T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/638 Esas - 2021/653
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/638
KARAR NO: 2021/653
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLLERİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
FERİ MÜDAHİL:
VEKİLİ:
DAVA İHBAR OLUNAN:
DAVA:
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ: 10/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 12/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı ile müvekkili arasında ... tarih ve ... nolu ... yapılması işine ait sözleşme ile ..... İlçesinde atık su arıtma tesisi yapılması ve tesisin işletilmesinin taahüt edildiği, davalı tarafça işletilmekte iken sözleşmenin hukuka aykırı şekilde fesh edildiğini, fesih sonrası sözleşmeye konu yükümlülüğünü hiç ifa etmeyen yüklenici davalının işyerini terkettiğini ve işten tamamen el çektiğini, sözleşemeye konu tesisin o tarihten itibaren davacı idare tarafından işletilmek zorunda kaldığını, bahse konu sözleşme gereğince davalı tarafından inşa edilen ...nde yer alan ..... çatlağının, çamur susuzlaştırma ekipmanı dekantörlerin helezonlarındaki aşınmalar ile bakımlarının zamanında yapılmadığının, çamur susuzlaştırma binası dış cephesinde meydana gelen yalıtım ve dış sıva hasarlarının tespiti ile tüm bunlardan kaynaklanan zararların davalıdan tahsilini, söz konusu zararların dekantör tamir ve bakımının yapılması işi için 56.820,50-TL+KDV, susuzlaştırma binası ısı yalıtımının yapılması işi için 12.318,57-TL+KDV ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi işi için 10.360,00 Euro + KDV, ödeme günündeki rayiç bedel üzerinden ülke parasıyla olmak üzere sözleşmenin davacı tarafça feshinin müvekkiline tebliğ tarihi olan 03/10/2018 tarihinden başlayan ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan şimdilik 10.000,00-TL olarak tahsilini talep ettiği, işbu zararlar tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı dosyası kapsamında delil tespitlerinin yapıldığını, HMK md. 389 gereği ihtiyati haciz-ihtiyati tedbir konulmasını, davacı müvekkili idarenin harçtan muaf olduğunu belirterek, dekantör tamir ve bakımının yapılması işinden, susuzlaştırma binası ısı yalıtımının yapılması işinden ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi işinden kaynaklanan zararın şimdilik 10.000,00-TL'lik kısmının 03/10/2018 fesih tarihinden başlayan ticari (avans) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Müvekkili ile davacı arasında ... tarihinde ... Yapılması işite ait sözleşme (tesisin inşaatının tamamlanması ve teslimi ile eserin geçici kabulünden sonra 3 yıl süreyle tesisin işletilmesi yükümlülüğü) akit edildiğini, müvekkilinin üstlendiği bu işler kaşılığında davacıya işin tamamı için 10.845,900-TL ücret ödenmesinin kararlaştırıldığını, sonradan sözleşemeye yapılan ek uyarınca götürü sabit bedel esasına göre belirlenen tutarın 11.928,50-TL'ye ulaştığını, sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca davacı tarafından yapılacak ödemelerin davacı tarafından onaylanacak hak ediş raporları doğrultusunda olacağını, sözleşme süresi boyunca davacının sözleşmede kararlaştırılan ödeme planını defalarca ihlal ettiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin ilk aşamasını teşkil eden tesisin yapımı ve teslimi işi tamamlanmış ve taraflar arasında ... tarihinde yapım işinin geçici kabulünün yapıldığını, üç yıl süreli işletme aşamasına geçildiğini, davacının hak edişleri ödememesi haksız ve fahiş cezaların uygulanması, personel giderlerine ilişkin ödemelerin uyarlamaya tabi tutulmaması, müvekkil şirketin ödemekle yükümlü olmadığı giderlerin müvekkili şirkete yükletilmeye kalkışılması, sözleşemeye konu tesisin evsel atıkları arıtmaya yönelik olarak kurulmasına rağmen tesise sanayi atıklarının girmesine izin verilmesi, bu kapsamında mezbahadan gelen kanlı atıkların dahi uhulüne engel olunmaması ve davacının talimat ve tasarrufu ile durduluna klorlamanın müvekkili şirkete keyfi olarak yapılmıyormuş izlenimi başta olmak üzere sözleşmeyi ağır bir şekilde ihlal ettiğinin davacıya bildirildiğini, 496.636,19-TL alacağın 5 gün içinde müvekkili hebasına ödenmesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağını ihtar edildiğini, davacının .....tarihinde cevabında, taleplerine olumlu yanıt verilemeyeceğinin öğrenildiğini, müvekkilinin .... Noterliğiinden keşide edilen ..... tarihli ..... yevmiye nolu ihtarname ile sözleşmenin fesherdildiğini, ... tarihinde tesisin davacı yetkilileri tarafından devraalındığını, müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeye konu edimlerini yerine getirdiğini, tesisteki tüm teçhizatın sözleşmeye uygun olarak tam noksansız ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, davacının ileri sürdüğü .... SHM .... D.iş sayılı tespit kararında, sözleşme kalemlerinden doğan blower motor arızası ve dekantör çamur ileten hatlarda sızıntı konusunda .... tarihli bilirkişi raporu ile blower motor arızasının mevcut olmadığı ve dekantöre çamur ileten hatlarda sızıntıların mevcut olmadığının tespit edildiğini, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyada yer alan davacının ... ve ... tarihli beyanlarında, müvekkilinin işletme edimini layıkıyla tamamladığı ve tesisteki teçhizat ve donanımın eksiksiz ve çalışır vaziyette olduğunun ikrar edildiğini belirterek haksız açılan işbu davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasının sayılı takip dosyası dosyamız arasına celp edilmiş, ... yer alan dekantör, susuzlaştırma binası ısı yalıtımı ve blover cihazı yönünden davacının tespit dosyasına da konu ettiği sorunların neler olduğu, bu problemlerin giderilmesi için gereken bedelin ne kadar olduğu ve bu bedelden davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında bilirkişilerden rapor alınmıştır.
.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında alınan ve makine mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen rapordan özetle; Dekantör helezonlarının onarımı yapılmış ve kovanı içerisine yerleştirilmiş olması, yeniden açılmasının mümkün olmaması, iddia edilen helezon kanatlarının tamir edilmiş olmasından dolayı mevcut durumu ile bir fikir beyan edilemeyeceği, ancak mahkemeye sunulan 2 adet tamir bakım faturası ve 2 adet haus yetkili servis formundan, yapılan işlerin neler olduğu, kullanılan yedek parçalar, tamir ve bakım işleminin detayları ile ilgili gerek faturalarda da gerekse servis bakım belgelerinde yeterince bili yer almasa da dekantörlerin şikayet konusu helezonları ile ilgili bir tamir işleminin yapılmış olduğu anlaşmaktadır. Yedek parça ve sarf malzemesi niteliğinde olan helezon aksamının ekonomik ömrü içerisinde değiştirilmesi normal olmakla birlikte, ayıplı mal olup olmadığının tespiti, söz konusu parçaya (helezon) üretici firmaca verilmiş garantinin mevcut olması durumunda yapılabilir. Yapılan tamir işlemi, eğer tesisin yüklenici firmanın garanti süresi içerisinde ise yedek parçaya (helezon) ücret alınması ayıplı servis hizmeti niteliğindedir. Blower gövdesi boydan boya derin çatlaktır. Blower hop tahrik mili keçesinin bozulmuş olduğu bunun muhtemel nedeninin de gövde çatlağının içeriden keçe yatağına kadar uzanmış olmasından kaynaklı olduğu, mil yatağında oluşan çap değişiminin milin salgılı dönmesine neden olması sonrası keçeyi bozmuş olduğu düşünülmektedir. Kesin kanaat ancak ekipmanın tamamen demontesiyle oluşturulabilir. Blower bu durumu ile bilerek ve gizli ayıp niteliği taşımayan üretim hatası veya montaj hatalı ayıplı mal niteliğindedir şeklinde rapor edilmiştir.
.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.iş sayılı dosyasından alınan inşaat bilirkişisi tarafından düzenlenen rapordan özetle; çamursuzlaştırma binasında meydana gelen hasarın 2019 yılına göre malzeme + işçilik 96,00m2x69,00TLx1,18(kdv) = 7.816,32-TL olduğu rapor edilmiştir.
Mahkememizce alınan ....tarihli alınan bilirkişi raporundan özetle; Davacı .... tarihli tutanak başlıklı hasar tutarının bulunduğu yazıda, ...'nin ...tarihinden itibaren KASKİ Genel Müdürlüğü'ne geçtiği ve Genel Müdürlük personeli tarafından işletildiği nalaşılmaktadır. Bu durumda, Dekantörlerin 17/07/2018 - 04/04/2019 tarihleri aralığında ... bilirkişi rapor tarihi, 04/04/2019 .... AHM .... talimat dosyası keşif tarihi) helezonlarında aşınma ve yaklaşık 8,5 aylık dönem aralığında bakımsızlık nedeniyle arızalandığı, ayrıca, dekantörlerin minör ve majör bakımlarının davacının tesisi devraldığı ....tarihinden itibaren 6 aylık süreçte yapıldığına dair belgenin bulunmadığı, dolayısıyla dekantörlerin arızalarının davalı ....A.Ş'nin kullanım ve/veya bakım yapmadığından kaynaklandığını iddia etmenin mümkün olmadığı, sorumluluğun teknik ve yalın olarak Davalıya yükletilmesinin mümkün olamayacağı, davacı yanın .... tarihli hasar tutarına ilişkin tutanak başlıklı yazısında ve yukarıda detay bilgileri verilen faturalar toplamı olan 56.820,50-TL (KDV hariç) tutarın, davacı tesisinde bulunan kapasiteye sahip 2 adet dekantörün helezonlarında aşınmanın giderilmesi ve bakımlarının yapılması için uygun olduğu, ... kullanıldığı anlaşılan, Blower cihazının ana gövdesindeki çatlağın açık olarak görüldüğü, anılan Blower cihazının mevcut çatlaklı hali ile kullanılamayacağı, gövdenin veya tamamının yenilenmesi gerektiği, Blower'in arızanın sonradan ortaya çıkmış veya kullandıkça ortaya çıkmış bir çatlak olmadığı, blowerin imalatından itibaren çatlaklı olduğu, çatlak incelendiğinde, üzerindeki mavi boyanın çatlak içine işlediği/girdiğinin görüldüğü, blowerin boyanmazdan önce yani imalat sonrası da çatlağın mevcut olduğu, dolayısı ile blowerin malzemeye dayalı imalat hatasına sahip olduğu, ayıplı üretim olduğu, blower cihazının tesise temininden ve montajından sorumlu davalı ...A.Ş firmasını ayıplı blower cihazından sorumlu olması gerektiği, ...Ltd. Şti. Firmasının teklifindeki 10.360,00-Euro bedeli arızanın giderilmesinin bedeli olmadığı, cihazın yenilenme bedeli olduğu, firmanın yeni bir cihazın gövde parçasını kullanarak onarım yapacağı, belirtilen bedel ile cihazın eşdeğer yenisinin alınabileceği, sonuçta dava konusu blower cihazının ana gövde parçası çatlağına ilişkin değişim bedelinin 10.360,00-euro olabileceği, susuzlaştırma binasının doğu cephesinde kar yağışına bağlı olmak üzere yinelenmesi gereken mantolama işi ile cephede bulanan yağmur borusu ve mermer parapet bedelinin .... SHM .... d.İŞ tespit tarihi olan ... itibariyle KDV dahil 8.489,93-TL, bu bedelin dava tarihi olan 16/10/2019 itibariyle ÜFE endeksi kullanılarak güncel değerinin 8.465,17-TL olabileceği, (enflasyon verilerinin iyiye gitmesi sebebiyle, tespit tarihinden 3 ay sonra olan dava tarihi değeri toplamda yaklaşık 25,00-TL düşüş göstermektedir.) davalının dekantörlerin helezonlarındaki aşınmadan kaynaklı zararlardan bakım yükümlülüğü olmadığı için sorumlu olmadığı, blower cihazı arızası ve dış cephede meydana gelen hasar sebebiyle meydana gelen zarardan ise, sözleşmeyi gereği gibi ifa etmemesinde dolayı sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Somut olayda davacı vekili tarafından,taraflar arasında imzalanan ... yapım İşine ait sözleşmenin davalı tarafından tek taraflı fesedilmesi nedeniyle tesiste yer alan çamur susuzlaştırma binasının ısı yalıtımının ve sıva hasarının yapılması,dekantör tamir ve bakımının yapılması ve blower cihazının çalışır hale getirilmesi için gerekli bedelin davalının sorumlu olması nedeniyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.Tesiste yer alan susuzlaştırma binasının doğu cephesinde bulunan taş yünü mantolama yüzeyinin kar yağışı nedeniyle cepheden ayrılmak suretiyle hasar gördüğü ve 96 m2 aynı malzemenin kullanılması suretiyle yenileme işinin 8.465,17 TL olacağının tespit edildiği yine blower cihazında çatlak bulunması nedeniyle cihazın bu haliyle kullanılamayacağı,çatlağın kullanımdan kaynaklanmayıp blower cihazının imalatından itibaren mevcut olduğu,cihazın yenileme bedelinin 10.360,00 euro olduğu alınan bilirkişi raporunda tespit edildiğinden davalının ayıplı blower cihazının yenilenme bedelinden ve susuzlaştırma binasında meydana gelen hasardan TBK'nın 112.maddesi ve 472. maddesi gereğince sorumlu olduğu değerlendirildiğinden davacının iş bu talepleri yönünden davasının kabulüne karar verilmiştir.Her ne kadar davacı tarafından dekantörlerin arızalanması nedeniyle yapılacak tamir ve bakım giderinden davalının sorumlu olduğu iddia edilmiş ve zararın tazmini talep edilmiş ise de düzenlenen bilirkişi raporundan da anlaşıldığı üzere dekantörlerin minör ve majör bakımlarının davacının tesisi devraldığı .... tarihinden itibaren 6 aylık süreçte yapıldığına dair belgenin bulunmadığı, dolayısıyla dekantörlerde meydana gelen arızanın davalı şirket tarafından gerekli bakımların yapılmamasından kaynaklandığı ispat edilemediğinden davacının iş bu talebinin ise reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Açılan davanın Kısmen Kabulü İle; 9.000,00 TL alacağın dava tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, 107.220,67-TL'nin ise ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 7.939,03-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin harç ve 2.959,00-TL ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan bakiye 4.809,25-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL başvurma harcı ve 170,78-TL peşin harç ve 2.959,00-TL ıslah harcı toplamı 3.174,18-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 110,00-TL tebligat gideri, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.660,00-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre belirlenen 1.052,70-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan; 49,20-TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre belirlenen 18,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereğince 14.991,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereğince belirlenen 9.516,27-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul-red oranına göre belirlenen 482,92-TL' sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul-red oranına göre belirlenen 837,08-TL' sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekili, ferimüdahil vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/09/2021
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır