T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : ...
KARAR NO : ...
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACILAR : 1- ...
2- ... - ... ...
3- ... - ... ...
4- ... - ... ...
5- ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av....
Av. ...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ : Av. ....
DAVA : Menfi Tespit (Sermaye Arttırımından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ :...
KARAR TARİHİ : ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :...
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ((Sermaye Arttırımından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı şirketin hissedarı olduklarını, davalı şirketin 29/08/2023 tarihinde olağan genel kurul toplantısı yaptığını, bu toplantıda, azlık tarafından gündemin, "Mali tabloların görüşülmesi ve buna bağlı konular" şeklindeki kısmının görüşülmesinin ertelenmesini talep ettiğini, bu talep üzerine toplantı başkanınca, sadece gündemin 3. maddesi gereğince finansal tabloların görüşülmesinin ertelendiğini, her ne kadar, bu erteleme kararı gereğince (henüz bilanço görüşülüp onaylanmadığı için), bilanço ile ilgisi bulunan ya da bağlantısı nedeniyle bilanço oylamasını etkileyecek nitelikte olan diğer gündem maddelerinin görüşülmesinin de ertelenmesi gerekse de toplantı başkanınca, gündemin diğer tüm maddelerinin müzakereye açıldığını, yapılan müzakere sonucunda, toplantı tutanağına 7 paragraf numarasıyla geçirilen karar ile, şirket sermayesinin arttırıldığını, toplantıda vekil aracılığıyla temsil edilen ve payları toplamı %10'un üzerinde olan müvekkillerinin bu karara karşı ret oyu kullandıklarını, muhalif kaldıklarını ve muhalefet şerhlerini de toplantı tutanağına yazdırdıklarını, sermaye artırımına ilişkin olarak alınan genel kurul kararına dayanak olan, Mali Müşavir ... tarafından hazırlandığını, 28/08/2023 tarih ve 2023/04 sayılı raporla tespit edilen sermaye ödemeleri, öz kaynaklar toplamı ve iç kaynaklar hesabı doğrultusunda, 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında önerilerek oy çokluğuyla ve müvekkillerin muhalefetiyle kabul edilen ve 27/09/2023 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanarak şirket ana sözleşmesini değiştiren sermaye maddesi tadil metni gereğince; 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında artırılan sermayenin nakit olarak taahhüt edilen kısmının 1/4'ü "genel kurulun tescilinden önce"; kalan 3/4'ü ise, 24 ay içerisinde ödenecek olduğunu, müvekkillerinin, süresinde 1/4 tutarındaki ödemeyi yerine getirdiklerini, ancak her ne kadar bakiye ödeme için süre (teknik olarak vade) 24 ay olarak belirlendiyse de; mevcut şirket yönetiminin müvekkillerini ihtar ederek ve Ticaret Sicil Gazetesi'ne de ilan vererek; artırılan sermayenin nakit olarak taahhüt edilen kısmının bakiye 3/4'ünün en geç 15/12/2023 tarihine kadar şirkete ödenmesini, ortaklardan talep ettiklerini, müvekkillerinin şirkete muaccel borçlarının olmadığını belirterek davalı ... Tekstil Giyim San. Ve Tic. A.Ş.'nin 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan sermaye artırımı kararı ve değişen esas sözleşmenin sermaye başlıklı maddesi gereğince; sermaye artırımına, artılan sermayenin nakden taahhüt edilen kısmının 1/4'ünü, sermayeyi artıran genel kurulun tescili öncesinde davalı şirkete ödeyerek iştirak etmiş olan Müvekkillerin, Artılan sermayenin nakden taahhüt edilen kısmının 3/4'ü yönünden, esas sözleşmede yazılı olan 24 aylık vadenin hitamı öncesinde, davalı şirkete muaccel bir borçlarının bulunmadığı hususunun tespitine; mevcut şirket yönetimince yasaya ve hukuka aykırı şekilde belirlenen 15/12/2023 günü mesai sonuna kadar, artırılan sermayenin nakden taahhüt edilen kısmının bakiyesi tutarının ödenmesi yönünde müvekkillerine yönelik olarak yapılan ve hukuka aykırılığı açık olan; yönetim kurulu başkanlığının yazılı talebi ve 20/10/2023 tarih ve 10940 sayılı Sicil Gazetesi'nde yayınlanan ilan gereğince işlem yapılmasının da dava sonuna kadar ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine; ihtarda ve ilanda "temerrüt faizi ödeme yükümlülüğü" çerçevesinde işlem yapılacağı belirtilmiş olmakla ayrıca, davalı ... Tekstil Giyim San. Ve Tic. A.Ş.'nin 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan sermaye artırımı kararı ve değişen esas sözleşmenin sermaye başlıklı maddesi gereğince sermaye artırımına, artılan sermayenin nakden taahhüt edilen kısmının 1/4'ünü, sermayeyi artıran genel kurulun tescili öncesinde davalı şirkete ödeyerek iştirak etmiş olan müvekkilleri aleyhine, artırılan sermayenin nakden taahhüt edilen kısmının bakiyesi tutarının tahsili için icra takibi başlatılmasının da önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı vaz'ına; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekilince verilen cevap dilekçesinde özetle; davacıların dava konusu pay taahhüdüne konu alacağa bir itirazı olmadığını, davacı tarafın bu alacağın henüz muaccel olmaması sebebiyle, menfi tespit davası açtığını, bu sebeple davanın kabul edilmemesi gerektiğini, davacı tarafın alacağın varlığı ya da geçerliliği konusunda bir itiraz ileri sürmediğini, davalı şirketin sermaye artırımı ile şirketin borçlanmasının önlenmesinde ve karlılığın artırılması, şirket sermayesinin güçlenmesi, şirketin kredibilitesinin artmasını sağlamayı amaç ettiğini, davacıların davalı şirkette toplamda %14.8 hisse ile ortak oldukları göz önüne alındığında, ilgili genel kurul kararı ile azınlık haklarının zarara uğratılacağı iddiasının yersiz olduğunu, azınlık haklarının zarara uğratılması söz konusu olmadığı gibi azınlıkta dahil tüm ortakların kar paylarında bir artış söz konusu olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı taraf; davalı şirketin esas sözleşmesi, davalı şirketin 29/08/2023 tarihli genel kurul kararına, davacılara gönderilen ödeme ihtarına, taahhüt edilen sermaye borcunun ödenmesine ilişkin ilanın yayınlandığı Sicil Gazetesi'ne, davalı şirkete ait ticari defterlere, belge ve sair tüm kayıtlara, davalı şirketin davaya konu toplantıya ve önceki toplantılara ilişkin genel kurul toplantı tutanaklarına, davacılar ile davalı şirket arasında daha önce açılmış ve sonuçlanmış genel kurul kararının iptali davalarına ilişkin dosyalara, davalı şirketin Ticaret Sicil Memurluğu kayıtlarına, Ticaret İl Müdürlüğü kayıtlarına, bilirkişi incelemesine ve tanık anlatımlarına delil olarak dayanılmıştır.
Davalı taraf; genel kurul toplantı tutanaklarına, Ticaret Sicil Gezetesi'ne, ödeme dekontlarına, ticari defterlere, bilirkişi incelemesine, yemine, isticvaba ve emsal Yargıtay kararlarına delil olarak dayanılmıştır.
Taraf vekilleri delil olarak dayandıkları bir kısım karar, kayıt ve belge örneklerini dilekçelerinin ekinde dava dosyasına sunmuşlardır.
Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; a)Davalı şirketi temsile yetkili kimselerin kimler olduğunun ve şirketin güncel açık adres bilgilerinin, b)Davalı şirketin kuruluşundan bu zamana kadarki tüm ortaklarının ve yöneticilerinin açık adres ve kimlik bilgilerinin, c)Davalı şirket esas sözleşmesi örneğinin ve esas sözleşme değişikliklerine ilişkin genel kurul kararlarının birer örneğinin, tescil ve ilana ilişkin sicil kayıtlarının, davalı şirketin pay defterleri, yönetim kurulu karar defterleri, hisse devir senetlerinin birer örneğinin, d)29/08/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağının, bu toplantıların tescil ve ilanına ilişkin sicil kayıtlarının birer örneğinin, e)Davalı şirketin sicil dosyası suretinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. 10/01/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak...Esas sayılı dava dosyasının akıbeti sorulmuş ve bu dosyanın Uyap kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı ... Tekstil Giyim San. Ve Tic. A.Ş.'nin 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan sermaye artırımı kararı ve değişen esas sözleşmesine göre artırılan sermaye payının 3/4'ünün vadesinden önce talep edilmesi iddiasına dayalı menfi tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyetince yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememiz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2025 tarih ve 2025/1300 Esas 2025/6698 Karar sayılı ilamı ile bozma öncesi ''Davacıların davalı şirketin ortağı olduğu dosya kapsamından anlaşıldığı gibi tarafların da kabulündedir. Davacılar tarafından sermaye artırımı ile ilgili nakden tahhüt edilen tutarın 1/4'lik kısmının şirket genel kurul kararının tescil tarihinden önce ödendiği de taraflar arasında çekişmeli değildir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuları, sermaye artırımı ile ilgili nakden tahhüt edilen 3/4' lük kısmının davalı şirket yönetim kurulunun sermaye borçlarının 15/12/2023 tarihi mesai bitimine kadar ödenmesine ilişkin Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 20/10/2023 tarihli sayısında ilan edilen kararı uyarınca sermaye borçlarının 15/12/2023 tarihi itibarı ile muaccel olup olmadığı, davalının derdestlik ve hukuki yarar yokluğu itirazlarının dinlenebilir olup olmadığı, davacıların davaya konu sermaye borçlarını ödemiş olmalarının davaya etkilerinin ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.
Davalı ... Tekstil Giyim San. Ve Tic. A.Ş.'nin 29/08/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde, gündemin 7. maddesinde "Sermaye arttırımı maddesinin görüşülmesine geçildi. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 457. maddesine istinaden hazırlanmış ve hem taahhüt hem de iç kaynaklardan olmak üzere arttırılan sermayenin tutarı, iç kaynakların türü, bunun için yapılan hesaplamaları içeren yönetim kurul beyanı okundu. 1.628 adet payı temsilen Savaş Ketencioğlu ve 4.884 payı temsilen ... söz alarak teklif edilen sermaye artışı da ortaklarca nakit olarak taahhüt edileceği belirtilen 2.084.731,08-TL tutarındaki arttırılan sermayenin münhasıran ..., ... ... , ... ve ... tarafından nakden ödenmek üzere taahhüt edilmesi durumunda ortakların sermaye paylarını muhafaza edecek şekilde sermaye pay arttırımına iştirak etmeleri mümkün olacaktır. Müvekkillerimizin ve diğer ortakların arttırılan sermaye miktarlarını hangi surette ödeme yaparak karşılayacaklarının esas sermaye tadil metninde açıkça belirtilmesi gerekir. Nakit taahhüt edilen 2.084.731,08-TL yönünden müvekkillerimiz dışındaki ortaklar nakit ödemeyle bu artırıma iştirak edeceklerse müvekkillerimin şirketteki sermaye payları oran olarak azalacaktır. Kayseri Serbest Muhasebeciler Ve Mali Müşavirler Odası'nın 451 numarasında kayıtlı ... tarafından düzenlenen 28/08/2023 tarih ve 2023/04 sayılı rapora istinaden kanuni yedek akçalar ayrıldıktan sonra 122.095,99-TL'lık safi karın, 12.000.000,00-TL 331 ortaklara borç hesabında yer alan tutarın tamamının, 757.772,93-TL sermaye düzeltilmesi olumlu farkı hesabında yer alan tutarın tamamının, 760.400,00-TL 525 kayda alınan emtia karşılığı hesabında yer alan tutarın tamamının sermayeye eklenmesi, hali hazırda 1.100.000,00-TL olan sermayemizin 15.725.000,00-TL daha arttırılarak 16.825.000,00-TL'na çıkartılması amacıyla hazırlanmış tadil metni okundu. Okunan metin ile birlikte sermayemizin 16.825.000,00-TL olmasına, 1.628 adet payı temsilen Savaş Ketencioğlu ve 4.884 payı temsilen ... red oyuna karşılık 37.488 adet payın kabulü yönünde oy kullanmaları neticesinde oy çokluğu ile kabul ve tasdik edildi. 1.628 adet payı temsilen ... ve 4.884 payı temsilen ... sermaye artırımına ortakların hangi surette ödeme yaparak karşılayacaklarının esas sermaye tadil metninde açıkça belirtilmemiş olması yönünden muhalefet ettiklerini beyan ettiler muhalefetlerine ilişkin şerhin toplantı tutanağına geçirilmesini talep ettiler." yazdığı görülmüştür.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 27/09/2023 tarihli ve 10923 sayılı nüshasında ... adına yapılan ilanda şirketin tadil edilen esas sözleşmesinin 6. maddesi ilan edilmiştir. İlanda "... Taahhüt edilen sermayenin 1/4'ü olan 521.182,77-TL genel kurulun tescilinden önce ödenecektir. Kalan kısmı ise genel kurulun tescilini takip eden 24 ay içerisinde ödenecektir. Ödemeler davet yönetim kurulu karar ve ilan yolu ile olur. ..." yazmaktadır.
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 20/10/2023 tarihli ve 10940 sayılı nüshasında ... adına şirket yönetim kurulunca yapılan "sermaye taahhüdünü ödemeye çağrı" başlıklı ilanda "Yukarıda bilgileri yazılı şirketimizin pay sahiplerinin "nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, gerisi de sermaye arttırımının tescilini izleyen 24 ay içerisinde ödenir." hükmü çerçevesinde esas sözleşme iştirak taahhüdü ile ödemeyi taahhüt etmiş oldukları 1.563.357,39-TL tutarındaki sermaye borçlarının 15 Aralık 2023 tarihi mesai bitimi olan saat 17.00'ye kadar Ziraat Bankası Kayseri Belsin Şubesi TR47 .... 02 iban numaralı Türk Lirası hesabına ödemeleri, sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahiplerine ihtara gerek olmaksızın temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 481. maddesi gereği ilan olunur." yazmaktadır.
29/08/2023 tarihli genel kurul toplantında alınan gündemin 5. ve 7. maddesindeki kararların iptali istemiyle ..., ..., ..., ... ... vekili Av. ... tarafından ... aleyhine Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ni... Esas sayılı dosyası üzerinden 04/12/2023 tahinde dava açmıştır. Açılan bu dava halen derdesttir. Eldeki davanın konusu ile Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın konusunun ve talep sonucunun aynı olmadığından davalı yanın derdestlik itirazı yersizdir ve reddine karar verilmiştir. Davacıların davalı şirketin yönetim kurulunun Ticaret Sicil Gazetesi'nde ödeme çağrısı ilanına bu ilandaki süre içinde ödememe durumunun yasal sonuçları dikkate alındığında eldeki davayı açmakta hukuki yararları bulunduğundan dolayı davalı yanın hukuki yarar yokluğuna ilişkin itirazının da reddine karar verilmiştir.
Mahkememizde görülmekte olan eldeki davada sermaye artırım kararının esasına yönelik bir uyuşmazlık olmayıp sermaye artırım kararında belirlenen esas sözleşmede yer alan taahhüt edilen sermayenin 3/4'lük kısmının genel kurulun tescilini takip eden 24 ay içerisinde ödeneceği ön görülmesine rağmen, davalı şirketin yönetim kurulunca bu 24 aylık süre dolmadan önceki tarih olan 15 Aralık 2023 tarihi mesai bitimi olan saat 17.00'ne kadar ödenmesinin ilan ve ihtar bağlı olarak açılmış menfi tespit istemlidir. Bu davada alacağın varlık ve miktarı uyuşmazlık konusu değildir. Alacağın geçersiz olduğu da bu davada iddia edilmemiştir. Uyuşmazlık esas sözleşme hükmü haline gelen ve şirket ortaklarınca ödenmesi taahhüt edilen sermayenin 3/4'lük kısmının 15 Aralık 2023 tarihi mesai bitimi olan saat 17.00'ye kadar istenilmesinin esas sözleşmeye, genel kurul kararına ve yasaya uygun olup olmadığı, bu tarih itibarı ile temerrüt koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarındadır.
Ticaret şirketleri açısından genel hükümler başlığı altında yer alan 128, 129 ve 130. maddelerde, sermaye borcunun yerine getirilmemesi halinde ileri sürülebilecek talepler, tüm ticaret şirketleri açısından düzenlenmiş olmasına karşın, sermaye şirketlerinin özelliği dikkate alınarak uygulanacak yaptırımlar arasında temerrüt faizi, tazminat ve cezai şart ile birlikte ıskat konusu da düzenlenmektedir. Ancak, söz konusu yaptırımların uygulanabilmesi için borcun muaccel olması gerekir. Esas sözleşmede borcun veya taksitlerin ödenme tarihleri belirtilmemişse, tarihler yönetim kurulu tarafından tespit edilir ve borçlulara çağrı ile bildirilir. Böylece borç muaccel hale gelmiş olur.
Esas sözleşmede sermayenin ödenmesine veya çağrı şekline ilişkin bir düzenleme yoksa bakiye sermayenin ifası, TTK'nun 481. maddesi temelinde, yönetim kurulu veya müdür/müdürler tarafından talep edebilir. Maddeye göre, payların bedelleri, yönetim kurulu tarafından, esas sözleşmede başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, pay sahiplerinden ilan yoluyla istenir. İlanda, ödenmesi istenen sermaye borcunun oranı veya tutarı ile ödeme tarihi ve ödemenin nereye yapılacağı açıkça belirtilir. İlanın ne şekilde yapılacağı esas sözleşmede belirtilmektedir (m. 339/1, f).
Esas sözleşmede veya ilanda belirtilen şekilde bakiye sermaye tutarının ifa edilmemesi halinde doğacak yaptırımlar TTK'nun 482 ve 483. maddelerinde düzenlenmiştir. İlgili hükümlerde düzenlendiği şekliyle, borcun ifası gerçekleşmemişse öncelikli olarak pay sahibi temerrüde düşecek ve bunun sonucu olarak temerrüt faizi ödeme borcu altına girecektir. Ayrıca, sözleşme cezası, tazminat ve ıskat hükümlerinin uygulanması Kanun'da belirtilen yaptırımlar olarak sayılabilir.
Sermaye şirketlerinde, şahıs şirketlerinden farklı olarak, sermayeye ve ifasına ilişkin düzenlemeler esasında kamu düzenine ilişkin ve emredici niteliktedir.
TTK'nun 482/1. maddesi hükmüne göre, esas sözleşmede veya şirketçe yapılan ilanda gösterilen vadede talep edilen sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Tüm ticaret şirketleri için geçerli olan kanunun genel hükümlerinde yer alan 129. maddesindeki düzenlemede de aynı şekilde, sermaye borcunun para olması halinde, temerrüt faizi ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Bu maddeye göre, zamanında ifa edilmeyen sermaye para ise, 128. madde gereğince tazminat hakkına halel gelmemek şartıyla, aksine şirket sözleşmesinde veya esas sözleşmede hüküm yoksa şirketin tescili anından itibaren temerrüt faizi ödenir.
Sermaye borcunun ifa edilmemesi halinde doğan sonuçlardan biri olan ıskat anılan Kanun'un 842. maddesinin ikinci fıkrasında, ıskat usulü ise 843. maddesinde düzenlenmiştir. Iskat, mütemerrit pay sahibinin, yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklardan mahsun bırakılarak yerine başkasının alınmasıdır. Anonim şirketlerde, diğer şirketlerden farklı olarak, bir ortağın iradesi dışında şirketten çıkarılması kural olarak mümkün değildir. Aynı şekilde esas sözleşmeye, şirketten çıkarma sebeplerinin
yazılması da düşünülemez. Bu yüzden sermayenin getirilmesinde temerrüte düşülmesi halinde, anonim şirketler açısından uygulanan en ağır yaptırım ıskattır.
Davacılar tarafından taahhüt edilen sermayenin 3/4'lük kısmı davanın açılma tarihinden 3 gün sonra 15/12/2023 tarihinde davalı şirkete ödenmiştir. Bu ödeme her iki tarafın da kabulündedir. Buna göre dava açıldıktan sonra davacıların ödeme yapmış olmalarından dolayı dava konusuz kalmış olup davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanır. Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması ve tarafların, davanını esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gibi hallerde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri" başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine grek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekmektedir.
Anonim şirketlere ilişkin TTK'nun 344/1. maddesinde; "nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmibeşi tescilden önce, gerisi de şirketin tescilini izleyen 24 ay içinde ödenir." hükmü yer almaktadır. 29/08/2023 tarihli genel kurul kararı ile değişik davalı şirketin esas sözleşmesinin 6. maddesinde de aynı doğrultuda "... Taahhüt edilen sermayenin 1/4'ü olan 521.182,77-TL genel kurulun tescilinden önce ödenecektir. Kalan kısmı ise genel kurulun tescilini takip eden 24 ay içerisinde ödenecektir. Ödemeler davet yönetim kurulu karar ve ilan yolu ile olur. ..." yazmaktadır. Şu hale göre; sermaye artırımına ilişkin kararların ve taahhüt edilen sermayenin ödeme sürelerinin şirketin esas sözleşmesindeki hükümlere tabi olduğu açıktır. TTK'nun 344. maddesi ve değiştirilen şirket esas sözleşmesinin 6. maddesi gereğince; esas sermayenin artırılmasına ilişkin taahhütlerin yasaya ve esas sözleşmeye uygun olarak en az %25'inin sermaye artırımının tescilinden önce, gerisinin de tescili izleyen 24 ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 20/10/2023 tarihli ve 10940 sayılı nüshasında ... adına şirket yönetim kurulunca yaptırılan "sermaye taahhüdünü ödemeye çağrı" başlıklı ilanda ise "Yukarıda bilgileri yazılı şirketimizin pay sahiplerinin "nakden taahhüt edilen payların itibari değerlerinin en az yüzde yirmi beşi tescilden önce, gerisi de sermaye arttırımının tescilini izleyen 24 ay içerisinde ödenir." hükmü çerçevesinde esas sözleşme iştirak taahhüdü ile ödemeyi taahhüt etmiş oldukları 1.563.357,39-TL tutarındaki sermaye borçlarının 15 Aralık 2023 tarihi mesai bitimi olan saat 17.00'ye kadar Ziraat Bankası Kayseri Belsin Şubesi TR47 .... 02 iban numaralı Türk Lirası hesabına ödemeleri, sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahiplerine ihtara gerek olmaksızın temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 481. maddesi gereği ilan olunur." yazmaktadır. Yasaya ve esas sözleşmeye aykırı olarak alınan yönetim kurulu kararları geçersizdir. 29/08/2023 tarihli sermaye artışına ilişkin kararın 27/09/2023 tarihinde ticaret siciline tescil edilmiştir. Yasa ve esas sözleşme uyarınca; %25'inin tescilden önce geri kalan kısmının ise, tescili izleyen 24 ay içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla sermaye taahhüt borcunun en son 27/09/2025 tarihine kadar ödenmesi gerekmektedir. İlan edilen yönetim kurulunun ödeme davetinde (apel) ise yasaya ve esas sözleşme hükmüne aykırı olarak şirket ortaklarınca ödenmesi taahhüt edilen sermayenin 3/4'lük kısmının 15 Aralık 2023 tarihi mesai bitimi olan saat 17.00'ye kadar istenilmiş ve aksi taktirde TTK'nun 481. maddesindeki sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahiplerine ihtara gerek olmaksızın temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür hükmü çerçevesinde işlem yapılacağı ihtar ve ilan olunmuştur. Yönetim kurulu kararlarının yasaya ve esas sözleşmeye aykırı olamayacağı, yasaya ve esas sözleşmeye aykırı alınan yönetim kurul kararları geçersiz olacağından davacıların dava açmakta haklı olduğu anlaşılmakla; davacıların eldeki davayı açtıktan sonra dava konusu sermaye taahhüdünü ödemelerinden dolayı konusuz kalan davanın esası yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğinden; davanın açıldığı tarih itibarı ile, dava açmakta haklı oldukları tüm dava dosyası içeriği ile anlaşılan davacılar lehine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6. maddesi vekalet ücreti takdir edilmesi ve yine davacılar lehine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...'' gerekçesiyle hüküm tesis edilmiştir.
Mahkememizden verilen 20/05/2024 tarih ve 2023/1097 Esas 2024/551 sayılı kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2025 tarih ve 2025/1300 Esas 2025/6698 Karar sayılı ilamıyla ''... Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), Ankara 2013, s. 346). Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Dolayısıyla, kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Baki Kuru, İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233). Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, menfi tespit davası icra takibinden önce sonuçlanmaz ve ihtiyati tedbir kararı verilmemiş olması (veya ihtiyati tedbir kararının kaldırılması) nedeniyle, (menfi tespit davası görülmekte iken) borç alacaklıya (davalıya) ödenmiş olursa, menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam edilir (m.72/6); yani menfi tespit davası (kendiliğinden) istirdat davasına dönüşür; bu hâlde mahkeme menfi tespit davasına istirdat davası olarak devam eder (Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflâs Hukuku Ders Kitabı, Ankara, 2017, s. 146). Bu durumda İİK’nın 72. maddesinin altıncı fıkrası gereğince bedele dönüşen isteminin temeli menfi tespit davasıdır.
Somut olayda, davacılar tarafından dava tarihi itibariyle borçlu olunmadığının tespiti talebinde bulunulmuş olup Mahkemece de isabetle tespit edildiği üzere dava tarihi itibari ile muaccel, istenebilir bir alacak bulunmamaktadır. Bu itibarla davacıların menfi tespit talebinde haklı olduğu, davacılar tarafından yargılama aşamasında 15.12.2023 tarihinde ihtirazi kayıtla ödeme yapılması üzerine İİK'nın 72/6 hükmü gereğince davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yapılan ödeme sebebiyle davanın konusuz kaldığı ve bu sebeple davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacılar yararına bozulması gerekmiştir...'' gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkememiz bozma ilamına usul ve yasaya uygun değerlendirlere mahkememizin işbu esas sırasına kaydı yapılmıştır. Bozma sonrası yapılan yargılamada ödemeye ait dekontlar incelenmiş ve Davacı ... için 195.443,55 TL, davacı ...lu için 390.887,10 TL, davacı ... için 390.887,10 TL, davacı ... için 390.839,35 TL ve davacı ... için 195.443,55 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacıların davasının kabulü ile;
1-Davacı ... için 195.443,55 TL, davacı ... için 390.887,10 TL, davacı ... için 390.887,10 TL, davacı ... için 390.839,35 TL ve davacı ... için 195.443,55 TL olmak üzere toplam 1.563.500,65 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, alacağa ödeme tarihi olan 18/12/2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 106.802,72-TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 26.698,24-TL'ndan mahsubu ile bakiye 80.104,48-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.280,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacılar tarafından yapılan (269,85*5)=1.349,25-TL başvuru harcı, 26.698,24-TL peşin dava harcı, bozma öncesinde ve sonrasında yapılan Kep gideri, elektronik tebligat gideri, dosya ücreti ve müzekkere posta gideri 1.650,00 TL, 444,60 TL tedbir harcı, 1.169,40 TL istinaf başvuru harcı olmak üzere genel toplamda 31.311,49-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
8-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 62.541,94-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 62.541,94-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
10- Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 62.534,30 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
11- Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine,
12-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
13-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/05/2026
Başkan ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Üye ...
E-imzalıdır
Katip ...
E-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy