T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - 2***
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
BAŞKAN : ***
ÜYE : ***
ÜYE : ***
KATİP : ***
DAVACILAR : 1- ***
2- ***
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ***
İFLAS İDARE
MEMURLARI : 1-***
2- >***
3- ***
VEKİLİ : Av. ***
DAVA : Konkordatonun Kısmen Feshi
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan konkordatonun kısmen feshi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; S.S.... Kent Yapı Kooperatifi tarafından, ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden açılan dava ile konkordatonun tasdikine karar verilmesi talep ve dava edildiğini, dava süresince konkordatonun yasal koşullarının oluşmadığına ve diğer tüm hususlara dair itirazlarımızı sunmalarına rağmen mahkemece, yasal şartları oluştuğunun kabulü ile 17/07/2020 tarih, *** Karar sayılı karar ile davanın kabulüne, konkordatonun tasdikine karar verildiğini, ancak gerek kendilerince gerekse diğer alacaklılara ödeme projesine uygun ödeme yapılmadığının anlaşıldığını, yapılan ödemelerin, raporda/projede belirtilenin çok çok altında olduğunu, bu ödemelerin olması gereken miktardan büyük oranda daha az olup çok eksik ve son derece hatalı olduğunu, bu şekilde usul ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ödeme projesine göre ilk taksitin 17/07/2021 tarihinde ödenmesi gerekmekte iken davacı S.S.... Kent Yapı Kooperatifi tarafından bu tarihe kadar herhangi bir ödemede bulunmadığını, ilk ödemenin (hem de çok eksik olarak) daha geç bir tarihte yapıldığını, bunun akabinde kendilerince S.S.... Kent Yapı Kooperatifine karşı Kayseri 13. Noterliği’nce keşide edilen *** yevmiye numaralı ihtirazi kayıtları içeren ihtarnamesini gönderdiklerini, yine buna rağmen ikinci ödemeler de süresi geçtikten sonra (hem de çok eksik olarak) daha geç bir tarihte yapıldığını belirterek konkordatonun feshine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmişse de cevap dilekçesi sunulmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacılar, davalının konkordato projesi çerçevesinde davacılara ödemesi gerektiği halde süresinden sonra ve eksik olarak ödediğinden ödemeye ilişkin kayıt ve belge örneklerine, Kayseri 13. Noterliği'nin *** yevmiye numaralı ihtarnamesinin muhataba tebliğ şerhli örneğine delil olarak dayanmıştır. Davalı taraf, yasal süresi içinde delil bildirmemiştir.
Mahkememizin ... Esas (yeni esas numarası ***Esas) sayılı dosyası incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır.
Davalı kooperatife mahkememizce kayyım olarak atanan ...'ten davacılara konkordato projesi kapsamında kaçar TL ödeme yapması gerektiği, kooperatifin hangi tarihte kaçar TL ödeme yaptığı, ödemelerde taksit tarihine ve miktarına uygun davranılıp davranılmadığı hususlarında bilgi vermesi ve kooperatifin yaptığı ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerini sunması istenmiştir.
Mahkememizin *** Karar sayılı ve 10/01/2022 tarihli gerekçeli kararı ile davalı kooperatifin konkordato talep ve davasının reddine ve davalı kooperatifin iflasına karar verildiği karar verildiği görülmüştür.
Dosyanın tetkikinde davalı kooperatif hakkında konkordato talep ve davası kapsamında görülen davada, bozma kararı üzerine mahkememizce yapılan yargılama sonunda en son 18/07/2022 tarihinde ***Karar sayılı gerekçeli karar ile tekrar davalı kooperatifin iflas kararı verildiği görülmekle, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** İflas sayılı dosyasına yeni duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye çıkarılarak 18/09/2022 tarihinde e-tebligat yolu ile tebligat yapıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, İİK'nun 308/e maddesi gereği konkordatonun kısmen feshine ilişkindir.
Mahkememizde evvelce yapılan yargılama sonunda 10/01/2022 tarihli, ***Karar sayılı gerekçeli kararı ile davalı kooperatifin konkordato talep ve davasının reddine ve davalı kooperatifin iflasına karar verildiği, bu şekilde konkordatonun kısmen reddi talep ve davasının konusuz kaldığı, davacıların dava tarihi itibarı ile eldeki davayı açmakta haklı olduğu, bu nedenle iflasına karar verilen davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğunun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkememizin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı iflas idaresi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonunda 14/02/2024 tarihli, ... Karar sayılı karar ilamı ile ile davalı tarafından aynı mahkemede açılıp görülen ve kesinleştiği anlaşılan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/01/2022 tarihli, ... Karar sayılı konkordatonun tasdiki istemi davasında konkordato reddi ile iflas kararı verilmiş olması nazara alındığında istinaf incelemesine konu kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, incelenen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonunda 14/02/2024 tarihli, ... Karar sayılı karar ilamına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nce icra edilen temyiz incelemesi sonunda 23/05/2024 tarihli, 2024/1456 Esas ve 2024/1727 Karar sayılı ilam ile "Temyize konu uyuşmazlık, hükmün yargılama gideri ve vekalet ücreti kısımlarına ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nun 331/I. hükmüne göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Davalı vekili davanın esasına ilişkin olarak 18/02/2022 tarihli kayyım raporunda konkordato projesi kapsamında üyelere kaçar lira ödenmesi gerektiğinin hesaplandığı, ilk taksit tutarlarının 28/07/2021 tarihinde tam olarak ödendiği, diğer taksit tutarlarının ise zamanında ve eksiksiz olarak her ayın 17'si ile 20'si arasında hatta daha erken tarihlerde ödendiği belirtilmiştir. Kayyım raporundaki tespit doğrultusunda, davalının taksitlerinin zamanında ödenip ödenmediği hususunun araştırılarak davacının eldeki davayı açmakta haklı olup olmadığı belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.
İade edilen dava dosyası mahkememizin işbu ... Esas sırasına kaydedilmiştir.
Yeniden yapılan duruşmada davacılar vekili Yargıtay bozma ilamına karşı direnilmesini talep ettiğini beyan etmiş, davalı vekili ise bozma ilamına uyulmasını talep etmiştir.
Yargıtay bozması sonrasında yapılan yargılama neticesinde, mahkememizce verilen 10/01/2022 tarihli, ... Karar sayılı kararı, usul ve yasaya uygun bulunmakla Yargıtay bozma ilamına direnilmesine karar verilmiş olup direnme gerekçeleri aşağıda sunulmuştur.
Davacı taraf, konkordato projesine göre müvekkillerinin alacaklı olduğunu, davalının konkordato projesine göre yapması gereken ödemeleri yapmadığını beyanla konkordatonun şartları ihlal edildiğinden İİK'nun 308/e maddesi gereğince konkordatonun kısmen feshini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK'nun 308/e maddesi uyarınca konkordatonun kısmen feshi koşullarının bulunup bulunmadığı konusunda toplanmaktadır.
Mahkeme içi, iflas öncesi adi konkordato İİK'nun 285. ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir. Yasada konkordato tanımlanmamıştır fakat öğretide yaygın olarak kabul edilen tanıma göre konkordato dürüst bir borçlunun belli bir zaman kesiti içerisindeki bütün adi borçlarının alacaklılar tarafından yasada gösterilen nitelikli çoğunlukla kabul edilmesi ve yetkili makamın (mahkemenin) onayı ile gerçekleşen ve borçlunun borcun bir kesiminden kurtulmasını ve/veya ödeme şeklinin borçlu yararına değişmesini sağlayan bir kolektif icra biçimidir (Kuru, B.: İcra İflas Hukuku, C.IV, 3.b., İstanbul 1997, s.3585; Arslan, R./Yılmaz, E./Taşpınar Ayvaz, S.: İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, 3.b., Ankara 2017, s.541; Ulukapı, Ö.: Konkordatonun Feshi, Konya 1991, s.8; Tanrıver, S./Deynekli, A.: Konkordatonun Tasdiki, Ankara 1996, s.29; Kale, S.: Sorularla Konkordato (İflas Dışı ve İflas İçi Adi Konkordato), İstanbul 2017, s.2).
Bu ilkelere göre konkordato borçlu için borçlarını ödemesi ve işletmesini olası bir iflas durumundan kurtararak faaliyetini sürdürmesi ve bu arada istihdam ve katma değer yaratarak ekonomiye katkıda bulunmasını amacını da güder.
Konkordatosu tasdik edilen borçlunun tasdik edilen proje çerçevesinde borçlarını ödemesi gerekir. Çünkü konkordato onun için tanınmış bir imkandır ve tasdik edilen konkordato projesi, alacaklılara yönelik bir zorlama içerir. Borçların projeye uygun biçimde ödenmesi, toplantıda red oyu kullanmış alacaklılar üzerine mahkeme kararı ile oluşturulan hukuki baskı karşısında artık bir zorunluktur. Ödeme aşamasında borçluya ilave tolerans gösterilmesi beklenemez.
Nitekim İcra ve İflas Kanunu'nun 308/e maddesi düzenlemesine göre "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir."
Konkordatonun bir alacaklısı tarafından feshinden söz edebilmek için öncelikle tasdik edilmiş bir konkordato projesinin bulunması gerekmektedir. Konkordatoya tabi borcun yani konkordato alacağının proje gereğince ifa edilmemiş olması davanın sebebini teşkil eder. Ademi ifayı takiben yeni bir mühlete yahut borçlunun ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek yoktur. Bu davanın açılabilmesi bakımından konkordatoya tabi borcun projede yazılı taksitlerden birinin gününde ödenmemesi yeterlidir. Konkordatonun kısmen feshi eş zamanlı olarak iflas sonucuna da yol açmaz. Konkordatonun kısmen feshi ile birlikte alacaklı artık projenin mecburiliğinden kurtulmakta, adeta eski hale dönerek tüm alacağına geri kavuşmaktadır.
Tasdik edilen konkordato projesinde kararlaştırılan taksitlerin gününde ve tam olarak ödememesi, konkordatonun davacı açısından feshi için yeterli bir nedendir. Borcun sonradan ödenmiş olması davacının fesih isteme hakkını ortadan kaldırmadığı gibi mahkemeyi de bağlamaz (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 07/07/2020 tarihli, 2020/809 Esas ve 2020/2498 Karar sayılı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2021 tarihli, 2021/2108 Esas ve 2021/2043 Karar sayılı emsal kararları). Konkordato projesi kapsamında borçlunun ödeme yapması için alacaklı ile ödeme planı yapması da gerekli ve zorunlu değildir.
Mahkememizce daha evvel 17/07/2021 tarihli, ... Esas ve 2020/390 Karar sayılı gerekçeli kararı ile konkordato talebinin kabulü ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25833/Merkez sicil numarasında kayıtlı davacı Sınırlı Sorumlu ... Kent Konut Yapı Kooperatifi'nin konkordato projesinin İİK'nun 305 ve 306. maddeleri uyarınca tasdiki ile konkordato projesi kapsamında kalan tüm adi alacaklılara olan borçlar yönünden borçların %25 oranında tenzili ile 17/07/2021 tarihinde ilk taksit olmak üzere birer ay ara ile 48 eşit taksitte ödemesine karar verildiği, hükümde açıkça yazılı olduğu üzere ilk taksit ödemesinin 17/07/2021 tarihinde başladığı anlaşılmaktadır.
17/07/2021 tarihli, ... Esas ve *** Karar sayılı gerekçeli kararın temyiz incelemesinde bozulması üzerine bu kez mahkememizin 2021/889 Esas, 2022/11 Karar sayılı ve 10/01/2022 tarihli gerekçeli kararı ile davalı kooperatifin konkordato talep ve davasının reddine ve davalı kooperatifin iflasına karar verildiği, bu şekilde konkordatonun kısmen reddi talep ve davasının konusuz kaldığı görülmektedir.
6100 sayılı HMK'nun 331/I. hükmüne göre davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.
Eldeki dosyadan bozma öncesindeki yargılama sırasında alınan 18/02/2022 havale tarihli kayyım raporu ve ekleri incelendiğinde kayyım raporunda konkordato projesi kapsamında üyelere kaçar lira ödenmesi gerektiğinin hesaplandığı, davacıların toplam alacağının 42.956,91-TL olarak ve her bir taksitin 894,94-TL olarak belirlendiği, tasdik edilen konkordato projesine göre davacılara olan borcu nedeniyle davalı kooperatifin ilk taksit tutarı olan 894,94-TL'nı 17/07/2021 tarihinde ödemesi gerekirken 28/07/2021tarihinde 11 gün gecikmeli olarak tam olarak ödendiği, yine 2. taksit ödemesini 17/08/2021 tarihinde ödemesi gerekirken 19/08/2021tarihinde 2 gün gecikmeli olarak tam olarak ödendiği, dava tarihine kadar olan diğer taksit tutarlarının ise zamanından 1, 2 veya 3 gün önce ödendiği görülmektedir.
Konkordatosu tasdik edilen borçlunun tasdik edilen proje çerçevesinde borçlarını ödemesi gerekir. Çünkü konkordato onun için tanınmış bir imkandır ve tasdik edilen konkordato projesi, alacaklılara yönelik bir zorlama içerir. Tasdik edilen konkordato projesinde kararlaştırılan taksitlerin gününde veya tam olarak ödememesi, konkordatonun davacı açısından feshi için yeterli bir nedendir. Borcun sonradan ödenmiş olması davacının fesih isteme hakkını ortadan kaldırmadığı gibi mahkemeyi de bağlamaz (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 07/07/2020 tarihli, 2020/809 Esas ve 2020/2498 Karar sayılı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2021 tarihli, 2021/2108 Esas ve 2021/2043 Karar sayılı emsal kararları).
Bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde tasdik edilen konkordato projesine göre davacılara olan borcu nedeniyle davalı kooperatifin ilk taksit tutarı olan 894,94-TL'nı 17/07/2021 tarihinde ödemesi gerekirken 28/07/2021tarihinde 11 gün gecikmeli olarak tam olarak ödendiği, yine 2. taksit ödemesini 17/08/2021 tarihinde ödemesi gerekirken 19/08/2021tarihinde 2 gün gecikmeli olarak tam olarak ödendiği, böylelikle davalının tasdik edilen konkordato projesinde kararlaştırılan taksitlerden ilk ikisini gününde ödemediği, bu nedenle de davacıların dava tarihi itibarı ile konkordatonun kısmen feshine ilişkin eldeki davayı açmakta haklı olduğu, bu nedenle iflasına karar verilen davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğunun bulunduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı, davanın açıldığı tarihte davacıların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini ve vekalet ücretinden davalının sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 23/05/2024 tarihli,*** Karar sayılı bozma ilamına DİRENİLMESİNE,
2-Davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin dava harcı, e-tebligat gideri 29,50-TL, tebligat gideri 137,00-TL olmak üzere toplam 285,10-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Kararın mahiyeti gereği davalı tarafından yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde avans yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı iflas idaresi vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2024
Başkan ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Katip ***
E-imzalıdır