T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/316
KARAR NO: 2021/632
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - .
VEKİLİ: Av. ... - .
DAVALI : 1- ... - .
VEKİLİ: Av. ... -.
DAVALI : 2- ... - .
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:.
KARAR TARİHİ: 07/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Asıl dava dosyasında davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, kardeşinin katmer ocağı, elektrikli davul fırın gibi ürünler ürettiğini, kendisinin bu ürünleri yurt dışına ihraç ettiğini, yurt dışından almış olduğu yüklü sipariş nedeniyle kardeşinin sahibi olduğu.....isimli işletmeden bu siparişi sağlamalarını istediğini ancak ürünlerin hammaddesi olan sacın temini hususunda davacının davalıya saç siparişi verdiğini bu şekilde davalının saç tedarik edeceğini, 19 adet boş çekin bu mala yönelik avans olarak davalıya teslim edildiğini, davalının yalnız....-TL değerindeki sacı kardeşine teslim ettiğini, bunların karşılığında 5 adet çekin davalıya ödendiğini, davalının başka mal teslimi yapmamasına rağmen haksız olarak 14 adet çeki doldurarak icra takibi başlattığını bildirerek, .......Şubesine ait ....... seri nolu...-TL bedelli çek ve ... seri nolu çek nedeniyle borlu olmadığının tespitine, ayrıca davalının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/801 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un ....... unvanı ile dış ticaret işi ile uğraştığını, müvekkilinin ağabeyi .....'un ise .... isimli firmanın sahibi olduğunu, katmer ocağı elektrikli davul fırın gibi mamüllerin üretimini yaptıklarını, davacı ...'un ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı, .... tarihli,....-TL bedelli, .... Şubesine ait .... çek numaralı,..... tarihli ....-TL bedelli çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile davalılar ... ve ...'nın alacağının %40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ve mahkumiyetine karar verilmesini ayrıca aralarındaki hukuki ve fiili bağlantı nedeniyle Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/316 Esas sayılı dosyası ile işbu dava dosyasının birleştirilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP: Asıl dava dosyasında davalı cevap dilekçesinde özetle; Davacının ve kardeşinin kendisine para ve sac borcu bulunduğunu, 19 adet çekin bu amaçla kendisine verildiğini, 5 adet çekin ödendiğini, ancak .....-TL, ... EURO ve ..... kg sac borcunun ödenmediğini, sac bedelinin dövize endeksli olması nedeniyle ödeme tarihindeki kura göre kendisinin doldurduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/801 Esas sayılı dosyasında davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu çeklerin bedelsiz olduğunu ve bu sebeple borcunun olmadığını, borcun itfa edildiğini yalnızca resmi ve imzası alacaklı tarafından ikrar edilmiş olan belge ile ispat edebileceğini, kendisinin üçüncü kişi olarak devir aldığı kambiyo senetlerinin hamili olduğunu, davacı tarafça açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu belirterek davanın reddine ve davacının %20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/801 Esas sayılı dosyasında davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu çeklerin avans olarak verdiğini gösteren yazılı delil sunmadığını, bu dava ile ilgili tüm cevaplarını davacının Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/316 Esas sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde de yazdığını, bu dava dosyalarının hepsinin konusunun aslında aynı olduğunu, davacı tarafça açılan davanın haksız olduğunu beyanla davanın reddine ve davacının %40 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/801 Esas sayılı doyasında davacının ..., davalıların ... ve ... olup, davanın menfi tespit davası olduğu, mahkememizin işbu dosyası ile aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu anlaşılarak ve usul ekonomisi de gözetilerek 26/10/2020 tarihinde Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 2019/801 Esas sayılı dosyanın mahkememizin 2019/316 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... Soruşturma sayılı dosyasının celbi ile yapılan tetkikinde; müştekinin ..., şüphelinin ... olup, atılı suçun resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları vb. Tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, açığa imzanın kötüye kullanılması suçları olduğu, .... tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, müşteki tarafından karara itiraz edilmesi üzerine, Kayseri 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin ....... D.iş sayılı ve .... tarihli kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
..... Şubesi'ne ve ..... Genel Müdürlüğü'ne davaya konu edilen çeklerin ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği hususlarında müzekkere yazılmış olup, müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi .....'ın .... tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi.....'ın .... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafın davalıya temin edilecek emtialar için 19 adet boş çek verdiği ve bu çeklerden dava konusu olanlar için mal tesliminin yapılmadığını ileri sürdüğü, davalı tarafın davacıya ..... Euro nakit ve ...... kg sac hammaddesinin emanet olarak verildiğini belirttiği, davacı tarafça sunulan ticari defterlerde 2015 yılında taraflar arasında ticari ilişki gözükmediği, davacının .... yılı sonu, ... yılı başı itibarıyla ....-TL davalıya borcu gözüktüğü, davacının 2017 yılı sonu ve 2018 yılı başı itibarıyla ise .....-TL davalıdan verilen sipariş avansı adı altında alacağı gözüktüğü belirlenmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı taraflarca itiraz edilmesi üzerine mahkememizce asıl ve birleşen davaya konu çeklerin ve davalının dosyaya ibraz ettiği senetlere ve borç olarak verildiği iddia olunan Euro ve TL cinsinden paranın davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı ve davacı vekilinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 16/04/2021 tarihli ek rapor dosyaya ibraz edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi......'ın ..... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacı tarafın davalıya 19 adet imzalı baş çek yaprağı verdiğini, bunlardan 5 adedinin davalı tarafça her birisi ....TL olarak yazıldığı ve tahsil edildiği, bu çekler karşılığında davalının da.... TL tutarında mal teslimi yaptığı, davacı vekili dava dilekçesinde bu çeklerin dava konusu olmadığı, bu çeklerin davacının dosyaya sunulan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının dava konusu olmadığını söylediği bu çeklerden .... - .... numaralı olanların davalıya ödendiği dosyadaki belgelerden anlaşıldığı, diğer ...., ....... ve .... numaralı 3 adet çekin ise ..... Bankasından ödendiğine ilişkin davacı ödeme belgelerini sunduğu ,bu ödeme belgeleri incelendiğinde ..... numaralı olan çekin davalıya ödendiği, davacının sunduğu ödeme belgesinde diğer ... ve ....numarali olan çeklerin dava dışı .......'ye ödendiğinin yazılı olduğu, bu çeklere ilişkin mahkemece ......Şubesine 2 defa müzekkere yazıldığı ve çek görüntüleri ve kime ödendiğine ilişkin cevap alınamadığı, son olarak mahkemece .....Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, ancak halihazırda dosyada bir cevap yazısı bulunmadığı, davacının birleşen dava kapsamında menfi tespit talep ettiği ....... numaralı ..... tarihli .....TL bedelli ve .... tarihli .... numaralı .... TL bedelli çeklerin davacı tarafça .... yılı ticari defterleri ve muavin kayıtları sunulmadığından kayıtlı olup olmadığına ilişkin tespit yapılamadığı, davacı tarafın bu çeklerin davalıda boş olarak bulunduğu ve davalının üzerini kendisinin doldurduğu ve diğer davalı ...'ya verdiği, davacının söz konusu çekleri davalıya boş ve imzalı olarak teslim ettiğine yönelik iddiasını destekleyen yazılı bir belge dosyaya sunulmadığı, davacının derdest dava kapsamında barçlu olmadığını ileri sürdüğü her birisi.....TL olan 2 adet çek .... tarihli olduğu, davacı tarafça .... yılına ilişkin cari defterler ve taraflar arasındaki muavin kayıtlar sunulmadığından bu çeklere ilişkin bir tespit yapılamadığı, davacı taraf bu çeklerin davalıda boş olarak bulunduğu ve davalının üzerini kendisinin doldurduğunu ve diğer davalı ... 'ya verdiğini belirttiği, davacının söz konusu çekleri davalıya boş ve imzalı olarak teslim ettiğine yönelik iddiasını destekleyen yazılı bir belge dosyaya sunulmadığı, mahkemenin ara kararında belirtilen bonolara ilişkin herhangi bir tespitin yapılamadığı, zira söz konusu bonoların düzenlenme tarihinin ..... yılı olduğu, davacı tarafça taraflar arasındaki 2015 yılı ticari ilişkiyi gösteren muavin kayıtların sunulmadığı belirlenmiştir.
Davacı vekiline asıl dosya davalısı ...'na yemin teklif edip etmeyeceklerini bildirmek ve yemin teklif edecek iseler usulüne uygun olarak düzenlenmiş yemin metnini mahkememize ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, asıl ve birleşen dosyada davacı vekilince işbu davalıya karşı yemin metni sunulmayacağının bildirildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır. Davacı taraf, davaya konu edilen çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi amacıyla işbu davayı açmıştır.
Somut davada davacı taraf,asıl dosya davalısına, temin edilecek sac ham maddesi için 19 adet boş çek verdiğini ve bu çeklerden dava konusu olan çekler için mal tesliminin yapılmadığını ileri sürmektedir.Davalı taraf ise davacıya ..... Euro nakit ve .... kg sac hammaddesinin emanet olarak verildiğini,karşılığında ise davacının çekleri verdiğini beyan etmektedir.Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduklarından kambiyo senetleri nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik açılan menfi tespit davalarında ispat yükü davacı borçluya aittir. Zira çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Aksinin yani avans olarak verildiğini ispat yükü davacı borçludadır. Davacı borçlu, taraflar arasında çekin verilmesine dayanak yapılan hukuki ilişkiyi, bu çerçevede davaya konu çeklerin mal karşılığı avans olarak verildiğini, çeklerin verilmesine karşılık malların teslim edilmediğini, dolayısıyla çek bedelinin karşılıksız kaldığını ispat etmek zorundadır.Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonrası mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapordan davacının ticari defterlerinde davalıya .....TL tutarında ( .... TL tutarında 5 adet çek toplamı)çek verildiğinin ve davalıya ..... TL devir bakiye borcunun kayıtlı olduğu,mahsup sonucu davacının davalıdan ....TL alacaklı gözüktüğü,bu tutarın da verilen sipariş avansları olarak kayıtlı olduğu,davacı tarafından ise dava dilekçesinde ....TL değerinde ana ham madde sacın davacının kardeşi dava dışı ......'un sahibi olduğu .... isimli firmaya teslim edilmiş olduğunu beyan ettiği anlaşıldığından davacının davalı taraftan alacağının kalmadığının anlaşıldığı, davacı vekiline, davalı ...'na yemin teklif edip etmeyeceklerini bildirmek ve yemin teklif edecek iseler usulüne uygun olarak düzenlenmiş yemin metnini mahkememize ibraz etmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilince işbu davalıya karşı yemin teklifinde bulunulmayacağının beyan edildiği anlaşılmış olmakla,davacı tarafından, dava konusu çeklerin ticari ilişki kapsamında mal alımı için verildiği ve mal teslim edilmediğinden çeklerin bedelsiz kaldığı yazılı delille ispatlanamadığından asıl ve birleşen davanın esastan reddine,davalıların şatları oluşmayan kötüniyet tazminatı taleplerinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Asıl Dava Yönünden;
1-Davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından dava açılırken yatırılan 17.760,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 17.701,3-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 69.050,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Birleştirilen Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/801 Esas Sayılı Dosyasıda;
1-Davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Davalıların kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 59,30-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından dava açılırken yatırılan 13.662,00-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 13.602,70-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden işbu davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 57.050,00-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, asıl ve birleşen dosyada davacı vekili ile asıl ve birleşen dosyada davalı ... vekilinin yüzüne karşı birleşen dosyada davalı ...'nın yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/09/2021
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır