T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 2- M...
VEKİLİ : Av....
DAVA : Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Orijinal Olmayan Parça Fark Bedeli, Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " 19/04/2023 tarihinde davalı sürücü ve araç maliki olan ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç ile davacı müvekkile ait araç sürücüsü ...'un sevk ve idare ettiği aracı 38 ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiği, söz konusu kazada davacı müvekkile ait 38 ... plakalı aracın hasar gördüğünü, müvekkilin aracını süren ...'un hiç bir kusuru bulunmadığını, bu hususun ZMMS poliçe sahibi şirketlerce de tespit edildiğini, kaza tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Poliçesi uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş.'nin teminatı kapsamında olduğunu, araçta meydana gelen zarardan araç maliki ve sigorta şirketinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu hasar neticesinde davacı müvekkilin aracının 2. El piyasa rayiç değerinde bir düşüş meydana geldiğini, ayrıca araçta değişen parçalar harici malzeme olup orjinal parça ile değiştirilmediğini, davacı müvekkilin aracında meydana gelen Hasar Tazminatı ve Değer Kaybı Tazminatının KDV dahil masraf tutarının uzman bilirkişilerce tespiti ve müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsilini talep ettiğini, arabuluculuk aşamasında anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, trafik kazası sonucunda araç da maddi hasar meydana gelmiş ve tamirat gerekmekte olup müvekkilin aracının tamiratı 4 ay sürdüğünü, ikame araç bedelinden davalı ... sorumlu olduğunu, bu nedenlerle hasar farkı tazminatı yönünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan şimdilik 100 TL hasar farkı tazminatının, değer kaybı tazminatı yönünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatının, ikame araç bedeli tazminatı talebimiz yönünden davalı ...'nun davacı müvekkilin 4 ay araçsız kalmış olması nedeniyle şimdilik 100 TL ikame araç bedeli tazminatının tahsiline karar verilmesini ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; " müvekkil şirketin adresinin İstanbul ilinde olduğu, bu nedenlerle Kayseri Mahkemeleri uyuşmazlığın çözümünde yetkisiz olup yetkisizlik kararı verilmesini gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf HMK 121. maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkil şirkete tebliğ edilmesi gerektiğini, davacı tarafın bu lâzımeyi yerine getirmediğini, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, poliçe kapsamında kaza tarihi itibariyle araçta oluşan hasar için araç başına azami teminat limiti 120.000,00-TL olduğunu, araç sürücüsünün davaya konu kazada kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerekmekte olduğundan adli tıp kurumundan kusur raporu alınması gerektiğini, müvekkil şirket tarafından meydana gelen hasara ilişkin kasko sigortacısına araç hasarı tazminatı olarak sompo sigorta a.ş' ye 27.09.2023 tarihinde 50.000,52-TL ödeme yapıldığını, ayrıca sigorta bilgi ve gözetim merkezi tarafından atanan bağımsız eksperce hazırlanan rapor doğrultusunda 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı olarak 7.369,00-TL belirlenmiş olup, işbu tutar davacı vekiline 15.11.2023 tarihinde ödendiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı hesaplamasında yeni genel şartlar uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı taraf, sigortalımızın kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, araç mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde kabul edilmesi sebebiyle trafik sigortası genel şartları gereğince poliçe teminatı dışında kaldığını, faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini " talep etmiştir.
Davalı ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davalı Neova Sigorta ZMMS kapsamında davalı olarak gösterildiğini, ancak söz konusu şirketin "... Genişletilmiş Kasko Katılım Sigorta Poliçesi" kapsamında da sorumluluğu olduğunu, davanın bu poliçe açısından da ihbarı gerektiğini, ihbar olunan sıfatıyla ... Sigorta'ya tebliğini talep ettiği, müvekkile yönelik herhangi bir arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığını, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının zamanaşımına ve hak düşürücü süreye uğramış bütün taleplerine itiraz ettiklerini, müvekkilin kazanın oluşunda herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının aracı 2009 model olduğunu, kaza tarihi itibariyle ekonomik ömrünü doldurduğunu, üretimine ve satışına son verilen bir araç olduğunu, yedek parça üretimi de son bulduğunu, bu aracın tamirinden dolayı hasar farkı ve değer kaybı hesaplanması mümkün olmayacağını, aracın geçmişteki hasar durumuna da bakılması gerektiğini, daha önce kazaya karışmış ise yeninden değer kaybı hesaplaması yapılması mümkün olmadığını, ikame araç bedeli tazminatı yönünden davacının aracından mahrum kalması sebebiyle bir zarara uğradığına ilişkin somut bir iddiası ve delili olmadığını, davacının aracın tamirinin 4 ay sürdüğü beyanını kabul etmemekteyiz eğer tamirat gerçekten bu derce uzun sürmüşse bu durum tamiratı yapan işletmenin hizmet kusuru olduğunu, müvekkilin sorumluluğu sadece makul tamir süresi ile sınırlı olduğunu, ayrıca hiç şüphesiz ki mahkeme ikame araç bedeli hesaplayacaksa davacının mahrum kaldığı araç ile eş değer bir aracın kira bedeli hesaplanması gerektiğini, ikame araç bedeli tazmini talebini de kabul etmediklerini, bu nedenlerle davanın reddini müvekkil lehine yargılama giderlerine ve karşı vekalet ücretine hükmedilmesini " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davalı ... Katılım Sigorta A.Ş. 'ye müzekkere yazılarak; 38 ... plakalı araç ile davacıya ait olan 38 ... plakalı aracın 19/04/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, 38 ... plakalı aracın 25/01/2023 başlangıç ve 25/01/2024 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'ne, ... Sigorta A.Ş'e, Neova Katılım Sigorta A.Ş'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Kayseri CBS müzekkere yazılarak... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Mühendisi, Adli Trafik / Otomotiv Değerleme bilirkişi ... 'ın 31/10/2024 tarihli raporunda özetle;
Bu raporun OLAY bölümünde bu davaya esas teşkil eden, olay ve olayın meydana geliş şekli dosya muhteviyatından faydalanılarak açıklanmıştır. Bu davanın ortaya çıkmasına sebep olan olayın meydana gelişi ile ilgili olarak ihlal edilen yasal hükümler maddeler halinde yukarıda verilmiştir.
-Kaza olayının maddi hasarlı, yaralanmalı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-Kazaya ait krokiyi çizdiği,
-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gündüz saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini dikkate alarak önünde seyreden araçlar ile takip mesafesini koruyamamış ve araç hızını ayarlayamamış, trafikte aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak aynı istikamette önünde seyreden araca arkasından çarpmış ve kaza olmasına neden olmuş, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' nun meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' un kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 38 ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
-Dava konusu araç için 19.04.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 21.479TL olduğu, Neova Katılım Sigorta A.Ş. Tarafından ... adına 7.369TL değer kaybı ödeme yapıldığı, buna istinaden Bakiye Araç Değer Kaybı Tutarının 14.110TL olduğu,
-Dava konusu araç üzerindeki hasarlı parçaların durumları dikkate alındığında 19.04.2023 olay tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu,
-Dava konusu araç için 19.04.2023 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere Araç Onarım Maliyetinin %20 KDV dahil 50.000,52TL olduğu,
-Dava konusu araç için 19.04.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 5.000TL olduğu,
-Araçta kullanılan parçaların orijinal olup olmadığının tespitinin dosya içeriğinden yapılamadığı, dosya içeriğine sunulan belgelerdeki fiyatların dikkate alındığı, aracın kaza tarihi itibari ile 15 yaşında olması nedeni ile orijinal parçanın tedariğinin zor olduğu, buna istinaden araçta eşdeğer parça kullanıldığının yüksek muhtemel yapıldığı, bu nedenle araçta orijinal parça farkından kaynaklı fark bedeli hesabı yapılamadığı,
kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı vekillerinin bepan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 12/02/2025 tarihli dava değeri artırım dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19/04/2023 günü davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketi nezdindeki ZMSS poliçesi bulunan 38 ... plakalı aracın kendisine ait 38 ... plakalı araca çarptığını, araçlarında hasar oluştuğunu, hasar sebebiyle orjinal olmayan farklı parça bedeli zarar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin zararı bulunduklarından bahisle tazminat talep etmiştir.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ... olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, orijinal olmayan parça fark bedeli, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kayseri ili Kocasinan ilçesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile üç şeritli yolda orta şeritten Mustafa Kemal Paşa caddesini takiben Sivas caddesi istikametinden Kocasinan caddesi istikametine giderken Billur caddesi kavşağına geldiğinde önünde aynı yönde ilerleyen plakasını alamadığı bir aracın sağa Billur caddesine dönüş yapmak için ani frene basması üzerine kendisinin de bu araca çarpmamak için frene basarak durduğu esnada aracının arka kısımlarına arkasından aynı yönde seyreden sürücü/davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın duramayarak ön kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen iki taraflı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Sürücü/davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52, 56 ve 84/d-f Karayolları Trafik Yönetmeliği 101, 107 ve 157/4-6 hükümlerinde yer alan asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gündüz saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini dikkate alarak önünde seyreden araçlar ile takip mesafesini koruyamamış ve araç hızını ayarlayamamış, trafikte aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yaparak aynı istikamette önünde seyreden araca arkasından çarpmış ve kaza olmasına neden olmuş, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'nun meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
- Orijinal olmayan parça fark bedeline ait değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.
Bilirkişi raporu uyarınca davacının aracının kaza tarihi itibari ile 15 yaşında olması nedeni ile orijinal parçanın tedariğinin zor olduğu, bu nedenle araçta eşdeğer parça kullanıldığının yüksek muhtemel yapıldığı kanaati oluşmuştur. Bu nedenle araçta orijinal parça farkından kaynaklı zarar bedeli hesabı yapılamadığından talep reddedilmiştir.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının 10 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 500,00 TL kabul edilerek 5.000,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür. Ancak davacı kasko firmasından ücretsiz olarak kaza sebebi ile 15 gün ikame araç kullandığından talep reddedilmiştir.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 21.479,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu ancak sigorta şirketi tarafından ödenen 7.369,00 TL düşüldükten sonra bakiye 14.110,00 TL zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
-Davalı ...'nun sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı hem işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde hem de sürücü olması sebebi ile haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketi kısmi ödeme tarihinde temerrüde düştüğünden anılan tarihte başlatılmıştır. Diğer davalı yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının hasar bedelini ve ikame araç bedeline ilişkin davasının reddine,
2-Davacının değer kaybının davasının kabulü ile; 14.100,00-TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 15/11/2023 tarihinden itibaren davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 19/04/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-Alacağa sigorta şirketi yönünden kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 963,17-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 325,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 752,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,57-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 21,97-TL'sinin davacıdan alınması ile bakiye 3.098,02-TL'sinin ise davalı Neova Katılım Sigorta Anonim Şirketinden alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç, 325,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.180,20-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 3.401,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 2.497,61 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye 903,39 TL'nin ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 14.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca red edilen kısım üzerinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, (orijinal olmayan parça fark bedeline ait kısım yönünden)
11-Davalı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca red edilen kısım üzerinden 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, (ikame araç bedeline ilişkin kısım yönünden)
12-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibarıyla KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır