T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI :...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının
yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 38 ... plaka sayılı araç ile davalının sigortaladığı 38 ...plakalı araç arasında 26/05/2023 günü trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada 38 ...plakalı araç sürücüsünün trafik ışığına uymayarak kavşağa giriş yaptığını, bu nedenle tam kusurlu olduğunu, kazadan sonra müvekkiline ait aracın onarımının 38 ...plakalı aracı sigortalayan davalı şirket tarafından poliçe kapsamında yapıldığını ancak müvekkilinin aracında değer kaybı meydana geldiğini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybından davalının sorumlu olduğunu, dava açmadan önce sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde 11/01/2024 tarihinde 8.136,00-TL'lik kısmi bir ödeme yapıldığını ancak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının daha yüksek olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacının alacağının zaman aşımına uğradığını, bu nedenle zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, ayrıca müvekkili şirketin adresinin İstanbul olması nedeniyle İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava konusu kaza sebebiyle müvekkili tarafından davacıya 8.136,00-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin bakiye bir sorumluluğu kalmadığını, aracın tamir sonucunda eskisinden daha değerli hale geldiğini yani değer kaybı oluşmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru oranında olduğunu, öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kazaya karışan araçların trafik kaydı, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyaya mübrez 05/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; kazanın 26/05/2023 günü saat 15.50 sıralarında Kayseri ili Melikgazi ilçesi... üzerinde sürücü ...kendi beyanına göre sevk ve idaresindeki 38 ...plakalı aracı ile OSB 43. Caddeden 8. Caddeye giriş yaptığı esnada sağ ön kısımları ile beyanına göre sarı ışıkta geçtiği esnada kendisine göre yolun sağ tarafından gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına 38 ...plakalı aracın sağ yan kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, 38 ...plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçlara geçiş hakkını vermesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu; 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'in ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu, davacıya ait 38 ... plaka sayılı 2003 model Opel Corsa Van 1.7 DTI Comfort
aracın dava konusu kazada aldığı hasarın boyutu birlikte değerlendirildiğinde yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu ve hasar bedelinin 45.000,00-TL olduğu, davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak 8.136,00-TL ödeme yapıldığı, dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın model yılına göre 20 (yirmi) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde kilometresinin 228.909-km olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının olmadığı ancak kaza anına ait resimler incelendiğinde sağ ön çamurlukta boya altında macun olduğunun görüldüğü, macun varlığının aracın sağ ön çamurluk kısmının daha önce hasar akabinde onarım gördüğü anlamı taşıdığı ve bu kısmın orijinallığının kalmadığı, ilave olarak araç kaputu ve şaside bulunan ön tampon bölümleri için değer kaybı hesabının yapılacağı, kaza tarihinde SBGM arşiv kayıtlarına göre kasko değerinin kaza tarihi itibari ile kasko değer Listesi arşivinde 2003 model olduğundan bulunmadığı, kazanın gerçekleştiği tarihte model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi ortalama 275.000-TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımlarına göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 250.000-TL olarak değerlendirildiği, dosyada mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta dava konusu kaza sonrası oluşan değer kaybının 25.000,00-TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan 8.136,00-TL değer kaybı ödemesinin mahsubu ile bakiye değer kaybı alacağının 16.864,00-TL olduğu yönünde görüş bildirmiştir.
17/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda: İl Emniyet Müdürlüğünce gönderilen ve dosyaya kazandırılan cevap yazısında kaza anına ait görüntü kayıtlarının bulunmadığı, değer kaybı hesaplamasının yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre ancak orijinal parçalar üzerinde oluşabileceği, kök raporunda bu doğrultuda hesaplandığı, davacı ve davalı yanın yapmış olduğu itirazların incelenmesi sonucu yapılan değerlendirmelerde; dava konusu araca emsal olabilecek (kullanılmışlık düzeyi, hasar geçmişi, yaşı vb.) tüm unsurlar göz önünde bulundurularak kaza tarihine indirgenen dava konusu kaza nedeniyle hasar öncesi ve hasar sonrası fiyat değerlendirmelerine göre belirlenmiş olup toplam değer kaybı bedelinin 25.000-TL olduğu, bakiye alacak değer kaybı bedelinin ise 16.864,00-TL olduğu hesaplamalarına kök raporda olduğu şekliyle aynen iştirak edilmesi gerektiği görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.
Davacı tarafın dava dilekçesinde 26/05/2023 günü davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan 38 ...plakalı aracın kendisine ait 38 ... plakalı araca çarptığını, aracında değer kaybı oluştuğunu belirterek belirsiz 100,00 TL değer kaybı talep ettiği, 28/05/2025 tarihli talep arttırım dilekçesi ile de talebini 16.864,00-TL'ye çıkarttığı görülmüştür.
Sigorta poliçesinin incelenmesinde, 38 ...plakalı aracın davalı sigorta şirketi bünyesinde ZMMS ile sigortalandığı, ruhsat ve kaza tespit tutanağı uyarınca aracın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
-Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;
Davalı vekili yasal süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.
6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.
Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri Kayseri'dir. Trafik kazası da Melikgazi/Kayseri adresinde meydana gelmiştir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı vekilinin yetki ilk itirazı 27/11/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında reddedilmiştir.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında ve değer kaybı konusunda bilirkişi raporu almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca 26/05/2023 günü saat: 15.50 sıralarında Kayseri ili Melikgazi ilçesi Anbar Organize 8. cadde üzerinde sürücü..., sevk ve idaresindeki 38 ...plakalı aracı ile OSB 43. Caddeden 8. Caddeye giriş yaptığı esnada sağ ön kısımları ile kendi beyanına göre sarı ışıkta geçtiği esnada kendisine göre yolun sağ tarafından gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına 38 ...plakalı aracın sağ yan kısımları ile çarpması sonucu iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişiden alınan kusur - hesap raporu ve tüm dosya kapsamına göre sigortalı araç sürücüsü...'in sevk ve idaresindeki 38 ...plakalı araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçlara geçiş hakkını vermesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda Karayolları Trafik Kanunu 47/b-c, 52/a ve 84/h hükümleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş olması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsü ...'e atfı kabil bir kural ihlali bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Düzenlenen bu rapor kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracında 25.000,00-TL değer kaybı zararı olduğu, davalı sigorta şirketince dava tarihinden evvel yapılan 8.136,00-TL'lik değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı zararının 16.384,00-TL olduğu anlaşılmaktadır.
-Sigorta şirketinin değer kaybı zararından sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 120.000,00-TL olup sigorta şirketince ödenen daha önceden 45.000,00-TL hasar, 8.136,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı dikkate alındığında hükmedilen tazminat tutarının bakiye poliçe limiti içerisinde kalmaktadır.
- Temerrüt ve Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.
Somut olayda dosyadaki evraklara göre davacının yapmış olduğu yazılı başvuru üzerine davacıya 11/01/2024 tarihinde 8.136,00-TL kısmi ödeme yapılmış olduğundan bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davacı ticari avans faizi talep etmiş ise de Uyap üzerinden alınan araç sorgu raporu ve poliçeye göre sigortalı araç hususi araç olarak kayıtlı olup ticari vasfı bulunmadığından anılan temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
Zamanaşımı def'inin değerlendirmesinde;
Eldeki davada davalı vekili süresi içerisinde sunmuş olduğu cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmuştur.
2918 sayılı KTK'nun 109/1-4 maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
Somut olayda, davanın HMK 107 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığı, davacının kaza tarihi olan 26/05/2023 tarihi itibariyle tazminat yükümlülerini öğrendiğinin kabul edilmesi gerektiği, dava açılmadan evvel 11/01/2024 tarihinde davalı sigorta şirketince kısmi ödeme yapıldığı, TBK 154/1 maddesi uyarınca kısmi ödemenin zamanaşımını kestiği, dava tarihi 01/07/2024 olup belirsiz alacak olarak açılan davada zararın tamamı yönünden bu tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı definin reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-16.864,00-TL değer kaybı tazminatının 11/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 1.151,98-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 187,80-TL tamamlama harcının mahsubuna, bakiye 536,58-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 187,80-TL tamamlama harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 124,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 4.167,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 16.864,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/06/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı