T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas -...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:...
KARAR NO: ...
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: 1-...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 2-...
DAVA: Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ:...
KARAR YAZIM TARİHİ: ...
Mahkememize açılan Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)
davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Davacı müvekkil İsmet Çıtak'ın maliki olduğu 38 ... plaka sayılı araç ile davalı ...'na ait olan 38 ... plaka sayılı araç ile müvekkilim aracı ile kırmızı ışıkta beklerken müvekkilin aracına arkadan çarptığını, kaza tespit tutanağına göre davalı aracı %100 kusurlu olduğunu, müvekkile ait aracı kullanan şoförün herhangi bir kusuru bulunmadığını, dava konusu edilen kaza nedeniyle müvekkilin aracında yaklaşık maddi hasar oluştuğunu, kazaya bağlı olarak araçta değişim ve parça tamiri yapıldığını, bu nedenle araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalılardan ... Katılım Sigorta A.Ş. işleten sıfatı ile diğer davalı ... ise haksız fiil sorumlusu/sürücü olarak meydana gelen tüm zararlardan müteselsilen ve müştereken sorumlu olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin ... Katılım Sigorta A.Ş.'ye 20/09/2024 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak şirket tarafından yasal süre içerisinde herhangi bir dönüş sağlamadığını, arabuluculuk aşamasının olumsuz sonuçlandığını, davacı müvekkil tamir süresi boyunca yaklaşık 2 buçuk ay aracını kullanamadığını, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar için şimdilik 100,00-TL'nin davalı ...' undan tahsiline, 100,00-TL araç tamir bedeli ile 100,00TL araç değer kaybı olmak üzere toplamda 200,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davacının davadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak ve gerekli belgeleri ibraz etmek zorunluluğu bulunduğunu, açılan bu dava haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, kazaya ilişkin fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere davacı tarafın sadece tampon kısmında küçük bir hasar meydana geldiğini, bu sebeple ikame araç bedeli talep etmesinin mümkün olmadığını, aracının bu kaza sebebiyle kullanılamayacak dııruma gelmesi gibi bir durum söz konusu olmadığını ve herhangi bir mahrumiyet yaşamadığını, davacı tarafça sigorta şirketime herhangi bir başvuru yapılmadan davacının aracına ilişkin kasko poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş. tarafından araçta meydana gelen hasar karşılandığını, ... Sigorta tarafından sunulan cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere hasarı karşılayan ... Sigorta A.Ş ödemiş olduğu miktarı ... Sigortadan rücuen talep etmiş olup henüz ödeme yapılmadığı, bu nedenle davacı tarafın şahsımdan tazminat yahut araç onarım bedeli vs adı altında talep edebileceği herhangi bir bedel bulunmadığını, ayrıca belirtmek gerekir ki davacı tarafça araçta meydana gelen zarardan çok daha fazlası talep ettiğini, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davacının aracında daha öncesinde de hasar kaydı bulunmakta olup davacmın aracındaki mevcut değer kaybının şahsıma ait araç ile yapılan kazadan dolayı meydana gelip gelmediği belli olmadığını, kötü niyetli hareket ettiğini bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özetle; " davacı tarafın davadan önce müvekkil şirkete başvuru yapması ve gerekli belgeleri ibraz etmesinin zorunlu hale getirildiğini, ancak davacı tarafından gerekli belge ibraz edilmeden işbu davanın açıldığını, 38 ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ve Zeyilnameleri ile ... adına sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün davaya konu kazada kusuru bulunduğunun ispat edilmesi gerekmekte olduğunu bu nedenle adli tıp kurumundan kusur raporu alınması gerektiğini, davacı tarafın aracına ilişkin kasko poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş. tarafından araçta meydana gelen hasarın karşılandığı tespit edildiğini, kasko sigorta şirketi davacının aracında meydana gelen hasarı karşılamış olduğundan, davacının başkaca zararı bulunmadığını, davacı tarafın değer kaybı talebi yeni trafik sigortası genel şartları uyarınca teminat dışı olduğunu, Yeni Genel Şartlar uyarınca hasar sonrası değer kaybı teminatı dışında olduğunu, Yeni Genel Şartlar uyarınca değer kaybı hesaplama yöntemi değiştiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı hesaplamasında yeni genel şartlar uyarınca hesaplanması gerektiğini, kar kaybı, kazanç kaybı, araç mahrumiyet bedeli gibi dolaylı zararlar tazminatı talebi Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminatı dışı olduğunu, davacı taraf, sigortalımızın kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkil şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini " talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... Katılım Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak 38 ... plakalı araç ile sigorta şirketi tarafından sigortalı olan 38 ... plakalı araç ve 07/06/2024 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, 38 ... plakalı aracın 23/12/2023 başlangıç ve 23/12/2024 bitiş tarihli, ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 38 ... plakalı araç ile sigorta şirketi tarafından sigortalı olan 38 ... plakalı araç ve 07/06/2024 günü yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, kayıtların ortalama 30 (otuz) gün süre ile kaydedildiği ve kaza tespit tutanağına rastlanılmadığı bildirilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne, Kayseri ... Otomotiv'e, ... Sigorta A.Ş'e, ... Sigorta A.Ş'e, ... Sigorta A.Ş'e, ... Sigorta A.Ş'e yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Makine Mühendisi, Adli Trafik / Otomotiv Değerleme bilirkiş...'ın 13/04/2025 tarihli raporunda özetle;
-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-Raporun 2. Maddesinde belirtildiği üzere kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gece saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmemiş ve daha dikkatli olmamış, trafik ışıklı kavşak öncesi araç hızını azaltmamış, önündeki araç ile takip mesafesini ayarlayamamış ve önündeki aracı güvenli mesafeden takip edememiş, araç hızını ayarlamayarak sürüş güzergahında kırmızı trafik ışıklarında bekleyen araca arkasından çarpmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' nun meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,
-Raporun 3. Maddesinde detaylıca belirtildiği üzere; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Raporun 4. Maddesinde belirtildiği üzere; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 34 ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 34 ... plakalı araç sahibi ...' nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
-Dava konusu araç için 07.06.2024 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 7.500TL olduğu,
-Dava konusu araç için 07.06.2024 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 41.250TL olduğu, değer kaybı ödemesi yapıldığına dair bir ödeme dekontunun görülmediği,
-Dava konusu araç için 07.06.2024 olay tarihi itibarıyla araç tamirinin ekonomik olduğu, yedek parça ve işçilik olmak üzere %20KDV dahil Araç Hasar Tutarının 96.939,42TL olduğu, ... Sigorta şirketi tarafınca yapılan toplam ödeme tutarının 96.939,42TL olduğu ve hasar tutarı ile örtüştüğüne dair kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.
Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 26/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/06/2024 günü davacıya ait 38 ... plakalı araç ile davalı ...'na ait ve davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi bulunan 38 ... plakalı aracın kazaya karıştığını, araçlarında hasar meydana geldiğini bu nedenle 100,00-TL araç tamirat bedeli, 100,00-TL değer kaybı ve 100,00-TL ikame araç bedeli talebinde bulunmuştur.
Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin davalı ...' ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;
Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Somut uyuşmazlıkta, kazaya karışan aracın davalı sigorta şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı olduğundan davacının davalı sigorta şirketine başvurduğu ve burada hasar dosyasının açıldığı dolayısıyla davacının yasada öngörülen sigortacıya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki itiraza itibar edilmemiş, dava şartlarının mevcut olduğu değerlendirilmiş ve bu yöndeki itiraz 27/02/2025 tarihli ön inceleme duruşmasının (1) nolu ara kararı ile reddedilmiştir.
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporu uyarınca Kayseri ili Melikgazi ilçesinde sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Mustafa Şimşek caddesi üzerinde seyir halinde iken trafik ışıklarına geldiğinde duramayarak aracının ön kısımları ile, kırmızı trafik ışıklarında bekleyen sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayıdır.
sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu 52, 56 ve 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliği 101, 107 ve 157/4 hükümlerinde yer alan asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gece saatlerinde sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmemiş ve daha dikkatli olmamış, trafik ışıklı kavşak öncesi araç hızını azaltmamış, önündeki araç ile takip mesafesini ayarlayamamış ve önündeki aracı güvenli mesafeden takip edememiş, araç hızını ayarlamayarak sürüş güzergahında kırmızı trafik ışıklarında bekleyen araca arkasından çarpmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, yaşı itibari ile öngörme, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır. Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...'nun meydana gelen trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
- Hasara ait değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.
Davacı bu kalem alacak için feragat beyanında bulunmuştur. HMK’nun 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davacı tarafından HMK'nun 307. ve devamı maddelerine uygun olarak talep sonucundan vazgeçildiğinden, yani davadan feragat edildiğinden dolayı feragat nedeniyle bu kalem alacak için reddine karar verilmiştir.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının 5 günde tamir edilebileceğinden 7.500,00 TL ikame araç bedeli tespitine ilişkin bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 41.250,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).
Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.
-Davalı ...'nun sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.
Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca davacının davalı sigorta şirketine ZMSS genel şartlar EK-6 uyarınca usule uygun başvuru olmadığından temerrüt arabulucuk başvuru tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir.. Davalı gerçek kişi yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile; 41.250,00-TL değer kaybı tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, alacağa sigorta şirketi yönünden arabuluculuk başvuru tarihi olan 10/09/2024 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 07/06/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının davalı ...'na karşı ikame etmiş olduğu, ikame araç bedeline ilişkin davasının kabulü ile; 7.500,00-TL ikame araç bedelinin davalı ...dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 07/06/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3-Davacının sigorta şirketi yönünden alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin reddine,
4-Davacının araç tamir bedeline ilişkin davasının feragat nedeniyle reddine,
5- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 3.330,11-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL ve ıslah harcı 830,00-TL toplamı 1.257,60 TL'nin mahsubu ile eksik 2.072,51-TL harcın (davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin 2.817,78-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu davasının kabulüne kararı verildiğinden davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nden alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 830,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.685,20-TL harcın (davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin 1.425,93-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan; bilirkişi, posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri olmak üzere toplam 5.809,50-TL yargılama giderinin (davalı ... Katılım Sigorta Anonim Şirketi'nin 4.915,73-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-Davalı taraflarca yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Kararın mahiyeti gereği davalı taraflar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
12-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı ...'nun yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır