T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO :...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
: 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :3- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ :...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 38 ...plakalı Land Rover marka 2023 model araç ile seyir halinde iken sürücüsü ...'nın sevk ve idaresindeki davalı ...' ya ait 38 ... plakalı Renault marka 2013 model aracı ile takip mesafesini koruyamaması nedeni ile maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ilgili kazada müvekkiline ait kusur bulunmadığını, müvekkilinin aracında oluşan hasarın tamirinin müvekkilinin kaskosu tarafından karşılandığını, aracın kaza nedeniyle değer kaybettiğini, serviste kaldığını ve bu süre boyunca müvekkili tarafından kullanılamadığını, kaza sonrası meydana gelen değer kaybının 38 ... plakalı aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini belirterek şimdilik 500,00-TL değer kaybı tazminatının olay tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet bedelinin olay tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddini, araçta değer kaybı olmadığını, hasar onarım bedelinin ödendiğini, davacı tarafın aracının Mapfre Sigorta’dan kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, nitekim araçta meydana gelen hasarın Mapfre Sigorta tarafından karşılandığını, taraflarına 55.458,00- TL hasar onarım bedelinin rücu edildiğini ve ödendiğini, araç mahrumiyet bedelinin zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğundan davacı tarafça ZMMS kapsamında araç mahrumiyet bedelinin talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
38 ...plakalı aracın ve 38 ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna dair kayıt ve belgeler uyap ortamından dosya arasına alınmıştır.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 15/08/2023 günü, 38 ...plakalı aracın ve 38 ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belgelerin olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.
... Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak 38 ...plakalı aracın ve 38 ... plakalı aracın 15/08/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 06/12/2022 başlangıç ve 06/12/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 38 ...plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 28/01/2025 tarihli raporunda özetle;
- Dosyada bulunan 15/08/2023 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelemesinde: 15/08/2023 (12.30) tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ...plaka sayılı aracıyla Kayseri ili Kocasinan ilçesi Tuna Caddesi üzerinde orta şeritte Kocasinan Caddesi istikametinden Sivas Caddesi istikametine doğru seyri sırasında ... Oto Yıkama önüne geldiğinde beyanına göre tır çıkışını sağlamak için yol üzerindeki araçları durdurmaya çalışan kimliği belirsiz şahsı görmesi üzerine yavaşladığı sırada, arkasında aynı şeritte seyreden 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... önündeki aracın yavaşlaması sebebiyle yavaşladığı esnada, yine orta şeritte 38 ... plaka sayılı aracın arkasında seyreden 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... takip mesafesini korumaması nedeniyle 38 ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu oluşan ivmeyle 38 ... plakalı araç önündeki 38 ...plakalı araca arkadan çarpması neticesi üç araçlı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelen olayda;
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri anında hızını kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre ayarlaması gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları yeterli araç takip mesafesi gözeterek gereken dikkat ve özenle müteyakkız bir şekilde yola ve önünde seyir halinde olan araçlara vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda:
KTK 52/b-c "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: .... b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, Zorundadırlar"
KTK.56/c ve Yön:107 "Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.)"
KTK 84/j "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......d) Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;
38 ...ve 38 ... plakalı sayılı araç sürücülerinin ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurlarının olmadığı,
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemi kayıtlarına göre 38 ...plakalı sayılı aracın geçmiş hasar kaydın da 1 adet (18/07/2023 tarihli) geçmiş hasar kaydının olduğu,
- Davalı sigorta firması tarafından araçta oluşan hasar onarım bedeli için davacının kasko şirketine 55.458 TL ödeme yapıldığı, ancak Değer Kaybı Bedeli olarak davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığı,
- Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,
- Dava konusu 38 ...plakalı sayılı aracın model yılına göre 1 (bir) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden dava dilekçesine göre kaza tarihinde yaklaşık 14.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu,
- Dava konusu 2023 model RANGE ROVER VELAR 2.0 D 240 S aracın Kasko Değer Listesine göre Ağustos 2023 rayiç bedelinin 5.515.581 TL olduğu,
- Kazanın gerçekleştiği tarihte model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda önceki hasar kayıtlarına göre değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç için serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 5.500.000 TL olduğu, gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 5.400.000 TL olarak değerlendirildiği,
- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 5.500.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 5.400.000 TL
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Değer Kaybı=5.500.000 -5.400.000
Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 1 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000 - 0
Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu değerlendirilmiştir.
- 38 ...plaka sayılı aracın dava konusu meydana gelen trafik kazasında arka tampon bölümünün hasar aldığının görüldüğü, söz konusu hasar sonrası eksper bekleme süresi, parça bekler süresi ve onarım süreleri değerlendirilmiş olup bahse konu onarım/değişimlerin 7 günde gerçekleştirileceği,
- 38 ...plaka sayılı araçta oluşan hasar ve zararın niteliğine göre kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin haricinde İkame Araç Bedelinin bakım onarımda geçen gün süresince araç mahrumiyet bedelini karşılayacağı, 7 günlük makul tamir süresine ilişkin aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç açısından günlük 2.500 TL (kaza tarihinde) olacağı, bu süreçte;
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = Araç Tamir Süresi x Günlük Kira Ücreti
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 7 x 2.500
Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) = 17.500 TL olduğu değerlendirilmiştir. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği rapora karşı davalılar ... ve ...vekilinin itiraz dilekçesi, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davacı vekilinin 05/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç değer kaybı zararı ve kullanılmaması sebebiyle uğranılan ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Tarafların anlaşamadıkları hususların
15/08/2023 tarihinde 38 ...plakalı araç ile 19 ... plakalı araç arasında meydana gelen kazada kim ya da kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, kaza sebebiyle davacının 38 ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç zararı hususlarının olduğu, tespit edildi.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Makine mühendisi bilirkişi ... 28/01/2025 tarihli raporunda özetle;
- Dosyada bulunan 15/08/2023 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı incelemesinde: 15/08/2023 (12.30) tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ...plaka sayılı aracıyla Kayseri ili Kocasinan ilçesi Tuna Caddesi üzerinde orta şeritte Kocasinan Caddesi istikametinden Sivas Caddesi istikametine doğru seyri sırasında ... Oto Yıkama önüne geldiğinde beyanına göre tır çıkışını sağlamak için yol üzerindeki araçları durdurmaya çalışan kimliği belirsiz şahsı görmesi üzerine yavaşladığı sırada, arkasında aynı şeritte seyreden 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... önündeki aracın yavaşlaması sebebiyle yavaşladığı esnada, yine orta şeritte 38 ... plaka sayılı aracın arkasında seyreden 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...takip mesafesini korumaması nedeniyle 38 ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu oluşan ivmeyle 38 ... plakalı araç önündeki 38 ...plakalı araca arkadan çarpması neticesi üç araçlı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelen olayda;
38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri anında hızını kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre ayarlaması gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları yeterli araç takip mesafesi gözeterek gereken dikkat ve özenle müteyakkız bir şekilde yola ve önünde seyir halinde olan araçlara vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda:
KTK 52/b-c "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Madde 52 – Sürücüler: .... b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, Zorundadırlar"
KTK.56/c ve Yön:107 "Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlama: Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.)"
KTK 84/j "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84 – Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......d) Arkadan çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar." kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu;
38 ...ve 38 ... plakalı sayılı araç sürücülerinin ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurlarının olmadığı bildirilmiştir.
Bu rapor, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybına ve araç mahrumiyet zararına dair değerlendirmede;
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı) Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak mahkememizce görevlendirilen Makine Mühendisi bilirkişi ... 28/01/2025 tarihli raporunda özetle;
-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemi kayıtlarına göre 38 ...plakalı sayılı aracın geçmiş hasar kaydın da 1 adet (18/07/2023 tarihli) geçmiş hasar kaydının olduğu,
- Davalı sigorta firması tarafından araçta oluşan hasar onarım bedeli için davacının kasko şirketine 55.458 TL ödeme yapıldığı, ancak Değer Kaybı Bedeli olarak davacıya herhangi bir ödemenin yapılmadığı,
- Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,
- Dava konusu 38 ...plakalı sayılı aracın model yılına göre 1 (bir) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden dava dilekçesine göre kaza tarihinde yaklaşık 14.000 km kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu,
- Dava konusu 2023 model RANGE ROVER VELAR 2.0 D 240 S aracın Kasko Değer Listesine göre Ağustos 2023 rayiç bedelinin 5.515.581 TL olduğu,
- Kazanın gerçekleştiği tarihte model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda önceki hasar kayıtlarına göre değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç için serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 5.500.000 TL olduğu, gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 5.400.000 TL olarak değerlendirildiği,
- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";
Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 5.500.000 TL
Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 5.400.000 TL
Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri
Değer Kaybı=5.500.000 -5.400.000
Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı
Toplam Değer Kaybı = 1 x 100.000
Toplam Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,
Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı
Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000 - 0
Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu değerlendirilmiştir.
Bu tespit, dosya kapsamındaki trafik kaza tespit tutanağı, dava konusu kaza ile ilgili açılan hasar dosyası, davacıya ait aracın trafik kaydı, servis kayıtları, davaya konu hasar öncesindeki hasarlarına ilişkin SBGM'nden celp olunan tramer kayıtları ve hasar dosyaları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan, dava konusu kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın kilometresi ve önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olması dikkate alındığında mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Gerçek kişi davalıların ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince haksız bir eylem sonucunda zarara uğrayan kimse, uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Haksız fiil, kişinin diğer kişilerin hukuken korunan haklarına zarar verici nitelikteki hukuka aykırı eylemleridir. Haksız fiil kavramındaki "haksız" ifadesi hukuka aykırılık anlamını taşımaktadır. Burada esasen haksız denilmesiyle kastedilen, hukuk düzeni tarafından korunan davranışların ihlalidir. Fiilin haksızlığı, hukuka aykırılık durumudur. Bir kişi, hukuk düzeni tarafından zarar meydana gelmesini önlemek amacıyla konulan kuralları, emirleri ihlal ettiği takdirde hukuka aykırılık durumu oluşmaktadır. Haksız fiilden söz edebilmek için öncelikle fiil unsurunun varlığı gerekmektedir. Haksızlığı doğuran fiil, icrai bir harekette bulunmak şeklinde olabileceği gibi, ihmali bir davranış göstermekle de işlenebilir. Haksız fiilin oluşması için işlenen fiilin hukuk düzenince konulan emredici hükümlerin ihlali sonucunu doğurması gerekir. Bu durumda işlenen fiil, hukuka aykırı bir fiil olmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.
Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Dava dilekçesindeki araç mahrumiyet zararının tazminin sadece araç işleteni ve sürücüsü olan davalılardan talep edildiği, sigorta şirketinden ise talep edilmediği görülmüştür.
Bedel arttırım (ıslah) talebi, Temerrüt tarihine ve faize ilişkin değerlendirmede;
Davacı vekilinin 05/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıların vekillerine tebliğ edildiği görülmüştür.
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartları'nın B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Davalı gerçek kişiler yönünden ise 6098 sayılı TBK'nun 117/2. maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı 22/12/2023 tarih itibari ile temerrüte düşürüldüğü tespit olunmakla, davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. Diğer davalılar yönünden ise temerrüt tarihi, olay tarihi kabul edilmiştir.
Dava ve talep arttırım dilekçelerinde yasal faiz talep edilmiş olup, talep edilen faiz türünün somut dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 100.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden 22/12/2023 tarihinden, davalılar ... ile ...yönünden ise kaza tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının davalılar ... ile ... 'ya karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 17.500,00 TL'nin davalılar ... ile ... 'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 100.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... Sigorta yönünden 22/12/2023 tarihinden, davalılar ... ile ...yönünden ise kaza tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının davalılar ... ile ...'ya karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 17.500,00 TL'nin davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 15/08/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 8.026,43-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve ıslah harcı 1.996,36-TL'nin mahsubu ile eksik 5.602,47-TL harcın (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 4.768,06-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin dava harcı, 1.996,36-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.851,56-TL'nin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 2.426,86-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan tebligat, e-tebligat, posta, KEP ve müzekkere gideri 1.014,00-TL ve bilirkişi ücreti 3.000,00-TL olmak üzere toplam 4.014,00-TL yargılama giderinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 3.416,17-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 25.531,91-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydı ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır