T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/49 Esas
KARAR NO: 2021/1136
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... -
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALILAR : 1- ... - ... - ...
2- ... - ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2021
KARAR TARİHİ: 17/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin İstanbul' da oto yedek parça alım satım işi ile uğraştığını, işlerinin kötüye gittiğini ve gıda sektörüne geçiş yapmaya karar verdiğini, önceden tanıdığı ... ile et işi yapmayı planladıklarını, müvekkili ile davalılar arasında ... tarihli sözleşme imzaladıklarını, bu sözleşme gereği müvekkili davalılara; .....Şubesine ait keşidecisi .... olan....vadeli ... numaralı 40.000,00 TL lik, .... vadeli ... numaralı 40.000,00 TL lik, .... vadeli ... numaralı 40.000,00 TL lik olmak üzere toplam 120.000,00 TL. ik çek ve 210.000,00 TL.lik araba verildiğini ve bunun karşılığında davalılar tarafından 30.000,00 TL nakit ödeneceğini, geri kalan tutar olan 300.000,00 TL için ise ... tarafından temin edilecek etler diğer davalı ... tarafından müvekkili adına satılarak bedelinin en geç 30 gün içerisinde müvekkiline ödeneceğini, hileli işlemlerle müvekkilinin güvenini kazanan davalıların müvekkilinin kardeşinin sahibi olduğu ...adına kayıtlı olan 2013 model ...plaka sayılı .... .... marka araca müşteri bulduklarını söyleyerek davalı ... adına vekalet aldıklarını ve aracı....'a devrettiklerini, ancak kısa bir süre sonra söz konusu araç ...ın eşi diye tanıttığı....adına tescil edildiğini, davalıların, sözleşme gereğince müvekkiline ücretsiz kullanacağını beyan ettiği adrese gelindiğinde ...isimli şahsın söz konusu yeri kendisinin kiraladığını söyleyerek içeri almadığını, satıldığı söylenen arabanın tekrar ... adına alınması, müvekkilinin kullanacağının beyan edildiği yerlerin başkalarına ait olması ve bugüne kadar müvekkili adına satışı yapılarak bedelinin ödeneceği söylenen etler nedeniyle para ödenmemiş olması nedenleri ile müvekkilinin dolandırıldığını anladığını ve suç duyurusunda bulunulduğunu, Beyoğlu .... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile paranın ödenmesi istediği halde davalıların müvekkiline çekleri teslim etmediğini, arabayı iade etmemiş ve para ödemediğini, davalıların müvekkilinin iyi niyetinden yararlanarak 120.000,00-TL para ve arabayı aldıklarını, davalıların yükümlülüklerini yerin getirmediklerinden söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığını, işbu çekler hakkında tedbir talebinde bulunulduğunu ve Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile çeklere ödeme yasağı konulduğunu, .... vadeli ... serin numaralı 40.000,00-TL bedelli çekin takastan ödendiğini, tüm bu nedenlerle verilen ödeme yasağının devamına, dava konusu çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin müvekkiline iadesine, ödenmiş olan 40.000,00-TL bedelli çek yönünden faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama harç ve giderleri vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinden özetle; dava konusu çeklerin incelendiğinde ne davacının ne de ...' nın cirosunun olduğunu, bu çeklerle ilgili olarak açılan davanın reddi gerektiğini, çek üzerinde borçlu görünün kişilerin bu davayı açması gerektiğini, davacının yetkili hamil konumunda olmadığını, çekler incelendiğinde çeklerin üzerinde müvekkilinin de imzası ve cirosunun bulunmadığını, taraflar arasında ki sözleşmenin geçersiz olduğunu, sözleşmede belirtilen aracın 100.000,00-TL' ye satıldığını, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, çek üzerinde ismi yazılı olmayan, cirosu bulunmayan davacının davasının reddini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş, davacı ve davalıların tacir olup olmadığı hususlarında Vergi Dairesi Başkanlıklarına müzekkere yazılmıştır.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz dosyası davacısı ... tarafından mahkememiz dosyası davalıları ... ...' in ...Şubesine ait keşidecisi .... olan .... vadeli ... numaralı 40.000,00 TL .....seri numaralı çeki bankaya ibrazı halinde üzerine ödeme yasağı konulmasını talep ettiği, dava konusu çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği anlaşılmıştır.
Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin mahkememiz dosyası davacısı, şüphelilerin ..., ....,...., ..., ... ve ... olduğu, şüpheliler hakkında dolandırıcılık suçundan soruşturma başlatıldığı, söz konusu suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve olayın hukuk mahkemeleri ve icra dairelerinde çözümü mümkün olacağından bahisle şüpheliler hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.
Bir kişinin kambiyo borcundan sorumlu tutulabilmesi için keşideci, aval veren veya ciranta sıfatıyla gerçek bir imzasının bulunması gerekmekte olup, her ne kadar dava konusu çeklerde davacının cirosu bulunmuyor ve dava konusu çekler nedeniyle davacıya yöneltilmiş bir ödeme talebinin varlığı söz konusu değilse de, dava konusu çeklerin et temini ve satışı karşılığında davacı tarafından davalılara teslim edildiği taraflar arasında imzalanan sözleşmede hüküm altına alındığından davacının iş bu menfi tespit davasını açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir.
Kural olarak çek bir ödeme aracı olup avans olarak verildiği yazalı delille ispatlanması gerekir. Tarafların da kabulünde olan 27/09/2020 tarihli sözleşme ile dava konusu çeklerin avans olarak verildiği davacı tarafından ispatlanmış olmakla iş bu sözleşme gereği çekler karşılığında sözleşmede yer alan edimin yerine getirildiğini ispat yükü davalı taraftadır. Sözleşme içeriğinde, davacı tarafından dava konusu çekler ile ... plakalı aracın verileceği, karşılığında 330.000,00-TL değerinde et ... tarafından verileceği, etin piyasaya satışının ... tarafından yapılacağı, ... tarafından 30.000,00-TL'nin peşin olarak ödeneceği geri kalan 300.000,00 TL'lik etin otuz gün içinde verileceği kararlaştırılmış olup sözleşmeden davalı ...'in etleri temin edeceği diğer davalı ...'in ise etleri satıp parasının davacıya ödeneceği anlaşılmakta olup, davalı ... tarafından duruşmada alınan beyanında sözleşme gereği eti temin ederek diğer davalı ...'e teslim ettiği hususu Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasında davalı ...'in alınan beyanıyla doğrulanmış olsa da TTK'nın 7.maddesi gereğince davalıların borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmaları nedeniyle davalı ... eti temin etmiş olsa dahi sorumluluktan kurtulmayacağından temin edilen etlerin satılıp parasının davacı tarafa ödendiğine dair ispat yükü davalılarda olup bu hususta dosyamıza delil sunulmamıştır.Yine sözleşme gereği toplamda 59.999,99-TL ödeme yapıldığı davacının kabulünde olduğundan iş bu yapılan ödeme tutarının çeklerin toplam bedeli olan 120.000,00-TL'den mahsubuyla bakiye 60.000,81 TL yönünden davacının davalılara borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.Her ne kadar davacı tarafından çeklerin istirdadı isteminde bulunulmuş ve çeklerin davalılara teslim edildiği sözleşmede yazılı olsa da çek tedavülde olduğundan yetkili hamilin çekte imzası bulunan diğer cirantalara ve keşideciye karşı müracaat haklarını elinden alacak şekilde çekin istirdadına karar verilmeyeceğinden bu talebin reddine karar verilmiş, ancak hukukun genel ilkelerinden biri olan "Çoğa hakim olan azada hakimdir" ilkesi gereğince davacının çekin istirdadı isteminde alacak isteminin de mevcut olduğu Mahkememizce kabul edilerek davacının borçlu olmadığı tespit edilen 60.000,81-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde, ... seri nolu çekin ödendiği beyan edilerek ödenen 40.000,00-TL'nin faiziyle birlikte davalılardan istirdadı talep edilmiş,bankaya yazılan müzekkere cevabında ödeme yasağı kararına istinaden çekin ödenmediğinin bildirilmesi üzerine davacı vekili tarafından iş bu alacak talebinden vazgeçildiğine ilişkin beyan dilekçesi sunulmuş olup Mahkememizce davacının iş bu talebinden vazgeçmesi davanın geri alınması olarak değerlendirilmiş,geri almaya davalı ... tarafından muvafakat edildiğinden davalı ...'a yönelik alacak davasının HMK'nın 123/1 maddesi gereği açılmamış sayılmasına, davalı ...'e yönelik davasının ise reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE:
1-...Şubesi'ne ait olan, lehtar ... lehine tanzim edilen Keşide yeri ... keşidecisi .... olan ... seri numaralı ...vade tarihli 40.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ....vade tarihli 40.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ....vade tarihli 40.000,00 TL bedelli çekler nedeniyle davacının davalılara 60.000,81 TL borçlu bulunmadığının tespiti ile borçlu bulunmadığı miktar olan 60.000,81 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Davacının çeklerin istirdadı talebinin Reddine,
3-Davacının alacak talebi yönünden davalı ...'e yönelik davasının Reddine, davalı ...'a yönelik davasının ise HMK'nın 123/1 maddesi gereği Açılmamış Sayılmasına,
4-Davacının alacak talebi yönünden alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından dava açılırken yatırılan 2.049,30-TL peşin harçtan mahsubuna,
5-Kısmen kabulüne karar verilen menfi tespit talebi yönünden alınması gereken 4.098,65-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan ve mahsuptan geriye kalan 1.990,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.108,65-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ile dava başında yatırılan ve mahsuptan geriye kalan 1.990,00-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.049,30-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 195,50-TL tebligat gideri, 20,00-TL posta ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 215,50-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 107,75-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından yapılmış olan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden (yargılama gideri) davanın kabul oranına göre belirlenen 660,00-TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden(yargılama gideri) davanın red oranına göre belirlenen 660,00-TL'lik kısmının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/2 maddesi gereğince hesaplanan 8.600,10-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
12-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/12/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır