Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.
KAYSERİ
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: ...
KARAR NO: ...

HAKİM:...
KATİP: ...

DAVACI : ...
VEKİLİ: Av...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...

DAVA: Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar Bedeli, İkame Araç Bedeli ve Değer Kaybı)

DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Hasar Bedeli, İkame Araç Bedeli ve Değer Kaybı)
davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.10.2022 tarihinde Kayseri Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine başvurularak dava açılmıştır. Açılan dava neticesinde Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını, yargılama neticesinde 24.10.2023 tarihinde ilgili mahkemece dosya karara çıkmıştır. İlgili kararda HMK 114/1-c maddesinde düzenlenen "mahkemenin görevli olması" dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verildiğini, kendilerince işbu karar 04.12.2023 tarihinde istinaf edilmiştir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... E. , ... K. Numaralı ilamı ile istinaf başvurumuz 26.02.2024 tarihinde HMK'nın 353/1-b/l maddesi gereğince esastan reddedildiğini, verilen karar neticesinde işbu dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için 15.03.2024 tarihinde Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talep dilekçesi gönderildiğini, talep sonucunda işbu dosya Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas numarası ile yeniden görülmeye başlandığını, ilgili yargılama neticesinde Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas, ... Karar ve 17.04.2024 karar tarihli ilamı ile "arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle Usulden Reddine karar verildiğini, verilen kararın akabinde dosyanın kesinleşmesinin ardından kendilerince 22.05.2024 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, başvurunun 13.06.2024 tarihinde sonlandırıldığını, görüşmeler sonucunda tarafların anlaşmaya varamadıklarını, müvekkiline ait araçta şoförlük yapan ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı, 2006 model Renault marka kamyonetle Malatya ilinden Kayseri istikametine seyir halindeyken, davalılardan ... Tarım Aletleri ve Ürün. İnş. Malz. Petrol Ürn. Kömür San, Ltd.'ne ait ve davalı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın organize sanayiden çıkıp karşıya geçmek istemesi sebebiyle; müvekkilinin, davalı sevk ve idaresindeki araca çarpmamak için kavşağın içine manevra yaptığı esnada aracı sağa yan yatarak devrildiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait aracın tamamen hasar gördüğünü, kullanılamaz hale geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı ... %100 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin hasara uğrayan aracının kaza tarihine kadar tüm bakımlarını zamanında yaptırdığını, aracın kaza tarihine kadar hatasız kullanıldığını, müvekkilinin aracının hasarının ekspertiz raporunda 71.050,00-TL olarak belirlendiğini, davalıya ait sigorta şirketinden ise şirketin sorumlu olduğu 41.000,00-TL bedeli aldığını ancak 30.050,00-TL'lik zararını tahsil edemediğini bu zamana kadar davalıdan ödeme bekleyen müvekkil olumlu sonuç alamadığından işbu davayı açmak zorunda kaldığını belirterek davalının % 100 tali kusurlu olarak sebebiyet verdiği 05.11.2020 tarihli trafik kazası neticesinde araçta oluşan hasar nedeniyle; müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ödenmeyen 30.050,00-TL'lik kısmının olay tarihi olan 05.11.2020 tarihinden itibaren TCMB avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, değerinin tam ve kesin tespit edildiğinde artırabilmek kaydı ile şimdilik 100,00-TL kaza sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu araç mahrumiyet tazminatının olay tarihi olan 05.11.2020 tarihinden itibaren TCMB avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, değerinin tam ve kesin tespit edildiğinde artırabilmek kaydı ile şimdilik 1.000,00-TL kaza sebebiyle müvekkilinin uğramış olduğu değer kaybı tazminatının olay tarihi olan 05.11.2020 tarihinden itibaren TCMB avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirekti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen değer kaybı tazminatının haksız bir tazminat olduğunu, değer kaybı tazminatında Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının sigorta şirketine başvuru yapmadan kendilerine karşı dava yönlendirdiklerini, dava konusu trafik kazasının 05.11.2020 tarihinde gerçekleştiğini, söz konusu kaza bakımından zamanaşımı süresi dolduktan sonra dava açıldığından zamanaşımı bakımından itiraz ettiklerini, davacının taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının aracı ile sağa sinyal verdiği halde sinyale göre hareket etmediği için kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin normal seyrinde giderken davacı araç sürücüsünün müvekkilinin arabasına çarptığını, müvekkilinin aracına da zarar verdiğini, davacının aracınün da bu kazadan hafif hasar aldığını, mevcut kazaya ilişkin olarak trafik kaza tespit tutanağı ve müvekkil araç fotoğrafları ektedir. Mevcut kazaya ilişkin eksper kaydı, kayıt ve fotoğraflar ile hasar dosyası da davacı nezdinde bulunduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine ve yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.
Davacı tarafça; Kayseri Bölge Trafik Şube Müdürlüğü'nün 05.11.2020 tarihli 2020/298 Kaza sıra nolu kaza tespit tutanağı, ... Hiz. Ltd, Şti tarafından oluşturulan 05.01.2021 tarihli 4/... numaralı Eksper Raporu, ... Sigorta A.Ş'den ... poliçe nolu, 4/... Hasar Dosya Nolu dosyası, Araca Ait Hasarlı Fotoğraflar, Sigorta Poliçesi, Türkiye Noterler Birliğine Müzekkere yazılarak ... plakalı aracın Ruhsat Kaydı, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. ,... K. Numaralı dosyası, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Numaralı dosyası, Arabuluculuk Son Tutanağı, Bilirkişi İncelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davalı tarafça; Kaza tespit tutanağı, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin deliline dayanılmıştır.
Dava konusu trafik kazasına karıştığı bildirilen ... ve ... plakalı araçların 05/11/2020 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğuna dair ilgili kayıt ve belgelerin Uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmasına,
Davacı şirketin açık bilgileri belirtilmek suretiyle ... (...) Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak davalı şirkete ait sigorta şirketi tarafından sigortalanmış ... poliçe 4/... Hasar numaralı dosyanın akıbeti araştırılarak bilgi ve verilmesi ve ... plakalı araç ile davacıya şirkete ait ... plakalı araç arasında 05/11/2020 tarihinde trafik kazası sonucu davacı şirketin aracında oluşan değer kaybının tazmini için davacı şirketin ... Sigorta Anonim Şirketi'ne hangi tarihte başvurduğunun ve akıbetinin sorulmasına, ZMMS poliçesinin, davacı şirketin başvurusunu ve başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin tamamının evrak kayıt havalesi ile birlikte, ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturası, aracın hasarını gösterir tutanak, belge örnekleri ile hasar dosyasının örneğinin, yine araç hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin, bu kaza ve ZMMS poliçesi nedeniyle yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerinin ivedi olarak gönderilmesinin, yine davacı şirketin başvuru tarihinin hangi tarih olduğunun açıkça bildirilmesinin, sadece evrak gönderilmekle yetinilmemesi istenmiş, 11/11/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak; davacı şirkete ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 05/11/2020 tarihli hasara ilişkin ZMMS ve kasko sigortası hasar sorgulamasının yapılarak buna ilişkin kusur ve hasar (ZMMS ve kasko) sorgu kayıt ve belgelerinin gönderilmesinin ve ... plakalı aracın 05/11/2020 tarihinden öncesine ait başkaca bir hasar kaydı olup olmadığı hususunun tespiti ile varsa ZMMS ve kasko sigortalarına ilişkin hasar dökümünün, hasar tarihi, sigorta şirketinin adı, poliçenin türü, poliçe numarası, acente numarası, hasar dosya numarası gibi bilgilerinin ve mevcut kayıt örneklerinin gönderilmesi istenmiş, 01/11/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Dava dilekçesinin ekinde sunulan trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağında yazılı kaza yerindeki trafik sinyalizasyon durumunu gösterir krokilerin, kavşak planının, ayrıca ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağına konu olan trafik kazasının oluşumunu gösterir ve kayıt altına alınmış olan kamera kayıtları ve/veya fotoğraflar varsa CD formatında örneğinin gönderilmesinin, ekli trafik kaza tespit tutanağında yazılı trafik kazasının meydana geldiği yazılı saat ve dakika itibarıyla hangi yönden gelen araçlara yeşil ışık, ve hangi yönden gelen araçlara kırmızı ışık yandığı sorulmuş, 24/10/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.
Dava dilekçesinin ekinde sunulan trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 05/11/2024 tarihinde ... plaka sayılı araç ile ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasına ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı ve sair tüm belgelerin gönderilmesi istenmiş,
Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının tüm Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir.
Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının tüm Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir.
HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kaza tespit tutanağı,ekspertiz raporu, Kayseri 2.ATM'nin ...Esas sayılı ve Kayseri 6.ASHM'nin ... Esas sayılı dava dosyalarının içeriği, (bu dosyalar UYAP sistemi üzerinden incelenecektir) ve diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, A- 05/11/2020 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal ettikleri konusunda kaza anına ilişkin basit krokinin de çizilerek kural ihlallerinin tespit edilmesi, B- Davacıya ait ... plaka sayılı aracın hasar zararı olup olmadığı, varsa yedek parça işçiclik, KDV dahil toplam hasar zararının ne kadar olduğu , sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde tazmin edilmemiş bakiye hasar zararı varsa miktarının kaç TL olduğu, bu aracın markası, modeli, yaşı ve bu kazada aldığı hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli , ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç bedelden de aracının hurda bedelinin indirilerek aracının gerçek zararının tespiti, C-Davacının aracında bu kazadan dolayı değer kaybı zararı varsa yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın markası, model yılı, özellikleri, kullanım amacı, kullanım süresi , yıpranma payı, aracın kilometresi, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye dair hasar nedeniyle orjinalliğini yitirip yitirmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliğini, bu parçaların orjinal olup olmadığı hususlarının göz önüne alınarak aracın 05/11/2020 tarihli trafik kazasından önceki hasarsız ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacının aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğu, bu belirleme yapılırken kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden davacılara ait araç markası, model yılı, motor hacmi, km ve donanımı aynı veya benzer araçlarla hasarlı ve hasarsız birçok aracın karşılaştırılması suretiyle değerlendirme yapılması ve buna göre değer kaybı zararının hesaplanması, sigorta şirketi tarafından daha önce yapılan değer kaybı ödemesi varsa hesaplanan miktardan düşülmesi, D- Araç perte ayrılmayacak ise bu kaza nedeniyle talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, model yılı, özellikleri ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgelerin , hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli makul süre ve emsal araçların ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanamadığı süre içerisinde elde edilen yararları belirlenerek ikame araç zararının kaç TL olduğunun belirlenmesi, Araç perte ayrılacaksa söz konusu aracın davacının aracıyla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre belirlenerek ve davacının bu süre içerisinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı gibi zorunlu giderleri mahsup ederek ikame araç bedelini belirlenmesi E- Kayseri 6. ASHM'nin ... Esas sayılı dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenerek 13/10/2023 tarihli bu dosya üzerinden alınan bilirkişi raporundaki kusur, hasar , değer kaybı ve ikame Araç zararı hakkındaki değerlendirmelerin incelenerek tartışılması ve çelişki olursa bunlarının nedenlerinin izahı konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi ... tarafından düzenlenen 01/05/2025 tarihli raporda özetle; "-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda ana yol üzerinde seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda; -... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'in ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir kusurunun olmadığı, -Dava konusu hasar nedeniyle ... plakalı sayılı araçta oluşan hasarın Kabin, çamurluk ve araca sonradan akuple edilen Mikser Kazanı kısımlarında meydana geldiği ve onarım tercihine göre 92.734,11-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin araç piyasa rayiç bedeli (250.000 TL) ile kıyaslandığında pert işlemi gerekmediği onarım yapılmasının uygun olduğu, -... plakalı sayılı 2006 model RENAULT KERAX 420.40 8x4 KAMYON (TRANSMİKSER) tip araçta dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasar miktarının 92.734,11 TL (KDV Dahil) olduğu, -ZMMS kapsamında dava dışı davalı yan sigorta firması tarafından 41.000 TL ödeme yapıldığı, Bakiye Hasar Zararının 92.734,11 - 41.000 -51.734,11 TL olduğu, -Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı (Transmikser Kamyon) araçta dava konusu kaza sonrası oluşan Toplam Değer Kaybı * 10.000 TL olduğu değerlendirilmiş olup, bu konuda 13/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporu ile araç bedelleri farklı belirlense de herhangi bir fark oluşmamıştır. Sigorta firmalarının gerçek zararı tazminle yükümlü olduğu bu kapsamda T.C. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas:2015-14700 Karar:2016-4229 Karar Tarihi: 04.04.2016 “6762 sayılı TTK'nın 1283. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasar bedeli tespit edilirken davalı ... şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma gereği olduğu belirtilen 9610 iskonto esas alınarak yedek parça ve İşçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanması doğru değildir.” kararının bulunduğu ve bu konuda 13/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporu ile hasar bedeli farkı oluşmuştur. Sigorta şirketlerinin KDV 'den muaf oldukları gerekçesi ile hem onarımı yapan servise hem zarar görene KDV ödememesi konusunda yerleşik Yargıtay Kararına göre; T.C. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas:2015-14700 Karar:2016-4229 Karar Tarihi: 04.04.2016 “3065 sayılı KOV Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.” kararının bulunduğu ve hasar toplam bedeli farkından dolayı KDV miktarları açısında da 13/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporu ile hasar bedeli farkı oluşmuştur -Dava konusu ... plaka sayılı (Transmikser Kamyon) araçta meydana gelen trafik kazasında söz konusu hasar sonrası eksper bekleme süresi, parça bekler süresi ve onarım süreleri değerlendirilmiş olup bahse konu onarım/değişimlerin 20 günde gerçekleştirileceği, Dava konusu ... plaka sayılı (Transmikser Kamyon) araçta oluşan hasar ve zararın niteliğine göre kaza olmasaydı dahi davacı tarafından yapılması gereken yakıt vb. zorunlu gider kalemlerinin haricinde İkame Araç Bedelinin bakım onarımda geçen gün süresince araç mahrumiyet bedelini karşılayacağı, 20 günlük Makul tamir süresine ilişkin aracı kullanamamaktan doğan mahrumiyet bedelinin emsal araç (2006 model, Transmikser Kamyon) açısından günlük 1.333 TL (Güncel aylık 250.000 TL kiralama ücreti, araç fiyatlarına göre kaza tarihinde yaklaşık 40.000 TL) olacağı, bu süreçte Araç Mahrumiyet Zararı (İkame Araç Bedeli) olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı tarafın 01/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna beyan ve itirazları ile talebi ve sözü edilen bu raporu ile Kayseri 6. ASHM'nun 13/10/2023 tarihli rapor arasında kısmı çelişki bulunduğu görülmekle yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına,
HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının Ankara Bilirkişi Listesinden Kara yolları Fen heyeti üyeleri arasından re'sen seçilecek 3 kişilik trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdine,
Dava dosyasının bilirkişilere tevdi amacıyla Ankara Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmasına, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kaza tespit tutanağı,ekspertiz raporu, Kayseri 2.ATM'nin ... Esas sayılı ve Kayseri 6.ASHM'nin ... Esas sayılı dava dosyalarının içeriği, (bu dosyalar UYAP sistemi üzerinden incelenecektir, ) mahkememizce alınan 01/05/2025 tarihli bilirkişi raporu ile Kayseri 6. ASHM tarafından aldırılan bilirkişi raporu ve bu raporlara karşı beyan ve itirazlar ve diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, A- 05/11/2020 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal ettikleri konusunda kaza anına ilişkin basit krokinin de çizilerek kural ihlallerinin tespit edilmesi, B- Davacıya ait ... plaka sayılı aracın hasar zararı olup olmadığı, varsa yedek parça işçiclik, KDV dahil toplam hasar zararının ne kadar olduğu , sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme mahsup edildiğinde tazmin edilmemiş bakiye hasar zararı varsa miktarının kaç TL olduğu, bu aracın markası, modeli, yaşı ve bu kazada aldığı hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli , ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç bedelden de aracının hurda bedelinin indirilerek aracının gerçek zararının tespiti, C-Davacının aracında bu kazadan dolayı değer kaybı zararı varsa yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre aracın markası, model yılı, özellikleri, kullanım amacı, kullanım süresi , yıpranma payı, aracın kilometresi, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye dair hasar nedeniyle orjinalliğini yitirip yitirmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliğini, bu parçaların orjinal olup olmadığı hususlarının göz önüne alınarak aracın 05/11/2020 tarihli trafik kazasından önceki hasarsız ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki ikinci el serbest piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacının aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğu, bu belirleme yapılırken kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden davacılara ait araç markası, model yılı, motor hacmi, km ve donanımı aynı veya benzer araçlarla hasarlı ve hasarsız birçok aracın karşılaştırılması suretiyle değerlendirme yapılması ve buna göre değer kaybı zararının hesaplanması, sigorta şirketi tarafından daha önce yapılan değer kaybı ödemesi varsa hesaplanan miktardan düşülmesi, D- Araç perte ayrılmayacak ise bu kaza nedeniyle talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, model yılı, özellikleri ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgelerin, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli makul süre ve emsal araçların ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanamadığı süre içerisinde elde edilen yararları belirlenerek ikame araç zararının kaç TL olduğunun belirlenmesi, Araç perte ayrılacaksa söz konusu aracın davacının aracıyla aynı vasıfta ikame aracın satın alınması için geçecek makul süre belirlenerek ve davacının bu süre içerisinde kendi aracını kullanmış olması halinde yapacağı yakıt, amortisman payı gibi zorunlu giderleri mahsup ederek ikame araç bedelini belirlenmesi, E- Kayseri 6. ASHM'nin ... Esas sayılı dava dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenerek 13/10/2023 tarihli bu dosya üzerinden alınan bilirkişi raporu ile mahkememizce aldırılan 01/05/2025 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkilerin giderilerek hangi rapordaki tespitlerin doğru olduğu, hangi rapordaki tespitlere katıldıkları konusunda değerlendirmelerin incelenerek tartışılması ve çelişkilerin izahı ve bu çelişkileri giderici konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.
Ankara 2 Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince görevlendirilen bilirkişiler Trafik Güv. Teknik Elemanı ... Makine Yüksek Mühendisi ..., Makine Mühendisi... tarafından düzenlenen 08/08/2025 tarihli raporda özetle; "davalı şirket adına kayıtlı... plakalı çekici araç sürücüsü ...'un meydana gelen olayda %100 (Yüzde Yüz) oranında tamamen kusurlu olduğu, Davacı şirket adına tescilli ... plakalı beton mikserinin dava dışı sürücüsü ...'in ise tamamen kusursuz olduğunu, Dava konusu kaza sürecinde ... plakalı araç üzerinde oluşan KDV hariç toplam hasar bedelinin 70.000,00 TL, (Yetmiş Bin Lira) 18 KDV dahil olmak üzere ise 82.600,00 TL (Seksen İki Bin altı Yüz Lira) (70.000,00 TL KDV hariç toplam hasar bedeli * 12.600,00 TL 18 KDV bedeli) olduğunu,... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında poliçe limiti itibariyle ilgili Sigorta Şirketi tarafından ödenmiş olan 41.000,00 TL (Kırk Bin Lira) hasar bedeli ödemesinin belirlenmiş olan KDV hariç 70.000,00 TL (Yetmiş Bin Lira) hasar bedelinden tenzil edilmesi sonrasında oluşan bakiye hasar bedelinin 29.000,00 TL (70.000,00 TL KDV hariç toplam hasar bedeli - 41.000,00 TL sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan hasar bedeli) belirlenmiş olan KDV dahil 82.600,00 TL hasar bedelinden tenzil edilmesi sonrasında oluşan bakiye hasar bedelinin ise 41.600,00 TL (70.000,00 TL KDV hariç hasar bedeli *12.600,00 TL 918 KDV bedeli - 41.000,00 TL sigorta şirketi tarafından ödenmiş olan hasar bedeli) olduğunu, 50,00 TL (Bin Elli Lira) ekspertiz ücretini davalı taraftan talep ettiği kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracın hasarsız hal bedelinin 250.000,00-TL, (İki Yüz Elli Bin Lira) olduğu belirlemesi sonrasında araç üzerinde gerçekleşen KDV hariç olmak üzere 70.000,00 TL, (Yetmiş Bin Lira) KDV dahil olmak üzere ise 82.600,00 TL (Seksen İki Bin Altı Yüz Lira) hasar bedeli itibariyle anılan araca Pert-Total işlemi yapılmasının uygun olmadığı, Dava konusu kaza sürecinde hasarlanan ... plakalı araç üzerinde sadece dava konusu kaza sürecinde oluşan hasar ve hasarın Tramer kaydında görülecek olması nedeniyle kaza tarih bariyle 10.000,00 TL (On Bin Lira) reel değer kaybı bedeli oluşacağını, ... plakalı araç üzerinde dava konusu kaza aşamasında oluşan hasarın onarımının her türlü işlemler dahil olmak üzere 15 (On Beş) günlük makul süre içinde tamamlanabileceğini, ... plakalı aracın tamiratının yapılacağı 15 (On Beş) günlük makul süre içinde araç sahibin mağduriyetinin giderilmesi için muadil nitelikte bir aracın kiralanmasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedelinin ise günlük 1.250,00 TL (Bin İki Yüz Elli Lira) dan olmak üzere 15 (On Beş) günlük makul süre için ise toplam 18.750,00 TL (On Sekiz Bin Yedi Yüz Elli Lira) (1.250,00 TL/gün x 15 gün) olacağını, Dosya kapsamında talep edilen ve defterlere atıf yapılan ticari kazanç kaybı bedelinin tespitinin ise heyetii in uzmanlık konusu içeriğinde olmaması nedeniyle yapılamadığı" belirtilmiştir.
Davacı vekilinin 06/10/2025 tarihinde ıslah dilekçesi sunduğu, "Davamızı ıslah ediyoruz. Buna göre; Açmış olduğumuz huzurdaki davamızı 31.150,00TL'den 40.250,00-TL artırarak ıslah ediyoruz. Dava değerinin toplam 71.400,00-TL olarak hükme esas alınmasını talep ederiz" şeklinde beyanda bulunduğu, eksik harcın tamamlandığı görülmüş, Taraf vekillerinin bedel arttırım ıslah dilekçesine karşı beyanlarını ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/11/2020 günü davacıya ait ... plakalı araç ile davalı ... .... Ltd. Şti'na ait ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kazaya karıştığını, araçlarında hasar meydana geldiğini bu nedenle 30.050,00-TL araç tamirat bedeli, 100,00-TL değer kaybı ve 100,00 TL ikame araç bedeli talebinde bulunmuştur.
Trafik kayıtlarına göre ... plaka sayılı aracın malikin davalı ... .... Ltd. Şti'a ve ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ... hakkındaki dava davacı tarafından takip edilmeden iş bu davadan tefrik edilerek HMK'nun 150 madde uyarınca işlemden kaldırılmıştır.
Zamanaşına itirazına ilişkin değerlendirmede;
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK m. 72 haksız fiil nedeniyle tazminat davasının zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, herhalde zararı doğuran olayın gerçekleşmesinden itibaren on yıllık sürede zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ancak, haksız fiil aynı zamanda suç teşkil eden bir eylem ise ve Ceza Kanunu’nda daha uzun zamanaşımı süresi öngörülmüşse haksız fiil sorumluluğunda bu (uzamış) ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. Uzamış (ceza) zamanaşımının başlangıcı olay tarihidir, zarar ve failin öğrenilmemesi önem taşımaz. Ceza zamanışımı süresi dolmuş ise on yıllık hak düşürücü süre içinde olmak kaydıyla zararın (gelişen durumun sona ermesinden itibaren) ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıllık süre içinde de dava açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin ve kaza tarihinin 05/11/2020 olduğu, davanın ilk olarak 25/10/2022 tarihinde Kayseri 6. ASHM'ne açıldığı, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının 26/02/2024 tarihinde kesinleşmesi üzerine bu kez dava dosyasının tevzi olunduğu Kayseri 2. ATM'nin... Esas ...Karar sayılı dosyasında 17/04/2024 tarihinde arabuluculuk dava şartı yokluğundan davadan usulden reddine karar verildiği, davacı tarafından 22/05/2024 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığı, arabuluculuk görüşmelerinin 13/06/2024 tarihinde anlaşmazlıkla sonuçlandığı, eldeki davanın ise 21/10/2024 tarihinde açıldığı gözetildiğinde KTK'nun 109/1, TBK'nun 72/1 ve 154. Maddeleri uyarınca zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmakla davalı ... Tarım .... Ltd. Şti'nin zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.(Yargıtay 4. HD'nin 2024/2170 Esas-2024/5330 Karar sayılı ilamı)
-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,
Mahkememizce, dava konusu kaza ile ilgili kural ihlalleri, hasar bedeli, ikame araç bedeli ve değer kaybı tespiti hususlarında bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Davacı tarafın 01.05.2025 tarihli bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazları ile Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 13.10.2023 tarihli raporu arasında kısmi çelişkiler bulunması nedeniyle, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya Karayolları Fen Heyeti'ne tevdi edilerek nihai rapor alınmıştır.
Kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporları ve Karayolları Fen Heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde olayın şu şekilde meydana geldiği sübut bulmuştur. Kaza, Kayseri İli, Talas İlçesi sınırları içerisindeki D-300 Devlet Karayolu ile Mimarsinan OSB yolu kesişiminde bulunan dönüş adalı dörtlü kavşakta gerçekleşmiştir. Sürücü ... yönetimindeki ... plakalı beton mikseri ile D-300 karayolunu takiben Malatya-Kayseri istikametinde (anayolda) seyretmektedir. Davalı taraf sürücüsü ... yönetimindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römorktan oluşan TIR ile Mimarsinan OSB istikametinden (tali yoldan) kavşağa gelmiştir. Tali yoldan gelen sürücü ...'un, kendisine hitaben bulunan "DUR" levhasına riayet etmeyerek kontrolsüzce kavşağa girmesi üzerine; anayolda seyreden sürücü ..., TIR'a çarpmamak için sola manevra yapmış, ancak aracın sağa devrilmesi sonucu TIR'ın sol ön yan kısmına çarparak kaza meydana gelmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, Kaza Tespit Tutanağı, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasındaki tespitler ve Mahkememizce alınan bilirkişi ile Fen Heyeti raporları müştereken göstermektedir ki, davalıya ait aracın sürücüsü, görüşün açık olduğu gündüz vaktinde, tali yoldan kavşağa yaklaşırken "DUR" trafik tanzim işaretinin gereğini yapmamıştır. Sürücü, kavşak girişinde mutlak surette durmayarak, anayoldan gelen araçların hız ve mesafesini kontrol etmeyerek, aracının ebatlarını ve manevra kabiliyetini dikkate almadan anayol trafiğini kapatacak şekilde kontrolsüz çıkış yaparak, geçiş hakkını anayolda seyreden araca vermeyerek kazaya asli kusuru ile sebebiyet vermiştir. Bu eylemleriyle davalıya ait aracın sürücüsü, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK), 47/1-c maddesi: Trafik işaret levhalarına uyma zorunluluğu, 52/1-a,b maddesi: Hızını kavşaklara yaklaşırken azaltma ve yol şartlarına uydurma,57/1-a ve 57/b-5 maddesi: Kavşaklarda geçiş hakkı ve tali yoldan çıkanların anayoldakilere yol verme zorunluluğu, kurallarını ihlal etmiş ve Kanun'un 84/h maddesinde belirtilen "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" asli kusurunu işlemiştir. Bu nedenlerle davalıya ait aracın sürücüsü ... olayda asli ve tam kusurludur.
Davacıya ait aracın sürücüsü, geçiş önceliğine sahip olduğu anayolda seyrederken, aniden önüne çıkan araca çarpmamak için refleksle manevra yaparak kazayı engellemeye çalışmıştır. Oluşan tehlike durumunda alabileceği başkaca bir tedbir bulunmadığından ve kural ihlali tespit edilemediğinden, davacıya ait aracın sürücüsü olayda kusursuzdur.
- Hasara ait değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.
05.11.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar gören... plakalı aracın hasar durumunun tespiti amacıyla, ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti. nezdinde Sigorta Eksperi ... tarafından hazırlanan 05.01.2021 tarihli ekspertiz raporu incelenmiştir. Söz konusu raporda; Aracın 2006 model, Renault marka, Kerax 4.20 40 8x4 tipi kamyon olduğu, kaza tarihi itibarıyla 365.853 km'de ve hasarsız piyasa değerinin 190.000,00 TL olduğu, onarımın Akışık Otomotiv bünyesinde görüldüğü, araçta tavan güneşliği, sağ arka çamurluk, komple sürücü kabini, 12 m³ mikser kazanı, hava filtresi kazanı ve sağ basamak kutusunun değişiminin gerektiği, toplam hasar bedelinin; iskonto sonrası KDV hariç 57.600,00 TL yedek parça ve 12.400,00 TL işçilik olmak üzere toplam 70.000,00 TL (KDV hariç) olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Kayseri 6. Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında, kusur durumu ve zarar kalemlerinin tespiti amacıyla Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 13.10.2023 tarihli raporda ise şu hususlar belirtilmiştir. Aracın onarımı sırasında kabin ve beton mikserinin değiştirildiği, şasinin ise onarıldığı; toplam hasar bedelinin KDV hariç 70.000,00 TL, KDV dahil 82.600,00 TL olduğu, sigorta poliçesi (ZMMS) kapsamında ödenen 41.000,00 TL'nin mahsubu ile bakiye hasar bedelinin 30.050,00 TL (Ekspertiz ücreti dahil hesaplamayla) olduğu, aracın yaşı (14) ve onarım şekli dikkate alındığında, şasi onarımı nedeniyle 10.000,00 TL reel değer kaybı oluşacağı, onarımın makul süresinin 10 gün, muadil araç kiralama bedelinin günlük 500,00 TL olduğu kabulüyle toplam 5.000,00 TL ikame araç zararı doğduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası kapsamında Makine Y. Müh. Bilirkişi Dr. ... tarafından düzenlenen 01.05.2025 tarihli raporda ise farklı tespitlerde bulunulmuştur. Toplam hasar bedeli KDV hariç 78.588,23 TL, KDV dahil 92.734,11 TL olarak hesaplanmış; sigorta ödemesi (41.000,00 TL) düşüldükten sonra bakiye hasar 51.734,11 TL olarak belirlenmiştir. Aracın hasarsız rayiç değerinin 250.000,00 TL olduğu, onarım bedeli dikkate alındığında aracın pert (ağır hasarlı) işlemine tabi tutulmasının gerekmediği belirtilmiştir. Aracın geçmiş hasar kayıtları da irdelenerek, kaza öncesi ve sonrası piyasa değerleri arasındaki farka istinaden 10.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, makul onarım süresinin 20 gün, günlük kiralama bedelinin 1.333,00 TL olduğu tespitiyle toplam 26.660,00 TL araç mahrumiyet zararı hesaplanmıştır.
Mevcut raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla Karayolları Fen Heyeti'nden alınan nihai raporda, dosya kapsamı ve teknik veriler değerlendirilerek şu sonuçlara varılmıştır. Aracın toplam hasar bedelinin KDV hariç 70.000,00 TL, KDV (%18) dahil 82.600,00 TL olduğu, ZMMS kapsamında ödenen 41.000,00 TL tenzil edildiğinde, davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin 41.600,00 TL olduğu, Aracın hasarsız rayiç değeri (250.000,00 TL) ile onarım bedeli kıyaslandığında, "Pert-Total" işleminin uygun olmadığı, onarımın ekonomik olduğu, yapılan onarım işlemleri ve Tramer kayıtları dikkate alındığında araçta 10.000,00 TL reel değer kaybı oluştuğu, aracın onarımı için gereken makul sürenin 15 gün olduğu, muadil araç bedelinin günlük 1.250,00 TL üzerinden hesaplanması gerektiği; bu doğrultuda toplam araç mahrumiyet zararının 18.750,00 TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir.
-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;
Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının aracının karayolları fen heyeti raporunda çelişkiler giderilerek 15 günde tamir edilebileceğinden 18.750,00 TL ikame araç bedeli tespitine ilişkin bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.
-Değer kaybına dair değerlendirmede;
Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.
Dosya kapsamında alınan Karayolları Fen Heyeti raporunda çelişkiler giderilerek rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 10.000,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu anlaşılmıştır.
-Davalı ... .... Ltd. Şti'nin sorumluluğuna dair değerlendirmede;
İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)
Somut olayda, davalı işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde zarardan sorumludurlar.
- Faize ait değerlendirmede;
6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.
Anılan açıklamalar uyarınca kaza tarihinden itibaren kazaya karışan araç ticari nitelikte olduğundan avans faiz edilebileceğinden davacının talebi ile bağlı kalınarak bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizini geçmemek üzere ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.
-Ekspertiz ücretine ilişkin değerlendirmede;
Eskpertiz ücretinin asıl alacak kalemi ile hüküm altına alınması mümkün değildir. Ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesi gerekmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/15787 E. 2024/13634 K. Sayılı ilamı)
Somut olayda davacı taraf ıslah dilekçesinde ekspertiz ücretini de dahil ederek ıslah etmiş ve mahkememizce yargılama gideri olarak değerlendirilmiş ancak ekspertiz ücreti ödendiğine dair ödeme dekontu olmadığından bu alacak kalemi yargılama giderine dahil edilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davacının davasının kabulü ile 41.600,00-TL hasar bedeli, 10.000,00-TL değer kaybı, 18.750,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere 70.350,00-TL'nin davalı ... .... Ltd. Şti. alınarak davacıya verilmesine, alacağı ıslah tarihi olan 06/10/2025 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizini geçmemek üzere ticari avans faizi uygulanmasına,
2-Ekspertiz ücretine ilişkin kısmen yargılama giderleri kısmında gerekçeli kararda nazara alınmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 4.805,60-TL nisbi karar ve ilam harcından davacıdan peşin harç olarak alınan 531,97-TL peşin harcın ve 687,17-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye eksik kalan 3.586,46-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 531,97-TL peşin harç ve 687,17-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.646,74-TL harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 105,00-TL e-tebligat gideri, 385,00-TL tebligat gideri, 9,00-TL KEP gideri, 480,00-TL posta gideri ve 16.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.979,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13 maddesi uyarınca hesap edilen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-Kararın mahiyeti gereği davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran ilgili tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,
10-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dava dosyasının tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/11/2025

Katip ...
E-imzalıdır


Hakim ...
E-imzalıdır