T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/537
KARAR NO: 2021/750
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/08/2020
KARAR TARİHİ: 15/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... .Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 45.000,00- TL bedelli çek, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 50.000,00- TL bedelli çek, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 8.000,00- TL bedelli çek, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 12.500,00- TL bedelli çek, ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 50.000,00- TL bedelli çeklerin kaybolduğu veya çalındığından bahisle zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini ve bu çeklerle ilgili tedbiren ödeme yasağı konulmasını talep etmiştir.
Dava çek iptali istemlidir. Davanın yasal dayanağı 6102 Sayılı TTK'nun 651 ve devamı maddeleridir. TTK'nun 651. maddesine göre; kıymetli evrak zayî olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nun 757. maddesine göre de iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar vermesi istenebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/s maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hüküm "çek" için de uygulanır.
Mahkememizin 26/02/2020 tarihli ara kararı ile davaya konu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiği, çek bedelinin %15'i oranında teminat yatırılarak ihtiyati tedbir kararının infazı hususunda ilgili banka şubelerine müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
Çek iptali davaları hasımsız olup, ticaret sicili gazetesinde ilân müzekkeresi ve muhatap bankaya yazılacak müzekkere dışında toplanacak bir delil yoktur. Muhatap bankaya yazılan müzekkereye çekin ibrazına rastlanılmadığı şeklinde cevap verilmiş olup, yapılan ilâna rağmen çek üzerinde hak iddia eden bir şahıs da çıkmamıştır. Diğer yandan çek iptali davaları çekişmesiz yargı işlerindendir. HMK'nun 385. Maddesine göre; çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usûlü hükümleri uygulanır. HMK'nun 320. Maddesine göre de; basit yargılama usûlüne tabi davalarda mahkeme mümkün olan hallerde tarafları ön inceleme duruşmasına davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir. Mahkememizce söz konusu mevzuat hükümleri dikkate alınarak davacı ön inceleme duruşmasına davet edilmemiş, dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce 6102 Sayılı TTK'nun 762. maddesi gereğince; Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çekleri elinde bulunduranın çeklerin keşide tarihi olan ... tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri, aksi taktirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde ilânlar yaptırılmıştır. ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 45.000,00- TL bedelli çek, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 50.000,00- TL bedelli çek, ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 8.000,00-TL bedelli çekler yönünden çeklerin vade tarihlerinden itibaren 3 aylık süre geçmesine rağmen mahkememize bir müracaat olmamıştır. TTK'nun 761. Maddesinde ilân süresinin vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren başlatılması düzenlemesine yer verildiğinden TTK'nun 761/3 maddesi gereğince çeklerin keşide tarihlerinin baz alınması gerekmiştir. TTK'nun 764. maddesine göre elden çıkan çek, verilen süre içerisinde mahkemeye sunulmazsa mahkemece çekin iptaline karar verilir. 6102 Sayılı TTK'nun 818/1-s maddesine göre; poliçenin iptali ile ilgili 757-764 madde hükümleri çek için de uygulanır. Toplanan delillerden davaya konu ... seri nolu,... seri nolu ve ... seri nolu çeklerin zayi olduğu, 6102 Sayılı TTK'nun yukarıda bahsedilen maddelerindeki şartların oluştuğu sonucuna ulaşıldığından iş bu çekler yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 12.500,00-TL bedelli çek, ... ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan .... tarihli ... seri nolu 50.000,00- TL bedelli çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda ilgili bankalara yazılan yazı cevabında dava konusu ... seri nolu çekin ... tarafından, ... çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiği bildirildiğinden Mahkememizin ...tarihli müteferrik kararı ile ...'ya ve ... tarihli müteferrik kararı ile ...'na karşı davacı tarafça iade (istirdat) davası açması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içinde dava açılmadığı takdirde davanın red edileceği ihtar edilmiştir. Davacı tarafça istirdat davası açılmadığı anlaşıldığından iş bu çekler yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının Kısmen Kabulü İle:
- ... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 45.000,00- TL bedelli çekin,
-... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 50.000,00- TL bedelli çekin,
-... Şubesine ait, keşidecisi ... olan ... tarihli ... seri nolu 8.000,00-TL bedelli çekin 6102 Sayılı TTK'nun 651, 759 ve 818/s maddeleri uyarınca zayî nedeniyle İPTALİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davaya konu çeklerle ile ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının işbu kararın kesinleşmesinden sonra kaldırılmasına, kararın mahiyeti dikkate alınarak muhatap bankaya ayrıca bir müzekkere yazılmasına yer olmadığına,
3-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın HMK'nun 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,
4-Alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 54,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Davacının yatırdığı gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı. 04/10/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır