T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ :...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30/07/2023 tarihinde müvekkiline ait olan ve müvekkilinin sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç ile mülkiyeti davalı ...’in maliki ve sürücüsü olduğu 38 ... plakalı aracın müvekkilinin aracına sağ arkadan çarptığını, 38 ... plakalı aracın sürücüsünün söz konusu kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu ve olay yerinden firar ettiğini, müvekkilinin meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu kaza nedeniyle müvekkili şirketin aracının 1,5 ay serviste kaldığını, bu nedenle müvekkilinin hak mahrumiyeti söz konusu olduğunu, aynı zamanda araçta değer kaybı meydana geldiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle 38 ... plakalı araca ihtiyati haciz konulmasına, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulü ile daha sonra arttırılmak üzere şimdilik 100,00-TL maddi hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 100,00-TL hak mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafın haksız taleplerinin reddinin gerektiğini, araçta meydana gelen hasar bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04/12/2021 tarihli genel şartlar esas alınarak yapılması gerektiğini, araç mahrumiyeti, ikame araç bedeli ve taşıma giderinin trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, öncelikle davanın esastan reddine, müvekkili sigorta şirketinin temerrüte düşmemesi nedeniyle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER :
Kaza tespit tutanağı, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belge, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğünün cevabi yazısı, Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün cevabi yazısı, Kayseri Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğünün cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, mahallinde keşif icra edilmiş ve bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 14/04/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda: 38 ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 52/b, 56/c ve 84/d kurallarını ihlal ettiği, 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazaya etken kural ihlali bulunmadığı, davaya konu 38 ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının 23/12/2023 kaza tarihi itibariyle KDV dahil 61.860,00-TL olduğu, kaza tarihi itibariyle 10.000,00-TL değer kaybı zararı oluşacağı, araçta meydana gelen hasarın makul onarım süresinin 10 gün olduğu ve araç mahrumiyet zararının 23/12/2023 kaza tarihi itibariyle 3.000,00-TL olduğu görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Davacı vekili 16/06/2025 tarihli ıslah dilekçesinde: 61.860,00-TL maddi hasar tazminatının kaza tarihi olan 30.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 10.000,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 30.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 3.000,00-TL hak mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 30.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen kazada davacının aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç zararının tazmini talebine ilişkindir.
Dava dilekçesinde değer kaybı ve ikame araç bedeli talepleri yönünden davanın türünün belirsiz alacak davası olduğu, hasar bedeli talebi yönünden kısmi dava olduğu açıkça belirtilmiştir.
Davacı taraf 30/07/2023 günü davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS poliçesi bulunan ve davalı ...'e ait 38 ... plakalı aracın kendisine ait 38 ... plakalı araca çarptığını, aracında hasar, değer kaybı ve ikame araç bedeli zararı oluştuğunu belirterek 100,00-TL hasar ve 100,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan, 100,00 TL mahrum kalınan kar bedelinin davalı ...'den tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dosya kapsamında sigorta poliçesi ve hasar dosyasının gönderilmesi için davalı sigorta şirketine yazılan müzekkerelere cevap verilmemiş ise de UYAP kayıtlarına göre aracın kaza tarihinde ... nolu poliçe ile davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMMS sigortalı olduğu, kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limitinin maddi araç başına 120.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketi vekilince yargılama sırasında davacıya ödeme yapıldığına dair bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmaktadır.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememizce olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca davacı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın Mimarsinan köprülü kavşaktan Nalçik bulvarı istikametine seyri sırasında arkasından gelen ve aynı istikamette seyreden davalı ...'in sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın 38 ... plakalı araca sağ arka kısımdan çarpması sonucu iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.
Mahkememizce uzman bilirkişiden alınan kusur - hesap raporu ve tüm dosya kapsamına göre davalı sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52/b, 52/c ve 84/d hükümleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş olması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya atfı kabil bir kusur bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Olaya ilişkin kaza tespit tutanağı davalının olay yerinde bulunmadığı esnada davacı beyanına istinaden düzenlenmiş ise de; mahkememizce yapılan keşif esnasında davacının bildirmiş olduğu tanıkların dinlenildiği, tanıklardan ...'in kaza sırasında davacıya ait araçta bulunduğunu ve kendilerine çarpan aracın plakasını alarak polise haber verdiklerini söylediği, yine araçta ön koltukta yolcu olarak bulunan ...'ın alınan beyanında davacı eşi ve tanık Esra'nın çarpan aracın plakasını alarak polise haber verdiklerini beyan ettiği, bunun üzerine kolluk ekipleri tarafından kaza tespit tutanağının düzenlendiği, bunun haricinde resmi kurumlara yazılan yazı cevaplarında kaza anına ait görüntü kaydı bulunmadığının anlaşıldığı, davalı ...'in davaya süresinde cevap dilekçesi sunmamış olması nedeniyle 11/07/2025 tarihli dilekçesinde bildirmiş olduğu tanığın dinlenmesinin mümkün olmadığı, yine 03/07/2025 tarihli görevlendirme yazısının davalıya ait aracın o tarihte Kayseri ilinde trafikte olmasını engellemeyeceği, aracın başka bir şahsın sevk ve idaresinde de trafiğe çıkmış olabileceği ve bu durumda bile davalının işleten sıfatıyla sorumlu olmaya devam edeceği, tanık anlatımları dikkate alındığında çarpan araç sürücüsünün davacı ile bir süre konuştuktan sonra kimlik bilgilerini vs vermeden araca binerek olay yerinden ayrıldığı, tarafların kazadan önce birbirlerini tanımıyor oluşları da dikkate alındığında davacının dinletmiş olduğu tanıkların beyanlarına itibar edilmesini engeller nitelikte bir delil dosyaya yansımadığından kazaya karışan aracın davalıya ait araç olduğu kanaati hasıl olmakla mahkememizce davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
-Hasar bedeline dair değerlendirmede;
"....Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, kusur raporunun oluşa uygun olmasına, hesap raporunun denetlenebilir olmasına, davalının KDV'den sorumlu olmasına, iskonto uygulanmasının gerekmemesine, ekspertiz ücretinin hüküm altına alınmamış olmasına, yasal faize hükmedilmiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir...(Yargıtay 4. HD 2021/23228 Esas, 2023/1713 Karar)"
Dava konusu hasar nedeniyle 38 ... plakalı araçta oluşan hasarın Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulu rapordaki gibi hasarlı yedek parça ve işçilik dahil 51.550,00-TL, KDV dahil edildiğinde hasar bedeli zararının 61.860,00-TL olduğu, davacıya her hangi bir hasar bedeli ödemesi yapılmadığı anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Alınan bilirkişi raporuna göre davacının aracı 10 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 300,00 TL kabul edilerek 3.000,00 TL ikame araç bedelinin uygun olduğu anlaşılmaktadır. Anılan bu zarardan davalı araç maliki sorumludur.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Davacının aracının 1998 model olması, 236.418 km kullanılmışlık düzeyinin bulunması, meydana gelen kazada arka kısımlarından hasar alması ve geçmiş 1 adet kazası bulunduğu göz önünde bulundurularak dosya kapsamına sunulan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 10.000,00-TL değer kaybı zararı olduğu kabul edilmiştir.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi hasar bedeli ve değer kaybından sorumludur.
Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 120.000,00-TL'dir ve sigorta şirketince davacıya ya da başka bir kimseye her hangi bir ödeme yapılmamıştır. Mahkememizce hükmedilen hasar ve değer kaybı toplam 71.860,00-TL poliçe teminat limiti kapsamında olup hükümde bu yönüyle bir sınırlama yapılmasına gerek görülmemiştir.
- Temerrüt ve Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Somut olayda davalı sigorta şirketi, yazılan tüm müzekkerelere rağmen hasar dosyasını göndermemiştir. Davacının sunmuş olduğu PTT gönderi hareketlerine göre yapılan yazılı başvuru 02/01/2024 tarihinde davalı sigorta şirketine ulaşmıştır. Bu tarihten itibaren 8 iş günü ileri gidildiğinde, davalı sigorta şirketinin 15/01/2024 tarihinde temerrüde düştüğü ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davalı araç maliki ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Sigortalı araç hususi araç olup ticari vasıfta bulunmadığından anılan temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile,
1-61.860,00-TL hasar ve 10.000,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 71.860,00-TL tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi olan 15/01/2024 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 30/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-3.000-TL ikame araç bedeli tazminatının kaza tarihi olan 30/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 5.113,69-TL ilam harcından, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 1.273,30-TL ıslah harcının mahsubuna, bakiye 3.412,79-TL harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 3.276,02-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 3.647,72-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 1.273,30-TL ıslah harcı, 704,50-TL ihtiyati haciz harcı, 4.361,50-TL keşif harcı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 685,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 11.879,50-TL yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 11.403,13-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2025
Katip ...
Hakim ...