T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :...
KARAR NO :...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2-...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 3- ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait 38 ... plakalı araç ile 01.11.2023 tarihinde saat 18.45 sıralarında seyir halinde iken mülkiyeti davalılardan ...'a ait olan, diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ve diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacısı olduğu 38 ... plakalı aracın, müvekkilinin aracına sol arka kısımdan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının hasar gördüğünü ve araçta değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin beyanına göre aracın daha önce ağır hasarının bulunmadığını, kaza nedeniyle araçta çok sayıda değişen parça olduğunu ve orijinalliğini yitirdiğini, araçta meydana gelen değer kaybından davalıların tamamının sorumluluğunun bulunduğunu, taraflar arasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile 38 ... plakalı araçta oluşan şimdilik 100,00-TL değer kaybının davalı şahıslar yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden ise poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, açılan davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafça belirlenebilir bir alacak olduğunu, kaza nedeniyle araçta meydana gelen hasarların tampon ve stop lambaları ile park sensörlerinde olduğunu, dolayısıyla bu hasarların aracın değerini etkilemeyeceğini, hasar bedelinin müvekkilinin aracının sigortacısı şirket tarafından ödendiğini, aracın modelinin eski olması ve kilometresinin de yüksek olması ve ayrıca kaza nedeniyle araçda ağır bir hasarın bulunmaması, meydana gelen hasarın ağırlıklı olarak tampon kısmında olması nedeniyle araçta herhangi bir değer kaybı olmayacağını, öncelikle davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından dolayı usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, hasar dosyası, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyaya mübrez 28/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri anında hızını kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre ayarlaması gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları yeterli araç takip mesafesi gözeterek gereken dikkat ve özenle müteyakkız bir şekilde yola ve önünde seyir halinde olan araçlara vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu; 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemi kayıtlarına göre 38 ... plakalı sayılı aracın geçmiş hasar kaydın da 4 adet geçmiş hasar kaydının olduğu, ancak dava konusu hasar gören kısımların orijinallığını koruduğu, davalı sigorta firması tarafından araçta oluşan hasar onarım bedeli olarak 61.286,67-TL ödeme yapıldığı, değer kaybı bedeli olarak davacıya 19.283,13-TL olmak üzere teminat tutarına göre toplam 80.569,80-TL ödeme yapıldığı, 2023 yılı için 120.000,00-TL olan araç başına teminat limitinden 39.430,20-TL kaldığı, değer kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, dava konusu 38 ... plakalı sayılı aracın model yılına göre 8 (sekiz) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden dava dilekçesine göre kaza tarihinde yaklaşık 171.739-km kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, dava konusu 2015 model Volkswagen Passat 1.4 TSI Bmt 125 Comfortlıne Dsg aracın kasko değer listesine göre kasım 2023 rayiç bedelinin 1.063.302-TL olduğu, dosyada mevcut kaza tarihine ait araç satışlarının en çok yapıldığı sahibinden.com internet sitesi verilerine göre dava konusu araç fiyatlarının 800.000-TL ile 1.280.000-TL arasında değiştiği, kazanın gerçekleştiği tarihte model yılı aynı benzer kilometrede aynı tip araçlarda önceki hasar kayıtlarına (4 adet) göre değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç için serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 1.150.000-TL olduğu, gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 1.100.000-TL olarak değerlendirildiği, buna göre araçta oluşan değer kaybının 50.000,00-TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan 19.283,13-TL'nin mahsubu ile davacının bakiye değer kaybı alacağının 30.617,87-TL olacağı, davalı sigorta firmasının araç başına kaza teminat limitinin söz konusu meblağ açısından yeterli olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu 25/04/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde: belirsiz alacak olarak talep ettikleri 100,00-TL araç değer kaybı alacaklarını 28.01.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda 30.616,87-TL artırarak toplamda 30.716,87-TL üzerinden davanın kabulüne, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı tutulmasına, yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen kazada davacının aracında oluşan değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.
Sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler, kaza tespit tutanağı, hasar onarım kayıtları, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmıştır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında ve değer kaybı konusunda rapor almıştır. 01/11/2023 tarihinde Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, Kocasinan Bulvarı üzerinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç ile seyir halinde iken sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Kaza tespit tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamına göre davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52/1-b, 56/C, 84/j hükümleri uyarınca günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında yola gereken dikkat ve özeni vermemesi, seyrini müteyakkız sürdürmemesi, aracın hızını mahal şartlarına uydurmaması, önünde seyir halinde bulunan araçların konumunu dikkate alması gerekirken almaması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya atfı kabil bir kusur durumunun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 50.000,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dava açılmadan evvel 30/01/2024 tarihinde davacıya ödenen 19.283,13-TL mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı zararının 30.716,87-TL olduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti araç başına maddi 120.000,00-TL olup dava tarihinden önce ödemiş olduğu 61.286,67-TL hasar ve 19.283,13-TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde bakiye poliçe limitinin 39.430,20-TL olduğu, bilirkişi raporuna göre hesap edilen bakiye 30.716,87-TL'nin teminat limiti dahilinde olduğu değerlendirilmiştir.
Davalılar Abdussamed Gündoğan (işleten) ve ... (sürücü) ise haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) ve araç işleteninin sorumluluğu (KTK 85 ve devamı) maddeleri uyarınca meydana gelen zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davacı, dava açmadan değer kaybı talebi ile davalı sigorta şirketine başvuruda bulunmuş, 30/01/2024 tarihinde davacıya kısmi ödeme yapılmıştır. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin bu tarihte temerrüde düştüğü kabul edilmiştir. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Dava ve bedel arttırım dilekçesinde hesap edilen tazminata avans faizi uygulanması talep edilmiş ise de sigortalı aracın ruhsatta hususi araç olarak kayıtlı olması, ticari araç olmaması nedeniyle yasal faiz uygulanmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-30.716,87-TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak koşuluyla) temerrüt tarihi olan 30/01/2024 tarihinden, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 01/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 2.098,27-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 97,00-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 1.573,67-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 97,00-TL ıslah harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 1.475,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 5.427,20-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı