T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: *** Esas - ***
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ***
KARAR NO: ***
BAŞKAN: ***
ÜYE: ***
ÜYE: ***
KATİP: ***
DAVACILAR : 1- ***
2- ***
VEKİLİ: Av.
DAVALI : ***
VEKİLİ: Av. ***
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: ***
KARAR TARİHİ: ***
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ***
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekilinin 30/06/2020 havale tarihli dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... San. Mak. İnş. Malz. Tic. San. A.Ş.'nin 07/12/2018 tarihinde konkordato geçici mühlet kararı aldığını, mahkemece söz konusu konkordato geçici mühlet kararında tedbirlere de hükmedilmesine rağmen davalı bankaca tedbirlere aykırı olarak müvekkilinin davalı bankada bulunan hesabından faiz kesintileri yaptığını, konkordato dosyasının Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2020 tarihli, 2018/ 886 Esas ve 2020/245 Karar sayılı ilamı ile konkordato projesinin adi alacaklılar yönünden tasdik edildiğini, müvekkilinin yetkilisinin davalı bankaya mevcut son borç durumunun bildirilmesi talebine davalı bankaca verilen 19/06/2020 gün 601 sayılı yazıda; "4100358863 risk nolu BCH kredisi: 310.129.44-TL anapara, 11.569,55-TL faiz, 680,56-TL komısyon, 578,48-TL faiz BSMV, 34,03-TL komısyon BSMV, 687,60-TL noter masrafı olmak üzere toplam kapama bakiyesi 323.679,66-TL, 00158007299464726 nolu 10.000-TL limitli ek hesap: kapama bakiyesi 10.403,61-TL, 14 adet ödenebilir durumda çek (çek no 17138,17139,17143, 17144, 17147, 17410, 17436,17440 17441, 17445, 17446, 17448, 17449 VE 17450) toplam 38.937,5-TL, istihbarat operasyon ücreti: 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait 11.198,15.-TL+BSMV olmak üzere toplam 11.758,058.-TL, ekspertiz ücreti 1046,80-TL+BSMV olmak üzere 1099,14-TL olmak üzere asaleten toplam borcu 385.877.97- TL, kefil olduğu ... San.tic. Limited Şirketi’nin riskleri, 6500196755 risk nolu taksitli kredisinin kapatma bakiyesi 25.924,69-TL, 00158007307519356 nolu ek hesap toplam kapama bakiyesi 39.128,55-TL olmak üzere kefaleten toplam borcu 65.053,24-TL bankamız toplam alacak bakıyesı 450.931,21-TL" olarak bildirildiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı konkordato projesine esas o dosya kapsamında alınan 24/11/2018 tarihli bilirkişi raporu ve müvekkili firma kayıtlarına göre davalı bankaya geçici konkordato kararının alındığı sırada; GKS Sözleşmesine istinaden kredi 990.000,00-TL, rehinli olarak verilen kredi 500.000,00-TL, kredi kartı 49.900,00-TL, ek hesap9.900,00-TL olmak üzere toplam 1.549.800,00-TL borcu bulunduğu, davacı tarafından konkordato sürecinde davalı bankaya tahsil için bırakılan çeklerin; 30/11/2018 tarihli 50.000,00-TL, 07/12/2018tarihli 100.000,00-TL, 15/12/2018tarihli 75.000,00-TL, 30/12/2018tarihli 50.000,00-TL, 31/12/2018 tarihli 100.000,00-TL, 31/12/2018tarihli 50.000,00-TL, 15/01/2019 tarihli 90.000,00-TL, 15/01/2019 tarihli 47.680,00-TL, 30/01/2019 tarihli 50.000,00-TL, 30/01/2019 tarihli 9.000,00-TL, 15/02/2019tarihli 100.000,00-TL, 20/02/2019tarihli 30.000,00-TL, 28/02/2019tarihli 75.000,00-TL, 28/02/2019tarihli 5.398,50-TL, 10/03/2019 tarihli 4.000,00-TL, 15/03/2019 tarihli 20.000,00-TL, 20/03/2019 tarihli 140.000,00-TL, 31/03/2019 tarihli 25.000,00-TL, 30/04/2019tarihli 10.000,00-TL, 30/04/2019 tarihli 10.000,00-TL, 31/05/2019 tarihli 10.000,00-TL ve 30/06/2019tarihli 10.000,00-TL olmak üzere toplam 1.161.078,50-TL, davacı veya kefiller ve ipotek sahibi tarafindan yatırılan tutarların; 14/06/2019tarihinde 6.560,00-TL, 25/06/2019tarihinde 7.500,00-TL, 26/06/2019tarihinde 700,00-TL, 27/09/2019tarihinde 30.500,00-TL, 30/09/2019tarihinde 17.150,00-TL, 01/10/2019tarihinde 4.250,00-TL, 27/12/2019tarihinde 43.250,00-TL, 13/03/2020tarihinde 100.000,00-TL ve 17/03/2020tarihinde 200.000,00-TL olmak üzere toplam409.910,00-TL toplam 1.570.988,50-TL ödeme yapıldığı, 31/12/2018 tarihinde konkordato heyeti tarafindan mahkeme kararına istinaden tahsile konulan çeklerin ayrı bir hesapta tutulması ve konkordato projesine istinaden garameten bütün alacaklılara eşit olarak ödenmesi öngörüldüğünün bankaya konkordato komiser heyeti tarafından yazılı olarak bildirilmesine rağmen davalı bankanın bu kararlara uymadığını ve bu işlemler neticesinde müvekkilinden halen 385.877.97-TL toplam alacağı bulunduğunu iddia ettiğini, tasdik edilen konkordato projesinin geçici konkordatonun ilan edildiği 07/12/2018 tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğini ve geçici konkordatonun ilan edildiği tarihten itibaren davalı bankanın sadece rehinli alacağı için faiz isteyebileceği diğer alacakları için faiz işletilemeyeceğini, davalının, davacıya talebi üzerine yaptığı borç bildirimi itibarıyla rehinli alacak miktarının 500.000,00-TL olduğunun nazara alındığında, bu alacağına faiz işleterek, çek tarihleri dikkate alındığında bankanın 23/12/2018 tarihinde 500.000-TL tutarındaki rehinli alacağını tahsil etmiş olması ve diğer alacaklarına da faiz işletmemesi gerektiği, ancak bankanın bütün kredilere faiz işlettiğini beyan ederek, davanın kabulüne ve davalı bankanın davacı müvekkilerinden 346.940,46-TL alacağı olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; 07/12/2018 tarihinde ... San. Mak. İnş. Malz. Tic. San. A.Ş. lehine konkordato geçici mühlet kararı alındığı ve konkordatonun tasdik edildiğini, geçici mühlet kararından itibaren alacaklıların adi alacaklarına faiz işlemeyeceğini, ancak rehinli alacaklara faiz işleyebileceğini, yapılacak ödemelerin öncelikle rehinli kısma mahsup edilmesi gerektiğini, ancak müvekkili banka tarafından adi alacağa da faiz işletilip, yapılan tahsilatların da rehinli kısma mahsup edilmediğini, ayrıca müvekkili bankaya tahsil için bırakılan çeklerin de tahsilatlarının ayrı bir hesapta tutulması gerekirken bankaca şirket borcuna mahsup edildiğini ve yapılan işlemlerin usulsüz ve hukuka aykırı olduğunun ifade edilerek, müvekkili bankaya 346.940,46- TL borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiğini, İİK'nun 294/3. maddesinde "Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur." düzenlemesi uyarınca eğer konkordato projesi tasdik olmuş ise ve projede aksine bir hüküm bulunmuyorsa adi alacaklılara, yani rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işletilemeyeceği, konkordato projesi kapsamında yapılacak ödemelerde kesin mühlet tarihi itibari ile hesaplama yapılması gerekeceğini, davacının alacak bildirimi tarihi itibari (20/05/2019) ile müvekkili bankanın rehinli alacağının 500.000,00-TL olduğunu iddia ettiğini, konkordato kapsamında yaptırılan kıymet takdir sonucu taşınmazın değeri 550.000,00-TL olarak tespit edildiğini, hangi alacakların rehnin kapsamına girdiği ve rehinle temin edildiği TMK'nun 851 ve 875 maddelerinde öngörüldüğünü, ipotek üst limitine kadar taşınmazın alacağı temin ettiği ve bu kapsamda ipotek resmi senedinde zikredilen müvekkili banka alacaklarının rehinle temin edildiğini, ipotek bedelinin 1.500.000,00-TL olduğu, müvekkili bankanın alacağının tamamının teminat kapsamında kaldığı, konkordato sürecinde komiser heyetince mahkemenize sunulan 22/05/2020 tarihli raporda müvekkili bankanın 14/03/2020 alacaklılar toplantısı tarihi itibari ile alacağının 808.841,83- TL olarak kabul edildiğini ve rapora davacı tarafından itiraz edilmediğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Taraflarca kredi sözleşmelerine, davalı bankanın davacı şirketlerden olan alacağına ilişkin 19/06/2020 tarihli bildirimine, ticari defterlere, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve 2020/245 Karar sayılı konkordato dava dosyasına, davalı bankanın kayıtlarına, tapu kayıtları ve ipotek senetlerine ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Vakıfbank T.A.O. Eski Sanayi Şubesi'ne davacı şirketin bilgileri bildirilmek suretiyle müzekkere yazılarak, davacı şirketin kullandığı tüm kredilerin tahsis tarihleri, kredi limit ve risk detaylarının, kredilerin teminatı olup olmadığının, var ise hangi kredi için ne kadar bir teminat alındığının, kredi geri ödeme tarihi ve tutarlarının, 07/12/2018 tarihinden önceki 3 yılın kredi revizelerinin detaylarının, kredi bedeli geri ödemesi amacıyla davacı tarafından tahsile bırakılan müşteri çek ve senetlerinin olup olmadığının, var ise ayırt edici bilgileri belirtilerek bedelinin hangi hesaba alındığının, bu çek ve senetlerden ödenmeyenler var ise işlem yapılıp yapılmadığının ve bu çek bedellerinin hangi borçlara mahsup edildiği sorulmuş, bu kapsamdaki tüm belge, bilgi ve kayıtların gönderilmesi istenmiştir. 24/12/2020 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Mahkememizin ... Esas ve 2020/245 Karar sayılı konkordato talebine ililşkin dosyasının Uyap kayıtları incelenerek gerekçeli karar örneği dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların vekilleri delil olarak dayandıkları bir kısım belge örneklerini dava dosyamız arasına sunmuşlardır.
HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir bankacı bilirkişi ve icra iflas mevzuatı alanında nitelikli hesap bilirkişisine tevdine, bilirkişilere HMK'nun 268. maddesi gereği davalı bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alınacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemeleri için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince kredi sözleşmesinin tarafları, kredi miktarı, kefalet limiti, iddia, savunma, sunulan ve celbedilen tüm deliller, tapu kayıtları, ipotek sözleşmeleri ve davalı bankanın kayıtları incelenmek suretiyle dava tarihi itibari ile asaleten ve kefaleten her bir davacının davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa borç miktarının kaç TL olduğu hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Doç. Dr. Ahmet Başözen ve bankacı bilirkişi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 23/04/2021 tarihli raporda özetle; "Davalı bankanın Kayseri /Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnş. San. Tic. A.Ş. arasında 12/06/2018 tarihinde 29 sayfa ve 42 ana maddeden ve 50 ek sayfadan ibaret 6.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi düzenlenerek imzalandığı, iş bu sözleşmenin ..., ..., ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 07/12/2018 tarihinde konkordato geçici mühlet verildiği tarih itibariyle bankanın davacı asıl borçlu firmadan 1.509.900,00- TL ana para, 77.014.92-TL işlemiş faiz ve 3.840,64-TL BSMV ile toplam 1.590.755,57-TL asaleten ve FNF Teknolji A.Ş. firmasına kefaletten 453.485,20-TL olmak üzere toplam 2.044.240,77-TL nakit kredilerden kaynaklı alacağının bulunduğu, ... A.Ş. firmasına ait 196755 nolu taksitli kredinin taksitleri düzenli ödenerek inceleme tarihimiz itibariyle kapatıldığının görüldüğü; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında konkodato komiserleri tarafından alacaklılar toplantısına esas olarak düzenlenen rapora göre bankanın ipotek değerinin 550.000,00-TL olduğu; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında konkodato komiserleri tarafından alacaklılar toplantısına esas olarak düzenlenen rapora göre rehin fazlası /rehinsiz alacak olarak da 258.841,83-TL ile oylamaya dahil edildiği; konkordato projesinin tasdik edildiği; raporda yapılan hesaplamalardan hareketle, 31/03/2020 son kısmi tahsilat tarihi itibariyle mühlet içerisinde Banka tarafından yapılan kıymetli evrak ve diğer tahsilatlar nedeniyle 145.149,33-TL bakiye borcunun kaldığı; işbu bakiyenin de Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve 2020/245 Karar dosyasından konkordato tasdik edilerek vadelendirilen tasdik edilen rehinsiz alacak konkordato proje şartlarına sahip olduğu; mahkeme kararı ve tasdik edilen projede İİK'nun 294/3. maddesi gereği aksi kararlaştırılmadığından konkordato projesi çerçevesinde ödenmesi gereken 145.149,33-TL bakiye borç için dava tarihine kadar ayrıca faiz hesabı yapılmadığı" belirtilmiştir.
Davalı banka vekiline mahkememizin ... Esas sayılı konkordato davasında konkordato komiserliğine bildirdiği alacak miktarı, türü hakkında açıklama yapması, alacaklılar toplantısından sonra iltihak süresi içinde kabul oyu kullandıkları alacağın hangi kredi veya hangi işlemlerden kaynaklandığı, miktarı ve bu alacağın rehinli olup olmadığı, tahsil edilip edilmediği konusunda açıklama yapması, buna ilişkin kayıt iltihak süresinde kullanılan oya ilişkin dilekçe, belge örnekleri ile ipotek akit sözleşmelerinin birer örneklerini sunması için süre verilmiştir. Davalı vekili ara kararı doğrultusunda beyan ve belge örneklerini sunmuştur.
04/10/2021 tarihli celsede dosyanın rapor veren bilirkişi kuruluna tevdine, 24/04/2021 tarihli rapora karşı beyan ve itirazlar, dosya kapsamındaki deliller, davalı banka kayıtları, mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası ve tüm delillerin değerlendirilmesi, gerekirse davalı banka defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılması ve ilgili belgelerden suret alma yetkisi verilmek sureti ile HMK'nun 281/2. maddesi uyarınca tarafların her bir itiraz sebepleri ve önceki raporda açıklama olmadığı görülmekle davacı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin dava konusu talepleri yönünden de değerlendirme yapılarak ve gerekirse tarafların iddia ve talepleri yönünden alternatifli olarak rapor düzenlenmesi sureti ile denetime elverişli ek rapor tanzimi için bilirkşilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Doç. Dr. Ahmet Başözen ve bankacı bilirkişi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 05/01/2022 tarihli ek raporda özetle; "Bankanın rehinsiz / adi alacak tutarı olan 258.841,83-TL tutarındaki alacağından mahsubu ile de yukarıda tabloda detayları verildiği şekilde 31/03/2020 tarihi itibariyle banka tarafından yapılan tahsilatlar nedeniyle alternatifli yapılan hesaplamada 78.794,81-TL bakiye borcunun kaldığı; işbu bakiyenin de Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Karar sayıl dosyasından konkordato tasdik edilerek vadelendirilen şartlara sahip olduğu takdiri mahkemeye ait olmak üzere değerlendirilmektedir. Bu alternatifli hesaplama ile bulunan tutara mahkeme kararı ve tasdik edilen projede İİK'nun 294/3. maddesi gereği aksi kararlaştırılmadığından konkordato projesi çerçevesinde ödenmesi gereken 78.794,81-TL bakiye borç için dava tarihine kadar ayrıca faiz hesabı yapılmamıştır." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
28/02/2022 tarihli celsede bilirkişiler tarafından 05/01/2022 tarihli ek raporda davacıların iddialarına yönelik alternatifli hesaplama yaptıkları halinde davalının savunmalarına yönelik de alternatifli hesaplama yaparak bu alternatifli hesaplamalar arasından seçim ve takdiri mahkememize bırakılmadığı, mevcut ek rapora karşı davalı tarafın ve davacı tarafın kapsamlı itirazları olduğu dikkate alınarak dosyanın rapor veren bankacı bilirkişiye tevdi ile bu kez mevcut itirazların değerlendirilmesi ve alternatifli olarak davalının savunmaları doğrultusunda konkordato dosyası esas alınmaksızın dava tarihi olan 30/06/2020 tarih itibari ile davacıların davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu hususlarında ek rapor tanzimi için bankacı bilirkişiye yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.
Bankacı bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/04/2022 tarihli ek raporda özetle; "1. Davacılar vekilinin ''.. Bilirkişinin yaptığı incelemelerde 07/12/2018 tarihi itibarıyla 1.509.900,00- TL ana para borcu ile 80.855,56-TL faiz ve BSMV borç olduğunun belirtildiği, konkordato başvuru evraklarının hazırlandığı 24/11/2018 tarihi itibarıyla 1.549.800,00-TL borç bulunduğu ve 30/11/2018 tarihli 50.000,00-TL'lık çek borca mahsup edildiğinde 1.499.800,00-TL borcun kalması gerektiği, 10.000,00-TL borç fazlalığının nereden kaynaklandığı hususunun bilirkişi raporunda belirtilmediği, '' yönündeki itirazı: 2. Davacılar vekilinin ''...Firmanın kullandığı kredilerden 30/09/2018 tarihi itibarıyla dönem sonu faizleri tahakkuk ettirilip tahsil edilmiştir. 30/09/2018 - 07/12/2018 tarihleri arasında kullanılan kredinin günlük adet ile bu tarihe kadar ayrıntılı faiz hesabı yapılmadığını, yapılan faiz hesabında faiz oranının %20 olması gerekirken temerrüt fazi oranından veya daha yüksek bir orandan faiz hesaplandığını, oysa müvekkilinin bu tarihte temerrüde düşmediğini, bu tarih aralığına ilişkin bilirkişi raporunda faiz hesabı denetime imkan verir nitelikte olmadığı.. '' yönündeki itirazı: Davacının 1. ve 2. itirazlarına ek raporumuzda cevap verilmiştir. Davalı Vekilinin : Mahkemenizin ... Esas sayılı dosyada banka alacağının 22/05/2020 tarihli rapor ile 14/03/2020 alacaklılar toplantısı tarihi itibariyle 808.841,83-TL olarak kabul edildiğini, davacının bu miktara itirazının olmadığın ve projenin bu şekilde tasdik edildiğini, davacı /borçlu tarafından kabul edilmiş -itiraza uğramamış- 808.841,83-TL müvekkili banka alacağının artık taraflar arasında çekişmeli olmadığını, bu nedenle yalnızca 14/03/2020 tarihinden sonra ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiği, Cevap : Mahkeme tarafından verilen 28/02/2022 tarihli arar karar gereğince konkordato dosyası esas alınmaksızın hesaplama yapılması talep edildiğinden konkordato dosyasında alacaklılar toplantısına kabul edilen tutar için hesaplama yapılmamıştır. Alternatifli olarak davalının savunmaları doğrultusunda konkordato dosyası esas alınmaksızın dava tarihi olan 30/06/2020 tarih itibari ile davacıların davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu :
4100358863 Nolu BCH Kredisi
Tarih Gün Faiz oranı Anapa ra işlemiş faiz Bsmv Toplam
30.09.2018 38 26 1.500.000,00 TL 41.166,67 TL2.058,33 TL1.543.225,00 TL
7.11.2018 2 26 1.363.000,00 TL 1.968,78 TL 98,44 TL1.365.067,22 TL
9.11.2018 7 26 1.263.000,00 TL 6.385,17 TL 319,26 TL1.269.704,43 TL
16.11.2018 6 26 1.153.000,00 TL 4.996,33 TL 249,82 TL1.158.246,15 TL
22.11.2018 12 26 1.053.000,00 TL 9.126,00 TL 456,30 TL1.062.582,30 TL
4.12.2018 4 26 1.003.000,00 TL 2.897,56 TL144,88 TL1.006.042,43 TL
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.003,000,00 TL 66.540,50 TL3.327,03 TL 1.072.867,53 TL
4100393127 Nolu BCH Kredisi
6.11.2018 3026 137.000,00 TL 2.968,33 TL148,42 TL140.116,75 TL
4100395729 Nolu BCH Kredisi
12.11.2018 326 100.000,00 TL 216,67 TL10,83 TL100.227,50 TL
15.11.2018 626 210.000,00 TL 910,00 TL45,50 TL210.955,50 TL
21.11.2018 1726 310.000,00 TL 3.806,11 TL190,31 TL313.996,42 TL
310.000,00 TL 4.932,78 TL246,64 TL315.179,42 TL
Yukarda detaylı ve kullandırım tarihlerinden başlamak üzere
Kredi No: Kredi Türü Ana para bakiyesi Faiz BSMV Toplam
4100358863 BCH Kredisi 1.003.000,00 TL 66.540,50 3.327,03 1.072.867,53 TL
4100393127 BCH Kredisi 137.000,00 TL 2.968,33 148,42 140.116,75 TL
4100395729 BCH Kredisi 310.000,00 TL 4.932,78 246,64 315.179,42 TL
7299464726 Kredili Mev.Hes. 10.000,00 TL 202,05 10.202,05 TL
4289**6865 Şirket kredi kartı 49.900,00 TL - 49.900,00 TL
-------------------------------------------------------------------------
TOPLAM 1.509,900,00 TL 74.643,66 3.721,09 1.588.264,75 TL
Konkodato geçici mühlet tarihi olan 07/12/2018 tarihinden 30/06/2020 dava tarihine kadar hesaplama:
Tarih İşlem açıklaması tahsilat tah. eden faiz Toplam bakiye
07.12.2018 konkordato geçici mühlet tarihi itibariyle bakiye 1.509.900,00 TL
10.12.2018ANAPARA TAHSİLAT 100.000,00 TL 0,00 TL1.409.900,00 TL
18.12.2018ANAPARA TAHSİLAT 75.000,00 TL 0,00 TL1.334.900,00 TL
31.12.2018FAİZ TAHAKKUKU 0,00 TL 78.364,75 TL1.413.264,75 TL
2.01.2019ANAPARA TAHSİLA 199.738,17 TL 1.213.526,58 TL
16.01.2019ANAPARA TAHSİLAT137.680,00 TL1.075.846,58 TL
31.01.2019ANAPARA TAHSİLAT 59.000,00 TL0,00 TL1.016.846,58 TL
18.02.2019ANAPARA TAHSİLAT100.000,00 TL 916.846,58 TL
21.02.2019FAİZ+ANAPARA TAHSİLATI 30.000,00 TL 886.846,58 TL
1.03.2019FAİZ+ANAPARA TAHSİLATI 80.398,50 TL 806.448,08 TL
12.03.2019FAİZ+ANAPARA TAHSİLATI 4.000,00 TL 802.448,08 TL
15.03.2019ANAPARA TAHSİLAT120.000,00 TL0,00 TL 682.448,08 TL
21.03.2019ANAPARA TAHSİLAT140.000,00 TL0,00 TL 542.448,08 TL
31.03.2019FAİZ TAHAKKUKU 0,00 TL24.271,04 TL566.719,12 TL
2.04.2019ANAPARA TAHSİLAT 25.000,00 TL0,00 TL541.719,12 TL
30.04.2019ANAPARA TAHSİLAT 10.000,00 TL0,00 TL531.719,12 TL
2.05.2019ANAPARA TAHSİLAT 10.000,00 TL0,00 TL521.719,12 TL
31.05.2019ANAPARA TAHSİLAT 10.000,00 TL0,00 TL511.719,12 TL
25.06.2019ANAPARA TAHSİLAT 8.200,00 TL0,00 TL505.519,12 TL
30.06.2019FAİZ TAHAKKUKU 0,00 TL 11.850,73 TL515.369,85 TL
1.07.2019ANAPARA TAHSİLAT 10.000,00 TL0,00 TL505.369,85 TL
30.09.2019ANAPARA TAHSİLAT 47.203,27 TL0,00 TL458.166,58 TL
30.09.2019FAİZ TAHAKKUKU 0,00 TL10.710,00 TL468.876,58 TL
27.12.2019ANAPARA TAHSİLAT 43.250,00 TL0,00 TL425.626,58 TL
31.03.2020FAİZ TAHAKKUKU 0,00 TL16.837,42 TL442.464,00 TL
31.03.2020ANAPARA TAHSİLAT 300.000,00 TL0,00 TL142.464,00 TL
30.06.2020 FAİZ TAHAKKUKU 9.363,05 TL 151.827,05 TL
---------------------------------------------------------------- Toplam 151.827,05-TL
Bankanın konkordato geçici mühlet tarihi itibariyle belirlenen 1.509.900,00-TL tutarındaki alacağına 01/10/2018 tarihinden başlamak ve yapılan tahsilat tarihleri dikkate alınmak suretiyle banka hesap hareketleri de dikkate alındığında, davalı bankanın davacı asıl borçlu firmadan dava tarihi itibariyle 151.827,05-TL tutarında alacağının bulunduğu görülmektedir. " şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, genel kredi sözleşmesini asıl borçlu sıfatıyla ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan ve işbu kredi sözleşmesi sebebiyle ayrıca ipotek veren davacıların borçlu olmadığının tespiti istemiyle icra takibinden önce İİK'nun 72. maddesi gereği açmış olduğu menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizde evvelce yapılan yargılama sonunda 20/06/2022 tarihli, *** Karar sayılı gerekçeli karar ile davacı ... Şirketi hakkında konkordatonun tasdikine karar verildiği, davacı asıl borçlu ... A.Ş'nin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcu için dava dışı 3. kişi tarafından davalı banka lehine ipotek verildiği, ipoteği aşan kısım olmadığı için davalı banka alacağının adi olarak kabul edilemeyeceği, geçici mühlet tarihinden itibaren kefil olan diğer davacı bakımından da mühlet süreleri içinde faiz işleyeceği gibi davalı banka alacağının rehinli olması ve rehinli alacaklar yönünden konkordato projesinin tasdik edilmemesi nedeniyle asıl borçlu davacı yönünden de mühlet süreleri içinde faiz işleyeceği, davacıların davalı bankaya borcunun bulunduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir. Yine davacıların istinaf talebi üzerine 22/09/2020 tarihli ek kararıyla davacıların istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar vermiştir.
Mahkememizin kararına karşı davacılar vekili yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nce icra edilen istinaf incelemesi sonunda 17/11/2022 tarihli, *** Karar sayılı karar ilamı ile mahkememizin ek kararını kaldırarak esastan inceleme yapmış ve mahkememizin gerekçeli kararının usul ve yasaya uygun olduğundan bahisle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2022 tarihli, *** Karar sayılı karar ilamı yasal süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nce icra edilen temyiz incelemesi sonunda 09/02/2023 tarihli, ***Karar sayılı ilamı ile "Davacılardan ... San. A.Ş. hakkında talep edilen konkordatonun tasdikine karar verilmiş olup alacaklı bankanın borçlu davacıdan olan alacağının 3. kişi ipoteği ile teminat altına alındığı dosya kapsamıyla sabittir. Konkordato uygulamalarında kanun koyucu rehinli alacaklılarla adi alacaklıları aynı muameleye tabi tutmamış ve rehinli alacaklıların adi alacak nisabına dahil edilmesine mani olmuştur. Bunun doğal sonucu bu alacağın konkordatoya tabi adi alacak olarak kabul edilmesi ve faiz işlememesidir. Alacaklı İİK’nın 303/1 maddesi uyarınca konkordatoya olumsuz oy kullanmışsa 3. kişiye karşı tüm hakları muhafaza edeceğinden faiz talebini ancak borçtan birlikte sorumlu olan bu 3. kişye karşı ileri sürebilecektir. Bu husus gözden kaçırılarak yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Üçüncü kişi rehni ile teminat altına alınan alacak Dairemizin yerleşik içtihatları uyarınca nisapta adi alacak olarak nazara alınmaktadır. Davacılardan ... A.Ş. ise davacı borçlunun müteselsil kefili konumundadır. İcra ve İflas Kanununun 303 üncü maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca konkordatoya red oyu veren alacaklı borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını muhafaza eder. Davalı bankanın konkordato projesine red oyu kullandığı açık olduğuna göre mahkemenin davacı kefil ... A.Ş. yönünden talebin reddi kararı yerinde görülmüştür.
" nedenleriyle temyiz olunan mahkememiz kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, mahkememizin 20/06/2022 tarihli, *** Karar sayılı kararının davacı ... San. Mak. İnş. Malz. Tic. San A.Ş. lehine bozulmasına karar verilmiştir.
İade edilen dava dosyası mahkememizin *** Esas sırasına kaydedilmiştir.
Yapılan duruşmada Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Uyulan Yargıtay bozma ilamı çercevesinde bilirkişi incelemesinin davalı bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapmayı gerektirmesi nedeni ile dosyanın daha önce rapor veren bankacı bilirkişi ...'ya tevdine, bilirkişiye HMK'nun 268. maddesi gereği davalı bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 281/2. uyarınca uyulan yargıtay bozma ilamı çerçevesinde asıl borçlu davacı ... San. A.Ş. yönünden alacağın adi alacak olduğunun kabulü ile geçici mühlet kararının verildiği tarihten itibaren asıl alacağa faiz işletilmeyerek bu tarih itibari ile asıl alacağın miktarının tespiti, yine bu tarihten sonra bu davacı yönünden asıl alacağa faiz işletilmeyerek dava tarihi olan 30/06/2020 tarihine kadar yapılan tahsilatların geçici mühlet tarihi olan 07/12/2018 tarihine kadar tahakkuk etmiş asıl alacaktan mahsubu ile varsa davalı bankanın bakiye alacağının tespiti, dava tarihinden bilirkişi inceleme tarihine kadar geçen sürede bu alacakla ilgili davalı bankanın tahsilatları varsa tahsil tarihlerinin ve miktarlarının ayrıca tahsilatın kimden yapıldığının (asıl alacaklı, kefil vs) tespiti, dava tarihinden sonra asıl alacaklı ... San. A.Ş.'nden yapılan tahsilatlar varsa bunların tahsil edilme tarihi ve miktarlarının ayrıca tablo halinde gösterilmesi hususlarında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı ek rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Bankacı bilirkişi ***tarafından düzenlenen 20/12/2023 tarihli ek raporda özetle; "Geçici mühlet tarihinden itibaren faiz işletilmeyerek, bankanın geçici mühlet tarihi itibariyle toplam 1.588.264,75-TL alacağına, geçici mühlet tarihinden dava tarihine kadar geçen sürede toplam 1.509.469,94-TL tahsilat yapılarak,yapılan tahsilatların tamamının anaparadan mahsup edilmesi sonucunda, davalı bankanın davacı asıl borçlu firmadan dava tarihi itibariyle 78.794,81-TL tutarında alacağının bulunduğu, davacı firma hesaplarının 01/01/2020 tarihinden inceleme tarihimiz 19/12/2023 tarihine kadar hesap hareketleri detaylı şekilde incelenmiş olup, inceleme neticesinde dava tarihinden sonra davalı banka tarafından herhangi bir tahsilatın olmadığı" belirtilmiştir.
Davalı banka vekiline davacı ... A.Ş.'ne kullandırılan krediler (BCH kredileri, kredili mevduat hesabı, şirket kredi kartı) yönünden banka hesap dökümlerinin, bu kredi borçlarına yönelik yapılan tüm tahsilatı gösterir hesap özeti ve banka kayıtlarını gösterir kayıtları sunması için süre verilmiş, banka vekili 19/02/2024 tarihli yazı ekinde istenilen kayıtları sunmuştur.
Kayıtların sunulmasından sonra; bankacı bilirkişi *** tarafından düzenlenen 20/12/2023 tarihli ek rapora vaki itirazlar ve talep üzerine HMK'nun 266. maddesi uyardınca yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267, 268. maddesi gereği Ankara bilirkişilik listesinden resen seçilecek 2 bankacı bilirkişi ve 1 nitelikli hesap bilirkişisinden oluşturulacak bilirkişi kurulunun görevlendirilmesine, HMK'nun 273. maddesi uyarınca iddia, savunma, dosya kapsamına sunulan ve celp edilen deliller, daha önce aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporları, mahkememizin 20/06/2022 tarihli önceki gerekçeli kararı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı bozma ilamı ile davalı bankanın hesap dökümleri ilgili kayıt ve belgelerin incelenmek sureti ile mahkememizce uyma kararı verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı çerçevesinde asıl borçlu davacı ... A.Ş.'nden davalı bankanın alacağının adi alacak olduğunun kabulü ile geçici mühlet kararının verildği tarihten itibaren davalı bankanın asıl alacaklarına konkordato hükümleri çreçevesinde faiz işletilmeyerek bu tarihe kadar faiz işletilmesi, konkordato talep eden davacı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan 30/06/2020 tarihine kadar asıl borçlu, kefiller, ipotek ve rehin verenler gibi davalı banka tarafından dava konusu kredi borçlarına istinaden yapılmış olan tüm tahsilatların mahsubu ile dava tarihi itibarı ile davacı ... A.Ş.'nin davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu, davadan sonra ipotekleri taşınmaz malikinin ödemesi veya başkaca ödemeler nedeni ile borcun kapatılmış olmasına rağmen dava tarihindeki haklılık durumunun tespiti amacı ile dava tarihi itibarı ile davacı ... A.Ş.'nin kredi borçlarından dolayı davalı bankaya borcunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu konusunda önceki rapor ve ek raporlar daki çelişkilerinde giderilmesi sureti ile hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Dava dosyasının bilirkişilere tevdi edilmesi için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yoluyla gönderilmiş, mahkememizce görevlendirilen Bankacı Bilirkişi Aslıhan Seyhan, Bankacı Bilirkişi ..., SMMM-Bağımsız Denetçi Prof. Dr. ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 16/04/2024 tarihli raporda özetle; "Dava konusu; menfi tespiti istenen Eski Sanayi Kayseri Şubesi nezdindeki davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. ve ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. şirketlerine ait hesaplar ve evrak dayanak gösterilerek ihtiyati haciz ve takip talebi başlatılmasının mahkemece takdir edilecek teminatı yatırmak koşuluyla tedbiren durdurulmasına karar verilmesi istemidir. Bilirkişi heyet raporumuzun “İnceleme” başlıklı bölümünde detaylı olarak arz ve izah edildiği üzere, davalı bankanın Kayseri Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. arasında 02/04/2012 tarihli 2.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, akdedilen sözleşmeyi ..., ..., ..., ... ve ...'ün müteselsil kefil sıfatı ile imzalandığı hususunun şeklen tespit edildiği, davalı bankanın Kayseri Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. arasında 12/06/2018 tarihli 6.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeyi dava dışı ..., ..., ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. firmasının müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı hususlarının şeklen tespit edildiği, dosya içeriğinde bulunan hesap hareketleri ve hesap özetleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı banka tarafından davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. firmasına BCH kredisi, kredili ticari mevduat hesabı, ticari kredi kartı limitleri tahsis edildiği, kullandırıldığı, davacı firmaya ilişkin belgelerin incelenmesinde, asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 07/12/2018 tarihinde konkordato geçici mühlet, 06/05/2019 tarihinde ise 1 yıl kesin mühlet kararı verildiği, konkordato projesinin tasdik edildiği, mahkemenin 20/06/2022 tarihli önceki gerekçeli kararı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/426 Esas ve 2023/488 Karar sayılı bozma ilamı ile davalı bankanın hesap dökümleri ilgili kayıt ve belgelerin incelenmek sureti ile mahkememizce uyma kararı verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı çerçevesinde asıl borçlu davacı ... A.Ş.'nden davalı bankanın alacağının adi alacak olduğunun kabulü ile geçici mühlet kararının verildiği tarihten itibaren davalı bankanın asıl alacaklarına konkordato hükümleri çerçevesinde faiz işletilmeyerek bu tarihe kadar faiz işletilmesi, konkordato talep eden davacı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan 30/06/2020 tarihine kadar asıl borçlu, kefiller, ipotek ve rehin verenler gibi davalı banka tarafından dava konusu kredi borçlarına istinaden yapılmış olan tüm tahsilatların mahsubu ile dava tarihi itibarı ile davacı ... A.Ş.'nin davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu hususlarında denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporu düzenlenmesi gören tevdi edildiği, bilirkişi heyetimizce uzmanlık alanlarımız kapsamında yapılan inceleme ve teknik tespitler neticesinde mahkemece tevdi edilen görevlendirme ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı çerçevesinde, davalı bankanın asıl borçlu davacı ... A.Ş.'nden alacağının adi alacak olduğunun kabulü ile, geçici mühlet tarihi itibariyle her bir kredi bazında borç bakiyeleri anaparat faizt fer'ileri hesaplanıp, geçici mühlet tarihindeki toplam borç bakiyesine faiz işletilmeksizin davalı banka tarafından yapılan tahsilatlar düşülmek suretiyle hesaplama yapılarak, dava tarihi itibariyle davacının davalı bankaya borçlu olup olmadığı hususunun mahkeme takdirine sunulduğu, davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş.'nin 07/12/2018 geçici mühlet tarihi itibariyle davalı Vakıflar Bankası'na toplam borç bakiyesi 1.589.418.60-TL olarak hesaplandığı, geçici mühlet tarihinden sonra davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. hesabından yapılan toplam tahsilat tutarı 1.511.320,42-TL hesaplandığı, hesaplamalar neticesinde 30/06/2020 dava tarihi itibariyle davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş.'nin davalı Vakıflar Bankası'na 78.098.18-TL anapara borç bakiyesi bulunduğunun tespit edildiği" belirtilmiştir.
Davalı bankanın Kayseri Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnş. San. Tic. A.Ş. arasında 12/06/2018 tarihinde 29 sayfa ve 42 ana maddeden ve 50 ek sayfadan ibaret 6.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi düzenlenerek imzalandığı, iş bu sözleşmenin davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı, yine yargılama sırasında üçüncü kişi tarafından dava konusu borcun ödendiği tarafların kabulündedir.
Tarafların uyuşmazlık noktalarının ana başlıklarıyla; davacıların genel kredi kredi sözleşmesi nedeniyle davalı bankaya olan borçlarının konkordato talep ve davası kapsamında adi alacak niteliğinde sayılıp sayılmayacağı ve bankaya 346.940,46-TL borcu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davacılar esas olarak İİK'nda konkordatoyu düzenleyen hükümler ve yüksek yargı uygulamasına göre; dava itibarıyla onaylanan ve tasdik edilen konkordato projesinin geçici konkordatonun ilan edildiği 07/12/2018 tarihinden itibaren hüküm ifade edeceğini, geçici konkordatonun ilan edildiği tarihten itibaren davalı bankanın sadece rehinli alacağı için faiz isteyebileceğini ve diğer alacakları için faiz işletilemeyeceğini, davalının, davacıya talebi üzerine yaptığı borç bildirimi itibarıyla rehinli alacak miktarının 500.000,00-TL olduğu nazara alındığında, bu alacağına faiz işleterek, konkordato komiser heyeti karar ve talebine rağmen ayrı bir hesaba aktarmadığını, yapılan çek tahsilatlarından; konkordatonun amacına uygun olarak davacının diğer alacaklıların ve üçüncü sahıs ipotek sahibinin korunmasi amacıyla borcun ipotekli kısmının öncelikli olarak ödenmesinin zorunlu olduğunu, davacını tahsil ile bırakılan çeklerinin miktar ve keşide tarihleri nazara alındığında 23/12/2018 tarihi ortalama itibarıyla 500.000,00-TL'lık kısmını hesaptan tahsil ettiğini, o gün itibarıyla rehinli borcun kapandığının kabul edilmesi gerektiğini, banka alacağı için verilen rehin üçüncü kişiye ait mal üzerinde tesis edildiğinden, konkordato kapsamında bankanın tüm alacakları adi alacak hükmünde olduğunu ileri sürmektedirler.
Davalı banka ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnş. San. Tic. A.Ş. arasında 12/06/2018 tarihinde 6.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi düzenlenerek imzalandığı, davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından bu sözleşmenin müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı açıktır. Davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnş. San. Tic. A.Ş'nin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcu için dava dışı Karademir Grup Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi tarafından 26/09/2018 tarihli ve *** yevmiye sayılı resmi senet ile Talas İlçesi, Talas Mahallesi, 1215 ada 1 parsel sayılı zemin kat, 43 numaralı bağımsız bölüm üzerine ... Sanayi Makinaları Ve İnş. San. Tic. A.Ş'nin, Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.'nun merkez ve şubeleri ile yapmış olduğu ya da ileride yapacağı kambiyo senetlerinin iskonto veya iştirasından nama açılmış ve açılacak bilcümle borçlu ve alacaklı cari hesaplarından veya lehine verilmiş ve verilecek teminat ve kefalet mektuplarından ve bankanın merkez ve şubelerinin borçlu, keşideci, muhatap, ciranta, aval, kefil, müşterek borçlu, yed'i emin, ve sair sıfatlarla imzasını havi olarak işleme kabul ettiği kambiyo senedi, mukavele, sözleşme, taahhütname ve saire ile ithalat, ihracat ve bilimum kambiyo ve kısa, orta ve uzun vadeli kredi işlemlerinden ve sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, kanun gibi diğer her türlü sebepten doğmuş ve doğacak borçlarını ana para olan 1.500.000,00-TL ve buna ek olarak yıllık %43 oranında değişken akdi faizin uygulanacağı, ayrıca temerrüt halinde akdi faiz oranına bu oranın %50'sinin ilavesi suretiyle bulunacak oran üzerinden temerrüt faizi ve komisyon uygulanacağının kararlaştırıldığı görülmektedir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2020 tarihli, *** Karar sayılı dosyasının incelenmesinde konkordato talebinin kabulüne, kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ***/Merkez sicil numarasında kayıtlı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'nin konkordato projesinin İİK'nun 305. ve 306. maddeleri uyarınca tasdiki ile, adi alacaklar yönünden 01/07/2020 tarihinde ilk taksit başlamak üzere konkordato projesi kapsamında kalan tüm borçlarını birer ay ara ile 12 eşit taksitte ödemesine, 14/03/2020 tarihinde yapılan alacaklılar toplantısından sonra davacı vekilinin 21/04/2020 tarihli dilekçesi ile konkordatonun tasdikinden sonra borçlarını 24 ayda, 24 eşit taksitte ödemesine ilişkin konkordato projesinin revize edilmesi (değiştirilmesi) talebinin reddine, İİK'nun 308/h maddesi uyarınca rehinli alacaklar yönünden alacaklılar toplantısında yasal nisap sağlanamadığından konkordatonun tasdiki talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın süresi içinde alacaklı Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilince istinaf edildiği, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 25/06/2021 tarihli, *** Karar sayılı ilamı ile, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf mahkemesi kararına karşı süresi içinde Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili ile Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 16/03/2022 tarihli, *** Esas ve *** Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verildiğinden onama üzerine hükmün 16/03/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Yine bu dosyanın incelenmesinde 14/03/2020 tarihinde yapılan alacaklılar toplantısında davalı Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O.'nın hem adi alacaklar, hem de rehinli alacaklar yönünden konkordato projesine onay vermediği, red oyu kullandığı anlaşılmıştır.
Eldeki uyuşmazlıkta davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi davalı bankanın asıl borçlusu, davacı ... San. Tic. Ltd. Şti. ise asıl borçlunun müteselsil kefili konumundadır.
Davacı ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin savunmalarıyla ilgili uyuşmazlığın çözümü için öncelikle kefaletin fer'i niteliği üzerinde durulması gerekmektedir. Kefalet sözleşmesi, her zaman mevcut ve geçerli bir esas borcun varlığını gerektirir. Böylelikle, kefilin yükümlülüğü asıl borçtan kaynaklanan yükümlülüğe bağlı olmaktadır. Bu bağlılığı ifade etmek için kefalet sözleşmesinin fer’i bir sorumluluk doğurduğu söylenir. Kefilin sorumluluğunun fer’iliği, hukuki dayanağını, kefalet sözleşmesinin alacaklıya teminat vermek amacıyla yapılmasında bulur. Kefaletin fer’ilik özelliğinin sonuçları özetlemek gerekirse, Kefil asıl borçludan fazla bir mükellefiyet yüklenemez. Sorumluluğu asıl borçludan daha ağır olamaz. Asıl borç şarta bağlı olduğu halde kefilin şartsız olarak borçlanması, asıl borçlu sadece ağır kusurdan sorumlu olduğu halde kefilin asıl borçlunun hafif kusurundan dahi sorumlu tutulması söz konusu olmaz.
6098 sayılı TBK’nun 590/3. maddesinde de "Asıl borcun muaccel olması, alacaklı veya borçlunun önceden süre içeren bildirimde bulunmasına bağlıysa kefalet borcu için bu süre, bildirimin kefile yapıldığı tarihte işlemeye başlar." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, asıl borçlu yönünden borcun muaccel olması ihbar şartına bağlı ise, borcun kefil yönünden de muaccel olması için kefile ihbarda bulunulması gereklidir. Kefalet, fer’i niteliği gereği asıl borca bağımlı olduğundan asıl borçtan ayrı (bağımsız) olarak temlik edilemez. Asıl borcun herhangi bir nedenle ortadan kalkması halinde kefil de borcundan kurtulur (TBK. md. 598/1). Kefil asıl borçluya ait bütün def’ileri ve itirazları (aczi ile ilgili olan belli oranda ödeme, faiz ödememe gibi itirazlar dışında) alacaklıya karşı ileri sürme olanağına sahiptir. Kefaletin fer’iliği, bir anlaşmazlık halinde alacaklının sadece kefaletin değil fakat asıl borcun da varlığını ispat etmesini zorunlu kılmaktadır. Fer’ilik prensibinin yasalarla düzenlenmiş bazı istisnaları bulunmaktadır. Bu istisnalar şu şekilde sıralanabilir. Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı, konkordato tasdik edilse bile kefile karşı alacağın tamamını talep etme hakkını muhafaza eder (İİK. md. 303/1). Borçlu konkordatoda tespit edilen oranda yükümlü olurken, kefilin asıl borcu aşan nispette ödeme ile yükümlü olduğu görülmektedir (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi,14/05/2018 tarihli, *** Karar sayılı ilamı).
Malları üzerinde rehin oluşturan üçüncü kişiler de alacaklının konkordato kayıt yaptırmaması olasılığına karşı erteleyici koşula bağlı olarak konkordatoya kayıt yaptırabilir, ancak alacaklı süresi içinde kayıt yaptırdığı takdirde bu kayda itibar etmemek gerekir (Altay/Eskiocak: s. 249).
İcra ve İflas Kanunu’nun 303. maddesi "Konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklı borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını muhafaza eder.
Konkordatoya muvafakat eden alacaklı da kendi haklarını, borçtan birlikte sorumlu olan kişilere ödeme mukabilinde devir teklif etmek ve onlara toplantıların günü ile yerini en az on gün önce haber vermek şartıyla bu hükümden yararlanır.
Alacaklı müracaat hakkına halel gelmeksizin borçtan birlikte sorumlu olan kişilere konkordato müzakerelerine katılma yetkisini verebilir ve onların kararını kabul taahhüdünde bulunabilir." şeklinde düzenlenmiş olup, alacaklının üçüncü kişi ipoteği ile teminat altına alınan alacağının adi alacak olarak nisaba dâhil edilmesi, borçlu ve rehin veren üçüncü kişinin anılan madde uyarınca hareket etmesi gerekmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03/03/2022 tarihli, 2021/(15)6-772 Esas ve *** Karar sayılı emsal kararı).
İİK'nun 303/1. maddesine göre, konkordatoyu reddeden (muvafakat etmeyen) alacaklı borçtan birlikte sorumlu olanlara karşı bütün haklarını muhafaza eder ve alacaklı asıl borçluya kefil olan kimseden sanki konkordato yokmuş gibi alacağının tamamını talep etme hakkına sahip olur. Başka bir deyişle, konkordatonun tasdik edilmesi ile birlikte konkordato projesinde asıl borcun vade veya tenzilat ile ödenmesi öngörülmüş olsa dahi, alacaklı alacağını herhangi bir vadelendirme veya tenzilat yapılmaksızın kefalet borcunun normal vadesinde tam olarak kefilden talep edebilme hakkına sahip olur. Bu durum kefalet borcunun, asıl borç miktarıyla sınırlı olması gerektiği ve kefile asıl borçtan fazla bir sorumluluk yüklenemeyeceği kuralına istisna teşkil etmektedir; çünkü, borçlu konkordatoda projesinde kabul edilen miktarla yükümlü olurken, kefil, bu miktarı aşan nispette ödeme ile yükümlü olmaktadır. O halde alacaklının, İİK'nun 303. maddesine göre kefile karşı başvuru haklarını tam olarak koruyabilmesi için, İİK'nun 302. maddesine göre yapılan alacaklılar toplantısında açıkça konkordato projesine red oyu vermesi gerekir. Bununla birlikte alacaklı, İİK'nun 302/7 maddesine göre, alacaklılar toplantısına katılmaz ve toplantının bitimini takip eden yedi gün içinde de herhangi bir oy kullanmazsa, yine onun oyunun red şeklinde değerlendirilmesi gerekir. Ayrıca, alacaklılar toplantısında veya bu toplantının bitimini takip eden yedi gün içinde alacaklının avukatı tarafından kullanılan oy kabul yönünde olmuş olsa dahi, alacaklı vekilinin HMK'nun 74. maddesine göre, konkordato projesine muvafakat etme veya sulh olma konusunda özel yetkisi yoksa, yine bu kabul yönündeki oy geçerli kabul edilmeyip, reddi yönünde değerlendirilmesi gerekir (Levent Börü, "Konkordatonun Kefalet Sözleşmesine Etkileri", İstanbul Hukuk Mecmuası, sayı:78/3, sayfa: 1260-1261).
Davalı banka tarafından asıl borçlu davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'nin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dosyası üzerinden konkordato talebine ilişkin yapılan alacaklılar toplantısında ve iltihak süresi içinde konkordato projesine olumlu oy vermemiş ve muvafakat etmemiştir. Bu nedenle İİK'nun 303/1. maddesi uyarınca alacaklı davalı banka, borçtan birlikte sorumlu olan davacı ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne karşı bütün haklarını muhafaza etmektedir ve alacaklı banka, asıl borçluya kefil olan bu davacıdan sanki konkordato yokmuş gibi alacağının tamamını talep etme hakkına sahiptir.
Mahkememizin *** Esas sayılı dosyasının incelenmesinde bankacı bilirkişi tarafından davalı banka alacağının 365.426,43-TL olarak hesaplandığı ve bu hesaplamanın mahkemece benimsenerek hükme esas alındığı görülmüştür.
Davacılardan ... San. A.Ş. hakkında talep edilen konkordatonun tasdikine mahkememizce karar verilmiş olup alacaklı davalı bankanın borçlu ... San. A.Ş.'den olan alacağının 3. kişi ipoteği ile teminat altına alındığı dosya kapsamıyla sabittir. Konkordato uygulamalarında kanun koyucu rehinli alacaklılarla adi alacaklıları aynı muameleye tabi tutmamış ve rehinli alacaklıların adi alacak nisabına dahil edilmesine mani olmuştur. Bunun doğal sonucu bu alacağın konkordatoya tabi adi alacak olarak kabul edilmesi ve faiz işlememesidir. Alacaklı İİK'nun 303/1. maddesi uyarınca konkordatoya olumsuz oy kullanmışsa 3. kişiye karşı tüm hakları muhafaza edeceğinden faiz talebini ancak borçtan birlikte sorumlu olan bu 3. kişiye karşı ileri sürebilecektir. Üçüncü kişi rehni ile teminat altına alınan alacak Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca nisapta adi alacak olarak nazara alınmaktadır. Buna göre davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi yönünden uyulan Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde mahkememizce yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bankacı Bilirkişi Aslıhan Seyhan, Bankacı Bilirkişi ..., SMMM-Bağımsız Denetçi Prof. Dr. ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 16/04/2024 tarihli raporda özetle; "Dava konusu; menfi tespiti istenen Eski Sanayi Kayseri Şubesi nezdindeki davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. ve ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. şirketlerine ait hesaplar ve evrak dayanak gösterilerek ihtiyati haciz ve takip talebi başlatılmasının mahkemece takdir edilecek teminatı yatırmak koşuluyla tedbiren durdurulmasına karar verilmesi istemidir. Bilirkişi heyet raporumuzun “İnceleme” başlıklı bölümünde detaylı olarak arz ve izah edildiği üzere, davalı bankanın Kayseri Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. arasında 02/04/2012 tarihli 2.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, akdedilen sözleşmeyi ..., ..., ..., ... ve ...'ün müteselsil kefil sıfatı ile imzalandığı hususunun şeklen tespit edildiği, davalı bankanın Kayseri Eski Sanayi Şubesi ile davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. arasında 12/06/2018 tarihli 6.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeyi dava dışı ..., ..., ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. firmasının müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı hususlarının şeklen tespit edildiği, dosya içeriğinde bulunan hesap hareketleri ve hesap özetleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı banka tarafından davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. firmasına BCH kredisi, kredili ticari mevduat hesabı, ticari kredi kartı limitleri tahsis edildiği, kullandırıldığı, davacı firmaya ilişkin belgelerin incelenmesinde, asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Esas sayılı dosyası ile 07/12/2018 tarihinde konkordato geçici mühlet, 06/05/2019 tarihinde ise 1 yıl kesin mühlet kararı verildiği, konkordato projesinin tasdik edildiği, mahkemenin 20/06/2022 tarihli önceki gerekçeli kararı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı bozma ilamı ile davalı bankanın hesap dökümleri ilgili kayıt ve belgelerin incelenmek sureti ile mahkememizce uyma kararı verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı çerçevesinde asıl borçlu davacı ... A.Ş.'nden davalı bankanın alacağının adi alacak olduğunun kabulü ile geçici mühlet kararının verildiği tarihten itibaren davalı bankanın asıl alacaklarına konkordato hükümleri çerçevesinde faiz işletilmeyerek bu tarihe kadar faiz işletilmesi, konkordato talep eden davacı ... A.Ş. yönünden dava tarihi olan 30/06/2020 tarihine kadar asıl borçlu, kefiller, ipotek ve rehin verenler gibi davalı banka tarafından dava konusu kredi borçlarına istinaden yapılmış olan tüm tahsilatların mahsubu ile dava tarihi itibarı ile davacı ... A.Ş.'nin davalı bankaya borcu olup olmadığı, varsa miktarının kaç TL olduğu hususlarında denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporu düzenlenmesi gören tevdi edildiği, bilirkişi heyetimizce uzmanlık alanlarımız kapsamında yapılan inceleme ve teknik tespitler neticesinde mahkemece tevdi edilen görevlendirme ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı çerçevesinde, davalı bankanın asıl borçlu davacı ... A.Ş.'nden alacağının adi alacak olduğunun kabulü ile, geçici mühlet tarihi itibariyle her bir kredi bazında borç bakiyeleri anaparat faizt fer'ileri hesaplanıp, geçici mühlet tarihindeki toplam borç bakiyesine faiz işletilmeksizin davalı banka tarafından yapılan tahsilatlar düşülmek suretiyle hesaplama yapılarak, dava tarihi itibariyle davacının davalı bankaya borçlu olup olmadığı hususunun mahkeme takdirine sunulduğu, davacı asıl borçlu ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş.'nin 07/12/2018 geçici mühlet tarihi itibariyle davalı Vakıflar Bankası'na toplam borç bakiyesi 1.589.418.60-TL olarak hesaplandığı, geçici mühlet tarihinden sonra davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş. hesabından yapılan toplam tahsilat tutarı 1.511.320,42-TL hesaplandığı, hesaplamalar neticesinde 30/06/2020 dava tarihi itibariyle davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Tic. Ve San. A.Ş.'nin davalı Vakıflar Bankası'na 78.098.18-TL anapara borç bakiyesi bulunduğunun tespit edildiği" belirtilmiştir. Bu rapor dosya kapsamındaki delillerle örtüşmekte, hüküm vermeye ve denetime elverişli olmakla mahkememizce benimsenmiştir. Buna göre dava tarihi itibarı ile davacı ... Sanayi Makinaları Ve İnşaat Malzemeleri Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi'nin davalı bankaya 78.098.18-TL anapara borç bakiyesi bulunduğu, anılan davacının 78.098.18-TL'lık kısım yönünden dava açmakta haklı olduğu, bakiye 268.242,28-TL'lık kısım yönünden ise dava açmakta haksız olduğu, ancak yargılama sırasında anılan davacının borcunun üçüncü kişi tarafından ödenerek kapatıldığı, bu nedenle de bu davacı yönünden davanın konusuz kaldığı görüş ve kanaati edinilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 331. maddesi; “"1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.
(3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir." düzenlemesini ihtiva etmektedir.
Davanın konusuz kalması halinde dava tarihindeki haklılık durumu tespit edilerek yargılama giderlerinin taraflardan hangisinin üzerinde bırakılacağı, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğinin tespiti gerekir. Mahkememizce bu nedenle yargılama yapılarak dava tarihi itibarı ile tarafların haklılık durumları araştırılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin davasının REDDİNE,
2-Davacı ... Makine İnşaat Malzemeleri, Ticaret Sanayi A.Ş.'nin davasının konusuz kalması nedeni ile ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının davacılardan peşin olarak alınan 5.924,88-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 5.497,28-TL karar ilam harcının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
4-Davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan yargılama giderlerinin bu davalının üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı ... Makine İnşaat Malzemeleri, Ticaret Sanayi A.Ş. tarafından yapılan 7.900,00-TL bilirkişi ücreti, 259,00-TL posta gideri ve 350,00-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 8509,00-TL yargılama giderinden davadaki haklılık durumuna göre hesap edilen 1.915,42-TL'nın davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine, bu davacı tarafından yapılan bakiye yargılama giderlerinin bu davacının üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan e-tebligat ve tebligat giderinden oluşan 100,00-TL yargılama giderinden davadaki haklılık durumuna göre hesap edilen 77,31-TL'nın davacılardan alınarak davalıya verilmesine, davalı tarafından yapılan bakiye yargılama giderlerinin davalının üzerinde bırakılmasına,
7-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
8-Davacı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. davanın reddine karar verilmesi nedeniyle bu davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
9-Davacı ... Makine İnşaat Malzemeleri, Ticaret Sanayi A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davadaki haklılık durumuna göre hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya verilmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince davadaki haklılık durumuna göre hesap ve taktir olunan 42.236,34-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacılar vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/05/2024
Başkan ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Üye ***
E-imzalıdır
Katip ***
E-imzalıdır