T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :...
KARAR NO : ...
HAKİM :...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1...
VEKİLİ : Av....
DAVALI : 2-...
3- ...
DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı, Zayi Olan Yakıt Bedeli ve Kar kaybı)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " 31/05/2023 tarihinde ... Nakliye Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olan... şirketinin sigortacısı olduğu 33 ... plakalı çekici araç sürücüsü ... 'ın müvekkil şirketin 38 ... plaka çekici ve 38 ... plakalı dorsesine gerekli özen ve dikkati göstermeden, direksiyon hakimiyetini kaybederek, bariyerlere daha sonra da müvekkile ait araçlara çarpmak sureti ile %100 kusurlu olarak müvekkil şirketin araçlarını maddi hasara uğramasına ve dolayısıyla ciddi manada araç değer kaybı oluşmasına ve yakıt ziyaına sebep olduğunu, müvekkile ait 38 ... plaka çekici ve 38 ... plakalı dorsesi çok büyük nitelikte zarar gördüğünü, birçok değişim ve tamirat gördüğünü, hasar bedeli olarak 95.913,60 TL hasar bedeli çıktığını, diğer yandan aracın römorku olan 38 ... plakalı dorse için yetkili servise onarım yaptırıldığını ve 124.844,00 TL hasar bedeli çıktığını, müvekkil şirket nakliye üzerine çalışmak olup aynı zamanda ... Taşıyıcılar Kooperatifine bağlı olarak çalıştığını, kaza nedeni ile araçların tamir sürelerinin oldukça fazla olması nedeni araçlar 2 aydan fazla kullanamadığını, kaza tarihi müvekkilin işlerinin en yoğun olduğu döneme tekabül eden bir dönem olması sebebi ile normale nazaran daha çok kazanç kaybı yaşadığını, oluşan zararlardan sigortacı olarak bulunan davalı sigorta şirketinin araçta oluşan değer kaybından diğer davalılar ile birlikte müteselsil sorumluluğu olduğunu, kaza anında deponun yarıdan fazlası dolu olduğunu, araç değer kaybı, kazanç kaybı ve yakıt bedeli noktasında bilirkişi incelemesi talebinde bulunduğunu, bu nedenlerle 38 ... plakalı çekicinin değer kaybı için şimdilik 10.000,00-TL, 38 ... plakalı dorsenin değer kaybı için şimdilik 4.000,00-TL, araçların tamirat nedeni ile çalışamamasından kaynaklı olarak araç kazanç kaybı iin şimdilik kısmi dava olarak 10.000,00-TL, aracın yakıt deposunda bulunan ve kaza sonucu zayi olan yakıt için şimdilik kısmi dava olarak 1.000,00-TL yakıt bedelinin ve yargılama gideri ve vekaletin davalılar üzerine bırakılmasını " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta Şirketi vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " dava konusu kaza nedeniyle 29/08/2023 tarihinde davacı tarafın maliki olduğu hem 38 ... plakalı çekili hem de 38 ... plakalı çekici için ... Sigorta A.ş.'ye 111.274,00-tl rücu ödemesi, 26/10/2023 tarihinde davacı vekiline 38 ... plakalı çekici için 8.200,00-tl değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkil sigorta şirketi tarafından yeterli ve gerekli ödemeler yapıldığını, ayrıca belirtmek gerekir ki; davacının talepleri olan aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın aracınında değer kaybı hesaplaması olay tarihinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlar ve Değer Kaybı Tazmiat Hesaplanması gereği burada belirtilen formüller dikkate alınarak bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerektiğini, faize itiraz ettiklerini, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini, zira uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanıyor olması, başvuru sahibinin sözleşmenin tarafı olmaması ve aracın ticari araç olmaması gibi hususlar dikkate alınarak asıl alacağa yasal faiz uygulanması gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine kararı ile yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve davalı ... Nakliye Ve Ticaret Limited Şirketi davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş. müzekkere yazılarak 33 ... plakalı araç ile 38 ... plakalı çekici ve 38 ... plakalı aracın 31/05/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, 33 ... plakalı aracın 30/06/2022 başlangıç ve 30/06/2023 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, ... Sigorta A.Ş'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Tarsus Merkez Jandarma Komutanlığına müzekkere yazılarak 31/05/2023 tarihinde 33 ... plakalı araç ile 38 ... plakalı çekici ve 38 ... plakalı araçlar arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, herhangi bir kayıt ve görüntüye rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak olayla ilgili bir ceza soruşturmasının bulunup bulunmadığı sorulmuş olup, cevabi yazıda Cumhuriyet Başsavcılığımızın... sayılı ihbar dosyasından inceleme yürütüldüğü, kazayı gören herhangi bir kamera kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... ve SMMM- Prof. Dr. ...'ın 27/07/2024 tarihli raporunda özetle;
MAKİNE MÜHENDİSİ BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
Bu raporun olay bölümünde bu davaya es olay ve olayın meydana geliş şekli dosya muhteviyatından faydalanılarak açıklanmıştır. Bu davanın ortaya çıkmasına sebep olan olayın meydana gelişi ile ilgili olarak ihlal edilen yasal hükümler maddeler halinde yukarıda verilmiştir.
-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki 33 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 33 ... plakalı yarı römorku sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, eğimli yolda daha dikkatli araç kullanmamış ve hızını ayarlamamış, direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı istikametten gelen diğer araca çarparak kazaya neden olmuş, şerit ihlali yaparak aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, trafikte kendisinin ve başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 33 ... plakalı çeki ve bağlı 33 ... plakalı yarı romörk sürücüsü ...' in meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; 38 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römork sürücüsü ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 33 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 33 ... plakalı yarı römork sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 38 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römork sahibi ... Nakliyat Gıda Tekstil Mobilya İnş. Taah. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.' nin kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği kanatine varılmıştır.
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
-Dava konusu 38 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römork için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam araç hasarının 89.353,32TL olduğu ve hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 38 ... plakalı yarı römork için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla toplam araç onarım süresinin 7 gün olduğu,
-Dosya içeriğinden araçlarda ne kadar yakıt bulunduğunun tespitinin yapılamadığına dair kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
MALİ MÜŞAVİR BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
Davacının kaza yapan aracının 7 günlük tamir süresi boyunca elde edeceği kar tutarı davacının ticari defterleri üzerinden 3.673,90 TL olarak hesaplanmıştır. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davalı ... Sigorta vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tekrar tevdi ile bilirkişice değer kaybı hesabı yapılmadığı yine 15/c md. Uyarınca ikame araç bedelinin mümkün olup olmadığına dair değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla makine mühendisi ... yeniden görevlendirildiği, bilirkişinin 26/11/2024 tarihli raporunda özetle;
-Dava konusu 38 ... plakalı çekici için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam araç hasarının 89.353,32TL olduğu ve hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı yarı römork için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam araç hasarının 111.274TL olduğu ve hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı çekici için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 24.500TL olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı yarı römork için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 9.000TL olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı çekici için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 23.750TL olduğu,
-Dava konusu 38 ... plakalı yarı römork için 31.05.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 43.334TL olduğu,
- ... Sigorta Şirketi tarafından ... Sigorta A.Ş.' ne gönderilmiş 29.08.2023 işlem tarihli 277.076,70TL hasar odemesi yapıldığı, kanaatini bildirir raporunu sunmuştur. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 13/03/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31/05/2023 günü davalı ...... Ltd. Şti'ye ait davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan ve davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı çekici ile davacıya ait 38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38 ... plakalı dorsenin trafik kazasına karıştığının kusurun karşı tarafta olduğundan bahisle çekici için 10.000,00 TL değer kaybı, dorse için 4.000,00 TL değer kaybı, aracın çalışmamasından kaynaklı kazanç kaybı olarak 10.000,00 TL , kaza sırasında aracın deposunda bulunan yakıtın zayi olmasından kaynaklı 1.000,00 TL tazminat talep ettiği görüldü.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ...... Ltd. Şti olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... plakalı çekici ve buna bağlı 38 ... plakalı dorsenin davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin zamanaşımı, görev, kesin hüküm, husumet, derdestlik, hak düşürücü süre itirazında bulunduğu görülmüştür. Anılan itirazların yasal koşulları bulunmadığından ön inceleme duruşma zaptının 1 nolu ara kararı ile reddedilmiştir.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı, zayi olan yakıt ve bedeli ve kar kaybı konusunda rapor almıştır. Mersin ili, Tarsus ilçesinde 31.05.2023 günü saat 16:00 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 33 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 33 ... plakalı yarı romörkü sürerken Adana Pozantı istikametinden Tarsus istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağ kısmında bulunan bariyerlere çarparak , daha sonra karsı istikametten gelmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı çekici ve çekiciye baglı 38 ... plakalı yarı romörkün sol tarafında bulunan yakıt deposuna çarpması neticesinde meydana gelen iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Sürücü ... sevk ve idaresindeki 33 ... plakalı çekici ve çekiciye baglı 33 ... plakalı yarı römorku sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52/a-b ve 84/f-g ve Karayolları Trafik Yönetmeliği 109, 101/a-b ve 157/6-7 maddelerinde yer alan asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, eğimli yolda daha dikkatli araç kullanmamış ve hızını ayarlamamış, direksiyon hakimiyetini kaybederek karşı istikametten gelen diğer araca çarparak kazaya neden olmuş, şerit ihlali yaparak aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, trafikte kendisinin ve başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş sekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıstır. Bu nedenle 33 ... plakalı çekici ve çekiciye bağlı 33 ... plakalı yarı romörk sürücüsü ...'in meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
-Kazanç kaydı ve zayi olan yakıt bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracıya ait araç ve dorsenin 7 günde tamir edilebileceği, ticari defterlerine göre 3.673,90 TL kar kaybı tespit edildiğinden mahkememizce uygun görülmüştür. Aracın içinde ne kadar yakıt bulunduğu ve kadarlık kısmı zayi olduğu tespit edilemediğinden anılan talep reddedilmiştir.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacıya ait çekici için 23.750,00-TL ve dorse 43.334,00-TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır. Ancak sigorta şirketi tarafından yapılan 8.200,00 TL miktarlı ödeme düşüldükten sonra davacının 58.884,00 TL zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
-Davalı ...... Ltd. Şti ve ...'in sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalıMuşlular... Ltd. Şti işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketi kısmi ödeme tarihinde temerrüde düştüğünden anılan tarihte başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan araçlar ticari nitelikte olduğundan ticari avans faizi uygulanmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile; çekici için 15.550,00-TL ve dorse 43.334,00-TL olmak üzere toplam 58.884,00-TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı sigorta şirketinin bakiye 526,00-TL poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, sigorta şirketi yönünden kısmi ödeme tarihi olan 26/10/2023 tarihinden davalı ... ve ...... LTD ŞTİ yönünden ise kaza tarihi olan 31/05/2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,
2-Davacının davalı ... ve ...... LTD ŞTİ karşı ikame etmiş olduğu kar kaybı bedeline ilişkin davasının kısmen kabulü ile 3.673,90-TL kar kaybı bedelinin davalı ... ve ...... LTD ŞTİ müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 31/05/2023 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, fazla ilişkin istemin reddine,
3-Davacının yakıt bedeline ilişkin talebinin reddine,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 4.273,33-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve tamamlama harcı 766,00-TL 'nin mahsubu ile eksik 3.079,73-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketinin 35,93-TL'lik kısımdan sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Sigorta Şirketinden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 766,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.621,20-TL harcın davalılar ......Ltd Şti ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 7.866,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 7.041,39 TL'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta Şirketinin 943,92-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan 824,61 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesini yer olmadığına,
9-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, (davalı sigorta şirketinin 526,00-TL'lik kısmında sorumlu olması kaydı ile)
10-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır