T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: *** Esas -***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ***
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı sigorta şirketince sigortalanan 38 ... plakalı araç ile müvekkiline ait 38 ... plakalı araç arasında 25/03/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsünün kazanın oluşmasında kusurlu olduğunu, hem gerçek hasardan hem de değer kaybından sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketine zararların giderilmesi amacıyla başvuruda bulunulduğunu ancak müvekkilinin zararlarının giderilmediğini belirterek şimdilik 10,00 TL hasar farkı tazminatı ve 10,00 TL değer kaybı bedelinden oluşan 20,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faizi ile beraber davalı sigorta şirketinden tahsiline ( sigorta şirketinin poliçe limitleri ile sorumlu tutulmasına,) vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemesi olduğunu, davacının olası ıslah taleplerinin zaman aşımına uğramış olduğundan davacının olası ıslah taleplerinin reddi gerektiğini, alacak miktarının (davacı bakımından) belirlenebilir olmasına rağmen davacının dava dilekçesinden HMK 107 doğrultusunda belirsiz alacak davası niteliğinde istemde bulunduğunu, hasarın taraflarına ihbar edilmesi akabinde müvekkili sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını ve davacı tarafın müracaatı üzerine hazırlanan maddi hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 3.625,26 TL hasar bedelinin 30/04/2021 tarihinde bizzat davacının hesabına ödendiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak, 38 ... ve 38 ... plakalı araçların 25/03/2021 tarihi itibariyle ve halen kayıt maliklerinin kim olduğuna dair bilgiler celp edilmiştir.
Davalı ... A.Ş'ye müzekkere yazılarak, olay tarihi itibariyle sigortalı bulunan 38 ... plakalı araç ile 38 ... plakalı araç arasında 25/03/2021 tarihindeki yaşanan trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, poliçesinin incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 27/04/2020 başlangıç ve 27/04/2021 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.
Sigorta bilgi ve gözetim merkezine yazı yazılarak 38 ... ve 38 ... plakalı araçların trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.
Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, sigorta eksperi ... 27/01/2024 tarihli raporunda özetle;
-Hasar hesaplamasının ilgili kaza tarihi olan 25.03.2021 tarihindeki yedek parça ve işçilik fiyatları dikkate alınarak yapıldığını,
-Yapılan piyasa araştırması neticesinde ilgili aracın piyasa bedelinin 87.988 TL olarak belirlendiğini, aracın hasar miktarı ve teknik olarak onarımının mümkün olduğu dikkate alınarak ilgili araç için onarım işlemi uygun görüldüğünü,
-Dava konusu 38 ... plakalı aracın 25.03.2021 tarihli kazada 3.890,30 TL (KDV DAHİL) hasara uğradığı tespit edildiğini,
-Davalı sigorta şirketi ...’nın dosya içerisindeki 30.04.2021 tarihli 3.625,26 TL hasar ödeme tutarı dikkate alınarak bakiye hasar tutarı belirleme konusundaki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu,
-Tarafınca yapılan piyasa rayiç araştırması ve aracın onarım yapılan kısımlarına ilişkin işlemler neticesinde 38 ... plakalı aracın 25.03.2021 tarihli kazasında 3.455 TL (REEL) değer kaybına uğradığının tespit edildiğini,
-Davalı sigorta şirketi ...’nın dosya içerisindeki değer kaybı için 03.03.2023 tarihli 771,11 TL ödeme tutarı dikkate alınarak bakiye değer kaybı miktarı belirleme konusundaki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu bildirir yönde rapor sunulmuştur. Rapordan birer suretinin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı ve davalı vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.
Davacı vekilinin 07/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinden bir suretin davalı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.
Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;
Tarafların uyuşmazlık konuları;25/03/2021 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, bu kazada davacıya ait 38 ... plakalı araçta hasar zararı ve değer kaybı zararı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;
Mahkememizce görevlendirilen Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; 38 ... plakalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ... SBM Kaza İhbar numarası ile Sigorta Bilgi Merkezi kayıtlarından anlaşılmaktadır. Bu rapor, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.
Araç hasar zararına dair değerlendirmede;
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.
Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;
Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, *** Karar sayılı ilamı).
Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin*** Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.
Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.
Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve *** tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararından davalı sorumludur.
Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;
Davacı vekili 07/04/2024 tarihli dilekçesinde davalarını ıslah ettiklerini bildirmiştir. Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçelerin bir örneği davalıya tebliğ edilmiştir.
Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.
2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Davalı sigorta tarafından 03/03/2023 tarihinde kısmi ödeme yapıldığı anlaşılmakla kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir
Davacının araç hasar zararı ve araç değer kaybına yönelik zararından davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 03/03/2023 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumludur.
Islah sonrası zamanaşımı itirazına ilişkin değerlendirmede;
2918 sayılı KTK'nın 109/1-4. maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
TBK'nun 154/1. maddesi hükmüne göre "borçlu...kısmen ifada bulunmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."
Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.
Somut olayda, davaya dayanak olan kaza 24/03/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası olmuş ve davalı 03/03/2023 tarihinde kısmi ifada bulunmuş, davacı davasını 07/04/2024 tarihinde ıslah etmiş ve davalı tarafça zamanaşımı itirazı bulunduğundan ıslah ile talep edilen kısım zamanaşına uğramadığından davalının itirazı dikkate alınmamıştır.
Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;
Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının davalılar hakkında araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile 2.683,89-TL araç değer kaybı zararı ve 262,04 TL araç hasar zararı olmak üzere maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 03/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine, .Yargıtayın yerleşik içtihatları uyarınca hasar bedelinden iskonto uygulanmaması ve gerçek zarar üzerinden tazminata hükmedilmektedir.3065 Sayılı KDV Kanunu 1. maddesi gereği; Türkiye'de yapılan ticari , sınai , zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu düzenlemesi sebebiyle tazminat hesabında KDV dahil iskonto uygulanmaksızın tazminat miktarı belirlenmelidir. Bu nedenle tazminat hesabında anlaşmalı servis iskontosunun yapılamayacağı, hesaplamanın orijinal parça fiyatı üzerinden yapılması ve hesaba KDV değerinin dahil edilmesi gerektiğinden (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.03.2023 T. ***K.,Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 24.10.2023 T. ***. sayılı ilamı, İzmir BAM 11. *** K.). bilirkişi raporunda iskontosuz KDV dahil hesaplama yönünden
karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının araç hasar bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile, 262,04 TL'nin davalıldan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 03/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 2.945,93 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 03/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin yatırılan 179,90-TL ve ıslah harcı 50,31-TL 'nin mahsubu ile eksik 197,39 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç ve 50,31-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 410,11-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti 1.500,00-TL ve posta, müzekkere, tebligat, elektronik tebligat ve kep reddiyat gideri 93,75-TL olmak üzere toplam 1.593,75-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2. maddesi uyarınca 2.945,93-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Kararın mahiyeti gereği davalı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 09/07/2024
Katip ***
e-imzalıdır
Hakim ***
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememizin 09/07/2024 tarihli duruşmasının kısa kararında maddi hata nedeniyle "2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 2.945,93 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 03/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına," şeklinde hüküm oluşturulmuş ise de, dosyanın incelenmesinde davacının değer kaybı talebinin 2.683,00-TL olduğu ve mahkememizce maddi hata nedeniyle 2.945,93-TL'nin kabul edildiği anlaşılmakla;
Hüküm kısmının "2-Davacının değer kaybına ilişkin davasının KABULÜ ile, 2.683,89-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı ... yönünden 03/03/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına," şeklinde düzeltilmesine ve işbu tahsis şerhinin gerekçeli kararın eki sayılmasına karar verildi. 19/07/2024
Katip 168038Hakim 168038
e-imzalıdıre-imzalıdır