T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : Esas
KARAR NO :
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 26/05/2021
KARAR TARİHİ : 14/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davacı ... Şirketi mülkiyeti ve her türlü işletme hakkı kendisine ait olan ... - ... Plakalı Özel Halk Otobüsleri ile... sınırları içerisinde yolcu taşımacılığı yaptığını, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Yönetmeliği m.34/1l'in 2. Cümlesi mucibince... Büyükşehir Belediyesi'nce davalı şirkete devredilen yetki ile aynı yönetmeliğin 33. Maddesinde öngörülen hak ediş türlerinin terkibinden müteşekkil bir taşıma sözleşmesi yapılmak üzere davacı ve diğer Özel Halk Otobüsü işletmecilerini temsilen kendisine o dönem noterden vekaletname çıkarılmak suretiyle hususi olarak yetkilendirilmiş vekil sıfatıyla ... Esnaf Odası başkanı ile davalı... Ulaşım AŞ arasında 10/05/2017 tarihli Yolcu Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesi adı altında bir Taşıma Sözleşmesi akdedildiğini, Mezkur sözleşme ile... sınırları içerisinde toplu taşıma yapacak olan Özel Halk Otobüsü sahiplerinin hak ve borçlarının neler olduğu ile hak edişlerinin nasıl hesaplanıp ne şekilde ödeneceği ayrıntılı biçimde düzenlenmiş; akabinde yapılan bir çok ek sözleşmeler ile asıl sözleşmede öngörülen hesaba esas birim bedellerin sözleşmeye göre yeniden değerlemeleri ve benzeri düzenlemeleri yapıldığını, davacının idarenin temsilcisi olan davalı şirketin açık icabını dava konusu olan ihtilaflı 07/01/2020 tarihli ek sözleşme hariç onayarak kabul etmiş ve herhangi bir şekil şartına tabi olmayan sözleşme ile bağlanmıştır. Ancak yeni oda başkanı 07/01/2020 tarihli sözleşmeyi kendisinde vekaletname olmadığını bildiği, davalı... Ulaşım AŞ de basiretli bir tacir gibi bu hususu araştırmalı, oda başkanının kimlerin vekili olarak hareket ettiğini tespit etmeli ve yapılan sözleşmenin vekil edenlerin vekaletname verme iradesine uygun olup olmayacağını göz önüne almalı iken tamamen davalı şirketin menfaatine uygun, kişilerin sözleşme serbestisini ihlal eden ve davalı şirketin tabi olduğu özel hukuk hükümlerini hiçe sayıp bir kamu tüzel kişiliği gibi müvekkilimizi bağlamadığı halde bağlıyor gibi uymaya icbar ettiği 07/01/2020 tarihli ek sözleşmeyi Oda Başkanı ile akdetmiş ve işbu hukuksuz sözleşme ile müvekkilimizin ciddi zararlara uğramasına sebep olduğunu, Mezkur ek sözleşmenin 4. Maddesi ile hak ediş ödemelerinde taahhütlü km bedellerinin hesabı ve ödenmesine ilişkin tüm hükümler askıya alınmış; 2. Maddesinde ise ödemeye esas 11 kalem alacak türü belirsiz bir zamana kadar ortadan kaldırılıp yalnızca yakıt bedeli, diğer gider bedeli ve ek kilometre bedeli adı altında 3 kalem üzerinden ödeme yapılması kararlaştırıldığını, yapılan ek sözleşme ilk olarak müvekkilimiz yönünden bağlayıcı olmadığını, davacının gerek Anayasa'da gerekse Borçlar Kanununda tanınan Sözleşme Özgürlüğünün hiçe sayılması bir yana vekaleti dahi yokken adına sözleşmeler imzalanmış ve uymaya zorlandığını, bununla birlikte her ne kadar COVİD-19 salgını nedeniyle mücbir sebep olduğu bahanesiyle bu ek sözleşme yapılmış ise de davalı... Ulaşım AŞ dürüstlük kurallarına aykırı davranmış; Özel Halk Otobüslerini mücbir sebep nedeniyle taahhüt ettiği kilometrelerle çalıştırmayıp kendi bünyesindeki otobüslerini çalıştırmaya devam ettiğini, keza müvekkilimize ve Özel Halk Otobüsü İşletmecilerine... Şehiriçi Yolcu Taşımacılığı hususunda verilen imtiyaz hakkı ve sözleşmeleri hiçe sayılarak... Otogarı Toplu Taşıma Hizmeti, SS. Kayseri Özel Halk Otobüsleri Taşıma ve İşletme Kooperatifine devredilmiş bahsi geçen COVİD salgını döneminde şehirler arası seyahat yasaklarına rağmen mezkur kooperatifin hak edişinde hiçbir kesintiye gidilmemiş; ek sözleşme yapma ihtiyacı dahi duyulmadığını, takdir edileceği üzere bir kamu hizmeti olan toplu taşımada esas olan ammenin |menfaatidir. Bu veçhede hastalığın yayılımını azaltmak ve sosyal mesafe kurallarına uyulmasını temin etmek maksadıyla seferlerin artırılması icap ederken mücbir sebep kavramının ardına sığınılarak böylesi bir kesintiye girişilmesi neresinden bakılırsa bakılsın hukuksuz olduğunu, kaldı ki İçişleri Bakanlığı tarafından 24/03/2020, 08/09/2020 ve 01/12/2020 tarihli genelgeler ile toplu taşımada ayakta yolcu alınmaması ve oturma alanlarının yarısınispetinde yolcu alınması gibi tedbirler öngörülmüş ve seferlerin sıklaştırılması gereği ciddi anlamda hasıl olmuşken bir de müvekkillimizin işletti özel halk otobüsünün seferleri azaltıldığını, davacının sözleşmede belirlenmiş olan alacak kalemlerinden "Diğer Yolculuk Bedeli" alacakları sözleşmenin akdedildiği tarihten bu yana hiç ödenmediğini, bahsi geçen alacaklar Sosyal Devlet İlkesi gereği Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nca ihdas edilen Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği'ne göre ya da Belediyenin kendi tasarrufu ile ya da başkaca mevzuatlar ya da idari tasarruflar neticesinde bedeli ilgili idareden tahsil edilmek üzere ücretsiz veya indirimli seyahat imkanı sağlanmış kişilerin yaptıkları seyahat nedeniyle müvekkilimize ödenmesi lazım gelen bedellerden ibaret olup işbu kalem alacakların davacıya ödenmediğini,i mezkur dönemde müvekkilimizin 10/05/2017 tarihli sözleşme ve eklerine göre ödenmesi gereken Tam Yolculuk Bedeli, Diğer Yolculuk Bedeli, Aktarma Yolculuk Bedeli, Sabit Gelir Bedeli, Kayıp Kilometre Bedeli, Performans Bedeli, Taahhütlü Kilometre Bedeli alacaklarının ödenmediğini, bu nedenlerle; Tam Yolculuk Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, diğer Yolculuk Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, aktarma Yolculuk Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, Sabit Gelir Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, Kayıp Kilometre Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, Performans Bedeli karşılığı şimdilik 50 TEL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsiline, Taahhütlü Kilometre Bedeli karşılığı şimdilik 50 TL'nin sözleşme gereği belirlenen vade tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmili talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Öncelikle davacının dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu hususların hukuki hiçbir dayanağı bulunmadığını, tüm taleplere ilişkin olarak zamanaşımı iddiasında bulunduklarını, davacının ileri sürdüğü şekilde 07.01.2020 tarihinde müvekkil şirket tarafından imzalanmış hiçbir ek protokol bulunmadığını, hususun davacı yan tarafından aydınlatılması gerektiğini, davacının kastettiği ek protokolün pandemi sürecinde imzalanan ek protokollerden biri olma ihtimali hususu tarafımızca değerlendirilerek Pandemi döneminde akdedilen tüm ek sözleşmelerin sunulacağını, davalı şirketi ile ... Esnaf Odası arasında Sözleşmesi'nin 01.08.2017 tarihinde imzalanan ek protokolünde hükme alınan maddelerin içerikleri incelendiğinde müvekkil firma ile tüzelkişiliği bulunan Oda arasında akdedilen sözleşmenin ve ek sözleşmelerin iş bu davanın davacısı da dahil olmak üzere taraflar açısından bağlayıcı olabilmesi için "odaya üyelik bağı olan veya vekalet yöntemi ile bağ kuran” ifadesinde görüleceği üzere özel halk otobüsü işletmecileri için sözleşmelerdeki haklardan çıkarım sağlayabilmesi açısından vekalet zorunluluğu getirilmediğini, bu noktada davalının iş bu sözleşmelerin akdedilmesinde muhatabının tüzelkişiliği bulunan Oda olması sebebiyle, davacı yanın vekalcınamesi veya üyeliğinin olup olmaması müvekkil şirketin Oda ile sözleşme ve ek sözleşmeler yapmasını engellemediğini, ayrıca davacının tüm bu süreçte lehine olan birçok ek sözleşme ve düzenlemeden zaten faydalandığı ve kendisine çok ciddi kazanımlar elde ettiği görüldüğünü, özetle müvekkil firma tüm bu sözleşmeleri ve ek sözleşmeleri davacı ile değil oda ile akdettiğini, oda başkanının değişmesi Oda' nın tüzelkişiliğini ortadan kaldırmayacağı gibi, müvekkil firmanın muhatabı odanın başkanı kim olursa olsun ... Esnaf Odası' dir. Davacının Oda başkanının değiştiği ve bu sebeple vekaletlerinin hükümsüz kaldığına veya yeni oda başkanına vekalet vermedikleri için Oda' ya verdikleri ilk vekaletin hükümsüz kaldığına ilişkin iddiaların ne denli hukukilikten uzak olduğunun aşikar olduğunu, şayet bir usulsüzlük iddiası varsa davacı bunu müvekkili firmaya değil odaya dava açarak odaya yöneltmesi gerektiğini, bugüne kadar davacı tarafça odayı vekaleten azlettiğine yahut odaya üyelik bağıyla bağlı olmadığına veya üyelikten ayrıldığına ilişkin olarak müvekkil firmaya hiçbir bildirimde de bulunmadığını, iş bu sözleşmeler ve ek sözleşmeler akdedilirken davalı firmanın muhatabı davacı veya oda başkanı değil, tüzel kişiliği bulunan ... Esnaf Odası olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Dava, yolcu taşımacılığı hizmet sözleşmesinden kaynaklı davacı taşıyıcının davalı taşıma hizmeti alan aleyhine açmış olduğu tam yolculuk, diğer yolculuk, aktarma yolculuk, sabit gelir, kayıp kilometre, performans, taahhütlü kilometre olmak üzere 7 ayrı alacak kaleminden oluşan taşıma hizmet bedeli alacağına ilişkindir.
Yargılama devam ederken celse arasında davacı vekilinin UYAP üzerinden sunduğu 05/11/2024 tarihli dilekçesiyle; müvekkilinin isteği üzerine davadan feragat ettiklerini, vekâletnamesinde ise feragate ilişkin özel yetki bulunduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun feragate ilişkin 307 ve devamındaki maddelerine göre; feragat, davacının, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı olmaksızın talep sonucundan kayıtsız-şartsız vazgeçmesidir. Hükmün kesinleşmesine kadar yapılabilen feragat, kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Feragat veya kabul beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir.
Yukarıda yazılı yasal düzenlemeye göre; davanın, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri nitelikteki davalardan olduğu, davacı vekilinin talep sonucundan kayıtsız, şartsız ve tamamen vazgeçtiği, feragat sebebiyle davacı tarafın davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerinden sorumlu olacağı gözetilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-HMK'nın 307-312. maddeleri uyarınca davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
2- Harçlar Kanunun 22. Maddesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının 2/3' üne isabet eden 285,06-TL davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 225,76TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama harç ve giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davalı tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsi ettirdiğinden davalı lehine AAÜT uyarınca hesap ve taktir olunan 350,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair tarafların yokluğunda miktar itibariyle yasa yolları kapalı ve KESİN olmak üzere karar verildi. 14/11/2024
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır