T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ...Esas
KARAR NO : ...
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ... -...
Av. ... -...
DAVA : Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının ... numaralı kooperatif üyesi olduğunu, aidat ödeme yükümlülüğünün devam ettiğini, 29.02.2024 tarihi itibariyle ödemesi gereken toplam tutarın 468.000 TL, davalı tarafça yapılan ödemenin ise 376.602 TL olduğunu ve bakiye 91.398 TL borcu bulunduğunu, kooperatifin inşaatlarının halen devam ettiğini, kooperatifçe 140 m² ve 170 m² büyüklüğündeki daireler için ayrı ayrı aidat belirlendiğini, fakat kooperatifçe 140 m² daire yapılmadığını ve dairelerin tamamının 170 m² olduğunu, davacı kooperatifin 28.06.2014 tarihli genel kurulunun 8. gündem maddesinde borcunu ödemeyen üyeler için aylık %5 aidat kararı alındığını, 2010-2014 yılları arasında ise faiz kararı olmadığını, bu bakımdan yasal faiz uygulandığını, 28.06.2014 tarihinden sonraki aidatlara TBK Md. 120 gereği yıllık %18 oranında faiz işletildiğini belirterek 10.000 TL anapara ve 5.000 TL faiz talep ettiklerini, anapara borcu üzerinden %5'i geçmemek üzere kanuni faizin iki katı üzerinden faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini mahkemeden talep etmiştir. Davacı vekili 02.12.2025 tarihli ıslah dilekçesinde davalının 01.03.2024 tarihine kadar ödenmesi gereken aidat tutarı toplamının 468.000 TL olduğu, yapılan ödemenin 376.602 TL olduğu ve 91.398 TL anapara ile 18.369,87 TL faiz olmak üzere 109.767,87 TL üzerinden borcu bulunduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davanın kabulü ile şimdilik davalı yandan 10.000,00 TL anapara 5.000,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.000,00- TL tahsiline, her bir aidat döneminin sonundan itibaren işleyecek faiz ile ( %5'i geçmemek üzere kanuni faizin iki katı üzerinden) ile tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ancak süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı kooperatife müzekkere yazılarak davalının üyelik dosyası celp edilmiştir.
Kayseri Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatifin güncel adresi ve tadilatlarıyla birlikte ana sözleşmesi, tüm genel kurul toplantı tutanakları ile hazirun tutanaklarının tasdikli suretleri celp edilmiştir.
Mahkememizin 19/11/2024 tarihli ön inceleme ve 11/03/2025 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, ancak davacı tarafça verilen kesin süre yeterli delil avansı dosyaya yatırılmaması nedeniyle dosyanın bilirkişiye tevdi edilemediği görülmüştür.
Dava dilekçesinde yemin deliline dayandığından davacı tarafa yemin deliline dayanıyor ise yemin metnini sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, yemin metni sunulmadığı takdirde yemin deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtar edilmiş, ancak bu hususta herhangi bir beyan sunulmadığı görülmüştür.
Davacı vekilinin 02/12/2025 ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı vekilinin itiraz ve esasa karşı beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 03/03/2026 tarihli duruşması ile bilirkişi incelemesine karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ve alanında uzman hesap bilirkişisinden alınan 24/03/2026 tarihli raporda özetle;
1. Kooperatif genel kurul kararlarının iptaline yönelik herhangi bir dava açılıp açılmadığına ilişkin kooperatif yönetiminden bilgi istenildiği ve herhangi bir dava ve karar olmadığının bildirildiğini,
2. Davalının davacı kooperatifle ibraname yaptığına ilişkin bir iddiasının bulunmadığını, bu yönde dosyaya herhangi bir belge de sunulmadığını,
3. Mahkemece eşitleme kararının iptal edilmediği ve geçerli olduğu kanaatine varılması durumunda tüm ödenmesi gereken tutarlar eşitleme kapsamına girdiğinden ödenmesi gereken toplam tutarın 468.000 TL olarak hesaplandığını, davalının yaptığı ödeme ise 382.790,46 TL'dir. Bu durumda davacının davalıdan 85.209,54 TL anapara ve 8.394,63 TL faiz olmak üzere toplam 93.604,17 TL alacağı hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, alınan kooperatif genel kurul kararları doğrultusunda ana para alacağı ve işlemiş faizinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun "Ortaklığa girme şartları ve ortak sayısı" başlıklı 8/1. Maddesine göre "Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar."
Aynı yasanın "Hak ve vecibelerde eşitlik" başlıklı 23. Maddesinde "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" hükmü bulunmaktadır.
Aynı yasanın "Yetki" başlıklı 42. maddesinde "Genel Kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel Kurul, aşağıdaki yetkilerini devir ve terk edemez.
1. Anasözleşmeyi değiştirmek,
2. Yönetim Kurulu ve Denetçiler Kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek,
3. İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak,
4. Yönetim ve denetçiler kurullarını ibra etmek,
5. Kanun veya anasözleşme ile Genel Kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek.
6. Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek.
7. İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yöntemini belirlemek.
8.Yapı kooperatiflerinde; kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısını tesbit etmek.
" hükmü yer almaktadır.
Kural olarak, kooperatif ortaklığından istifa edenlerin, kooperatifçe ortakları için yaptırılan daireler üzerinde hakkı kalmayıp, dairenin kooperatife iadesi ile ancak ayrıldıkları yıl bilançosuna göre payına düşeni talep edebilmesi mümkündür. Başka bir deyişle, ortaklıktan çıkma iradesi ile birlikte ortaklık payı dahil ortaklıktan kaynaklanan tüm hakların kooperatife iadesi gerekir (Yargıtay 23. HD. 13/12/2012 tarih ve 5200 E., 7357 K., 22/05/2012 tarih ve 769 E., 3526 K. Yargıtay 11. HD. 13/03/2008 tarih ve 2006/11210 E., 2008/3143 K., 13/03/2008 tarih ve 2006/11193 E., 2008/3190 K. sayılı ilamları). İstifa eden ortağın ise, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 15. ve anasözleşmenin 17. maddesi uyarınca, kooperatiften ayrıldığı yılın bilançosunun görüşüldüğü genel kuruldan bir ay geçtikten sonra, kooperatife ödediği miktarları talep edebileceği tabîdir. Bu kuralın istisnası 1163 sayılı Kanun'un 81/2. maddesinde düzenlenmiş olup, anılan maddede, "Konut yapı kooperatifleri, anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak tescil tarihinden itibaren 6 ay içerisinde usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz. (Ek cümle: 3/6/2010-5983/2 md.) Amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olan kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu veya işyeri çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar." hükmü kabul edilmiştir. Davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.
Kooperatifler Kanunu 23. maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.
Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.
Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.
Mahkememizce dosya arasına celbedilen tüm kayıt ve belgeler, alınan uzman bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde;Mali müşavir bilirkişi ve alanında uzman hesap bilirkişisinden alınan 24/03/2026 tarihli raporda özetle;
1. Kooperatif genel kurul kararlarının iptaline yönelik herhangi bir dava açılıp açılmadığına ilişkin kooperatif yönetiminden bilgi istenildiği ve herhangi bir dava ve karar olmadığının bildirildiğini,
2. Davalının davacı kooperatifle ibraname yaptığına ilişkin bir iddiasının bulunmadığını, bu yönde dosyaya herhangi bir belge de sunulmadığını,
3. Mahkemece eşitleme kararının iptal edilmediği ve geçerli olduğu kanaatine varılması durumunda tüm ödenmesi gereken tutarlar eşitleme kapsamına girdiğinden ödenmesi gereken toplam tutarın 468.000 TL olarak hesaplandığını, davalının yaptığı ödeme ise 382.790,46 TL'dir. Bu durumda davacının davalıdan 85.209,54 TL anapara ve 8.394,63 TL faiz olmak üzere toplam 93.604,17 TL alacağı hesaplandığı, Yargıtay 23. HD'nin 2013/829 Esas 2013/1810 Karar sayılı 22/03/2013 tarihli ilamından da anlaşıldığı üzere Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği, toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu, kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu, davacı kooperatifin genel kurul toplantılarında alınan aidat ödenmesine ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı,bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı, bilirkişi raporu, genel kurul kararları ve diğer delillerle uyumlu, hüküm vermeye ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce benimsenmiştir.
Açıklanan tüm bu gerekçelerle davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile,
1-85.209,54-TL asıl alacak ve 8.394,63-TL işlemiş faiz toplamı 93.604,17-TL'nin asıl alacağın 10.000,00-TL'sine dava tarihi olan 07/06/2024 tarihinden,83.604,17-TL'sine ıslah tarihi olan 02/12/2025 tarihinden itibaren aylık %5 faiz oranını geçmemek kaydıyla TBK'nın 120/2. maddesi uyarınca yasal faizin 2 katı üzerinden belirlenecek faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 6.394,10-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 1.619,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.046,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.347,50-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 3.069,89-TL'sinin davalıdan, bakiye 530,11-TL'sinin ise davacıdan alınarak Hazine'ye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve tamamlama harcı 1.619,00-TL olmak üzere toplam 2.474,20-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi ücreti 9.000,00-TL, posta, müzekkere, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 323,00-TL olmak üzere toplam 9.323,00-TL yargılama giderinin davanın kabul/ret oranına göre hesap edilen 7.950,16-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın ise davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca red edilen kısım üzerinden 16.163,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
9-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır