T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
HAKİM: ***
KATİP: ***
DAVACI : ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1- ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2- ***
VEKİLLERİ: Av.
Av.
Av.
DAVA: Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan Hasar, Araç Değer Kaybı, İkame Araç Bedeli)
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
KARAR YAZIM TARİHİ: ***
Mahkememize açılan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkkili ... ve eşi ...'in Kayseri ilinde serbest avukat olarak faaliyet gösterdiklerini, 13.11.2021 tarihinde 38 ... plakalı ... adına kayıtlı Ford Fiesta araç ile Ankara'dan Kayseri istikametine doğru seyir halinde iken; Kırşehir iline bağlı ... kasabası ... Belediye binası önündeki kırmızı ışıkta durduğu sırada, 40 ... plakalı beyaz renkli Dacia Duster aracın müvekkilinin eşine arkadan 110 km/hız ile çarptığını, araç sürücüsü davalı Mehmet Sağlamın alkol muayenesinde 2.19 promil alkollü olduğunun tespit edildiği, kazada %100 kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, Kırşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında bilinçli taksirle yaralama suçundan adli para cezasına hükmedildiğini, alınan ekspertiz raporunda da davalı ...'ın kusurlu olduğunun belirtildiği, meydana gelen hasarın giderilmesinin davalı sigorta şirketi Aksigorta tarafından karşılandığını, hasar giderilmiş olsa da müvekkilinin aracında ciddi bir değer kaybı oluştuğunu, bu değer kaybı ile orijinal olmayan yedek parça kullanımından kaynaklanan farkın müvekkiline ödenmesi gerekmektiğini, neticeten davalı ...'ın müvekkilinin aracına %100 kusurlu olarak çarparak, trafik kazasının meydana gelmesine sebep olduğunu, diğer taraftan aracın tadilatta olduğu süreçte müvekkilin araçtan mahrum kalarak araç kiralamak zorunda kaldığını ve bundan dolayı da zararının oluştuğunu, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ilgili alacak kalemlerinin ve yargılama giderlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... A.Ş. vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davanın belirli alacak davası olarak açılması gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan 40 ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limitinin ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00-TL olduğunu, davadan önce, davacı yana 02.03.2022 tarihinde 4.798,00-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, açıklanan nedenlerle zamanaşımına uğramış davanın reddine, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin cevap dilekçesinde belirtilen ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedelinin tazmini talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.
Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.
Kaza tespit tutanağı, Kırşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, sigorta poliçesi, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dosyaya mübrez 31/08/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda; 38 ... plaka sayılı aracın kırmızı ışıkta beklerken (20.11.2021 tarihli Kamera Görüntüsü İzleme Tutanağı - Kolluk Kuvvetleri tarafından hazırlanan) 40 ... plaka sayılı aracın arkadan geldiği ve ışıkta beklemekte olan araca çarptığı ve KTK 56/1c maddesi ihlalini gerçekleştirdiği, 40 ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın kaza sonrası yapılan alkol kontrolünde 2.19 promil (Kolluk Kuvvetleri tarafından hazırlanan rapor ve sürücünün kendi beyanı) alkollü olduğu ve KTK 48/5 maddesi ihlalini gerçekleştirmesinden dolayı %100 kusurlu olduğu, 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen Toplam Değer Kaybı = 5.533.73 TL olduğu, 38 ... plaka sayılı aracın 13.11.2021 tarihli meydana gelen trafik kazası sonrası onarımın gerçekleştiği 65 (atmış beş) gün içerisinde Araç Mahrumiyet Bedeli = 13.127,83 TL. olduğunu bildirmiştir.
30/01/2024 havale tarihli ek bilirkişi raporunda; Kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceğini, dava konusu aracın trafiğe çıkış tarihine göre 8 (sekiz) yaşında olduğu, geçmiş kaza kaydı yönünden 2 (iki) adet hasar dosyasının bulunduğu, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde 90.039 km olduğu, 38 ... plaka sayılı aracın 13.11.2021 kaza tarihinde piyasa rayiç değerinin 185.000 TL olduğu, dava konusu kaza sonrası yapılan tamir bakım akabinde Araç kullanılmışlık düzeyi, geçmiş hasar kaydı sayısı ve km düzeyi göz önüne alınarak yapılan serbest piyasa ve internet siteleri araç rayiç değeri araştırmalarında kaza tarihinde Araç Rayiç Değerinin ortalama 175.000 TL olduğu, Toplam Değer Kaybı = Kaza Öncesi Araç Rayiç Değeri - Tamir Sonrası Araç Rayiç Değerinin : 185.000 - 175.000 = 10.000,00-TL, Bakiye Alacak Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleşen Değer Kaybı : 10.000 - 4.798 = 5.202,00-TL olduğu, Poliçe limitinin 2021 yılında 43.000,00-TL olduğu, bugüne kadar; toplamda 37.287,59-TL ... A.Ş. tarafından ödeme gerçekleştiği; Bakiye Hasar Onarım Bedeli = 7.640,35-TL, Bakiye Alacak Değer Kaybı = 5.202,00-TL, Toplam = 12.842,35-TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.
Kazanın davacıya ait aracın kırmızı ışıkta beklediği anda 40 ... plakalı aracın arkadan çarpması suretiyle meydana gelmesi, kaza tespit tutanağı ve mahkememizce alınan raporun birbiriyle uyumlu olması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde %100 kusurun davalı ...'a ait olduğuna dair kök ve ek rapora itibar edilmesi gerekmiştir. Yine hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli talepleri yönünden de ek raporda yapılan hesaplamanın güncel içtihatlara uygun olduğu ve hükme esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili 30/04/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile kısmi olarak açtığı davada talep sonucunu hasar onarım bedeli talebini 7.640,35 TL'ye, araç değer kaybı talebini 5.533,73-TL'ye, araç mahrumiyet bedeli talebini de 13.127,83-TL'ye çıkarmıştır. Islah dilekçesi davalı vekillerine ayrı ayrı 07/05/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup davalı vekilleri 20/05/2024 tarihli ıslaha beyan dilekçesi sunmuşlar ve zamanaşımı define dayanmışlardır.
Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.
Zamanaşımı, bir maddi hukuk kurumu değildir. Diğer bir anlatımla zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz. Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı, savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.
Uygulamada, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması, dava açma tekniği bakımından, tümü ihlal ya da inkâr olunan hakkın ancak bir bölümünün dava edilmesi, diğer bölümüne ait dava ve talep hakkının bazı nedenlerle geleceğe bırakılması anlamına gelir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca benimsenmiş ilkeye göre, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmuş olması, saklı tutulan kesim için zamanaşımını kesmez, zamanaşımı, alacağın yalnız kısmi dava konusu yapılan miktar için kesilir.
2918 sayılı KTK'nın 109/1-4. maddeleri gereğince, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde kaza günüden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğredikleri günden başlayarak 2 yılda zamanaşımına uğrar."
TBK'nun 154/1. maddesi hükmüne göre "borçlu...kısmen ifada bulunmuşsa" zamanaşımı kesilir. Aynı Kanun'un 156/1. maddesi hükmü gereğince, "zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre işlemeye başlar."
Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder.
Somut olayda kazanın 13/11/2021 tarihinde meydana geldiği, davanın kısmi dava olarak değer kaybı, ikame araç bedeli ve hasar bedeli talepleriyle 26/04/2022 tarihinde açıldığı, davalı ... tarafından davacıya 02/03/2022 tarihinde 4.798,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, TBK 154 ve 156 maddeleri gereği davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihte zaman aşımının kesilerek yeni bir süre işlemeye başladığı, KTK 109/1 maddesi uyarınca 2 yıllık zaman aşımı süresinin davalı ... yönünden 13/11/2023 tarihinde, davalı sigorta şirketi yönünden ise 02/03/2024 tarihinde dolduğu, dolayısıyla ıslah tarihi olan 30/04/2024 tarihi itibariyle talebin zaman aşımına uğradığı, davalı vekillerinin ayrı ayrı ıslaha beyan dilekçelerinde zamanaşımı definde bulundukları, böylelikle dava dilekçesinde talep edilen kısımlar yönünden davanın kabulüne, ıslahla arttırılan kısımlar yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davacının davalılar hakkında araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davası yönünden 100,00-TL araç değer kaybı zararı ve 100,00-TL araç hasar zararı olmak üzere toplam 200,00-TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş yönünden ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 23/02/2022 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise trafik kaza tarihi olan 13/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine
2-Davacının davalı ... hakkındaki ikame araç zararına yönelik maddi tazminat davası yönünden 100,00-TL tazminatın trafik kaza tarihi olan 13/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gerekli 427,60 ilam harcının, dava açılışı sırasında tahsil edilen 80,70-TL peşin harç ve 445,00-TL ıslah harcından mahsubuna, artan 98,10-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul - ret oranına göre hesaplanan: 1.581,75-TL'sinin davacıdan alınarak, 18,25-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafın yaptığı 80,70-TL başvurma harcı, 80,70-TL peşin harç, 445,00-TL ıslah harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 240,25-TL posta ücreti olmak üzere toplam 2.846,65-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan: 32,47-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi uyarınca 300,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendisini vekille temsil eden davacıya ödenmesine,
8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalılara ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/07/2024
Katip 117762
e-imza
Hakim 194360
e-imza