olduğu, kooperatif üyeliğinin normal üye statüsünde olduğu, davacı kooperatifin ana sözleşmesinin 17/3 maddesinde devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükler yeni ortağa geçer hükmünü içerdiği, kooperatif üyesi olmaktan kaynaklı üyelik öncesi borçlardan da davalının sorumlu olacağı, kooperatifin inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden taşınmazı geri alma hakkına sahip olduğu, inşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği, kooperatifler kanununa eklenen geçici 11. maddenin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği, kooperatif genel kurul kararlarında genel giderler için ayrı inşaat finansmanı için ayrı karar alınmadığı tüm giderleri kapsayacak şekilde aidat kararı alındığı ve zaman aşımı süresi olmadığı, aidata ilişkin alınan kararların kooperatifler kanununda çerçevesi çizilen ana ilkelere, afaki iyi niyet kuralları ve eşitlik ilkesine aykırı olmadığı, alınan kararların tüm ortakları bağlayacağı, davacı kooperatifin kuruluşundan dava tarihine kadar geçen dönemde 150-m2 daire üyesi ortağın yapması gereken aidat ödemeleri toplamının 181.510,00-TL olduğu, dava tarihi itibari ile davalının yaptığı ödeme toplamının 117.063,90-TL olduğu, dava tarihi itibari ile davalının davacı kooperatife 64.446,10-TL borcunun hesaplandığı, davacı talebinin 9.000,00-TL olduğu, talep edilen faiz oranının usul ve yasaya uygun olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu 18/09/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; 9.000,00-TL olan aidat taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 55.446,00-TL artırdıklarını, toplam 64.446,00-TL'nin davalıdan alınarak müvekkili kooperatife ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 04/10/2023 tarih *** karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla, dosya mahkememizin *** esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 07/12/2023 tarih *** karar sayılı ilamı doğrultusunda bilirkişi heyetinden alınan 11/03/2024 tarihli ek raporda; davalının ödemesi gereken 124.500,00-TL toplam maliyetten eskalasyon farkı 7.007,50-TL mahsup edildiğinde ödenmesi gereken tutar 117.492,50-TL olduğu, davalının yaptığı ödeme 117.064,00-TL olduğu için kesin maliyet bedelinden 428,60-TL borcu kaldığı, davalıya devri yapılan daire için hazırlanan maliyet raporu 28/02/2011 tarihli olduğu, bu tarihten davacının talep ettiği Mayıs/2022 dönemine kadar kooperatif genel kurul kararlarına göre hesaplanan aidat tutarı 146.300,00-TL olduğu, davalının kendisine çıkarılan kesin maliyet bedeline yaptığı ödemenin dışında başka bir ödemesi gözükmediği yönünde görüş bildirmişlerdir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı" başlıklı 8/1. Maddesine göre "Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar."
Aynı yasanın "Hak ve vecibelerde eşitlik" başlıklı 23. Maddesinde "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" hükmü, "Ek ödeme yüklemi" başlıklı 31. Maddesinde "Anasözleşme, ortakları ek ödemelerle yükümlendirebilir. Ancak, ek ödemelerin yalnız bilanço açıklarını kapatmada kullanılması şarttır. Ek ödeme yükleme sınırsız olabileceği gibi belirli miktarlarla veya iş hacmi ile veya paylarla orantılı olarak sınırlandırılabilir. Kooperatifin iflası halinde ek ödemeleri isteme hakkı iflas idaresinindir.." hükümleri bulunmaktadır.
Aynı yasanın "Yetki" başlıklı 42. maddesinde "Genel Kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel Kurul, aşağıdaki yetkilerini devir ve terk edemez.
1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
6. Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek.
7. İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
8.Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.
" hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 1163 sayılı yasanın 42. Maddesine göre genel kurulun bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup kanun veya ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisi bulunduğu, genel kurulda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alınabileceği gibi daha önce alınan ve uygulanan kararların değişen koşullar ve eşitlik ilkesi gerektirdiğinde değiştirilmesi mümkün ve geçerli olup bu konuda kazanılmış haklardan söz edilemeyeceği, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek aidat, taksit miktarı ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmenin de genel kurulun yetkisi dahilinde olduğu, genel kurul kararlarının kooperatif ile üyesi arasında sözleşme hükmü niteliğinde olup alınan kararların toplantıya katılsın katılmasın iptal edilmediği müddetçe veya butlan yaptırımına tabi olmadığı sürece tüm ortakları bağlayacağı, yine alınan kararların uygulanabilmesi için tüm ortaklara tebliğine de gerek olmadığı gibi ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilanına da gerek olmadığı, aidatların arttırılması, tapu alınması için bazı giderlerin alınması, gecikme faizi, konutların yapımının hızlandırılması için ek aidat, çevre ve bahçe düzenlemesine yönelik alınan kararların ek ödeme niteliğinde olmadığı, bu bakımdan 1163 sayılı kanunun 31/1 ve 52/1 maddelerindeki ağırlaştırılmış karar yeter sayısına gerek olmadığı, davalının davacı kooperatifin normal üye statüsünde üyesi olduğu, 2003 yılı Ocak ayından 2022 yılı Mayıs ayına kadar ödemesi gereken aidat alacaklarının dava konusu edildiği ancak emsal Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 07/12/2023 tarih *** karar sayılı ilamında da belirtildiği üzeredavacı kooperatife çıkarılan 23/12/2011 tarihli maliyet çalışmasının yapıldığı, davalının da bu doğrultuda kooperatife ödeme yaptığı, bu nedenle davacının davalıdan aidat talep edebileceği dönemin 21/03/2011-31/05/2022 tarihleri arası dönem olabileceği, bu doğrultuda alınan 11/03/2024 tarihli ek rapora göre tapu devri sonrası aidat tutarının 2022 mayıs ayına kadar 146.300,00-TL olduğu, davalının maliyet bedeli dışında başkaca ödeme yapmadığı, bu nedenle davacının halen 73.522,50-TL aidat borcu kaldığı, istinaf kaldırma kararı öncesi sunulan ıslah dilekçesinde talep sonucunun 64.446,00-TL olarak gösterildiği, davalı vekili her ne kadar ıslaha itiraz dilekçesinde 5 yıllık zaman aşımı def'inde bulunmuşsa da davacı kooperatifte davalının üyeliğinin devam ettiği, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre üyelik ilişkisi devam ettiği sürece kooperatif ile üyesi arasında zaman aşımı süresinin işlemeyeceğinden (Yargıtay 23. HD. *** karar 11/11/2019 tarih) zaman aşımı def'ine itibar edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılarak açılan davanın dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda kabulüne, kısmi dava olarak açılan davada dava ve ıslah tarihinden itibaren yasal faiz talep edildiği de dikkate alındığında taleple bağlı kalınarak bu şekilde yasal faize hükmedilmesine dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-64.446,00-TL aidat alacağının 9.000,00-TL'sinin dava tarihi olan 01/06/2022, 55.446,00-TL'sinin ıslah tarihi olan 18/09/2023 tarihinden itibarin işleyecek yıllık %18 faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 4.402,31-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 153,70-TL peşin harç ve 947,00-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 3.301,61-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 153,70-TL peşin harç, 947,00-TL ıslah harcı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 166,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 3.847,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı