T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas -***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ***
KATİP : ***
DAVACI : ***
VEKİLLERİ : Av.
Av. ***
DAVALI : 1- ***
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2- ***
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe nolu 38 ... plakalı ... hakimiyetindeki araç Kayseri İli Hisarcık yolu üzerinde seyir halinde iken sürücü ... yönetimindeki müvekkiline ait 38 ... plakalı, Fiat Doblo marka araca çarpmak suretiyle meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, oluşan hasar nedeni ile aracın hareket kabiliyeti tamamen ortadan kalktığını, aracın günlerce serviste kaldığını, müvekkili şirketin araç kiralaması yapan şirket olup bu süre boyunca kazaya karışan aracını işletemediğini, bu sebeple müvekkili şirketin maddi olarak zarara uğradığını, bu kaza sonucu ekspertiz raporlarına göre müvekkilinin %50 kusurlu olduğu anlaşıldığını, müvekkilinin, hasara uğrayan aracını ticari amaçla ihale yolu ile kamu kurumlarına kiraladığından; almış olduğu tarihten; kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında yaptırdığını, tramer kayıtları incelendiğinde de görüleceği üzere, iş bu kazada 38 ... plakalı araç sürücüsünün, trafik kazasının oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilin aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan araç değer kaybında %50 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğini, 2198 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği ve diğer alt mevzuat gereğince müvekkilin aracında oluşan araç değer kaybından, kazada kusuru bulunan 38 ... plaka sayılı araç adına, kaza tarihinde geçerli olan ... poliçe nolu ZMM sigortasını düzenlemiş bulunan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, iş bu sebeple tarafımızca sigorta şirketine arabuluculuk yolu ile başvuru yapıldığını, yapılan arabuluculuk başvurusu neticesinde Kayseri Arabuluculuk Bürosu ... Dosya No ile yapılan görüşmelerin de 17.04.2024 tarihi itibari ile neticesiz kalması üzerine oluşan değer kaybı için iş bu davayı açtıklarını, davanın kabulünü, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; 900,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek olay tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalılardan, (fazlaya ilişkin dava talep ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak dava), şimdilik 10,00 TL mahrum kalınan karın kaza tarihinden itibaren işleyecek olay tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte ise davalı ...' dan alınmasına karar verilmesine " yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Kayseri İl Emniyet Müdürlüğüne, ... A.Ş.'ne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, Axa Sigorta A.Ş.'ne ile HDI Sigorta'ya yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra tarafların iddia ve savunmalarının çözüme kavuşturulması, için bilirkişi makine mühendisi-(iş Sağlığı Güvenliği Alanında Uzman) ...'den 03/11/2024 tarihli raporunda özetle; Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu, Raporun 2. Maddesinde belirtilen kazadaki kök neden; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde asli kusurlu sayılan trafik kurallarından ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, havanın kar yağışlı ve zeminin karlı durumuna göre daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmamış, sağ şeritte ilerleyen aracı geçerken direksiyon hakimiyetini kaybetmiş ve şerit ihlali yaparak diğer aracın sol ön köşe kısımlarına çarpmış ve kaza olmasına neden olmuş, sürüş esnasında araç hızını ayarlayamamış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' nun meydana gelen trafik kazasında tamamen sorumlu olduğu,
Raporun 3. Maddesinde belirtilen; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' in kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, Raporun 4. Maddesinde belirtilen; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 38 ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 38 ... plakalı araç sahibi ... Maden Akaryakıt İnş. Gıda Otom. San. Ve Tic. A.Ş.'nin kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği, Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı, Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, Dava konusu araç için 11.03.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 7.829TL olduğu, değer kaybı ödeme yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği, Dava konusu araç üzerindeki hasarlı parçaların durumları dikkate alındığında 11.03.2022 olay tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu, Dava konusu araç için 11.03.2022 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere Araç Onarım Maliyetinin %18 KDV dahil 2.255,55TL olduğu, Dava konusu araç için 11.03.2022 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 2.400TL olduğunu bildirir yönde rapor sunulmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı vekilinin 28/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah harcını yatırdığı, davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı taraf 11/03/2022 günü davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan ve davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın kendisine ait 38 ... plakalı araca çarptığını, araçlarında değer kaybı zararı oluştuğunu belirterek 900,00 TL değer kaybı ve 10,00 TL mahrum kalınan kar talep ettiği görülmüştür.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, t kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca Kayseri ili Melikgazi ilçesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Becen Hisarcık yolu üzerinde Şapkacı sokak mevkiine geldiğinde iki şeritli yolda sol şeritte Hisarcık istikametine seyir halinde iken yolun karlı olması nedeni ile direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının sağ ön köşe kısımları ile aynı istikamette sağ şeritte seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sol ön köşe kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52/b, 82/f-g ve Karayolları Trafik Yönetmeliği 101/b ve 157/a 6-7 hükümleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, havanın kar yağışlı ve zeminin karlı durumuna göre daha dikkatli ve kontrollü araç kullanmamış, sağ şeritte ilerleyen aracı geçerken direksiyon hakimiyetini kaybetmiş ve şerit ihlali yaparak diğer aracın sol ön köşe kısımlarına çarpmış ve kaza olmasına neden olmuş, sürüş esnasında araç hızını ayarlayamamış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığından %100 oranında kusurludur.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının 6 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 400,00 TL kabul edilerek 2.400,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 7.829,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar. Davacı taraf değer kaybı yönünden davalı ...'ya karşı ıslah istemi olmadığından dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınmıştır.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketine başvuru tarihi dikkate alınarak 24/05/2023 tarihi temerrüt sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. ... yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan araç ticari nitelikte olmadığından yasal faiz uygulanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davanın kabulü ile;
2-Davacının davalı ...'ya karşı ikame etmiş olduğu ikame araç bedelinin davasının kabulü ile 2.400,00-TL ikame araç bedelinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 11/03/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile 7.829,00-TL değer kaybı tazminatının davalı ... bu alacağın 900,00-TL'si ile sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden alacağa başvuru tarihi dikkate alınarak belirlenen 24/05/2023 tarihinden itibaren davalı davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 11/03/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-Davacının sigorta şirketi yönünden alacağa kaza tarihinden faiz işletilmesi ve reeskont avans faizi uygulanması isteminin reddine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 698,74-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve ıslah harcı 174,69-TL'nin mahsubu ile eksik 96,45-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalılardan (davalı ...'ın 334,34-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
7-Davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 174,69-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.029,89-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 3.254,50-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ...'ın 286,35-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
9-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 md. uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 10.229,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ...'ın 3.300,00-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
11-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Kararın mahiyeti gereği davalı ... Sigorta A.Ş. lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
14-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzene karşı, diğer tarafların yokluğunda miktar itibarıyla KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2025
Katip ***
e-imzalıdır
Hakim ***
e-imzalıdır