T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :...
KARAR NO : ...
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ....- [...] UETS
VEKİLLERİ : Av. ...- [...] UETS
Av. ... - [...] UETS
DAVALI :...... - .. [...] UETS
VEKİLLERİ : Av. ... -
...
İHBAR OLUNAN : ... - ... - [...] UETS
DAVA : Ayıplı Malın Misli ile Değiştirilmesi
DAVA TARİHİ : ...
KARAR TARİHİ : ...
KARAR YAZIM TARİHİ : ...
Mahkememize açılan Ayıplı Malın Misli ile Değiştirilmesi davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile davalı arasında 04.02.2022 tarihinde akdedilmiş “Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi” adında bir eser sözleşmesi bulunduğunu sözleşme kapsamında davalının her türlü teknik özelliği ve detayı sözleşmede yazılı güneş enerji santralini müvekkiline ait “... Mah. .... Cad. No:...-... / KAYSERİ” adresindeki taşınmazın çatısına anahtar teslim şekilde kurmayı, devreye almayı ve sözleşmede kararlaştırılan sair yükümlülükleri yerine getirmeyi, buna karşılık müvekkilinin de kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiğini, ancak davalının santralin kurulumunu tamamladığını ve müvekkilinin de bedeli eksiksiz bir biçimde ödediğini, müvekkili şirketin yaptığı kontroller sonucunda santraldeki çok sayıda güneş panelinin çalışmadığını/arızalandığını ve enerji üretmediğini fark ettiklerini, bu hususta Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş numaralı dosyası ile tespit yaptırdıklarını, bu dosyada alınan raporda panellerin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini, davalıya KEP vasıtasıyla bir ihtarname göndererek ayıplı olduğu tespit edilen 574 adet güneş enerji panelinin ayıpsız olanları ile değişiminin talep edildiğini ancak davalı tarafça talebin yerine getirilmediğini, yaptıkları arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alamadıklarını, ayıplı olduğu tespit edilen güneş panellerinin davalı tarafça değiştirilmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ayıplı olduğu tespit edilen 574 adet güneş panelinden şimdilik 50 adedinin davalı tarafça -değişim için gerekli tüm işlemlere ilişkin masraflar davalı tarafça karşılanarak- ayıpsız olanları ile değiştirilmesine, delil tespit masraflarının ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: müvekkili şirket aleyhine yapılan tespitlere ilişkin olarak rapora itiraz dilekçesi sunduklarını, hükme dahi esas alınmayan, bağımsız ve tarafsızlık açısından şüpheli rapora itibar edilmemesini, müvekkilinin yerleşim yerinin İstanbul olması nedeniyle eldeki davaya bakmaya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının iddialarını sözleşme ve eki niteliğindeki teknik şartname somutunda ispatlayamadığını, güneş panellerinin birinci kalite olmadığı hususlarının davacı tarafça ispatlanmadığını, imalat hatasından kaynaklanan herhangi bir arıza meydana gelmediğini, panelleri davacının üçüncü bir üretici firmadan temin ettiğini, yalnızca kurulumun müvekkili tarafında yapıldığını, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında malzeme değil, EPC garantisi verdiğini, GES'in verimliliği ve performansına dair bir garanti bulunmadığını ve bundan da müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkil şirkete izafe edilebilecek sorumluluğun; işçilik ve mühendislik kusurlarıyla sınırlı olduğunu, söz konusu panellerin temin edildiği tedarikçiye müracaat edilerek garanti koşullarının işletilmesi gerektiğini, güneş panellerinin ısınmasının sebepleri arasında panel yüzeyinin kirlenmesi, gölgelenme, deprem, işletme döneminde güneş panellerinin üzerine basılması, fabrika vibrasyonları veya mikroçatlak oluşumu gibi sebepler sayılabileceğini, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, karşı dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı tespit dosyasının uyap kayıtları, TEDAŞ'ın cevabi yazısı ekinde mahkememizce istenilen kayıt ve belgeler, taraflar arasında düzenlenen 04/02/2022 tarihli Çatı Üzeri Ges Santrali Epc Kurulum Sözleşmesi ihtarname, termal kamera ile alınan görüntüler ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, elektrik-elektronik mühendisi, makine mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan heyet ile birlikte keşif icra edilmiş ve bilirkişilerden uyuşmazlık konusu hakkında ayrıntılı rapor alınmıştır.
Dosyaya mübrez 07/09/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda: taraflar arasında imzalanan 04/02/2022 tarihli "Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafça davacıya ait "... Mah. .... Cad. No:.../Kayseri" adresindeki taşınmazın çatısına kurulan güneş enerji santralindeki güneş enerjisi panellerinin çalışıp çalışmadığının tespiti istenilmiş olup yapılan çalışma neticesinde;
GES ANALİZİ VE KAYIPLAR:
Hücre Yanıkları Neticesinde;
664 adet panel içerisinde bulunan hücre yanıkları tespit edildiği, sahada bulunan güneş panellerinin 144 hücre yapısına ve 545 W güce sahip olduğu, hücre başına gücün 3,78-Watt olduğu, yanık hücre kayıpları 664 adet x 3,78-Watt = 2.509,92-Watt olduğu,
Diyot Hataları Neticesinde;
102 adet diyot hatası
Diyot hatalarında 1 panel için 24 adet hücrenin çalışmamasına neden olduğu, bu verilere göre 1adet hücre gücü 3,78 x 24 =82,5-watt 102 adet x 90,72 watt = 9.253,44-Watt
Panel Hataları -String Hataları Neticesinde;
25 string hatası
Her panelin 545-watt güce sahip olduğu ve bu verilere göre adet 25 x 545 watt = 13.625-Watt olduğu,
Kırık Panel Neticesinde;
1 adet kırık panel : 545 watt
Toplam Kayıp = 2.509,92 + 9.253,44 + 13.625 + 545 = 25.933,36-W/saat kayıp bulunduğu,
Kayseri için yıllık güneşlenme süresinin 2.842 saat olduğu ve buna göre; 2.842 saat/yıl günlük 7,78 saate tekabül etmekte olup hesaplama buna göre yapılacak olursa;
Tesisin Kabul Tarihi : 07.07.2022
Dava Tarihi : 22.10.2024
Toplam Gün : 838 Gün
Toplam kayıp : 838 gün x 7,78 saat x 25.933,36-w = 1.690.761,71-kW hesaplandığı,
04/02/2022 tarihli "Çatı Üzeri GES Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" kapsamında davalı tarafça davacıya ait "... Mah. .... Cad. No:... Hacılar/Kayseri" adresindeki taşınmazın çatısına kurulan güneş enerji santralindeki güneş enerjisi panellerinin;
420 Adet panelin değiştirilmesi gerektiği,
Meydana gelen arızaların sözleşme ve ekindeki teknik şartname kapsamındaki montaj esnasında olabileceği gibi sonradan da oluşabileceği, kullanıcı hatası olmadığı, ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıplı olduğu, sonradan ortaya çıktığı, panellerin imalat hatasından kaynaklı olabileceği ancak tespitinin mümkün olmadığı, noktasal/hücre ısınma hatasının kuş pisliği, hatalı hücre, gölgelenme, üretici hatası çatlak, montaj hatası çatlak vb. olası dış nedenlerden dolayı oluşabileceği, diyot hatasının by-pass diyotlarında veya diyotların bağlantılarında oluşan sorunlardan kaynaklanabileceği ve panel içindeki bağlantı noktalarında oluşan kopukluklardan kaynaklanacağı, string hatasının panelde, kabloda, sigortada veya bağlantı noktalarında oluşan hatalardan kaynaklanacağı, lehim hatasının paneli oluşturan hücrelerin birbirlerine bakır yollarının sağlıklı lehimlenmemesi sonucu oluşan aşırı ısınmalarla meydana gelen arızalar olacağı, davacının davalıdan ayıplı güneş enerjisi panelinden kaynaklı olarak alacaklı olduğu,
Yukarıda belirtildiği üzere 545 W lık güneş enerjisi panellerinin 7.000-TL/adet olacağı,
Panel bedeli : 420 x 7.000,00-TL = 2.940.000,00-TL (piyasa araştırması)
Montaj ve İşçilik Gideri (kdv dahil) : 420 x 250,00-TL/Adet = 105.000,00-TL (piyasa araştırması)
Kabul tarihi ile dava tarihi arasındaki yaklaşık güç kaybı;
Toplam Kayıp : 838 gün x 7,78 saat x 25.933,36-W :1.690.761,71-kW olarak hesaplandığı, (Toplam kayıp güç bedeli Kayseri Organize Sanayi Bölgesince uygulanan birim fiyat çarpımı ile hesaplanabileceği,) görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyetinden alınan 14/02/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda: güneş enerji panellerinde termal kameraların kullanımı, birçok avantaj sağladığı, termal kameralar, güneş panellerinin yüzey sıcaklıklarını ölçerek ısı dağılımını görselleştirdiği, bu, panellerin hangi bölgelerinin daha sıcak (ve dolayısıyla potansiyel olarak sorunlu) olduğunu anlama imkanı sağladığı, güneş panellerinde meydana gelebilecek arızalar, (kırık hücreler, gölgeleme, bağlantı sorunları vb.) genellikle sıcaklık farklılıkları ile kendini gösterdiği, termal kameralar kullanılarak bu anormalliklerin hızla tespit edilebildiği ve gereken müdahalenin zamanında yapılabildiği, termal görüntüleme ile panellerin çalışma verimliliğinin değerlendirilebildiği, soğuk veya aşırı sıcak bölgelerin tespiti, panellerin optimum performansta çalışıp çalışmadığını anlamaya yardımcı olduğu, termal kameraların genellikle kullanıcı dostu bir arayüze sahip olduğu ve hızlı bir şekilde sıcaklık ölçümü sağladığı, bu da saha çalışanlarının verimli bir şekilde çalışmasını kolaylaştırdığı, eğer güneş panellerinde fiziksel bir sorun (kırık, çatlak vb.) varsa, bu durum genellikle ısıda bir değişikliğe neden olacağı, termal kameralar sayesinde bu tür problemler hızlı bir şekilde tespit edilebildiği, güneş enerji panellerinde termal kameraların kullanımının, sistemin genel performansını artırma, bakım ihtiyaçlarını öngörme ve enerji üretim verimliliğini artırma gibi birçok avantaj sağladığı, bu bağlamda el tipi termal kameralar ile daha detaylı arıza tespiti yapılabildiği ancak kök rapor ekinde sunulan termal görüntüler ile de tespit yapılabildiğini bildirmişlerdir.
02/03/2026 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda: 420 adet panel değiştirilmesi gerekli tüm panel sayısı olup çalışmayan 25 panel ile 1 adet kırık panelin dahil olduğu, ayıplara ilişkin detaylı değerlendirme 06.09.2005 tarihli kök raporda belirtildiği, ayıplı olduğu tespit edilen panellerin bir kısmında hücre yanıkları, bir kısmında diyot hataları, bir kısmında string hataları ile kırık panelden oluştuğu, 06.09.2025 tarihli kök raporda rapor tarihi itibari ile 545-W'lık güneş enerjisi panellerinin yaklaşık 7.000-TL/adet olacağı ve montaj bedelinin de 250-TL/adet olacağının belirtildiği,
22/10/2024 dava tarihi dikkate alındığında;
06/09/2025-22/10/2024 tarih aralığındaki enflasyon rakamının 29,56 olduğu,
06/09/2025 tarihinde panel bedelinin 7.000,00-TL olduğu,
22/10/2024 dava tarihinde panel bedelinin 5.403,00-TL olacağı,
06/09/2025 tarihinde panel montaj bedelinin 250,00-TL olduğu,
22/10/2024 dava tarihinde panel montaj bedelinin 193,00-TL olacağı,
Kök rapor incelendiğinde herhangi bir yerinde kullanıcı hatası ile ilgili çelişkili ifade görülemediği, günün her saati ile ilgili verim heyetçe de bilinmekte olup ısı ile değil ışık ile çalışan panellerin üretim miktarlarının hesabı ancak ilimiz güneşlenme süreleri ile hesaplanabildiği, ayrıca itiraza konu taraflarla ilgili mütalaanın takdirinin mahkemeye ait olduğu, 420 adet panel değiştirilmesi gerekli tüm panel sayısı olup çalışmayan 25 panel ile 1 adet kırık panel dahil olduğu, ayıplarla ilişkin detaylı değerlendirme 06.09.2005 tarihli kök raporda belirtildiği, ayıplı olduğu tespit edilen panellerin bir kısmında hücre yanıkları, bir kısmında diyot hataları, bir kısmında string hataları ile kırık panelden oluştuğu, termal kamera ile yapılan tespit tarihindeki arızalar görüldüğü, ek rapor tanzim edilene kadar geçen süre zarfında başkaca arızalar da meydana gelmiş olabileceği, raporda değişimi gereken panel sayısı ile delil tespiti raporunda ayıplı olduğu ifade edilen güneş paneli sayısı arasındaki farkın sebebinin de bundan kaynaklandığı, ayıpların mahiyeti hem kök raporda hem de yukarıda detaylıca izah edildiği, ayıpların sebebinin panellerdeki hücre yanıkları, yoğunlukla aşırı sıcaklık, yüksek voltaj, mekanik hasar veya fiziksel stres nedeniyle oluştuğu, yanıkların, fotovoltaik hücrelerin iç yapısında bozulmalara yol açabileceği ve panelin verimliliğini önemli ölçüde düşüreceği, özellikle, güneş panellerinin kötü montajı ve malzeme kalitesi, hücre yanıklarının oluşumuna katkıda bulunabileceği, panellerin düzgün bir şekilde havalandırılmaması veya aşırı güneş ışığına maruz kalması gibi etmenler ortaya çıkarsa, hücrelerin sıcaklığı artacağı ve bunun da yanıklara yol açacağı, GES'in kabul tarihinin esas alınmasının dosya muhteviyatından ve meydana gelen arıza miktarı ve türü dikkate alınarak kabul tarihinin esas alındığı, meydana gelen arıza türlerinin panel temizliğinin yaptırıldığı da göz önünde bulundurularak genel olarak kullanım kaynaklı olmadığı, termal kamera ile yapılan tespit tarihindeki arızalar görüldüğü, ek rapor tanzim edilene kadar geçen süre zarfında başkaca arızalar da meydana gelmiş olabileceği, raporda değişimi gereken panel sayısı ile delil tespiti raporunda ayıplı olduğu ifade edilen güneş paneli sayısı arasındaki farkın sebebinin de bundan kaynaklandığı, bilirkişi heyetince hesaplamalar neticesinde yaklaşık kayıpların bulunduğu, malzeme temini ve montajı konusundaki değerlendirmenin takdirinin mahkemeye ait olduğu, noktasal ısınmanın sebebinin net bir biçimde temizliğe bağlanmasının tespitinin ardından temizlik konusunda hukuki sorumluluğun kim ya da kimlerde olacağı değerlendirilebileceği fakat noktasal ısınmanın sadece kirlilik ile kısıtlanmayacağı göz önünde bulundurulması gerektiği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekili tarafından sunulan 15/06/2026 tarihli ıslah dilekçesinde: fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında ayıplı olduğu tespit edilen 420-adet güneş panelinin (değişime ilişkin tüm masrafları davalı tarafça karşılanarak) ayıpsız olanları ile değiştirilmesine, delil tespiti masrafları ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında akdedilen 04/02/2022 tarihli sözleşme uyarınca davalı tarafça davacının belirttiği adrese kurulumu yapılan güneş panellerinin ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.
Taraflar arasında 04/02/2022 tarihli "Çatı Üzeri Ges Santrali EPC Kurulum Sözleşmesi" akdedilmiştir. Bu sözleşme ile davalı, davacıya ait "Organize Sanayi Bölgesi, .... Cadde, ...:19 Melikgazi/KAYSERİ" adresinde yerleşik işletmede bulunan taşınmazın çatısında, çatı güneş açısında sabit sistem şeklinde ve; standart test koşulları altında (1000 W/metrekare, 25 oC, 1,5 AM spektrumunda) 2.319 kWp DC gücünde Fotovoltaik panel kapasitesine sahip mahsuplaşma esaslı Şebeke Bağlantılı Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Santrali kurmayı, belirtilen proje çatısında, dizi (string) invertörler ile, 2.000 kWe AC/ 2.319 kWp DC kurulu güce sahip 1 adet GES inşa etmeyi üstlenmiştir.
Sözleşmenin eki niteliğindeki teknik şartnamenin "Sistem Garantisi ve Performansı" başlıklı 4. Maddesinin 4.1 bendinde" Yüklenici geçici kabul tarihinden itibaren 4 (dört ) yıl boyunca sistem garantisi vereceğini taahhütname ile belgeleyecek ve bu süre zarfında GES'in sorunsuz bir şekilde çalışması ve rutin bakımlar; her hangi bir arıza veya hatalı malzeme durumunda yedek parçaların temini, kurulması ve devreye alınması ile ekipman performans testleri yüklenicinin sorumluluğunda olacaktır" ve devamındaki 4.4 bendinde "Kullanılan malzemeler (her hangi bir parçası dahil) garanti periyotları içerisinde imalat hatalarından dolayı arızalandıklarında yüklenici, aynı malzemeyi temin edip kurmakla yükümlü olacaktır" maddesi bulunmaktadır. Şartnamenin 4.5 maddesinde ise fotovoltaik güneş panelleri için 12 yıl fiziksel dayanım, 5 yıl alt kontrüksiyon, 5 yıl invertör, 5 yıl da diğer kısım ve parçalar için garanti verilmiştir.
Teknik şartnamenin 4.6 bendinde "Garanti süreleri kapsamında meydana gelen imalattan kaynaklı kusur ve arızalar, arızalanan donanım, donanıma ait parça veya kısmın yüklenici tarafından ücretsiz olarak değiştirilmesi/onarılması yoluyla giderilecektir. Cihazların tamir, bakım, değiştirilmesi işlemlerinde her türlü sigorta, nakliye, kargo ve diğer masrafları yükleniciye ait olacaktır" maddesine yer verilmiştir.
Davacı, şirket yetkililerinin bir süre sonra yapmış olduğu kontroller sonucunda santraldeki çok sayıda güneş panelinin çalışmadığı/arızalandığı ve enerji üretmediğinin tespit edildiği iddiasındadır.
Davacının başvurusu üzerine Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.İş sayılı dosyası ile mahallinde delil tespiti yapılmış, ilgili dosyada alınan rapor ve dosyanın bir örneği dosyamız arasında alınmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş, yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu savunmuş ise de taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.4 maddesinde HMK'nın 17. maddesi uyarınca yetki sözleşmesi yapıldığı, İstanbul Çağlayan ve Kayseri mahkemelerinin yetkili mahkeme olarak belirlendiği, yetki sözleşmesinin geçerli olduğu anlaşılmakla mahkememiz davaya bakmakta yetkili olduğundan yetki ilk itirazı ön inceleme duruşmasında reddedilmiştir.
Davalı davanın esası yönünden de panellerin sözleşme ve teknik şartnameye uygun imal edildiğini, imalat hatasından kaynaklı bir hatanın bulunmadığını, panellerin üreticisi olmadıklarını, davacının talimatı ile panelleri üçüncü şahıs üretici firmadan temin ettiklerini, açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davacı tarafça dava konusu edilen hususta davalıya kep üzerinden 27/08/2024 tarihli ihtarname gönderilmiş, davalı tarafından ise Üsküdar 20. Noterliği'nin ... tarihli ve ...yevmiye sayılı ihtarnamesi ile panellerin gizli ayıplı olduğu iddiasının kabul edilemez olduğundan yenisi ile değiştirilemeyeceği şeklinde cevap verilmiştir.
Davacıya ait GES santralinin geçici kabulünün 07/07/2022 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce mahallinde keşif yapılmış, dava konusu paneller uzman bilirkişiler marifetiyle incelenmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen 04/02/2022 tarihli sözleşme ve eki şartname uyarınca davalı/yüklenicinin teknik şartnameye uygun nitelikteki güneş panellerini davacıya ait işletmenin çatısına kurma yükümlülüğü altına girdiği, şartnamede güneş panelleri için garanti süreleri belirlendiği, GES santralinin geçici kabulünün 07/07/2022 tarihinde yapıldığı, davacının davalı tarafından kurulumu yapılan güneş panellerinden bazılarının çalışmadığı ve enerji üretmediği iddiasında olduğu, bu hususta Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığı, düzenlenen 21/08/2024 tarihli rapora göre yapılan tespit ve sayım sonucunda 574 adet güneş panelinin arızalı hücreye sahip olduğu, panellerin kullanıcı hatasından bu hale gelmesinin mümkün olmadığının tespit edildiği, gizli ayıplı olarak getirilerek montajının yapıldığı kanaatine varıldığının rapor edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce mahallinde yapılan keşif sonucu aldırılan 07/09/2025 tarihli kök rapor ve 02/03/2026 tarihli ek rapora göre termal kamera ile yapılan çekim sonucunda toplam 102 adet diyot hatası, 664 adet noktasal ısınma/hücre yanığı, 1 adet kırık panel ve 25 adet hiç çalışmayan panel bulunduğu, sonuç olarak toplamda 420 adet panelin değişmesi gerektiği, meydana gelen arızaların kullanıcı hatası olmadığı, gizli ayıplı olduğu, ayıbın sonradan ortaya çıktığının tespit edildiği, raporda varılan tespitlerin delil tespit dosyasında düzenlenen rapordaki tespitlerle uyumlu olduğu, raporun mahkememizce hükme esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.
Davalı panellerin davacının talimatı ile üçüncü kişiden satın alınarak montajının yapıldığı iddiasında ise de bu hususta sözleşmede yahut şartnamede hüküm bulunmadığı gibi başka bir yazılı delil de sunulmuş değildir. Cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığından davalı vekiline yemin hakkı hatırlatılmış, sunulan yemin metni sonrası davacı şirket yetkilisi duruşmaya gelerek dava konusu panelleri temin etmesi gereken yer ile ilgili olarak davalı ile her hangi bir anlaşma yapılmadığı hususunda yemini eda etmiştir. Bu nedenle davalının ispat olunamayan bu savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Her ne kadar eser sözleşmesinde malın ayıplı olması halinde TBK 475 maddesine göre iş sahibinin seçimlik hakları arasında eserin ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair bir düzenleme bulunmasa da tarafların serbest iradeleri ile tanzim ettikleri sözleşme ve eki şartnamenin 4.4, 4.5 ve 4.6 maddeleri ile yüklenicinin garanti süreleri içerisinde imalat hatasından kaynaklı panellerin ayıpsız yenisi ile değiştirileceğini kabul ettiğinden bu maddeler uyarınca davalının tüm masrafları kendisine ait olmak üzere ayıplı panelleri ayıpsız misli ile değiştirmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı dava dilekçesinde 50 adet panelin ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etmiştir. Alınan kök ve ek rapor sonrası 15/06/2026 tarihli dilekçesi ile talebini 420 adet güneş paneline yükselttiklerini bildirmiştir.
Kural olarak; dava açıldıktan sonra sebebinde, konusunda, delillerde ve diğer hususlarda usulüne ilişkin işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi davanın konusunda da ıslah mümkündür.
Ne var ki; ıslahla kastedilen dava konusu edilen hususların genişletilmesi veya değiştirilmesidir. Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. (HGK'nun 26.09.2011 tarih, 2011/1-364 E.- 2011/453 K.sayılı ilamı)
Bu durumda, yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir davanın açılması olanağı bulunmamaktadır. Davacı isterse dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilirse de yeni dava konusu, önceki dava konusunun yerine geçer ve yine tek bir dava söz konusu olur. Dolayısıyla ıslahla, dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alınması mümkün değildir. (Yargıtay 3.H.D. 2022/7553 Esas, 2022/9610 Karar)
Yargıtay Genel Kurulu'nun 29.06.2011 tarih ve 2011/1-364 Esas ve 2011/453 Karar sayılı ilamında da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere "...hiç dava konusu edilmemiş bir unsurun, başka dava konularına ilişkin davada ıslah yoluyla davaya dahil edilip edilemeyeceğinin; eş söyleyişle, sadece bir konu hakkında dava açılmışken, bu dava konusundan farklı dava konularının ıslah yoluyla eldeki davaya dahiline olanak bulunup bulunmadığının; böyle bir durumda, ilk dava konusu edilen yönünden açılan davanın kısmi dava, daha sonra başka dava konuları için ileri sürülen talebin de bunun ıslahı olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğinin, ayrıca irdelenmesi gerekir.... Şu hale göre kural olarak; dava açıldıktan sonra sebebinde, konusunda, delillerde ve diğer hususlarda usulüne ilişkin işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi mümkün olduğu gibi davanın konusunda da ıslah mümkündür. Nitekim, HUMK’ nun 185. maddesinin 2. bendinde de davacının karşı tarafın rızası olmaksızın ıslah yoluyla davasının mahiyetini tebdil edebileceği kabul edilmiştir. Ne var ki, açıklanan tüm hükümler göstermektedir ki, ıslahla kastedilen dava konusu edilen hususların genişletilmesi veya değiştirilmesidir. Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır." (Yargıtay Genel Kurulu'nun 29.06.2011 tarih ve 2011/1-364 Esas ve 2011/453 Karar sayılı ilamı)
Eldeki uyuşmazlıkta davacı dava dilekçesinde 50 adet güneş panelini dava konusu etmiştir. Dava konusu edilmeyen güneş panellerinin ıslahla dava konusu haline getirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle 370 adet güneş paneli hakkında usulünce açılmış bir dava bulunmadığından dava dilekçesindeki 50 adet güneş paneli yönünden açılan davanın kabulüne, bu panellerin ayıpsız misli ile değiştirilmesine, 370 adet güneş paneli yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Dava değeri, bilirkişi ek raporunda belirlenen 1 adet panel bedeli ve montaj bedeli 5.596,00-TL X 50 = 279.800,00-TL olarak kabul edilmiş, bu miktar üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmiştir. Karar verilmesine yer olmadığına karar verilen güneş panelleri yönünden usulünce açılmış bir dava bulunmadığı kabul edildiğinden davalı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-Taraflar arasındaki 04.02.2022 tarihli sözleşme ile davalının davacıya satımını yapmış olduğu güneş panellerinden 50 adetinin davalı tarafça AYIPSIZ MİSLİ İLE DEĞİŞTİRİLMESİNE,
2- Islah yoluyla talebi mümkün olmadığından 370 adet panel yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 19.113,14-TL ilam harcının, tahsil edilen 427,60-TL peşin harç ve 38.736,22-TL ıslah harcından mahsubuna, artan 20.050,68-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç, 18.685,54-TL ıslah harcı, 4.361,50-TL keşif harcı, 30.000,00-TL bilirkişi ücreti, 38.640,00-TL termal kameralı dron ile termal analiz raporu ücreti, 2.000,00-TL keşif araç ücreti ve 360,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 94.896,24-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafın yaptığı 82,00-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı tespit dosyasında yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 704,50-TL peşin harç, 3.030,30-TL keşif harcı, 12.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.000,00-TL keşif araç ücreti ve 35,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 18.197,40-TL'nin yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin ve feri müdahil vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. ...
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı