T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ***
KARAR NO : ***
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ... - [16504-05740-86189] UETS
DAVALI : ... - ... -
VEKİLİ : Av. ... - [16028-20256-43861] UETS
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : ***
KARAR TARİHİ : ***
KARAR YAZIM TARİHİ : ***
Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... Tekstil Nak.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti arasında yapılan ticari iş gereği 18/06/2016 tarihli sözleşmeye istinaden düzenlenen 02/09/2016 tarihli faturadaki malların bedeli olarak müvekkil davalı şirket hesabına 08/09/2016 tarihinde 32.000,00-USD ödeme yaptığını lakin faturada belirtilen malların müvekkiline teslim edilmediğini, faturadaki malların müvekkiline teslim edilmemesinden dolayı davalı şirkete ödediği bedelin iadesi talebiyle Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla davalı şirket aleyhine icra takibi başlattıklarını, davalı şirketin borca itirazı üzerine takibin durduğunu, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alamadıklarından bahisle öncelikle davalı şirketin adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul mallar ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyati haczine karar verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde takip öncesi faiz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazının asıl alacak yönünden iptaline, takibin bu miktar yönünden devamına, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden USD alacak için işleyecek yıllık %2.5 USD mevduata uygulanan en yüksek faiz ve değişen oranlardaki faiz uygulanmasına karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli itiraz eden davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın ihtiyati haciz talebine itiraz ettiklerini, müvekkilinin uzun yıllardır ticaretle uğraşan saygın bir firma olduğunu, herhangi bir mal kaçırma durumunun söz konusu olmadığını, müvekkil şirket tarafından davacı adına 02.09.2016 tarihli düzenlenmiş fatura bulunmadığını, icra dosyasına sunulmuş olan 02.09.2016 tarihli şipariş fişinin davacıya ait olmadığını, ... isimli şahsa ait olduğunu, bu fişten dolayı müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını ve bu siparişin iptal edildiğini, icra takibine dayanak belgenin davacı ile ilgisi olmadığı gerekçesiyle öncelikle reddini talep ettiklerini, davacı tarafın müvekkili şirkete 08.09.2016 tarihinde 32.000-USD'lik ödeme çıkardığını, ihracata ve faturalara konu ürünlerin davacı tarafından 16.09.2016 tarihinde gümrükten çekildikten sonra banka kesintisi neticesinde net 31.993,50-USD müvekkili şirketin Ziraat Bankası Kayseri Organize Sanayi Şubesinde bulunan 1951/57073102-5002 nolu USD hesabına geçtiğini, ürünlerin fatura tutarının 49.207,00-USD olduğunu, müvekkili şirketin 10/09/2016 tarihli *** nolu toplam 49.207,00-USD bedelli irsaliye faturası ile malları davacı ...'e gönderdiğini, malların gönderilmiş olduğu 10/09/2016 tarih ve ... seri nolu gümrük beyannamesi ile de sabit olduğunu, gümrük çıkış beyannamesi ve eklerinin ilgili gümrük müdürlüğünden istenilmesi ve incelenmesi halinde malların davacı tarafa gönderildiği ve müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının ortaya çıkacağını, malların davacı tarafından teslim alınarak 16.09.2016 tarihinde Gence gümrüğünden çekildiğini, davacının müvekkili şirkete bakiye borcu olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından davacı aleyhine Gence İnzibati İktisadi Mahkemesi'nde alacak davası açıldığını, davanın müvekkili şirket lehine sonuçlandığını ve bakiye 17.205,50-USD'nin müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, açıklanan nedenlerle müvekkili şirket aleyhine haksız olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce verilen 11/10/2023 tarih *** karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 04/01/2024 tarih ... karar sayılı ilamı ile kaldırılmakla, dosya mahkememizin ... esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, vergi dairesi kayıtları, Ziraat Bankası A.Ş.'nin cevabi yazısı, gümrük müdürlüğü'nün cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.
Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında; alacaklının ..., borçlunun ... Teks. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, 32.000,00-TL asıl alacak üzerinden faturaya dayalı olarak icra takibi başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nün 09/03/2022 tarihli cevabı yazısı dosya arasına alınmıştır. Buna Türkiye ile Azerbaycan arasında 2002 tarihli Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî İşbirliği Anlaşması bulunmaktadır. 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak 11.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren Anlaşma'nın 13'üncü maddesinde; "Bir Akit Tarafın vatandaşları, diğer Akit Tarafın adli makamlan önündeki işlemlerinden dolayi salt yabancı olmaları veya diğer Akit Taraf ülkesinde ikametgahları bulunmamasından ötürü teminat akçesi vermekle yükümlü tutulmayacaklardır." hükmü yer almaktadır. Söz konusu uluslararası anlaşma uyarınca MÖHUK 48. Maddesi gereği HMK 114-1-ğ maddesinde düzenlenen teminat yatırma dava şartından davacının muaf olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya mübrez 27/02/2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2016 yılı büyük defterleri ile 2018 yılı yevmiye defterine ulaşılamadığı, diğer ticari defter noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin usulüne göre tutulduğu, davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden; davacı ... ...'nin 149.465,28-TL borcu (32.000 USD'nin borçtan düşülmesi halindeki rakam) bulunduğu, davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden 3. şahıs ...'ın 134.127,01-TL borcu bulunduğu, taraflarca tanzim edilmiş sözleşmeye istinaden 32.000,00-USD ödeme yapıldığı, buna mukabil 3. şahıs adına düzenlenen faturada belirtilen ürünlerin teslim edildiğine dair kayıt bulunmadığı, dosyaya ibraz edilen Azerbaycan Cumhuriyeti Yargıtay Ticaret Kurulun 2-2(102) 157/2021 sayılı ve 21/04/2021 kararına konu dava konusu ile işbu davanın konusunun aynı olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Tarafların rapora karşı yaptığı itiraz üzerine alınan 21/08/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2016 yılı büyük defterleri ile 2018 yılı yevmiye defterine ulaşılamadığı, diğer ticari defter noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin usulüne göre tutulduğu, davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden; davacı ... ...'nin 149.465,28-TL borcu (32.000 USD'nin borçtan düşülmesi halindeki rakam) bulunduğu, davalı ... Teks. Nak. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defterlerine istinaden 3. şahıs ...'ın 134.127,01-TL borcu bulunduğu, taraflarca tanzim edilmiş sözleşmeye istinaden 32.000,00-USD ödeme yapıldığı, buna mukabil 3. şahıs adına düzenlenen faturada belirtilen ürünlerin teslim edildiğine dair kayıt bulunmadığı, dosyaya ibraz edilen Azerbaycan Cumhuriyeti Yargıtay Ticaret Kurulun 2-2(102) 157/2021 sayılı ve 21/04/2021 kararına konu dava konusu ile işbu davanın konusunun aynı olmadığı, dosyaya ibraz edilen taraflarca düzenlendiği iddia edilen sözleşme vb. evrakların yasaya uygunluğunun mahkemenin takdirinde olduğu, kök raporun tashihini gerektiren bir husus bulunmadığı görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.
Mahkememizin ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı kararı ile 1-davacı tarafından talep edilen 32.000,00 USD tutarındaki alacak hakkında Gence İnzibati mahkemesince olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediğinin tespiti için ilgili mahkeme kararlarının getirtilmesi, 2-ilgili kararda 32.000,00 USD tutarında bir değerlendirme yapılmadığının tespiti halinde ise uyuşmazlık konusu olmayan faturadaki teslimat durumu ile 6098 sayılı TBK 100 maddesindeki düzenlemeler birlikte değerlendirilerek son oluşacak ispat külfeti dikkate alınarak davacının dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı gözetilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilerek yukarıdaki esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi Ticaret Kurulu'nun 2-2(102)-157/2021 sayılı kararı apostil şerhli tercümeli örneği ile birlikte dosya arasında var olduğundan İstinaf mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda davalı vekiline Gence İnzibati Mahkemesi'nin 11/10/2019 tarihli, iş no: 2-2(083)-408/2019 sayılı kararı ile Gence Temyiz Mahkemesi Ticaret Kurulu'na yapılan itiraz üzerine verilen kararın kesinleşme ve apostil şerhli, tercümeli örneğini sunmak üzere süre verilmiş, davalı vekili 26/02/2025 tarihli dilekçesi ekinde ilgili mahkeme kararlarını sunmuştur.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, Azerbaycan mahkemelerinden verilen kararlar ve tüm dosya kapsamına göre; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası ile davacı, davalı hakkında, "18/06/2016 tarihli sözleşmeye istinaden düzenlenen 02/09/2016 tarihli faturadaki malların bedeli olarak 08/09/2016 tarihinde yapılan 32.000,00 USD ödemenin faturadaki malların teslim edilmemesi sebebiyle iadesi talebidir" dayanak gösterilerek icra takibi başlatmış, davalının itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verilmiş, davacı 1 yılık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı ise 02/09/2016 tarihli faturanın bulunmadığını, icra dosyasına sunulan sipariş fişinin dava dışı ...'a ait olduğunu, bu siparişin de iptal edildiğini, dayanak belgenin davacı ile ilgisi bulunmadığını, fatura konusu ürünlerin değerinin 49.207, USD olduğunu, davacı malları gümrükten çektikten sonra 32.000 USD'nin hesaplarına geçtiğini, gümrük çıkış beyannamesine göre 16/09/2016 tarihinde malların Gence gümrüğünden çekildiğini, bakiye 17.205,50 USD alacak için Gence İnzibati İktisadi mahkemesinde açılan alacak davasında mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, kesin hüküm bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İstinaf mahkemesinin kaldırma kararı uyarınca Azerbaycan mahkemesindeki anılan kararlar dosya arasına getirtilmiştir. İncelenmesinde, ... ..Ltd.Şti tarafından ... aleyhine 10/09/2016 tarihli, 49.207,00-USD tutarlı faturadan kaynaklı alacağın tahsili için dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Gence İdari-İktisat Mahkemesi'nce (ilk derece mahkemesi) 2-2(803)-408/2019 tarihli kararı ile, 49.207 USD tutarındaki borcun 31.993,50 USD'lik kısmının ödendiğinden bahisle 17.205,50 USD ...'nın alacaklı olduğuna hükmedilmiş, karara itiraz edilmesi üzerine Gence Temyiz Mahkemesi Ticaret Kurulu (istinaf mahkemesi) tarafından 2-2(104)-44/2020 tarihli kararı ile taraflar arasında 2010-2012 yıllarından beri ticaret ilişkisinin devam ettiği, 32.000 USD tutarındaki ödemenin 18/06/2016 tarihli alım satım sözleşmesiyle borç olarak aldığı mobilyalar için olduğu, 10/09/2016 tarihli faturaya ilişkin olmadığından davalının davacıdan 49.207 USD alacaklı olduğuna karar verilmiş, bu kararın temyizi üzerine Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi Ticaret Kurulu'nun (temyiz mercii) 2-2(102)-157/2021 sayılı kararı ile Gence Temyiz Mahkemesi Ticaret Kurulu'nun (istinaf mahkemesi) 2-2(104)-44/2020 tarihli kararının değiştirilmemesine (onanmasına) karar verilmiştir. Görüldüğü üzere davacının icra takip dosyasına dayanak yaptığı 32.000 USD tutarındaki ödeme, ilk derece mahkemesince 10/09/2016 tarihli faturaya ilişkin bir ödeme olduğundan bahisle bu fatura tutarından mahsup edilmişse de yüksek mahkeme, yapılan bu ödemenin 18/06/2016 tarihli, yani mahkememiz dosyasına konu olan ticari alışverişe ilişkin bir ödeme olduğuna hükmetmiş ve karar bu şekilde kesinleşmiştir. İstinaf kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi raporlarıyla da sabit olduğu üzere işbu davaya konu edilen alacak ile Azerbaycan mahkemesinde görülen alacağın dava konularının aynı olmadığı, 32.000 USD ödemenin 16/09/2016 tarihli ihracata ilişkin ödeme olarak kabul edilemeyeceği, bu alacak kaleminin tamamının ödenmediğine dair yargı kararı bulunduğu, davalı tarafın muhasebe kayıtlarına da bu şekilde kayıtlandığı, davalı vekilinin de 14/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bilirkişinin bu tespitine ilişkin bir itirazda bulunmadığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında 18/06/2016 tarihli sözleşme imzalandığı, ürünlerin teslimine ilişkin bir evrakın bulunmadığı, ancak 32.000 USD lik ödemenin belgesinin bulunduğu, anılan belgede her ne kadar ...'ın adı geçse de yapılan ödemenin 18/06/2016 tarihli sözleşmeye istinaden yapıldığı hususunda da kayıt bulunduğu, bu nedenle davalı tarafın takibe dayanak faturada davacının adının yer almaması sebebiyle alacak talebinde bulunmasının mümkün olmadığına dair iddiasına itibar edilemeyeceği, gümrük kayıtlarında 29.482 USD, 19.725 USD ve 12.000 USD bedelli gönderiler bulunduğu, 32.000 USD bedelli bir gönderi bulunmadığı, davalı tarafça fatura konusu ürünlerin davacıya teslim edildiği hususunun da ispatlanamadığı, bu nedenle davalının takip konusu alacaktan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava dilekçesinde yalnızca asıl alacak yönünden itirazın iptali talep edildiğinden faiz yönünden bir inceleme yapılmamıştır.
Alacak likit olduğundan dolayı davalının itirazının iptaline karar verilmiş olmakla İİK 67/2 uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, bu hesaplamada icra takip tarihindeki kurun baz alınması gerektiği (Yargıtay 3. HD 2023/1233 Esas, 2023/1317 Karar) UYAP üzerinden yapılan sorgulamada icra takip tarihi olan 28/10/2021 itibariyle USD efektif satış kurunun 9,51 TL olduğu, 32.000,00 X 9,51=304.320,00-TL olup davalının bu miktar üzerinden takibe itiraz ettiği anlaşılmakla icra inkar tazminatının bu miktarın %20 si olan 60.864,00-TL olarak belirlenmesine hükmedilmiştir.
Ancak vekalet ücreti belirlenirken dava dilekçesinde dava değeri TL olarak gösterildiğinden dava değeri olan 435.840,00-TL üzerinden vekalet ücretine hükmolunarak aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KABULÜ ile;
1-Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın ASIL ALACAK YÖNÜNDEN İPTALİ ile takibin 32.000,00-USD asıl alacak üzerinden devamına, işbu asıl alacağa takip tarihinden itibaren başlamak üzere yıllık %9,00'i geçmemek üzere fiili ödeme tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 4/a. maddesi gereğince devlet bankalarının USD cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına,
2-İİK'nun 67/2. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilen 32.000-USD'nin icra takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 304.320,00-TL'nin %20'si olan 60.864,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 29.772,24-TL ilam harcından, dava açılışı sırasında tahsil edilen 5.582,33-TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 24.189,91-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 5.582,33-TL peşin harç, 133,00-TL ihtiyati haciz harcı, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 204,00-TL posta ücreti olmak üzere toplam 9.500,03-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 69.376,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal iki haftalık süresi içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı