T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/750
KARAR NO: 2021/633
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... - ... - Barbaros Mah. Oymak Cad. No:6/K Kocasinan/ KAYSERİ
VEKİLİ: Av. ... - Plevne Mah. Dikimevi Sok. No:14/3 Kocasinan/ KAYSERİ
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ: 07/09/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/09/2021
KARAR SONUCU: KISMEN KABUL
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin yürüttüğü inşaat işinin yapı projelerinin hazırlanması ve uygulayıcıların temini işinin davacı şirket tarafından üstlenildiğini ve bu işin yerine getirildiğini, davalı şirketin bedel ödeme borcunun büyük bir kısmını yapmadığını, taraflar arasında iş bedeli konusunda bir sözleşme olmadığını, mimarlar mühendisler odası asgari ücret tarifelerinin uygulanması gerektiğini, Kayseri Bölgesinde 12.416 m² alanlı inşaatta 4A sınıfı yüzeysel temel betonarme işi için; statik proje bedelli alacakları için 5.000,00-TL, statik fenni mesuliyet bedeli alacağı için 5.000,00-TL, mimari proje yapımı bedeli alacağı için 5.000,00-TL, bedelli alacak için 5.000,00-TL, mimari TUS bedeli alacağı için 5.000,00-TL, harita TUS bedeli alacağı için 2.500,00-TL, elektrik projesi yapımı ve elektrik TUS bedeli alacağı için 2.500,00-TL olmak üzere toplam:30.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında davacı şirketin yürüttüğü inşaat işinin takım projelerinin hazırlanması hususunda sözlü mutabakat bulunduğunu, davacı şirketin davalı şirkete verdiği hizmetler için fatura düzenlemediğini, davacının yaptığı işin belgelendirilmediğini, davalı adına fatura düzenlenmediği için davalı şirketin KDV iadesi alma hakkını kaybettiğini, davacının yaptığı işleri belgelendirmemesi nedeniyle davalının mesken ruhsatı da alamadığını, davacının davalıdan maddi talepte bulunabilmesi için iddia ettiği tüm projelerle ilgili olarak üçüncü kişilerin tüm haklarını ödemesi gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
DELİLLER:
İşbu dava ile ilgili ilk olarak mahkememizin 2016/293 Esas sayılı dosyası üzerinden yargılama yapılarak 22/10/2019 tarihinde davanın 379.241,17-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş olup, kararın istinaf edilmesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 08/10/2020 tarih ve 2020/333 Esas - 2020/490 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı ve mahkememizin 2020/750 Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya bu dosya üzerinden devam edilmiştir.
.... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı şirketin ticaret sicil kayıtları, şirketin ana sözleşmesi ve hazirun cetvelinden birer suret celbedilmiştir.
İnşaat Mühendisleri Odası .... Temsilciliği'ne müzekkere yazılarak davaya konu olan statik proje yapımı ve statik teknik uygulama sorumluluğu ücretleri celbedilmiştir.
... Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak .... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel nolu taşınmaza ilişkin .... tarih ve .... sayılı yapı kullanma izin belgesinin bir sureti celbedilmiştir.
Davaya konu işin mimari TUS işini yaptığı bildirilen ..., mimari teknik uygulama sorumluluğu işini yaptığı bildirilen ..., elektrik projesi ve elektrik teknik uygulama sorumluluğu işini yaptığı bildirilen ... ve harita teknik uygulama sorumluluğu işini yaptığı bildirilen ... HMK'nın 31. Maddesi ve hakin davayı aydınlatma görevi ilkesi doğrultusunda tanık olarak dinlenmesine karar verilmiş olup, mahkememizce beyanları alınmıştır.
Tanık ..... mahkememizde verdiği beyanında; "Ben serbest mimar olarak görev yaparım. Tahminime göre ... yılı gibi ... isimli şahıs bizim yanımıza gelerek kendisinin sahibi oluğu şirket adına ... mahallesindeki ....ur Konutları isimli projenin mimari teknik uygulama sorumlusu olmamızı bizden istedi, biz de kabul ettik. Sözleşme ile işin süresi 2 yıl olarak belirlenmişti ancak iş öngörülen sürede bitmedi tahminime göre 2015 yılı gibi bitti. Ben bu iş nedeni ile hakettiğim ücreti ben .....'dan tahsil ettim. Mimari mesleki uygulama sorumluluğu, mimari teknik uygulama sorumluluğu ve mimari proje çizimi işleri farklı farklı mimarlar tarafından da yapılabilir, bu işlerin tamamı bir mimar tarafından da yapılabilir, ilgili inşaat firması bu işlerin her biri için ayrı bir firma ile anlaşıp, anlaştığı kısım için ücret ödeyebilir. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir dedi." demiştir.
Tanık ... mahkememizde verdiği beyanında; "Ben .....'nin yüklenicisi olduğu, şu an .... Mahallesindeki ...... Konutları olduğu binanın elektrik projesi ve elektrik proje teknik uygulama sorumlusu olarak görev yaptım. Ben bu işe karşılık olan ücretimi ...'dan aldım. Ben ....'nı ......'nin yetkilisi olarak bilirim. Ben uzun zaman geçtiği için aldığım ücreti tam olarak hatırlamıyorum ancak hatırladığım kadarıyla 30.000,00-TL nin üzerinde bir rakamdı. Bu konuyla ilgili olarak bir fatura düzenlenmişti. Söz konusu fatura benim bahsettiğim faturadır, toplam bedelinin 35.342,18 TL olduğunu ben şimdi hatırladım. Elektrik projesi çizimi ve çizilmiş elektrik projesinin uygulama sorumluluğu ayrı ayrı işlerdir bunlar ayrı ayrı fiyatlandırılır ancak aynı elektrik mühendisinin aynı işi yapması mümkündür. Makina mühendisliğine ilişkin işler ve mimari proje işleri de bahsettiğim şekilde yürütülebilir. Yani proje çiziminin ve uygulamasının birlikte yapılması zorunluluğu yoktur, bu işler için ayrı ayrı fiyatlandırma yapılması mümkündür. " demiştir.
Tanık ... mahkememizde verdiği beyanında; "Ben.....'nin yüklenicisi olduğu, şu an .... Mahallesindeki ... Konutları olduğu binanın Harita uygulama sorumluluğunu yaptık. Ben bu işe karşılık olan ücretimi .......'dan aldım. Ben...'nı ....'nin yetkilisi olarak bilirim. Bu konuyla ilgili olarak düzenlediğimiz fatura önreğini ben mahkemenize sunuyorum. Fatura da belirtilen toplam 5.875,00-TL lik bedeli ...'dan biz tahsil etmiştik. Bizim bu işle ilgili olarak muhatabımız hep ....... olmuştur, iş görüşmeleri fiyatlandırma ve ödeme hep ....... ile olmuştur. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir." demiştir.
Mahkememizce ....... tarihli celse ara kararı ile dosyanın bir borçlar hukukçusu, bir inşaat mühendisi ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetine tevdii edilerek; taraf şirketlerin ticari defter ve belgelerde mahallinde incelenmek suretiyle ve dosyamız arasına alınan mimarî projeler ve tüm dosya kapsamı çerçevesinde davacının davalıdan statik proje, statik fennî mesuliyet, mimarî proje yapımı, mimarî TUS, harita TUS, elektrik projesi yapımı ve elektrik TUS işleri sebebiyle talep edebileceği bir alacağı olup olmadığı, davacının üstlendiği projelerden bir kısmının üçüncü kişiler tarafından yapılıp yapılmadığı, alacak var ise miktarı hususlarında rapor aldırılmasına karar verilmiş olup bilirkişiler ....... tarihli raporu dosyaya ibraz etmiştir.
Bilirkişiler Borçlar hukuku alanında uzman ......., İnşaat mühendisi ....... ve mali müşavir ....... ....... tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalıya ait ....... İli, ....... İlçesi, ....... Mahallesi, ....... ada, ....... parsel ....... nolu taşınmaz üzerine yapılan bina ile ilgili proje ve yapı ruhsatında statik teknik uygulama yapımı ve uygulamasını üstlenmiş olduğunu, yapı ruhsatının incelenmesinde mimari proje, harita ve elektrik projelerinin başka müellifler tarafından üstlenilmiş olduğunu, bu müelliflerin davacı şirket tarafından yetkilendirdiği elemanları olduğunu, bu müelliflere davacı tarafından bu işlerin yaptırılıp bedel ödendiğine dair herhangi bir fatura, belge ve makbuza rastlanılmadığını, davacının statik proje bedeli ile statik fenni mesuliyet uygulama görevinden dolayı ...... tarifelerine göre 228.214,35 TL toplam bedel talep etmesinin mümkün olduğunu, davacının yapmış olduğu statik proje bedeli ve statik fenni mesuliyetten dolayı davalıya iki adet toplam 118.498,96 TL bedelli fatura kesmiş olduğunu, başkaca herhangi bir faturaya rastlanılmadığını, davalının davacıya 25.02.2011 tarihinde 24.000,00 TL ödemesi olup, davalı tarafından .......na ödendiği belirtilen 55.498,96 TL bedel ile ilgili başkaca bir bulguya rastlanılmadığını, davacının davalıdan statik proje bedeli ve statik fenni mesuliyet (TUS) bedeli olarak talep edebileceği bakiye alacağın 204.214,35 TL olduğunu, (Talebe bağlı kalınarak 10.000,00 TL) bu yapının mimari projesinin yapımı ve mimari proje uygulama sorumlusunun Mimar ... olup, davacı tarafından da Mimar ...'na mimari proje ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve bulguya rastlanılmadığından davacının Mimari TUS bedeli olarak mevcut bilgi ve bulgulara göre alacak talep etmesinin mümkün olmadığını, bu yapının Harita TUS bedeli uygulamasının Harita Mühendisi ... tarafından yapıldığı belirlenmiş olup, davacı tarafından da Harita Mühendisi ...'na Harita TUS bedeli ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve bulguya rastlanılmadığından davacının Harita TUS bedeli olarak mevcut bilgi ve bulgulara göre alacak talep etmesinin mümkün olmadığını, bu yapının Elektrik Projesi Yapımı ve Elektrik TUS bedeli uygulamasının Elektrik Mühendisi ... tarafından yapıldığı belirlenmiş olup, davacı tarafından da Harita Elektrik Mühendisi ...'na Elektrik Projesi Yapımı ve Elektrik TUS bedeli ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve bulguya rastlanılmadığından davacının Elektrik Projesi Yapımı ve Elektrik TUS bedeli olarak mevcut bilgi ve bulgulara göre alacak talep etmesinin mümkün olmadığını bildirmişlerdir.
Taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı ayrı ayrı itiraz dilekçeleri ibraz etmiştir.
Mahkememizce ....... tarihli celse ara kararı ile taraf vekillerinin bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazların tek tek incelenip değerlendirilmesi hususunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti....... tarihli ek raporunu dosyaya ibraz etmiştir.
Bilirkişi heyeti ....... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; 16/02/2018 tarihli kök raprunda dosyadaki tüm belgeler, tarafların ticari defterleri, ilgili belediyelerden gönderilen yazı cevapları, inşaat ruhsatı, TMMOB, Mimari Şartnameler, İnşaat Mühendislik Mimarlık Asgari Ücret Tarifeleri, bu husustaki yönetmelikler, ekli projeler, yapı yaklaşık birim fiyatları, yapılan inşaatın yapı sınıfı, yapılan işin niteliği, hizmetin verildiği tarihler, yapılan binaların mimari, statik, tesisat, elektrik ve harita müellifleri ve TUS sorumluluk belgeleri nazara alınarak titizlikle hazırlanmış olduğundan evvelki kanaatlerinde bir değişiklik olmadığını bildirmişlerdir.
Mahkememizce ....... tarihli celse ara kararı ile dosyanın rapor ve ek rapor sunulmasından sonra ek-2 rapor alınması için bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile, bilirkişilerden sonradan getirtilen belgeler ve dinlenen tanık beyanları ve taraf vekillerinin itirazlarının incelenmesi hususunda bilirkişi heyetinden 2. Ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 06/05/2019 tarihli 2. Ek raporlarını ibraz etmiştir.
Bilirkişi heyeti ....... tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda özetle; Dosyaya sonradan ibraz edilen faturalar ile dinlenen tanık beyanları ve yapı ruhsatı ile davacı tarafından sunulan faturalar, oda tescil belgeleri ve yapı ruhsatında ismi geçen mühendislerin bağlı olduğu şirketlerin yetkilisi olduğunun belirlenmesine göre davacının davalıdan proje bedelleri ve TUS uygulamalarından dolayı talep edebileceği bakiye alacağın 379.241,17-TL olduğunu bildirmişlerdir.
Alınan bilirkişi rapor ve ek raporları doğrultusunda mahkememizce ....... tarihinde 379.241,17-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 08/10/2020 tarih ve 2020/333 Esas - 2020/490 Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararının kaldırıldığı, bunun üzerine istinaf kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 14/04/2021 tarihli ek rapor dosyaya ibraz edilmiştir.
Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin....... tarihli kararı doğrultusunda aldırılan ....... tarihli bilirkişi ek raporundan anlaşılacağı üzere davacı tarafından hazırlanan projelerin taslak proje olmayıp uygulama projesi olduğu, yapılan projeler İmar Mevzuatına uygun olup Kocasinan Belediyesi tarafından onaylanarak proje konusu ....... İli ....... İlçesi ....... Mahallesi ....... ada ....... parsel için yapı ruhsatı verildiği, davacı tarafından yapılan işin yapıldığı yıl mahalli rayiç fiyatlarına göre davacının talep edebileceği bedelin 461.911,00 TL olduğu belirlenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı şirketin yürüttüğü inşaat işinin yapı projelenini hazırlanması ve uygulayıcıların temini işinin davacı şirket tarafından üstlenildiği gerekçesi ile statik proje bedeli, statik fenni mesuliyet bedeli, mimari proje yapımı bedeli, mimari TUS bedeli, harita TUS bedeli, elektrik projesi yapımı ve elektrik TUS bedeli alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili davası 30.000,00-TL alacak için açmış ve bilirkişi ek raporundan sonra mimari proje yapımı nedeniyle alacak tutarını 73.644,64 TL artırarak 78.644,64-TL'ye, elektrik projesi yapımı ve elektrik teknik uygulama sorumluğulu işi nedeniyle alacak tutarını 32.842,18-TL artırarak 35.342,18-TL'ye, harita teknik uygulama sorumluluğu işi nedeniyle alacak tutarını 3.235,00-TL artırarak 5.735,00-TL'ye, statik teknik uygulama sorumluluğu ve statik proje yapımı işi nedeniyle alacak tutarını 194.214,45-TL artırarak 204.214,35-TL'ye mimari mesleki uygulama sorumluluğu işi nedeniyle olan alacak tutarını 153.298,77-TL'ye ve mimari teknik uygulama sorumluluğu işi nedeniyle olan alacak tutarını ise 116.672,86-TL artırarak 121.672,86-TL'ye yükselterek tüm talepleri toplamı olan 598.907,80-TL üzerinden tamamlama harcını ikmal etmiştir.
Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davalı taraf 18/06/2019 tarihinde dosyaya sunduğu, proje sözleşmesi başlıklı belge ile taraflar arasında yazılı sözleşme bulunduğunu ileri sürmüş ise de davalının cevap dilekçesinde tarafların sözlü anlaşmaları bulunduğunu belirttiği gözetilerek kesin süre içerisinde sunulmayan delile itibar edilmemiştir. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 08/10/2020 tarih ve 2020/333 Esas - 2020/490 Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda aldırılan bilirkişi ek raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan itibar edilerek, davacının davalıdan 200.600,00-TL TMMOB tarifelerine statik proje bedeli ve statik fenni mesuliyet (TUS) alacağı, 69.620,00-TL mimari proje yapım bedeli, 31.801,00-TL elektrik projesi (TUS) işi bedeli, 5.310,00-TL harita projesi (TUS) işi bedeli, 7.080,00-TL mimari (TUS) işi bedeli ve 147.500,00-TL mimari (MUS) işi bedeli olmak üzere toplamda 461.911,00-TL alacağının bulunduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulü ile 461.911,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile, 461.911,00-TL'nin dava tarihi olan 20/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 31.553,14-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan peşin olarak alınan 512,33-TL harcın ve ıslah ile birlikte yatırılan 9.715,52-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 21.325,29-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70-TL başvurma harcı, 512,33-TL peşin harç ve 9.715,52-TL tamamlama harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 200,75-TL tebligat gideri, 147,45-TL müzekkere ve posta gideri ile 2.568,96-TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 4.068,96-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 3.138,21-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama boyunca yapılan 190,91-TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 43,67-TL'lik kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bıkarılmasına,
6-Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca 40.145,55-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca 16.964,70-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/09/2021
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır