T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2016/96 Esas - 2023/563
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)
DAVA TARİHİ: 01/11/2016
KARAR TARİHİ: 13/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, diğer davalının kooperatifin yüklenicisi olduğu, davalı kooperatifin kesin maliyet hesabı yapıp çıkartmadan üyelerden fahiş miktarda paralar talep ettiği, bunu kabul etmeyen üyelerin kura ile adlarına çıkan dairelerinin davalı yüklenici şirkete devredildiği, davacının kooperatife bir borcu olmadığı, genel kurul kararı alınmadan daire devrinin yapılamayacağı, Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Konaklar Mah. 7187 Ada, 1 Parsel, 30 nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ...A.Ş vekili cevap dilekçesinden özetle; Davacının aktif husumet ehliyeti olmadığı, zira davacının diğer davalı kooperatife karşı üyelik yükümlülüklerini yerinee getirmediği, kendilerine pasif husumetin de düşmeyeceği, iyiniyetli üçüncü kişi durumunda oldukları, davalı kooperatiften olan alacakları nedeniyle söz konusu taşınmazın kendilerine devredildiği, alacaklarının Kayseri 2. İcra Dairesinin .../..., ... ve 6. İcra Dairesi'nin .../.. esas sayılı dosyaları ile sabit olduğu, davacı adına ferdileştirme yoluyla devredilen bir daire olmadığı davanın reddi ile yargıla giderler ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatif bir cevap dilekçesi sunmamış, temel savunmanın davanın reddi dileğinden ibaret olduğu kabul edilmiştir.
DELİLLER
Mahkememizin 09/09/2014 tarihli ara kararı ile, Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Konaklar Mah. 5040 ada, 5 parselde kayıtlı 3 nolu bağımsız bölümün davalılar ya da herhangi birisi adına tapuda kayıtlı ise 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir konulmuş ve bu hususta tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmıştır.
Davacı vekilinin mirasçılık belgesini ve ekinde vekaletname ibraz ettiği görülmüştür.
Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğün'den, davalı kooperatiften, ilgili bilgi belgeler celp ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mahkememizin 13/06/2023 tarihli kısa kararının 2 nolu bendi gereğince tedbirin kaldırılması hususunda Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce bilirkişi heyetine kooperatif merkezinde yerinde inceleme yetkisi de verilerek, davalı kooperatifin ve davalı .... A.Ş. ticari belgeleri yerinde incelenen belgelerin rapor ekinde sunulması hakkı da tanınarak davacının davalı kooperatif üyesi olup olmadığı, kooperatife bir borcu olup olmadığı, davalı kooperatifin davacıdan fazla ve fahiş miktarda paralar talep edip etmediği, davacıya isabet eden dairenin davalı yüklenici şirkete devredilmesinin mümkün olup olamayacağı hususlarında rapor tanzimi için dosya bir kooperatif hukukçusu ve bir mali müşavir akademisyen bilirkişi heyetine tevdî edilmiştir.
Mahkememizce alınan 13/06/2016 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Herne kadar davalı kooperatif davacı üyeye ihraca yönelik ihtarlar göndermiş görünse de, ihtarlara ilişkin tebligat olmaması nedeni ile davacının kooperatif üyesi olduğunu, davacının mevcut maliyet hesabına göre kooperatife borcu olduğu, mevcut maliyet hesabının geçersiz sayılması halinde ise yeniden maliyet hesabının çıkartılarak davacı ortak ile kooperatifin hesaplaşması gerekeceği bu nedenle davacının tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı, herne kadar mahkemece kooperatifin davacıdan fazla ve fahiş paralar talep edip etmediği hususlarında inceleme yapılmasını istemiş ise de bu kooperatif ana sözleşmesine uygun bir maliyet hesabı olmadığı kanaatine ulaşıldığı için maliyet hesaplarında talep edilen miktarın fahiş olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı, davalı kooperatif uygulamasında 1163 sayılı yasanın 23. Maddesine aykırılık teşkil eden emsal uygulamaların tespit edilemediği, davalı ...Kooperatifinin defter ve kayıtlarında, diğer davalı şirkete 31/12/2014 tarihi itibari ile toplam 1.797.689,60-TL borçlu olup, davacı şirketin defter ve kayıtlarında davalı kooperatiften 7.234.384,41-TL alacaklı olduğu ve Davalı şirketlerin defterlerinin birbirini doğrulamadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce, tarafların iddia ve savunmaları ile önceki rapora karşı beyan ve itirazları da dikkate alınarak, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karış yaptıkları itirazların tek tek değerlendirilmesi ve rapor ibrazından sonra dosyaya getirtilen belgelerin ve sunulan kesin maliyet hesabı güncelleme raporunun irdelenmesi ve Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından dosyamıza gönderilen kooperatif ticari defter ve belgeleri de incelenerek davacı talepleri yönünden ibraz edilen ticari kayıt ve defterlerde HMK'nın 278. Maddesi gereği inceleme yapılarak ek rapor düzenlenmesi hususunda dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 10/10/2017 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundan özetle; Dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet itiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nun kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/B maddeye uygun yapılmamış olan raporun baz alınarak günümüze güncellenmiş olduğu, bu nedenle de kooperatifi değişik ana sözleşmesine uygun olmadığı, dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet İtiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nu hazırlayan teknik heyetten kimsenin olmaması, itiraz eden üyelere kendi aralarında temsilci seçmeleri için çağrı yapılmamış olması ve itiraz eden üye olarak rapora ismi açılan ....'ın imzasının bulunmaması kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/C maddeye uygun olmadığı, dosyaya davalı kooperatif tarafından sunulan her iki emsal üyenin de bakiye kesin hesap maliyetine istinaden 100.871-TL ve 113.345-TL yatırması sebebi ile tapularını devraldıkları bu nedenle kooperatif uygulamasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizin 19/12/2017 tarihli celse ara kararı gereği, Davalı Kooperatif tarafından davaya konu edilen taşınmazın da aralarında bulunduğu bir kısım taşınmazlar hakkında Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esasa kayıtlı tapu iptali ve tescili davasının açıldığı ve dosyanın derdest olduğu, iş bu davada davacı Kooperatif üyesinin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına konu edilen taşınmazlardan birisi için tapu iptali ve tescili talebinde bulunulduğu, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasının sonucunun iş bu davanın sonucunu doğrudan etkileyeceği dikkate alınarak Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyasının HMK'nun 165. maddesi uyarınca bekletici mesele yapılmasına ve duruşmalardan çekilmesine karar verilmiştir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... esas sayılı dosyası celp edilmiş incelemesinde; Davacısı İflas nedeniyle Tasfiye Halinde ....Kooperatifi, davalılar ...A.Ş, ..., ... ve ...., Tapu İptali ve Tescil, olmadığı takdirde tazminat alacağının davalılardan tahsiline ilişkin terditli açılan dava olduğu, 26/09/2022 tarihli hükmü ile, davacı tarafın terditli ilk talebi olan tapu iptali ve tescil talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafın terditli ikinci talebi olan tazminat talebinin reddine karar verildiği ve işbu hükmün 13/12/2022 tarihinde kesinleştiği görülmekle, Mahkememizin 15/12/2022 tarihli tensip tutanağı ile yeni duruşma gün ve saatinin belirlenerek taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacı vekiline talebi doğrultusunda ıslah dilekçesini sunmak üzere süre verildiği, ıslah dilekçesinin ibraz edildiği, ıslah dilekçesi ile, müvekkilinin varsa kooperatife olan gerçek borcunun tespit edilerek, tarafımızca iş bu borcun mahkeme veznesine depo edilmesi üzerine " Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Konaklar Mah. 7187 Ada, 1 Parsel, 30 nolu bağımsız bölümün davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tesciline" karar verilmesini, işbu talep yerinde görülmezse müvekkilinin varsa kooperatife olan gerçek borcunun tespit edilerek, yargılamanın uzaması da dikkate alınarak tespit edilen gerçek borcun yasal fer'ileri ile mahkemenize depo edilmesi üzerine " Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Konaklar Mah. 7187 Ada, 1 Parsel, 30 nolu bağımsız bölümün davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tesciline" karar verilmesini, bu taleplerde yerinde görülmezse, eşitlik ilkesi uyarınca en az ödeme yaparak tapusunu alan üyenin tespit edilerek yapılan ödeme miktarı bu miktarı bulmuyor ise bu kadar bedelin mahkeme depo edilmesi üzerine " Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Konaklar Mah. 7187 Ada, 1 Parsel, 30 nolu bağımsız bölümün davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkil adına tesciline" karar verilmesini, işbu taleplerde yerinde görülmez ise kooperatif üyesinin mevcutta borcunun bulunduğuna kanaat getirilerek tapu iptal tescil kararı verilmesine yönelik talep kabul edilmeyecekse, usulüne uygun genel kurul kararı alınmadan, genel kurulca taşınmazın asgari değeri belirtilmeden kooperatif tarafından davalı ....İnşaat'a yapılan taşınmaz satışının bu eksiklik gereği veya tarafların aralarındaki asıl iradenin teminat (İPOTEK) amacı olduğuna ilişkin sözleşme hükmü dikkate alındığında, taşınmazlara ilişkin teminatın ancak ve ancak ipotek sureti ile olacağı göz önünde bulundurularak, satış işleminin geçersiz (yok hükmünde) olması sebebi ile " Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Konaklar Mah. 7187 Ada, 1 Parsel, 30 nolu bağımsız bölüm" tapu kaydının düzeltilerek davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile yeniden Kooperatif adına tesciline" karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Tapu iptali tescil talebine ilişkindir.
Mahkememizin hüküm kısmının 2 nolu bendinde herne kadar Mahkememizce eski esas Kayseri 1. ATM 2014/275) verilen 09/09/2014 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, bu konuda ilgili Tapu Sicil Müdürülüğü'ne yazı yazılmasına şeklinde yazılmış ise de, kopyala yapıştır sırasında sehven yapıldığı görülmekle, Mahkememizin 2 nolu bendinin ''Mahkememizce (eski esas Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...) verilen 10/10/2014 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, bu konuda ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne yazı yazılmasına,'' şeklinde düzeltilmiştir.
Uyuşmazlığın; davalı kooperatifin davacı üyeden fazla ve fahiş miktarda paralar talep edip etmediği, davacının davalı kooperatife bir borcu olup olmadığı, davacıya kura sonucu isabet eden dairenin, davalı yüklenici şirketin diğer davalı kooperatiften olan alacakları nedeniyle yüklenici şirkete devredilmesinin mümkün olup olamayacağı, davacının aktif husumet ehliyetinin olup olmadığı davalı şirkete pasif husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davacının eksik borç ödeyip ödemediği hususlarına ilişkin olduğu, kooperatif yazı cevabında davacı ...'nın 08/06/2006 tarih, ve 147 numaralı YK kararı ile kooperatif üyeliğine kabul edildiği, Kayseri 8. Noterliği'nin 28/12/2008 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki kura zaptının 20. Sırası ile davacıya 19 pafta, 310 ada, 2556 parsel ve 30 numaralı bağımsız bölümün isabet ettiği, 24/12/2014 tarihli üye hesap ekstresinde 70.604,00 TL aidat yatırdığı, 12.646,00 TL ödemesi gereken tutar olduğunu görülmüştür.
Davalı kooperatif tarafından davacıya ihtarlar çekilmiş, birinci ihtarda, birikmiş borçlarınızı ödemeniz için 1. İhtarımızdır, ikinci ihtar ile birikmiş borçlarınızı ödemeniz için ihraç öncesi 2. ve son ihtarımızdır ve ortaklıktan ihraç ve konut kesin maliyet borcu hakkında ihtarımızdır, başlıklı ihtarların davacıya gönderildiği, ihtarların tebliğ edildiği ve kooperatifler kanunu ve ana sözleşme gereği yönetim kurulunun 28/08/2014 tarihli kararı ile davacı hakkında ortaklıktan ihraç kararı alındığı görülmüştür.
Toplanan tüm deliller, bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirildiğinde; Dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet itiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nun kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/B maddeye uygun yapılmamış olan raporun baz alınarak günümüze güncellenmiş olduğu, bu nedenle de kooperatifin değişik ana sözleşmesine uygun olmadığı, dosyaya sunulan 2017 mart ayına ait Kesin Hesap Maliyet İtiraz Komisyonu Raporu'nun 15/08/2011 tarihinde yapmış olduğu Kesin Hesap Maliyet Raporu'nu hazırlayan teknik heyetten kimsenin olmaması, itiraz eden üyelere kendi aralarında temsilci seçmeleri için çağrı yapılmamış olması ve itiraz eden üye olarak rapora ismi açılan ...'ın imzasının bulunmaması kooperatifin değişik ana sözleşmesi 61/C maddeye uygun olmadığı, dosyaya davalı kooperatif tarafından sunulan her iki emsal üyenin de bakiye kesin hesap maliyetine istinaden 100.871-TL ve 113.345-TL yatırması sebebi ile tapularını devraldıkları bu nedenle kooperatif uygulamasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum bulunmadığı, davalı kooperatif davacıya ihraca yönelik ihtarlar göndermiş görünse de, ihtarlara ilişkin tebligat olmaması nedeni ile davacının kooperatif üyesi olduğu, davacının mevcut maliyet hesabına göre kooperatife borcu olduğu, mevcut maliyet hesabının geçersiz sayılması halinde ise yeniden maliyet hesabının çıkartılarak davacı ortak ile kooperatifin hesaplaşması gerekeceği gözetilerek davacının davalı kooperatife borçlu olduğu, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin yerinde olmadığı gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1- DAVANIN REDDİNE,
2-Mahkememizce (eski esas Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../...) verilen 10/10/2014 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, bu konuda ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne yazı yazılmasına,
3-Alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafından yatırılan 1.366,20-TL peşin harçtan mahsubu ile artan 1.186,30-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... A.Ş tarafından yargılama boyunca yapılan 50,00-TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davalı ... A.Ş kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalı lehine AAÜT 13/1. Maddesi uyarınca 12.800,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı .... .. vekili, İflas idare Memurunun yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/06/2023
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır