T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/590 Esas - 2022/561
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/590
KARAR NO: 2022/561
HAKİM: ....
KATİP: ......
DAVACI : .........
VEKİLLERİ: Av. .....
Av. ........
DAVALI : 1- ..........
VEKİLİ: Av. ........
DAVALI : 2- ............
VEKİLİ: Av. ......
DAVALILAR : 3- ......
4- ............
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/09/2021
KARAR TARİHİ: 28/06/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/07/2022
KARAR SONUCU: KABUL
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili 10/09/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... adlı çalışanın alt işverenlikler olan davalılarda çalıştığını, iş akdinin feshi sonucu kıdem tazminatının ve ihbar tazminatının davacı kurumca ödendiğini, davalıların ödenen tazminattan sorumlu olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı olarak ödenen 26.077,41.-TL'nin 07.05.2019 tarihinden itibaren, kıdem tazıminatı farkı olarak ödenen 7.051,23.-TL'nin 27.08.2019 tarihinden itibaren ve ihbar tazminatı olarak ödenen 6.647,60-TL'nin 15.05.2019 tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı .... Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde yetkili yerin belirlendiğini ve yetkili yer sözleşmesi yapıldığını, herhangi bir uyuşmazlıkta yetkili yer mahkemesinin Ankara olarak belirlendiğini, yetkisiz yerde açılan davanın reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacıdan ihale ile iş aldığını, ihaleyi kazanan müvekkili şirketin mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, ancak davacı, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, şirket ihale ile iş aldığını ve ihale şartnamesinde yazmayan hiç bir kalemi işçilere ödemesinin mümkün olmadığını, bu nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, aksi durum ihale şartnamesinde de aykırılık oluşturduğunu, kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplanırken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediği, sözleşme gideri veya genel giderler için ayrılan tutarın ise ihlae bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığı, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmadığını, alacakların zamanaşımına uğradığını, rücu imkanının bulunmadığını, bu nedenlerle, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..., .... Vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın tamamen mesnetsiz ve hukuka aykırı iddialara dayanmakta olduğunu, mahkememiz dava dosyası üzerinden müvekkili şirkete yapılan her türlü tebligatın usulsüz olduğunun kabul edilmesinin gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınması yönündeki talebinin hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ..., davacı nezdinde çalıştığını, Emir ve Talimatlarını davacıdan almış olduğunu, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, dava dışı ... tüm çalışmalarını davacıya ait iş yerinde gerçekleştirdiğini, dolayısıyla ...'ın müvekkili şirketin ihaleyi kazanmasının ardından davacının iş yerinde ifa edilecek güvenlik hizmetlerine ilişkin olarak görevlendirilmediğini, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle davanın mesnetsiz olduğu da açıktır, davanın kabul anlamına gelmemekle, müvekkili şirketin davacının yapmış olduğu ödemeden sorumlu olduğu kanaatine varılmış olsa bile müvekkil şirketin ödemeden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının kabul edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve yersiz açılan davanın reddine, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabul edilmesini, toplu iş sözleşmesi kıdem tazminatı fark ödemesinden müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından kıdem tazminatı fark ödemesi talebinin reddine, dava dışı işçinin iş akdi davacının emir ve talimatları sonucu feshedildiğinden kıdem tazminatı ödemesinden müvekkili şirketin bir sorumluluğunun olmadığının kabulü ile kıdem tazminatı ödemesi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevabi yazının geldiği, ... ile ilgili bilgi ve belgelerin celp edildiği anlaşılmıştır.
Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, dava dışı ...'a ait özlük dosyasının davalı şirketin çalışanı olup olmadığı hususları ile bilgi ve belgeler ile istenilen tüm evrakların celp edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 08/02/2022 tarihli celsesinin bir numaralı ara kararı gereği taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ve şartnameler doğrultusunda davaya konu kıdem tazminatının belirlenmesi davacının ödediği kıdem tazminatı yönünden davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında rapor alınmasına karar verildiği, dosyanın nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edildiği, bilirkişinin ise dosyayı 18/05/2022 tarihinde ibraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 18/05/2022 tarihli hesap bilirkişisi ...'ın bilirkişi raporuna göre; " 07.05.2019 tarihinde ödenen 77,41.-TL için; Davalı ....'nin 7.221,74.-TL'den .... ve ..., ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 7.221,74.-TL'den ... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 7.221,74.-TL'den .... ve ..., ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 12.870,52.-TL'den ..... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 12,870,52.-TL'den... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'min 2.967,83.-TL'den ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 2.967,83.-TL'den... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 741,95.-TL'den tek başına sorumlu olacağı, Davalı ......'nin 2.275,34.-TL'den tek başına sorumlu olacağı, 27.08.2019 tarihinde ödenen 7.051.23.-TL için; Davalı ....'min 1.952,73.-TL'den .... ve ...... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı .......'nin 1,952,73.-TL'den ... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 1.952,73.-TL'den .... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 3.480,14.-TL'den ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 3.480,14.-TL'den... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 802,49.-TL'den ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı .....nin 802,49-TL'den... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, Davalı ....'nin 200,62.-TL'den tek başına sorumlu olacağı, Davalı ......'nin 615,24.-TL'den tek başına sorumlu olacağı, 15.05.2019 tarihinde ödenen 6.647,60.-TL için; Davalı .....'nin 6.647,60.-TL'nin tamamından tek başına sorumlu olacağı, "şeklinde görüşünü bildirmiştir.
Davanın taraflar arasında imzalanan özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin sözleşmeler kapsamında davacının davalı şirketlerden dava dışı ...'a ödenen kıdem tazminatı kıdem tazminatı TİS farkı ve ihbar tazminatı olarak ödenen bedeli talep edip edemeyeceği hususlarına ilişkin açılmış olan tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme ve şartnamelerin incelenmesinden 01,01.2012- 31.12.2013 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamcnin 15.maddesinde, 01.01.2014- 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 15.maddesinde, 01.01.2016- 15.03.2016 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14.maddesinde, 16.03.2016- 31.05.2016 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14. maddesinde, 14.06.2016- 31.07.2016 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14. Maddesinde, 08.2016- 31.08.2016 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14.maddesinde, 01.09.2016- 31.10.2016 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14.maddesinde, 01.11.2016- 31.08.2017 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 14.maddesinde, 01.09.2017- 31.08.2018 tarihleri arasında geçerli teknik şartnamenin 8.maddesinin E-5 bendinde, 01.09.2018 - 31.08.2019 tarihteri arasında geçerli teknik şartnamenin 8.maddesinin E-5 bendinde “İş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca yüklenici istihdam edilen hizmet personelinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile iştihdam edilen tüm personelin özlük, yıllık ücretli izine ilişkin hakları ile ilgili kanun ve bunlara ilşkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler, yüklenici tarafından yerine getirilecektir.” hükmünün yer aldığı anlaşılmıştır.
Yargıtay 13.Hukuk Dairesi uygulaması gereği şartnamede yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenleme olması halinde bu düzenleme gereği sorumluluk belirlenecek, şarinamede buna ilişkin düzenleme bulunmaması halinde asıl işveren ve yüklenicinin yarı yarıya sorumlu olacağı kabul edilerek sorumluluk miktarları belirlenecektir. Yargıtay 23.Hukuk Daire'sinin son dönem kararlarında sözleşmede belirlenen ücretin işçiye ait tüm sosyal hakları kapsadığının kabulü gerektiği, sözleşmede bu hususun aksini düzenleyen hüküm bulunmadığı, bu nedenlerle işçinin kıdeni tazminetından, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak kaydıyla tamamından sorumlu olması gerektiği, yıllık izin alacağından ve ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı belirtilmiş olup tamamından yüklenicilerin sorumlu olması durumunda alt işverenlerin dönemlerine göre sorumluluk miktarları belirlenmiştir. Ancak sorumluluk oranlarının takdiri mahkemeye bırakılmıştır.
Somut Olayda; davacı vekili 10/09/2021 tarihli dava dilekçesinde ... adlı çalışanın alt işverenlikler olan davalılarında çalıştığı, iş akdinin feshi sonucu kıdem tazminatının ve ihbar tazminatının davacı kurumca ödendiği, davalıların ödenen tazminattan sorumlu olduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı olarak ödenen 26.077,41-TL'nin 07/05/2019 tarihinden itibaren, kıdem tazminatı farkı olarak ödenen 7.051,23-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren ve ihbar tazminatı olarak ödenen 6.647,60-TL'nin 15/05/2019 tarihinden itibaren faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiş ve alınan bilirkişi raporu dosyaya celp edilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, hizmet cetvelinden ve tazminat hesap tablosundan ...'ın 01/01/2012-20/04/2019 tarihleri arasında davacı işverenliğe bağlı altı iş verenliklerde çalıştığı, SGK hizmet dökümü ve ekindeki işveren listesinden işçi ...'ın sigorta bildirimlerinin ihale alan şirketlerin adlarının tam olarak yer almadığı, ..., ..., ..., ...'lik adi ortaklığı gibi iş yerlerinde çalışmanın gösterildiği anlaşılmıştır. Dosyada mevcut ortaklık sözleşmelerinin incelenerek ... adlı çalışanın sözleşme tarafı şirketlerde çalıştığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle incelemelerden anlaşılacağı üzere davacının davasında haklı olduğu davasının kabulü yönünde karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Mahkememizin iş bu hüküm kısmının 4 numaralı ara kararında 27/08/2019 tarihindeki ödemenin sehven 1.952,73-TL yazıldığı, bilirkişi raporuna ve dava dilekçesine bakıldığında da anlaşılacağı üzere 27/08/2019 tarihli ödemeden davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları miktarın 3.480,14-TL olduğu gözetilerek 28/06/2022 tarihli duruşmanın hüküm özetinin 4 numaralı bendinde maddi hata yapıldığı anlaşıldığından kararın icrası aşamasında tereddüte yer vermemek adına gerekçeli kararın hüküm kısmında bu hata düzeltilerek hesaplamalar bu miktar üzerinde yapılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
Açılan davanın KABULÜ ile;
1-2.275,34-TL'nin 07/05/2019 tarihinden, 615,24-TL'nin 27/08/2019 tarihinden, 6.647,60-TL'nin ise 15/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....'den alınarak davacıya ödenmesine,
2-741,95-TL'nin 07/05/2019 tarihinden, 200,62-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....'den alınarak davacıya ödenmesine,
3-7.224,74-TL'nin 07/05/2019 tarihinden 1.952,73-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .... ile .... ve ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
4-12.870,52-TL'nin 07/05/2019 tarihinden 3.480,14-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .... ile ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5-2.967,83-TL'nin 07/05/2019 tarihinden 802,49-TL'nin 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .... ile ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Alınması gereken 2.717,12-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacılar tarafından yatırılan 679,28-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.037,84-TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, (Bu harcın 448,47-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 48,19-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 470,02-TL'lik kısmından davalılar .... ile .... ve ....'nin müştereken ve müteselsilen, 837,91-TL'lik kısmından davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen, 233,25-TL'lik kısmından ise davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına)
7-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ile 679,28-TL peşin harç toplamı olan 738,58'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Bu harcın 177,04-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 17,46-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 170,35-TL'lik kısmından davalılar .... ile .... ve ....'nin müştereken ve müteselsilen, 303,70-TL'lik kısmından davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen, 70,03-TL'lik kısmından ise davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına)
8-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 234,50-TL tebligat gideri, 159,80-TL müzekkere ve posta gideri ile 700,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.094,30-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Bu yargılama giderinin 262,30-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 25,87-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 252,40-TL'lik kısmından davalılar .... ile .... ve ....'nin müştereken ve müteselsilen, 449,96-TL'lik kısmından davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen, 103,77-TL'lik kısmından ise davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına)
9-Davalılar tarafından yapılmış bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 5.966,44-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Bu vekalet ücretinin 1.430,16-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 141,08-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 1.376,14-TL'lik kısmından davalılar .... ile .... ve ....'nin müştereken ve müteselsilen, 2.453,29-TL'lik kısmından davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen, 565,77-TL'lik kısmından ise davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına)
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına, (Bu arabuluculuk ücretinin 325,99-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 32,16-TL'lik kısmından davalı ....'nin tek başına, 313,68-TL'lik kısmından davalılar .... ile .... ve ....'nin müştereken ve müteselsilen, 559,20-TL'lik kısmından davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen, 128,96-TL'lik kısmından ise davalılar .... ile ....'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına)
12-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/06/2022
Katip ....
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır