T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/77 Esas - 2021/1000
T.C.
KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/77 Esas
KARAR NO: 2021/1000
HAKİM: .....
KATİP:....
DAVACI : .....
VEKİLİ: Av....
DAVALI : .....
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/01/2021
KARAR TARİHİ: 19/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili şirket tarafından ..... no'lu taşıyıcı sorumluluk sigortası ile sigortalanan dava dışı ..... firması Çerkezköy Tekirdağ adresinden .... ve ....'de bulunan muhtelif bayilere taşınması için .....A.Ş. firmasına ait çeşitli beyaz eşya emtiasının taşınması işini organize ettiğini, müvekkilinin taşıma işleri organizatörü olduğunu; müvekkilinin fiili taşıyan olarak Davalı firma ile anlaştığını, bu doğrultuda davalı ..... tarafından müvekkili şirketin sigortalısı ...... adına 23.11.2018 tarih ..... seri nolu navlun faturası düzenlendiğini; davalı firmanın taşınması istenen emtiayı ...... plakalı Çekici ve ..... piakalı Dorse araca emtia sahibinin deposunun bulunduğu ....../ .... adresinden 23.11.2018 tarihinde yüklediğini, söz konusu emtia davalı tarafından taşınırken 24.11.2018 tarihinde saat 01:30 sularında İstanbul - Ankara otoyolu 96.km'sinde önünde seyreden ... plakalı araca çarparak 2 araçlı maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza tutanağına göre davalı firma sürücüsünün asli kusurlu olduğunu; ayrıca evraklarda yapılan tetkiklerde davalıya ait ... plakalı aracın ZMMS'nın yaptırmadığının, sigortasız olarak trafikte seyrettiğinin tespit edildiğini, bundan dolayı davalı firmaya ,...-.... seri nolu idari para cezası düzenlenerek emtianın taşındığı aracın trafikten men edildiğini, anılan trafik kazası neticesinde davalı tarafından taşınan .... firmasına ait emtianın zayi olduğunu, hasarın ihbarı üzerine hasar ve kusur kapsamında eksper görevlendirildiğini, Çerkezköy Tekirdağ adresindeki depoya geri getirilen emtianın incelenmesi için 30.11.2018 tarihinde gidilerek hasar tespiti yapıldığını; bu hususta davalıya iki kez ihtarname gönderildiğini, bu ihtarlara dönüş olmadığını, talep edilen borcun ödenmemesi üzerine Anadolu .... lcra Müdürlüğü ....E. sayılı dosya kapsamında borçlu aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı tarafından borca yetki itirazlı itirazda bulunduğunu, böylece yetki itirazının kabulü ile İstanbul Anadolu Müdürlüğü tarafından ilgili dosya Kayseri Genel İcra Dairesi'ne gönderildiğini ve Kayseri Genel İcra Dairesi'nde dosyanın ... esas numarasını aldığını, Kayseri Genel İcra Dairesi'nden 2.9.2020 tarihinde ödeme emrinin davalı firmaya tebliğ edildiğini, süresi içinde itiraz edilmediğinden dosya borcunun kesinleştiğini, haciz işlemine geçildiyse de ödeme emrinin usulsüz tebliği sebebiyle iptalinin istendiğini; yargılama neticesi kendilerine takibin durduğunu, yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, yargılama harç ve giderleri, inkar tazminatı ile vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; Alacağın temliki müessesinin gerçekleşmediğini, davacının dava açma hakkının bulunmadığını, iş bu davanın İstanbul .....lcra Müd. ... E, sayılı dosya ile aynı alacağa ilişkin açıldığındarı (taşınmaza haciz işlemi yapıldığını) derdestlik itirazlarının olduğunu, davacının sigortalısı ... firmasının yapmış olduğu bildirimin henüz rücu alacaklısı olmadan yapılarak geçerli olmamakla birlikte aynı zamanda 6102 sayılı TTK 1473.maddesi gereğince yasal halefiyet hakkına sahip olduğunu iddia eden davacının, selefi bulunduğu kişi davayı hangi zaman aşımı süresi içinde açması gerekiyorsa davayı o süre içinde açması gerektiğinden, davacının takip talebinde ki zamanaşımı süresini geçirdiğini, zamanaşımına itarazlarının olduğunu, dava dilekçesinde iddia edilen .... firması 1.600-TL teklif verdiği, .... ise 18.749TL teklif verdiği, .... ile mahsup yapıldığı şeklindeki yaklaşımı kabul etmediklerini, davacının taşımaya konu emtialarda tek tek hangi hasarların olduğu, kullanım durumu, satış ilanı ile zararını kanıtlamak zorunda olduğunu, ayrıca ürünün kırık-parçalanmış- kullanılabilir olduğuna ilişkin alınması gereken detaylı raporun tebliğ edilmediğini, itiraz ve inceleme hakkı da tanınmadığını; davacının icra takibinde işlemiş ve işleyecek olan faize itiraz ettiklerini, faiz başlangıç tarihi ve faiz oranının hukuka aykırı olduğunu, davacının geçerli temerrüdü bulunmadığını, sonuç olarak, davanın usul ve esas yönünden reddini, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Beyoğlu ..... Noterliği' nin ... yevmiye numaralı ... tarihli, ... yevmiye numaralı .... tarihli ihtarları, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyası, ...' nden hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, poliçe örneği, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü' nden dava konusu araçların malik bilgileri istenmiş, Makine Mühendisi ile Ticaret Hukukçusu bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Kayseri Genel İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 193.199,24-TL sigorta tazminat ödemesine dayalı rücu alacağı, 40.459,14-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 233.658,38-TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlu vekilinin ... tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Makine Mühendisi ile Ticaret Hukukçusu bilirkişi heyeti tarafından Mahkememize sunulan .....havale tarihli raporda özetle; davacının asıl taşıyıcı ... ...'nin sorumluluk sigortacısı olduğu, bütün taşımalar için bir abonman sigorta sözleşmesi yaptığı, dava dışı ....' nin taşımayı alt taşıyıcı .....'ne bıraktığı, taşıma sırasında ...'nin kendi adamı olan şoförün kusurlu davranışı ile zararın doğduğu bundan TTK m.879 uyarınca ...'nin asıl taşıyıcı olarak da yine TTK m.879 hükmü gereği ... .' nin sorumlu olacağı, dava dışı asıl taşıyıcı ....'nin kendisine alacağı temlik alanın talebi üzerine ödeme yapıp, kendi sorumluluk sigortacısından talepte bulunduğu, sorumluluk sigortacısı davacının ödemeyi muafiyet ile ödediği, bu ödemeyi yaptığı tarihten itibaren faizi ile davalıdan talep etme hakkının TTK m.1472 gereği olduğu, belirlenen zarar değeri ve bunda yapılan sovtaj indiriminin yukarıdaki hesaplama çerçevesinde makul olduğu, davacının muafiyet ile ... ...'nin ödemesinin bir kısmını muafiyet indirimi ile ödeyerek sigortalısının haklarına halef olduğu, buna istinaden sorumlu alt taşıyıcıya karşı yaptığı talebin mümkün olduğu, 193.199,24-TL ödediği bedeli ödediği tarihten itibaren faizi ile isteyebileceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Dava, nevi itibari ile davacı sigortacının sigortalısına ödemiş olduğu hasar miktarının TTK 1301 maddesi kapsamında halefiyet hakkına dayalı rücu davasıdır.
Davalı vekili tarafından zamanaşımı defi'nde bulunulmuştur.
Taşıma sözleşmesi sigortalı ile davalı arasında düzenlenmiş olup, davacı yanca sigorta poliçesi kapsamında hasar bedeli ödenmekle sigortalının haklarına halef olunmuştur. Bu durumda, sigortalının taşıma sözleşmesinden kaynaklanan taşıyıcıya karşı ileri sürülebilecek tüm hakları davacı tarafından kullanılabilecektir. Başka bir anlatımla, taşıma sözleşmesinde sigortalının, davalı taşıyıcı karşı sahip olduğu haklar davacıya geçmiştir. Sigortalı hangi hükümlere göre alacak talep edecekse, sigortacı halef olarak ancak bu hükümlere göre hak sahibi olur. Yurt içi eşya taşımasının düzenlediği TTK'nın 850 ve devamı maddelerinde taşıyan ve taşıtanın tüm hak ve yükümlülükleri düzenlenmiş olup, bu kapsamda bu tür uyuşmazlıklarda hasarın oluşması halinde dava zaman aşımı özel olarak düzenlenmiş olup, zaman aşımının oluşup oluşmadığı TTK'nın 855.maddesindeki özel düzenlenmeye göre belirlenmelidir. Somut olayda, taşıyana karşı bu sıfatıyla dava açılması nedeniyle yasada düzenlenen özel düzenleme nedeniyle 2918 sayılı Kanun'un 109.maddesinde belirlenen zaman aşımı süresinin uygulanması olanağı bulunmamaktadır.(Bkz.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/19169 esas 2015/4681 karar sayılı ilamı)
TTK'nın 885.maddesinde; " (1) Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda; diğer zararlarda ise bir yılda zaman aşımına uğrar.
(2) Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar. Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zaman aşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar.
(3) Rücu haklarına ilişkin zaman aşımı, rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarihten itibaren, üç ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş olması şartıyla; rücu alacaklısına karşı mahkeme kararının kesinleştiği günden, kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan hâllerde ise, rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre, eşya taşımasına ilişkin talepler bir yıllık zaman aşımına tabidir. Bu süre, eşya taşımasında eşyanın gönderilene teslimi, eşya zayi olmuş ise eşyanın ulaşması gereken tarihten başlar.
Somut olayda taşıma konusu emtia kullanılamaz hale gelmiş olup pert işlemi uygulanmıştır. Eksper tarafından eşya üzerinde inceleme yapılarak değer belirlenmiştir. Bu durumda en geç eksper raporu tarihi itibariyle eşyanın teslim edilmesi gerektiği kabul edilmelidir.Eksper raporu tarihi olan (eşyanın teslim edilmesi gereken) 28/02/2019 tarihinden itibaren 1 yıl içinde davaya konu icra takibi yapılmış olduğundan davalının zamanaşımı defi'nin reddine karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 875/1. Maddesindeki "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Bu sorumluluk asıl taşıyıcı için gönderene karşı olduğu gibi taşıyıcı bakımından da gönderene ve aynı zamanda asıl taşıyıcıya karşıdır. Zira asıl taşıyıcı ve alt taşıyıcı arasında da bir taşıma sözleşmesi akdedilmektedir. Bunun yanında davalı alt taşıyıcı olmak yanında taşımayı bizzat gerçekleştiren kişi olması sebebiyle fiili taşıyıcıdır. Çünkü TTK. M. 888. Uyarınca taşıma tamamen davalı bu taşıyıcı tarafından yerine getirilmiştir.
Mahkememizce, meydana gelen zarara sebep trafik kazasında tarafların kusur durumuna ve hasar bedeline yönelik rapor aldırılmış olup düzenlenen raporda, taşıma yapılan ve davalı şirkete ait olan ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda yüzde yüz kusurlu olduğu,hasar bedelinin ise 205.450,92 TL olabileceğinin belirtildiği,TTK'nın 875/1. Maddesine göre davalının taşıma sırasında zarar gören eşyadan sorumlu bulunduğu, zarar gören emtianın değerinin Mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporu ile belirlendiği,davacı şirket tarafından ise sigortalısına daha az miktarda olan 193.199,24 TL ödeme yapıldığı ve iş bu bedelin davalıdan rücusunu istemekte davacının haklı olduğu değerlendirilmiş, her ne kadar icra takibinde 40.4593,14 TL işlemiş faiz talep edilmiş ise de sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahşa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle davalının faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerekir. Bu hale göre Mahkememizce yapılan hesaplamada, sigorta şirketinin sigortalısına ödeme yaptığı 26/12/2019 tarihinden takip tarihi olan 03/01/2020 tarihi aralığında rücu edebileceği 193.199,24 -TL asıl alacak üzerinden 582,24 TL işlemiş avans faizi talep edilebileceği anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle davacının davasının kısmen kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 193.199,24-TL asıl alacak ve 582,24 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatı talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının Kısmen Kabulü İle; davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 193.199,24-TL asıl alacak ve 582,24 TL işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatının reddine,
3-Alınması gereken 13.197,44-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan 3.990,31-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.207,13-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı, 3.990,31-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 52,00-TL tebligat gideri, 46,50-TL posta ve müzekkere gideri ile 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.098,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 908,28-TL' sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılmış olan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereğince 21.973,94-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davalı lehine A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereğince 6.059,68TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 1.091,43-TL' sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 228,57-TL' sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır