T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: Esas -...
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO : ... Esas
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/11/2023 tarihinde davalı şirket tarafından ZMMS'si yapılmış bulunan davalı adına kayıtlı ... plaka numaralı aracın müvekkili adına kayıtlı ... plaka numaralı araca arkadan çarpması sonucu trafik kazası gerçekleştiğini, kaza neticesinde müvekkilinin aracının hasar gördüğünü ve davalı şirket tarafından aracın onarım bedelinin karşılandığını, ancak kaza öncesinde orijinal olan aracın iş bu kaza nedeniyle orijinalliği bozulduğunu ve bir çok parçasının değiştirildiğini veya boyandığını, değer kaybı ve hasar farkı tazminatı (orijinal parça fark bedelinin) müvekkiline ödenmesi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak şirket tarafından müvekkiline yalnızca 12.500 TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemenin kazasız bir emsal araç ile kazalı emsal araç arasındaki farktan fazlaca düşük olduğunu, kaza nedeniyle aracından mahrum kalan müvekkiline ikame araç bedelinin de ödenmesi gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL araç değer kaybı bedelinin, 50 TL hasar farkı tazminatının, haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 450 TL ikame araç bedelinin, değer kaybı ve hasar farkı tazminatı bakımından tüm davalılardan (sigorta şirketi bakımından teminat limiti ile sınırlı olmak koşuluyla) müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise araç sürücüsü ve sahibi davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı konu talebin zaman aşımına uğradığını, davacı tarafa değer kaybı ve hasar onarım bedelinin ödemesinin eksiksiz olarak yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin, rizikodan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kaza tarihi itibariyle maddi hasarlara ilişkin teminat limitinin 120.000,00-TL olduğunu, hasar-onarım bedeli olarak, davacı tarafa, düzenlenen ekspertiz raporu doğrultusunda, 12/01/2024 tarihinde 35.640-TL hasar-onarım bedeli temerrüte düşmeden ödendiğini, yine 12/01/2024 tarihinde onarım bedeli olarak 1.763,34-TL ... Otomotiv Tamir ve Bakım... Şti'ne ödendiğini, 12/01/2024 tarihinde hasar onarım bedeli olarak 990,72 TL ...Dış Ticaret A.Ş.'ne ödendiğini, 07/08/2024 tarihinde bağımsız sigorta eksperince düzenlenen rapor doğrultusunda 12.527,00 TL değer kaybı tazminatının davacı vekiline ödendiğini, aleyhe hüküm kurulması halinde Z.M.M.S. Maddi hasar poliçe limitinin 69.105,94 TL kaldığınından müvekkili şirket aleyhine hükmedilecek en yüksek tutarın bu olduğunu beyanla davanın usulden ve esastan reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin zaman aşımına uğradığını, kazada tarafların kusur durumunu ve oranını belirtir bir rapor sunulmadığını, somut olayda davacının kendisine kırmızı ışığa döner şekilde sarı fasılalı ışık yandığı esnada bir an evvel kavşağı geçmek amacıyla hız limitini de aşarak kavşağı geçmeye çalışması sebebiyle kusurlu olduğunu, dava dilekçesinde talep edilen hasar onarım bedelinin hatalı ve fazla hesaplandığını, müvekkili aleyhine ikame olunan usul ve yasaya aykırı değer kaybı, hasar farkı ve araç mahrumiyet bedeli talepli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
... plakalı aracın ve ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğunun, ilgili kayıt ve belgeleri Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.
Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 11/11/2023 günü, ... plakalı aracın ve ... plakalı araç arasında yaşanan kazaya ilişkin, görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belge olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.
Türkiye Sigorta A.Ş.'ye müzekkere yazılarak ... plakalı araç ve ... plakalı aracın 11/11/2023 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 24/03/2023 başlangıç ve 24/03/2024 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiş, yazı cevabında bildirilen hasar kayıtlarının olduğu sigorta şirketlerine müzekkere yazılarak hasar kayıtları celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... 30/06/2025 tarihli raporunda özetle:
-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün sokak aydınlatma ve araç ışıklarıyla sağlandığı ancak açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre tam kontrollü geçiş (DUR levhası varmış gibi) ışığı (kırmızı fasılalı) yanarken yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın kavşağa giriş yaptığı, yol durumunu kontrol etmeksizin kavşağın ana yol kolunda seyir halinde olan araca geçiş hakkını vermesi gerekirken beklemediği ve dava konusu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğunu,
-... plakalı araç sürücüsü ...'nun ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkinliği olmadığından kusurunun olmadığını,
- Dava konusu ... plakalı aracın hasarının sağ arka çamurluk, arka tampon ve bagaj kapağı kısımlarında gerçekleştiğini,
- Davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu tedarik firması tarafından davalı sigorta şirketi hakkında düzenlenen faturalarda yazılı yedek parçaların bu aracın tamirinde kullanıldığını,
- Dava konusu kaza nedeni ile davacının araç hasarının işçilik, yedek parça ve KDV dahil 78.704,15 TL (Toplam Hasar Bedeli aşağıda liste halinde sunulan orijinal malzemelerin kullanılması halinde) olduğunu,
- Davalı sigorta şirketi tarafından 38.394,06 TL hasar bedeli ödemesinin yapıldığı, bu bedelin mahsubundan sonra davacının bakiye araç hasar zararının 40.310,09 TL olduğunu,
- Değer kaybı bedeli model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi ve sonrası yaklaşık ortalama x 800.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımları değerlen inde, hasar sonrası araç piyasa rayiç bedelinin 760.000-TL olacağını, dosya da mevcut bulunan ve raporda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu kaza sonrası oluşan "Rayiç Bedel Farkı" nın 40.000,00-TL olduğunu,
- Dava konusu ... plaka sayılı araçta 11/11/2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Araç Mahrumiyet/İkame Araç" bedelinin 11.250 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edildiği rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 16/12/2025 tarihli duruşmasında davalı tanığı ...'nın beyanı alınmıştır.
Mahkememizin 23/02/2026 tarihli ara kararı ile tarafların itirazları ve tanık beyanları değerlendirilmek üzere alanında uzman makina mühendisi bilirkişiye dosyanın tevdi ile yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ... 02/06/2026 tarihli raporunda özetle;
-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu,
-... plakalı araç sürücüsü ...' nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediğinin anlaşıldığını, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,
-Dava konusu araç için 11.11.2023 olay tarihi itibarıyla hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu, eksper raporunda belirtilen yedek parçaların hasar ile uyumlu olduğu ve aracın tamirinde kullanıldığının anlaşıldığı, yedek parça ve işçilik olmak üzere %20KDV dahil Araç Hasar Tutarının 38.394,06TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından 35.640TL hasar ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Hasar Tutarının 2.754,06TL olduğu,
-Dava konusu araç için 11.11.2023 olay tarihi itibarıyla İkame Araç Bedelinin 7.000TL olduğu,
Dava konusu araç için 11.11.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 17.500TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından 12.500TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Değer Kaybının 5.000TL olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapor taraflara tebliğ edilmiştir.
Mahkememizin 23/06/2026 tarihli duruşmasında davacı vekili beyanında: " Davanın kabulüne karar verilsin. Islah etmeyeceğiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı, değer kaybı ve ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları;11/11/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait ... plakalı araçta hasar zararı, değer kaybı zararı ve araç kiralama (ikame araç) zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Makine mühendisi bilirkişi ... 02/06/2026 tarihli raporunda özetle;
-Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir Trafik Kazası olduğu,
-... plakalı araç sürücüsü ...' ın meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu,
-... plakalı araç sürücüsü ...' nun kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,
-Araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği,
-Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediğinin anlaşıldığını, bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,
-Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı, bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç hasar zararına dair değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.
Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda;-Dava konusu araç için 11.11.2023 olay tarihi itibarıyla hasarlı aracın tamirinin ekonomik olduğu, eksper raporunda belirtilen yedek parçaların hasar ile uyumlu olduğu ve aracın tamirinde kullanıldığının anlaşıldığı, yedek parça ve işçilik olmak üzere %20KDV dahil Araç Hasar Tutarının 38.394,06TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından 35.640TL hasar ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Hasar Tutarının 2.754,06TL olduğu," bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;
Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;Dava konusu araç için 11.11.2023 olay tarihi itibarıyla Araç Değer Kaybının 17.500TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından 12.500TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, buna istinaden Bakiye Değer Kaybının 5.000TL olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede;
Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.
Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.
Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.
Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.
Somut uyuşmazlığa yönelik olarak görevlendirilen Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; Araç Mahrumiyet Zararının (İkame Araç Bedeli) 7.000 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Gerçek kişi davalıların ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararından tüm davalılar sorumludur.
Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç, araç kiralama) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sahibi ve sürücü davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede; .
Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.
2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir
Davada araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sürücüsü olan davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemleri için araç sürücüsü olan davalı yönünden haksız fiil ve zararın meydana geldiği tarih olan trafik kaza tarihi olan 11/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir.Davalı....'nin 07/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen rapor doğrultusunda ve talepler dikkate alınarak davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 50,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı Türkiye Sigorta yönünden 07/08/2024 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan 11/11/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, davacının değer kaybına ilişkin davası yönünden sigorta şirketi ödeme yaptığı anlaşılmakla dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 450,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 11/11/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 50,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ...Sigorta yönünden 07/08/2024 tarihinden, davalı ...' yönünden ise kaza tarihi olan 11/11/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının değer kaybına ilişkin davası yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacının davalı ...'a karşı ikame araç bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 450,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan 11/11/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 34,16-TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 732,00-TL harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL'nin eksik 304,40-TL harcın harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı...'nin hasar bedeline ilişkin olarak 30,44-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) alınarak ile Hazine'ye gelir kaydına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı ve 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı...'nin 85,52-TL ile sorumlu olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan e-tebligat, posta ve KEP gideri 517,30-TL ve bilirkişi ücreti 9.000,00-TL olmak üzere toplam 9.517,30-TL yargılama giderinin davalı ... Sigortadan anlaşma gereği aldığı 4.466,77-TL masrafın mahsubu ile kalan 5.050,53-TL'nin davalı ...dan'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı hasar bedeli ve ikame araç bedeli talebine ilişkin davasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen kısım üzerinden 500,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin 50,00-TL'lik kısmından sorumlu olması koşulu ile) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
9-Davacı tarafın değer kaybına ilişkin davasında; ödeme aldığı dikkate alınarak lehe vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
11-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır