T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... - Tacettin Veli Mh. Deliklitaş Cd. Kınaş Sirius İş Mrk. No:12/22 Melikgazi/ KAYSERİ
Av. ... -
DAVALILAR : 1- ... - ...
2- ... - ... ...
3- ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Hisse Devrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/05/2018
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hisse Devrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Davalı... Turizm Gıda İnşaat Sanayi ve Tic. Aş şirketinin 50.000.000 TL sermayeli bir şirket olduğunu, dava konusu pay devrinden önce davacı ...'ün sermayesi ve hissesi 15.000.000/50.000.000 ve hisse oranının %30 olduğunu, şirketin resmi ortak yapısı biraz farklı olsada davalı şirketin esasen 3 grup ortaklıktan oluştuğunu, birinci grubun ... ile oğlu ..., ikinci grubun ... ve oğlu davacı ... ve üçüncü grubun ise İtalyan Darsie S.R.L şirketi olduğunu, davalı... A.Ş. Kayseri Kumarlı mevkiinde lunapark ve diğer tesisleri belediyeden 49 yıllığına aldığını buraya önemli miktarda yatırım yaptığını, davalı şirketin ortakları arasında son zamanlarda anlaşmazlıklar çıktığını, bu anlaşmazlıkların alınan vekaletlerin kötüye kullanılmasından kaynaklı olduğunu, davalıların ... A.Ş.'nin 12/03/2018 tarihli ve 2018/02 sayılı yönetim kurulu kararı ile şirket dışındaki kişilere birtakım paydevirleri yapılarak şirketin ortaklık yapısını ve hisse oranlarını mesnetsiz değiştirdiklerini, böylece davacının %30 hissesinin diğer davalı şirkete yapılan hisse devri ile %15 e düştüğünü, bu hisse devri işleminin geçersiz olduğunu, davacının hisse devir işlemini hür iradesi ile imzalamadığını, hisse devri karşılığında davacıya ödeme yapılmadığını, TBK madde 37 ve 38'in dikkate alınması gerektiğini belirterek tedbir ile hisse devri işleminin iptali ile 75.000 TL tazminat talep edildiği görülmüştür.
SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinden özetle; Davalı ...'ün davalı... A.Ş.'nin kurucusu, ortağı ve davacının amcası olduğunu, ... şirketinin aile şirketi olduğunu, davalının çabaları ile geliştiğini, davalı şirketin Mazakaland eğlence yerinin işletmeciliğini ifa ettiğini, satın alınan taşınmazın bedeli ödenmek sureti ile davalı tarafından satın alındığını, davacının babasınında muvaazalı taşınmaz devri olduğunu, davacının taınmaz ve hisse devirlerini hiçbir zaman para ödemeden devraldığını, davacının ortaklığı emek ve sermaye olarak hiçbir katkısının olmadığını, davacının halen ödenmeyen sermaye borcu olduğunu, davacının taşınmazın devri iradesinde bulunduğunu, sonra devirden imtina edildiğini, dava değerinin sonradan attırılmasını kısmi dava açılmamış olması nedeni ile mümkün olmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise davacıya eksik harcı yatırması için kesin süre verilme gerektiğini, davacının dava konusu talep yönünden hukuki yararının bulunmadığını, davalılar ... ile... şirketi açısından husumet itirazları olduğunu, davanın MK madde 2 ye açıkça aykırı olduğunu, davacının tehdit ve hile iddialarının doğru olmadığını, dava konusu hisse devrinin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, yapılan hisse devri işleminin geçerli olduğunu belirterek ihtiyati tedbire itirazları ile birlikte davanın reddinin talep edildiği görülmüştür.
DELİLLER
Kayseri 5. Noterliğine, 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 6. Hukuk Mahkemesine, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına, Kayseri 7. Asliye Hukuk Mahkemesine, Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesine ve 8. Asliye Hukuk Mahkemesine, Kayseri Ticaret Odası'na, Kayseri Genel İcra Dairesi'ne, Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne, Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ve... şirketine, Kayseri Ticaret Odası ve ve Makine Mühendisleri Odası'na yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği görülmüştür.
Davacı vekiline 67.252,42-TL eksik harcın ikmali için süre verildiği ancak eksik harcın yatırılmadığı, davaya HMK125 gereğince tazminat davası olarak devam ettiğinden talebin bölünebilin oluşu, kısmi olarak talep edilmesine engel bir durum olmadığı gözetilerek dosyanın işlemden kaldırılmasına yer olmadığı, harcı yatırılan 75.000,00-TL üzerinden tahkikatın devam etmesine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen 13/11/2020 tarihli ihtiyati tedbir talebinin davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 06/01/2021 tarih ve ... Esas, .... Kararı gereğimahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce davaya konu şirket hisse devri sonucunda davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti için... ve ... şirketlerinin ticari defterlerinin incelenmesine, devre konu şirketin hisselerinin gerçek değerlerinin tespiti hususunda dosya Mali Müşavir ile şirketler hukukunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 09/01/2020 tarihli Mali Müşavir bilirkişi ile Şirketler Hukuku alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporundan özetle; ... lid. Ştinin karar defterinde... A.Ş'den pay devrinin gerçekleştiğinin belirtildiği, davalı ... Ltd. Şirketi, diğer davah... Şirketinin bir kısım hisselerini davacıdan devraldığına göre bu şirkete İştirak etmiş olduğu, bir şirketin başka bir şirketteki hissesini satın alması durumunda bu hisse tutarı ticari defterlerde iştirakler hesabında muhasebeleştirip raporlanması gerektiği, davalı ... Ltd. Şti.'nin 2018 yılı yevmiye defterinde diğer davalı... Şirketinden hisse alımına ilişkin bir kayıt gözükmediği, davalı ... Ltd. Şti.'nin 31.12.2018 tarihli 61 numaralı kapanış yevmiye maddesinde varlıkları içinde herhangi bir iştirak yer alınmadığı, dolayısıyla hisse bedelinin ödenmesine ilişkin bir kayıt yer almadığı, söz konusu şirket bir anonim şirket olup, bu şirkette payın devri alacağın temliki hükümlerine tabidir, dolayısıyla doktrin ve Yargıtay kararları gereği yazılı bir devir beyanı şirket hisselerinin devir şekli açısından yeterli olduğu, davacının devir sözleşmesine ilişkin hile ve tehdit hususlarında bir belgenin söz. konusu olmadığı, tanık beyanlarının takdirinin mahkemede olduğu, davacının babası ve davalıların bir kismi hakkındaki husumetin varlığı bakımından devre yönelik iradenin serbesiçe oluştuğu şüphe oluşsa da bunun takdirinin mahkemede olduğu, Hisse devrinin menkul satışı hükmünde olduğu, aksi ispatlanmadıkça, satım bedelinin peşin olarak ödendiği karinesine karşın, davalı ... Ltd, Şti'nin şirket olması ve bu hususları muhasebeleştirmesi yani ticari defter kayıtlarında göstermesi gerekirken, bunun olmadığı, bu bakımdan bedel ödemesinin bu kayıtlara göre söz konusu olmadığı, ... A.Ş hisse değerinin tespiti bakımından tüm malvarlıklarının rayiç değerden değerlenmesi ve işletmenin piyasa değeri, pazardaki büyüklüğü, hacmi, marka değeri, diğer etkenlerin birlikte değerlendirilerek hesap yapılması gerektiği, bu hususların uzmanlık alanımız olmadığından hesabın yapılamadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü ile rapora karşı itirazların değerlendirilmesi ile birlikte bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu hisselerin bedelinin tespit edilememiş olması nedeniyle Heyet'e işletme konusunda uzman bilirkişinin de eklenmesi ile birlikte itirazların değerlendirilmesi ve dava konusu hisselerin 2018 yılı itibariyle rayiç değerinin tespiti hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 23/09/2020 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundan özetle; Devredilen payın 2018 yılı değeri, Kök raporda “.. davalı... Turizm Şirketindeki hissesinin 1/2'lik kısmının davalı ... Ltd. Şti.'ye yapılan devre konu hisselerinin gerçek değerinin tespiti talap edilmiştir. Mahkemenin belirtmiş olduğu bu hususu somut olarak tespit etme imkânımız yoktur. Zira hisse devri 12.03.2018 tarihinde yapılmış olup, bu tarihteki gerçek değere ihtiyaç vardır. Ticari defterlerde yer alan tutarlar gerçek değer olmayıp kayıtlı değerlerdir, ayrıca davalı... şirketi tarafından Mahkemeye sunulan yevmiye defteri üzerinden devir tarihindeki hisse değerinin kayıtlı değeri dahi tespit edilemez, Mahkemece devir tarihindeki kayıtlı değer üzerinden devredilen hisse değerinin tespiti talep edilecekse, bahse konu tarihteki bilanço ve mizan tablolarının sunulması gerekir, bunun dışında davacı, şirketin işletme değerinin tespitini talep etmiştir, işletme değeri, sadece şirketin malvarlıklarının Rayiç değeri ve borçların bu varlıklardan çıkarılması ile bulunmaz, bunun dışında işletmenin piyasa değeri, pazardaki büyüklüğü, hacmi, marka değeri, diğer etkenler birlikte yapılacak bir hesaptır ve bu kanu uzmanlık alanımız değildir, bu konuda bir işletmeci bilirkişinin de var olması gerekli...” olacağı belirtilmişti, mahkemenizce heyete işletmeci bilirkişi atanmıştır, ancak kök raporumuzda belirttiğimiz üzere... Turizm Şirketinin devredilen hisselerinin gerçek değerinin tespiti için öncelikle bu şirketin devir tarihindeki (12.03.2018) mal varlığının piyasa rayiç değeri hesaplanmalıdır, söz konusu şirketin devir tarihindeki mal varlığı tarafımızca bilinmemektedir, Zira, dosya kapsamına devir tarihli mizan tablosu sunulmamıştır, ancak bahse konu şirketin taşınmazlarının mülk bilirkişisi tarafından, makine teçhizat ve demirbaşlarının makine mühendisi bilirkişi tarafından tespiti gerekir, ayrıca şirketin marka değeri (şerefiye) de bu konudaki uzman tarafından belirlenmelidir, diğer taraftan kök raporda belirttiğimiz üzere şirketin 12.03.2018 tarihli mizan tablosuna da ihtiyaç bulunmaktadır, şayet adı geçen şirketin stoklarının bulunması söz konusu ise bu stokların rayiç değerleri de tespit edilmelidir. Bu aşamada bahsettiğimiz hususların tespiti yapılmadan devir konusu hissenin gerçek değerini tespit etme imkanı bulunmadığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce Davacı vekilinin 28/11/2021 tarihli beyan dilekçesi gereğince davaya konu hisselerin satılmış olması halinde bu bedel üzerinden davanın tazminat davasına çevrileceğinin beyan edilmiş olması nedeniyle dosyanın şirketler alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dava konusu hisselerin yargılama esnasında devredilmiş olması halinde hangi tarihte ne kadar bedel üzerinden devredildiği hususunda bilirkişiden rapor alınmıştır.
Mahkememizce alınan 14/04/2022 tarihli Şirketler Hukuku Alanında Uzman bilirkişiden alınan bilirkişi raporundan özetle; Şirketin 12/03/2018 tarihli yönetim kurulu kararı öncesi ve sonrası karşılaştırmalı ortaklık yapısı;
Ortaklık Yapısı Yön. Kur. Kararı Öncesi Yön. Kur. Kararı Sonrası Fark
Sermaye 50.000.000 50.000.000 -
... - 10.000.000 +10.000.000
... Ltd. Şti - 10.000.000 +10.000.000
... 2.500.000 2.500.000 -
... 15.000.000 7.500.000 -7.500.000
Darsie SRL 11.375.500 11.375.500 -
... 21.124.500 8.624.500 12.500.000
Dava tarihi 17/05/2018'dir. Yukarıda da belirtildiği üzere hissedevirleri hem yönetim kurulu kararı hemde hisse devir beyanı ile dava tarihinden önceki bir tarihte (1203/2018) gerçekleşmiş olup hisse devri öncesi ve sonrası şirketin ortaklık yapısına ilişkin değişiklikler'in tablo 2 de yer aldığı yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce 1 nolu ara karar gereği kesin süre sona erdikten sonra davalılar vekilince şirket pay defterinin dosyaya sunulmuş olduğu anlaşılmakla, dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyeti ile ayrıca heyete bir makine mühendisi, bir gayrimenkul değerleme uzmanı ve bir marka uzmanı da dahil edilerek oluşturulacak 6 kişilik bilirkişi heyetten tarafların iddia ve savunmaları ile daha önce alınan bilirkişi raporlarına karşı yapılan itirazlar doğrultusunda açıklamalı ve denetime elverişli bilirkişi raporu tanzimi hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce Gayri Menkul Hesaplama Uzmanı bilirkişiden alınan 16/02/2023 tarihli raporundan özetle; Kıymet Takdiri ve Sonuç: Arz ve izah olunan tespitler sonucu, Kayseri İli, Melikgazi İlçes
i Karadere Mah. 5698 ada, 6 parselde kayıtlı, 21852,63 m² yüzölçümlü, “arsa” vasfındaki ana
taşınmaz ve üzerindeki muhdesatın değerleme tarihlerine göre belirlenen kıymet takdirle
aşağıda paylaşılmıştır.
Taşınmaz arsası ve üzerindeki muhdesatın tapu devir tarihi olan Mayıs 2012 değeri: arsa Değeri : 21852,63 x 300 = 6.555.789,00 TL,
Yapı Değeri : 3855 x 695 x (1-0,06) = 2.518.471,50 TL
Peyzaj-Çevre Düzenleme : MAKTUEN = 175.739,50 TL +
TOPLAM = 9.250.000,00 TL
(4B yapı sınıfı 2012 yılı birim değeri 695,-TL/m²’dir. Yıpranma payı %6 olarak belirlenmiştir.)
Taşınmaz arsası ve üzerindeki muhdesatın dava tarihi olan Mayıs 2018 değeri:
Arsa değeri : 21852,63 x 700 = 15.296.841,00 TL
Yapı Değeri : 3855 x 1177 x (1-0,10) = 4.083.601,50 TL
Peyzaj-çevre Düzenleme : MAKTUEN = 269.557,50 TL +
TOPLAM = 19.650.000,00 TL
olduğu yönünde rapor edilmiştir.
(4B yapı sınıfı 2018 yılı birim değeri 1177,-TL/m²’dir. Yıpranma payı %10 olarak belirlenmiştir.)
Mahkememizce alınan Prof Dr. ..., Prof Dr. ... ve Prof Dr. ....'den oluşan bilirkişi heyetinin 14/03/2023 tarihli raporundan özetle; Hisse devrinin gerçekleştiği tarih olan 2018 tarihinde şirketin malvarlıkları üzerindeki araştırma ve hisse devrinin gerçekleştiği tarih olan 12.03.2 toplam hisseye göre 1 hissenin gerçek değerinin değerlemeye göre, şirket aktifinden pasiflerin çıkarılması sonrası 1.337,69-TL olacağı, ... tarafından gerçekleştirilen 3.000 adet hisse devrinin gerçek değer üzerinden karşılığının 4.013.072,34-TL'ye karşılık geleceği yönünde rapor edilmiştir.
Mahkememizce alınan 12/07/2023 tarihli Makine Mühendisi bilirkişi ...'nun bilirkişi raporundan özetle; Kayseri'de faaliyet gösteren Anadolu Harikalar Diyarı (Mazakaland) Eğlence Merkezi bünyesinde bulunan ve demirbaş listesindeki sabit ve taşınabilir oyun ve lunapark eğlence ünitelerinin özellikleri nazara alınarak yapılan incelemede toplam 63 parça demirbaşın değerinin 26.224.900,00-TL olarak hesaplanmış olduğu yönünde rapor edilmiştir.
Davacı tanığı ..., davalı tanığı ..., ...'nun beyanları alınmıştır.
Davacı tanığı ... tanığı beyanında: "Davacı ... benim oğlum olur. 2012 yılının yaz ayına kadar... şirketi bana ve oğluma iatti. ... ise ekonomik açıdan zor durumda idi. 2011 yılında ben mazakalant işinin ihalesini aldım, 2012 yılında da kardeşim ...'e ekonomik durumunun zorluğunu da dikkate alarak %35 hisse vererek... şirketine ortak ettim, ... bu hisseleri alırken herhangi bir ödeme yapmadı. Şirketimizinm sermayesi o zaman 2 milyon TL idi. 50 milyon TL sermayeyi artırdık, %30 hissede İtalyan Loris Darsie şirketine verildi. Şirketimiz aile şirketi şeklinde güvene dayalı olarak ... tarafından yönetildi. O tarihlerde oğlum öğrenci olduğu için işlerin devamı gerekli olduğundan ...'e vekalete veriyorduk, çünkü birbirimize güveniyorduk, 2013 Mazakalant faaliyete başladı. Bizim aile tedbiyemiz gereği aile büyüklerine karşı gelmeme fikri vardı, imza atılırken sorgulama olmadan imza atardık, benim bildiğim kadarıyla oğlum neye imza attığını bilmeden amcasına güvendiği ve korktuğu için söz konusu hisse devir belgesini imzaladı. Benim kardeşimin Kayseri 3. Ağır Ceza da 5 cinayete azmettirmekten kaynaklı davası vardı, bende bu davada örgüt liderinin abisi olarak sorgulandım, yani kardeşimin kişiliği itibariyle ona hayır deme şansımız yoktu, o yargılamada sadece kardeşimin oğlu ceza aldı, diğer hepimiz beraat aldık, bahsettiğim korku devir belgesinin içeriğini bilmesinden kaynaklı bir korku olmayıp genel davalının kişiliğinden kaynaklı bir korku idi. Biz devrin yapılmasından 3-5 gün sonra bunun bir hisse devri olduğunu farketti, oğlum bana, amcam bana bir kaç yere imza attırdı, dedi. Onun üzerine belgeleri incelediğimizde bunun bir hisse devri olduğunu anladık, bunun üzerine Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma nolu şikayette bulunduk, bu olay dışında da devam eden 4 tane daha davamız vardır, ayrıca ekonomik gücümüz olmadığı için açamadığımız davamızda vardır, ben kanser tedavisi görmekteyim, ekonomik açıdan da zor durumdayım, eşimin emekli maaşı ile geçinmekteyiz, ayrıca kardeşim Kayseri 3. Ağır Ceza da da benzer şekilde dosyası bulunmaktadır, Kayseri 3. Ağır Ceza mahkemesindeki dosyada ... tanık olarak dinlenmiştir, o da davacı ...'un Kayınbiraderidir, hisse devri olduğu tarihte oğlum hukuk fakültesinde eğitimine devam ediyordu, oğlum şuan ... ...urduğu kumpastan dolayı dolandırıcılık suçu nedeniyle tutukludur, oğluma yapılan hisse devrinin amacı %50'yi aşmaktır, 2009 yılında ben oğluma hisseyi şirketin şahsıma ait olması nedeniyle bedelsiz devrettim, tanıklık ücreti talebim yoktur," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı ...: " Ben, ... A.Ş. Şirketinde 2012 yılından beri çalışmaktayım, o zamanda şimdi de şirketin yönetiminde Gökhan bey bulunmaktadır, ...'ün hisse devri genel kurulda benim yanımda olmuştur, hisse devri yapılırken davacıya bunun hisse devri olduğu bilgisi verildi. Davacı, hisse devri yapılırken herhangi bir korkuya sahip olduğunu gözlemlemedim, sohbet edilerek hisse devri yapıldı, benim davalının genel anlamda korku ve kaygıya sebep olan hareketine şahitliğim yoktur, daha öncesinde bu hisse devri bedeli ...'e ödeme yapılmış, kendisi bu evraklarla gelmişti ve bunun sonucu hisse devri imzaları atıldı. Ödemenin nasıl yapıldığı konusunda bilgim yoktur, sadece davacı imza atmak için geldi. Bu olaydan çok sonra taraflar arasında husumet oluşmuştur,ben, savcılık ifadeye çağırınca olaydan haberdar oldum. Evrakları mali müşavirimiz ... tarafından hazırlandı, evraklar hazırlanırken ... ve ... ordaydı. Aslında evrakları ... hazırladığı için o daha iyi bilir, ben, paranın ödenmesini görmedim, tanıklık ücreti talebim yoktur," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Tanık ... beyanında : "Ben 2013 yılından beridir... Turizm şirketinin muhasebe işlerini yapmaktayım, şirket hisse devri olmadan kısa bir süre önce davacıya 500000 dolar hisse bedeli ödemesi yapılmış, ben, ödemeyi gözümle görmedim, ancak işittim, sonrasında şirket merkezinde hisse devri işlemleri yapıldı, hisse devri işlemleri yapılmadan önce davacı geldi, işlemler çok kısa sürdüğü için hemen evraklar hazırlandı ve davacı imzaladı. İmza işlemi gerçekleşirken davacı ile davalı arasında herhangi bir tartışma durumu olmadı. Davacı hisse devrine imza atarken, neye imza attığını biliyordu, ben, ...'ün yanında 2013 yılından beri çalışmaktayım, kendisinin böyle toplumda korku ve kaygıya neden olan kişiliğini işitmedim. Beni de herhangi bir şekilde tehdit etme durumu olmamıştır, bu hisse devri öncesinde bir husumet yoktu, ancak sonrasında taraflar arasında bir husumet başlamıştır, benim, tarafların mal varlığının devri konusunda bir bilgim yoktur, evraklar imzalanırken söylemiş olduğum gibi ... ve .....ordaydı, ben, ... ile ... arasında görülen ayrıca ...'ün bulunduğu ceza dosyasında tanıklık yaptım, "şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, hisse devrinin geçersiz olduğu iddiasına dayalı olarak açılan hisse devrinin iptali, olmadığı takdirde hisse devir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı... Turizm Gıda İnşaat San ve Tic. A.Ş.'nin ortağı olup, şirketin diğer ortağı ve amcası olan ...'ün, tehdit ve hile ile davacının şirketteki 7.500.000 TL nominal değerli (%15) hisselerinin, şirket dışından davalı ... Ltd Şti'ne devrini sağladığı, devir yapılan ... Ltd Şti'nin tek ortağının, ...'ün oğlu olan ... olduğunu, hisse devrinin hileye dayanması nedeniyle zorunlu olmamasına rağmen hisse devrine ilişkin yönetim kurulu kararı alındığını, davalıların hile ve tehditi nedeniyle öncelikli talebinin hisse devrinin iptaline ilişkin olduğu, bu talebin kabul edilmemesi halinde ise hisse devir bedelinin tahsilini talep ettiği görülmektedir.
Davalı yan, davacının hukuk fakültesi eğitimi alan biri olduğunu, davalı ... Turizm Gıda İnşaat San ve Tic. A.Ş.'nin hem ortağı hem yönetim kurulu üyesi olduğunu, bizzat kendi imzasıyla hisse devrinin gerçekleştiğini, hile ve tehdite ilişkin iddiaların asılsız olduğunu, bu iddiaya ilişkin ceza soruşturmasına konu şikayet bulunmadığını, hisse devir bedelini almadığına ilişkin iddiasını ispatla mükellef olduğunu iddia ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davacının öncelikli talebi anonim şirket hisse devir işleminin iptali istemine ilişkindir. Öncelikle belirtmek gerekir ki bu talebin hisseyi devralan ... Ltd Şti'ne yöneltilmesi uygun ise de davalı ... Ltd. Şti. tarafından davaya konu hisselerin yargılama sürecinde 02/05/2019 tarihinde dava dışı ... devredildiği, devir yapılan kişinin mevcut davada davalı olarak yer almadığı, davacı vekilinin 28/11/2021 tarihli dilekçesi ile HMK'nın 125.maddesi gereğince hisselerin tamamının satılması halinde talebinin hisse satış bedeli üzerinden tazminata çevirdiğine dair seçim hakkını kullandığı görülmektedir. Dosya kapsamında yer alan... Turizm Gıda İnşaat San ve Tic. A.Ş.'nin 02/05/2019 tarihli yönetim kurulu kararı incelenmekle; davacının 7.500.000-TL hissesini devralan ... Ltd Şti'nin 10.000.000-TL hissesinin tamamını ... devrederek ortaklıktan ayrılmasına karar verildiği görülmekle davacının terditli davasındaki ilk talebi olan hisse devrinin iptali davasının HMK'nın 125.madesi gereğince tazminata dönüştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Hemen burada açıklamak gerekir ki bilirkişi incelemesi neticesinde davaya konu hisse devir bedeli 4.013.072,34-TL olarak belirlendiğinden bu bedel üzerinden yatırılması gereken 68.533.24-TL'den peşin yatırılan 1.280,82-TL'nin mahsubu ile 67.252,42-TL'nin yatırılması için davacı vekiline kesin süre verilmiş ise de davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği görülmektedir. Davacının davası tazminat davasına dönüştüğünden tazminatın bir kısımının dava edilmesine engel bir hal olmayıp harcı yatırılan hisse devir bedeli olan 75.000,00-TL üzerinden dosya değerlendirilmiş iken davacı vekili 14/05/2024 tarihli dilekçesi ile payların yeniden devredilmesi nedeniyle davacı tarafa yeniden seçim hakkının hatırlatılması gerektiğini beyan etmiş ise de davacı taraf 28/11/2021 tarihli dilekçesi ile seçimlik hakkını kullanmış, "davamızı hisselerin satış bedeli üzerinden tazminata çevirdiğimizi bildiririz." demek suretiyle davaya hisse satış bedelinin tazmini yönünden devam ettiği iradesi ortaya koyulmuştur. Dolayısıyla bu tarihten sonra yapılan hisse devirleri, davacıya yeniden seçimlik hak kullanma imkanı veremez.
Davacı vekili 14/05/2024 tarihli dilekçesi ile davasını tam ıslah etme yoluna gitmiş olup ıslah dilekçesi ile ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ve belirsiz alacak olarak talep edilen payların güncel bedelinin tespiti ile şimdilik 4.013.072,34-TL'nin ... ve ... Metal ve Petrol Ürünleri San Tic Ltd Şti’nden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesini ve davacının haksız pay devri nedeni ile uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile ve belirsiz alacak olarak talep edilen 10.000,00 TL'nin ... ve ... Metal ve Petrol Ürünleri San Tic Ltd Şti’nden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya ödenmesini talep etmiştir.
Davalılar vekilince ıslah dilekçesine konu alacağın zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüştür. Pay devir sözleşmesindeki alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusu değerlendirilmekle zamanaşımının başladığı 12/03/2018 tarihli hisse devir tarihi dikkate alındığında, 6098 sayılı TBK'nın 147/4. maddesine göre, bir ortaklıkta, ortaklık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleri veya kendileri ile ortaklık arasındaki bir ortağın müdürleri, temsilcileri, denetçileri ile ortaklık veya ortaklar arasındaki alacakların beş yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu belirlenmiştir. Emsal nitelikteki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2021/6059
E. 2023/1396 K. sayılı kararında belirtildiği üzere şirket payı devir sözleşmesinin TBK'nın 147. maddesi gereğince 5 yıllık zaman aşımı süresine tabi olup dava dilekçesiyle talep edilen 75.000-TL dışındaki alacağın zamanaşımına uğradığı sabittir
Anonim şirketlerde pay senetleri hamiline veya nama yazılı olabilir. Hamiline yazılı pay senetlerinin devri şirket ve üçüncü kişiler arasında zilyetliğin geçirilmesi ile hüküm ifade eder. Nama yazılı paylar ise ilke olarak herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilir. Devir, ancak kanunla veya esas sözleşme ile sınırlandırılabilir. Anonim ortaklığın çıplak paylarının devri konusunda TTK bünyesinde bir hüküm bulunmamaktadır. Payın devredilebilirliği ilkesi uyarınca, çıplak payın da senede bağlanmış paylar gibi serbestçe devredilebileceği hususunda görüş birliği mevcuttur. Ancak payın serbestçe devredilebilirliğine getirilen kanuni ve iradi sınırlamalar kuşkusuz çıplak pay için de geçerlidir. Çıplak payın devri genel hükümler doğrultusunda yapılır. Uygulanacak hükümler payın bedelinin tamamen ödenmiş olup olmadığı hususuna göre değişir. Bedelinin tamamı ödenmiş çıplak payın devri genel hüküm niteliğindeki alacağın temliki hükümlerine göre gerçekleşir. Alacağın temliki tasarrufi bir işlem olduğu için, bununla çıplak pay devralana geçer. Şekil olarak bedeli tam ödenmiş çıplak payın devri, payın devredildiğini içeren yazılı bir temlik beyanının devralana verilmesi ile söz konusu olur. Anonim ortaklık payı bünyesinde çeşitli alacak hakları bulundurmaktadır. İşbu alacak haklarının devredilmesi eğer pay senede bağlanmamışsa, ancak BK'da düzenlenen alacağın temliki vasıtasıyla gerçekleşebilir. Alacağın temliki de yazılı şekilde yapılır.
Somut uyuşmazlıkta davalı ... Ltd Şti'ne devir olunan hisselerin çıplak pay hisseleri olduğu, anonim şirket hisse senetlerinin “taşınır mal” hükmünde olduğu, senede bağlanmamış pay senetlerinin devrinin ise “alacağın devre (temliki)” hükümlerine tabi olduğu, TBK’nın 184 ücnü maddesi uyarınca alacağın devrinin “adi yazılı şekle” tabi olduğu, dosya kapsamında yer alan 12/03/2018 tarihli hisse senedi satış sözleşmesi gözetildiğinde hisse devrenin şeklen geçerli olduğu görülmektedir.
Davacı taraf, ... ...'un tehditi altında devir işleminin gerçekleştiğini hisse devrinin geçersiz olması nedeniyle hisse devrinin iptalini, olmadığı takdirde hisse devir bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Hile (aldatma), genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. 6098 s. Türk Borçlar Kanununun (TBK) 36/1. maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse yanılma (hata) esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir. Ancak, Hile (aldatma)’nin öğrenildiği tarihten itibaren 6098 s. Türk Borçlar Kanunu’na (TBK) 49. (818 s. Borçlar Kanunun (BK) 31.) göre bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla kullanılması gerekir. Somut olaya gelindiğinde, alacak isteminin dayandığı hisse devir sözleşmesi 12/03/2018 tarihli olup, dava 17/05/2018 tarihinde açılmıştır.
Davacı irade fesadına uğradığını iddia etmiş olup irade sakatlığı iddiasının bulunduğu durumların tanıkla ispatının mümkündür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2011/15889 E. 2013/9169 K. Sayılı emsal ilamı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2012/18568 E. 2013/16365 K. Sayılı emsal ilamı da aynı yöndedir.) Bu itibarla tarafların bildirdikleri tanıklar dinlenilmiş olup davacının tehdit ve hile altında hisse devri yaptığı iddiasını ispatlayamadığı görülmektedir. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında davacı ... ve babası ...'ün şüpheli olduğu, davalı ...'ün ise müşteki olduğu, soruşturma konusunun dosya ile ilgili olmadığı tetkik edilmiştir. Dosya kapsamı tetkik edilmekle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında Kayseri 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/829 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, davalı ... yönünden ek takipsizlik kararı verildiği ancak iddianame incelenmekle davacı ... ve babası ...'ün sanık olduğu, davalı ...'ün ise müşteki olduğu, soruşturma konusunun dosya ile ilgili olmadığı, sanıklar hakkında beraat kararı verildiği ve istinaf edilmeksizin kesinleştiği tetkik edilmiştir. Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin .... Sayılı dosyasının da dava konusu olayla ilgili olmadığı, davalıların anılan dosyada sanık olmadığı belirlenmiştir.
Her ne kadar ticaret sicil kayıtları incelendiğinde davacının hissesini devrettiği ... Metal ve Pet. Ürü. San.Tic.Ltd.Şti'nin hisse devir tarihindeki tek ortağı davalı ...'ün oğlu ... ise de bu durum tek başına davacının iradesinin hile suretiyle fesada uğratıldığını ispat için yeterli görülmemiştir. Yine burada belirtmek gerekir ki dava dilekçesindeki terditli ikincil talep hisse devir bedelinin tahsili olup davacının ıslah dilekçesiyle haksız pay devri nedeniyle uğradığı zararın tahsilini talep etmesi mümkün değildir nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/15-2815 E. 2021/888 K. Sayılı ilamında "Dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya ithaline ve dava konusu hâline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır." denilmek suretiyle konuya açıklık getirilmiştir. Bu kapsamda davacının haksız pay devri nedeni ile uğramış olduğu zararın tahsili talebi yönünden pay devrinin haksızlığının ispatlanamadığı, bu talebin de zamanaşımı kapsamında kaldığı ayrıca tam ıslah yolu ile davaya eklenmesi mümkün olmadığı gerekçeleriyle talep yerinde görülmemiştir.
Hisse devri menkul satımı hükmünde olup, menkul satımında aksinin kanıtlanamadığı hallerde satım bedelinin peşin olarak ödendiği karinesi gereğince devir bedelinin ödenmediğini ispat yükü davacı taraftadır.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/4417 E. 2017/138 K. Sayılı emsal ilamı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/6780E. 2013/22790 K. Sayılı emsal ilamı da aynı yöndedir.) Taraflar arasındaki 12/03/2018 tarihli hisse devir sözleşmesinde devir bedelinin daha sonra ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmadığı açıktır. Netice itibariyle davacının hisse devrinden kaynaklanan ve dava dilekçesinde talep ettiği 75.000-TL dışındaki alacağın zamanaşımı nedeniyle reddine, haksız devirden kaynaklanan zararının tazmini talebinin ise ıslahla davaya eklenemeyeceğinden reddine karar vermek gerekmiştir. Zamanaşımına uğramayan kısım yönünden ise davacının dosya kapsamındaki delillerle devir bedelinin sonradan ödeneceği hususunu kanıtlayamadığı ve davacı tarafın somut olarak yemin deliline dayandığı gözetilerek hisse devir bedelinin ödenip ödenmediği hususunda davacı tarafa yemin hakkı hatırlatılmıştır. Davacının yemin hakkını kullanması nedeniyle davalı ... Metal ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ne yemin davetiyesi çıkarılmış olup adı geçen şirketin halihazırda yetkilisi ... ile hisse devir tarihindeki yetkilisi ... duruşmada yemini ifa etmek üzere hazır olduklarını bildirmiştir.
Bu aşamada hisse devir tarihinden sonra davalı ... Metal ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'nin yetkilisinin değişmesi nedeni ile eski yetkili ... yerine yeni yetkiliBekir Demirkaya tarafından yemin eda edilmesinin geçerli olup olmadığı, tüzel kişilerde yeminin önceki yetkili mi yoksa yeminin eda edildiği tarihteki yetkili tarafından mı eda edilmesi gerektiği üzerinde durmak gerekir. Tüzel kişilerde devamlılık ilkesi geçerlidir. Bu ilke gereğince hukuki işlemin yapıldığı tarihteki yetkilinin değil, yeminin eda edileceği tarihteki yetkilinin yemini eda etmesi gerekir. Zira yeminin eda edileceği tarihteki yetkili, hukuki işlemin yapıldığı tarihte yetkili olmasa bile şirketin kayıt, defter ve belgelerini inceleyerek geçmişe dönük bilgi edinme imkânı vardır. Oysa aksi düşüncede yani hukuki işlemin yapıldığı tarihteki yetkilinin yemin etmesinin beklenilmesi halinde ise yeminin eda edilmesi imkânsız hale gelebilir veya kasıtlı olarak gerçeğe aykırı yemin edilmesi ihtimalleri söz konusu olabilir. Hukuki işlemin yapıldığı tarihteki şirket yetkilisinin ölmesi veya akıl sağlığını yitirmesi yeminin eda edilmesinin imkânsızlaşmasına, bu kişinin tüzel kişi ile husumetli bir şekilde bağının kopması ise kasıtlı olarak gerçeğe aykırı yemin edilmesi ihtimaline örnek olarak verilebilir. İşte bu ve benzeri sebeplerden, hukuki işlemin yapıldığı tarihteki değil, yeminin eda edileceği tarihteki şirket yetkilisinin yemini eda etmesi gerekmektedir. ( Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/5851 Esas 2018/9308 Karar, 2017/9721 Esas 2017/1655 Karar, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2015/5491 Esas 2016/506 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/6496 E. 2016/893 K. Sayılı ilamları bu yöndedir.)
HMK'nın 229. maddesi uyarınca, yemin için davet edilen kimse, tayin edilen gün ve saatte mahkemede geçerli bir özrü olmaksızın bizzat hazır bulunmaz yahut hazır bulunup ta yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsa yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılır. HMK'nın 238. maddesi uyarınca hâkim, yemin eden kimsenin beyanını dinleyip tutanağa geçirir ve yazılanları yüksek sesle huzurunda okur, beyanında ısrar edip etmediğini sorar ve verilen cevabı tutanağa kaydeder. Bu aşamada yemin eden ifadesinde ısrar etmediğini bildirirse yeminin hükmü kalmaz. Yemin eden ifadesinde ısrar ettiğini bildirirse bu husus tutanağa yazılır ve ondan sonra tutanağın altı yemin edene imza ettirilir, bununla yemin tamam olur.
Somut olayda, Yargıtay kararları doğrultusunda şirket adına yemini ifa etme yetkisinin işlem tarihindeki yetkili olmadığı teklif edildiği zamandaki yetkilinin yemini ifa etmesi gerektiği gözetilerek ...'nın yemini alınmış olup, şirket yetkilisi yemin beyanında şirketi 2019 yılında devraldığını, bu nedenle 2018 yılındaki hisse devrine ilişkin doğrudan bilgi sahibi olmadığına dair yemin etmiştir. Yemin eden, yemin konusu hakkında bilgisinin olmadığını beyan ederse yemin hüküm doğurmaz. Keza doktrinde bu husus; "Kendisine yemin teklif edilen karşı taraf yemin konusu vakıa hakkında bilgisi olmadığını bildirirse yeminden kaçınmış sayılır" şeklinde belirtilmiştir. (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Altıncı Baskı, Cilt.III, 2001, s.2535) Bu şekilde yeminin davalı ... Metal ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. yönünden yeminin ifa edilmediği, yeminden kaçınmış sayıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç itibariyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; davalı ... Metal ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ye yönelik davanın kısmen kabulü ile 75.000,00-TL'nin ... Ltd Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya yönelik talebin reddine, davalılar ... ve... Turizm Gıda İnşaat San ve Tic. A.Ş.'ye yönelik davanın reddine, karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davalı ... Metal ve Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'ye yönelik davanın kısmen kabulü ile 75.000,00-TL'nin ... Ltd Şti'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya yönelik talebin reddine,
2-Davalı ... ve... Turizm Gıda İnşaat San ve Tic. A.Ş.'ye yönelik davanın REDDİNE,
3- Alınması gereken 5.123,25-TL karar ve ilam harcının dava başında davacıdan alınan 1.280,82-TL peşin harç, 67.423,42-TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 63.580,99-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde yatıran davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 463,50-TL başvurma harcı, 5.123,25-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 804,75-TL posta, müzekkere, tebligat gideri, 6.650,00-TL bilirkişi ücreti, 148,60-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ile 59,10-TL tedbir harcı olmak üzere toplam 7.663,45-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 143,22-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6- Davalı ... tarafından yargılama boyunca yapılan; 300,00-TL'nin davanın red oranına göre belirlenen 294,39-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalı ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
8- Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalılar lehine A.A.Ü.T. 13/3 maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/02/2025
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır