T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No:
T.C.
KAYSERİ
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACI : -
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/12/2021
KARAR TARİHİ : 23/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı ... Kablo arasında 2013 yılının aralık ayında 386.514,42 USD tutarlı kablo alım konusunda anlaşma yapıldığını, bu doğrultuda davalıya 18.12.2013 tarihinde 114.000 USD ödeme yapıldığını, bu ödemeyi Irak'tan para transferi zorluğu nedeniyle Türkiye'deki çalışanı aracılığıyla yaptığını, daha sonraki süreçte Irak-Türkiye karayolu bağlantı hatlarını ... örgütünün ele geçirmesi ve Türkiye'den gelen araçlara zarar vermesi gibi nedenlerden dolayı davalı firmanın malı teslim etme ve üretim konusunda sorunlar olduğunu, davacı firmanın yaptığı ödemeyi geri almak amacıyla derdest davayı ikame ettiğini, diğer davalı ... Holding A.Ş.'nin hakim şirket konumunda olduğunu ve ... Kablo ile ilgili üretim, satış vb. konularda kendi ismini ve ticari itibarını ön plana çıkardığını, TTK Md. 209 uyarınca bu şirketin de sorumlu olduğunu belirterek 114.000 USD ödemenin filen ödeme tarihindeki kur üzerinden olmak üzere 18.12.2013 tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi (avans faizi) ile birlikte davacıya ödenmesine, mahkeme aksi kanaatte ise 1.347.480 TL alacağın 18.12.2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile ... CONTRACTING COMPANY arasında bu şirketin talep ettiği kabloların üretilmesi hususunda anlaşma sağlandığını ve talep ettikleri kabloların üretilerek sevkiyata hazır hale getirildiğini, bahse konu şirketin emtia bedelini ödemediğinden teslimin gerçekleşmediğini, davacı şirket ile davalının anlaşma sağladığı şirketin farklı tüzel kişilik olduğunu, davacı ile davalı arasında herhangi bir eser sözleşmesi veya siparişi olmadığını, davacı ve davalının anlaşma yaptığı şirketin aynı şirket olduğunun davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, davacı şirketin davalıya herhangi bir para göndermediğini, bu parayı gönderen kişinin davacı olmadığını, parayı gönderen kişinin Ahmet Yahya Sabbar olduğunu, davacının bu ödemeyi kendisi adına yaptığını ispatlaması gerektiğini, ... CONTRACTING COMPANY tarafından verilen siparişin özel olarak üretildiğini ve 28.01.2014 tarihinde e-posta gönderilerek siparişin tamamlandığını, gözetim işlemlerini yapmaları ve mal bedelinin ödenmesinin talep edildiğini, bu şirket tarafından teknik heyetin isimleri bildirilerek kabul işleminin yapılacağının bildirildiğini, bahse konu şirkete ait siparişin test işlemleri tamamlanarak malların kesin kabul işlemi yapıldığını, karşı tarafın malı almayarak temerrüte düştüğünü, Ahmet Yahya Sabbar tarafından yapılan ödeme dekontunda herhangi bir açıklama yazılmadığını, üretilen ürünlerin başka yerde kullanılmasının mümkün olmaması sebebiyle siparişin iptal edileceği ve gönderilen paradan uğranılan zararın düşüleceğinin bu şirkete bildirildiğini, ... COMPANY tarafından mal bedeli ödenmediğinden gönderilen bedelin uğranılan zarara mahsup edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Anradolu Holding A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekikili arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını ve sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacak bulunmadığını, davada taraf sıfatı olmadığını, davacının iddia ettiği TTK Md. 209 kapsamında davalının bir sorumluluğunun olmayacağını, doktrinde şirketin sadece itibarlı bir topluluğa sahip olmasının güven sorumluluğu doğurmayacağını, ticari ilişkide hakim şirketin itibarı kullanılmalı ve itibarın kullanılması nedeniyle üçüncü kişide güven ve hakim şirketin belli bir davranışı gerçekleştireceği konusunda beklenti olması gerektiği ve tazminat davası dışında bir dava açılamayacağını, davalı şirketin müteselsil sorumluluk kapsamsında dava edilmesinin iyi niyetten uzak olduğunu, davacının talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı şirket ile davalı şirketin ticaret sicil dosyasının bir sureti dosyamız arasına celbedilmiştir.
Gümrük Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak gümrük ithalat beyannamesi ve ilgili belgelerin birer sureti dosyamız arasına celbedilmiştir.
Dava dilekçesi ve cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulan mail yazışmaları, proforma fatura ve tercümesi olmayan tüm belgelerin Türkçe diline tercümeleri yaptırılmıştır.
Davalıların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi Prof. Dr. ...'ın 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı .....tarafından davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş.'nin Türkiye Finans hesabına 18.12.2013 tarihinde 114.000 USD ödeme yapıldığı, davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş'nin yapılan bu ödemeyi dava dışı ... CONTRACTING şirketi hesabına kaydettiği, davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş. tarafından adı geçen dava dışı ... CONTRACTING şirketine herhangi bir mal satışına ilişkin kayıt bulunmadığı, davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş'nin Türkiye Finans hesabına yatırılan 114.000 USD karşılığında ... CONTRACTING şirketine fatura düzenlediği ve bu faturaya vazgeçilen sipariş bedeli cezası açıklaması yazdığı, davalılardan ... Holding ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki kaydı gözükmediği, netice itibarıyla davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş hesabına ....... tarafından yapılan 114.000 USD ödeme karşılığında herhangi bir mal satış kaydı bulunmamakta olup, bu bedelin vazgeçilen sipariş cezası olarak davalı ... şirketi tarafından gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.
İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak bir uluslararası hukuk alanında uzman bilirkişi, bir şirketler hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ve elektronik yazışmaları incelemek için bir bilgisayar mühendisi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetinden davacı tarafça ödeme yapıldığı iddiası dikkate alınarak ödeme olmasına rağmen mal teslimi yapılmama durumu olup olmadığı, davalı tarafın davacı ile anlaşma yapan şirket olup olmadığı, anlaşma yapılan şirketin ayrı bir tüzel kişilik olduğu iddiasının yerinde olup olmadığı, hakim şirket iddiası ve zamanaşımı def'i de dikkate alınarak taraflar arasında ne zaman anlaşma olduğu, zamanaşımı süresi, ödemenin davacı tarafından yapılıp yapılmadığının mail yazışmaları da dikkate alınarak incelenmesi suretiyle ve mahkememizce aldırılan mali müşavir bilirkişi raporu da incelenmek ve dikkate alınmak suretiyle bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Bilirkişiler ......., ... ve .....'ın 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... Genel Müteahhitlik Ltd. Şti'nin, davalı ... Kablo'dan 114.000 USD alacaklı olduğunu ve bu tutar alacağın hukuki sebebini oluşturacak ... kablo ile arasında ticari bir ilişki bulunduğunu ispatlayamadığı; bunun sonucu olarak aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı tespit edilmiştir.
Davalı şirketlerin ticari defterleri incelenmek suretiyle, davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş. ile ... Genel Müteahhitlik Limited Şirketi arasında yapılan kablo üretimi ve satışı için anlaşmasına göre davalı ... şirketinin ürettiği ürünlerin nitelikleri gereğince davacı şirketin zamanında teslim almaması durumunda piyasada satışı yapılabilecek nitelikte ürünler olup olmadığı, davalının anlaşma kapsamında ürettiği ürünlerin hepsinin davacı alıcı firmaya özel üretilmesi nedeniyle piyasada satış imkanının bulunmaması halinde malın teslim alınmaması nedeniyle davalının 2013-2014 yıllarındaki zararının (ürünün hurdaya gönderilmesi kılıfın tekrar soyulması, eritilme ve tekrar filmaşin haline getirilmesi ve tekrar çekilme gibi) belirlenmesi suretiyle davalı ... şirketine 18/12/2013 tarihinde yapılan 114.000,00 USD ödemeden mahsubu neticesinde davacının zararının USD olarak tespiti, ayrıca davalı şirketlerin ticari defter ve belgeleri ile Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları (... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Holding A.Ş.'nin 2013 yılında geçerli ana sözleşmeleri, yöneticileri, ortakları ve temsilcileri vs.) incelenerek TTK 195 vd uyarınca "hakim şirket" ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ...z ve ....'ın 10/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davalılardan ... Hacılar elektrik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ürettiği ürünlerin nitelikleri gereğince davacı şirketin zamanında teslim almaması durumunda piyasada satışı yapılabilecek nitelikte ürünler olduğunu, ülkemizde de kullanılabilir enerji kabloları olduğunu, piyasada satış imkanının bulunmaması halinde malın teslim alınmaması nedeniyle davalının 2013-2014 yıllarındaki zararı konusunda, ürünlerin hurdaya gönderilmesi kılıfın tekrar soyulması, eritilme ve tekrar filmaşin haline getirilmesi ve tekrar çekilme işlemlerinin yapılması suretiyle davalı ... şirketine 18/12/2013 tarihinde yapılan 114.000,00 USD ödemeden mahsubu yapılacak olursa, bakır kablolarda diğer kablolarda olduğu gibi geri dönüşümde değer kaybı çok yüksek olmayıp yukarıda bahsedilen işlemlerden sonra tekrar geri dönüşümü sonrası değer kaybının %30 civarında olacağı, toplam kablo tutarının 397.407,53 USD olduğu göz önünde bulundurulduğunda, %30 olarak hesaplandığında kaybın USD bazında: 118.022 USD olacağının anlaşıldığı, davalılardan ... Holding A.Ş'nin, ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş'de herhangi bir ortaklığının söz konusu olmadığı, ... Holding A.Ş.'nin 14.09.2012 tarihinde yapılan GK toplantısında ve 05.06.2013 tarihli GK toplantısında, 28.06.2013 tarihinde bağlı şirketlerde yapılacak Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında... Holding'i temsilen Mustafa...'ın oy kullanmasına karar verilmiştir. Genel Kurul toplantı tutanağı incelendiğinde bağlı şirketler listesinde ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş'nin yer almadığı, davalılardan ... Holding A.Ş.'nde mevcut ortakların ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nde de %61,92 hisse oranına sahip oldukları, şirket ana sözleşmeleri ve sözleşmelerde yapılan değişiklikler incelendiğinde TTK 195 kapsamında herhangi bir düzenlemenin yer almadığı tespit edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ticari alım-satım nedeniyle ödenen bedelinin iadesi talebine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacı şirket, 2013 yılının aralık ayında davalı ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'den 386.514,42 USD karşılığında kablo alımı hususunda anlaşma sağlandığını, bu hususta adı geçen şirketin proforma fatura düzenleyerek mail olarak kendisine gönderdiğini, anlaşma doğrultusunda satım bedelinin 114.000,00 USD'lik kısmının davalı ... şirketinin hesabına gönderildiğini, ancak malın tesliminin sağlanmadığı gibi gönderilen satım bedelinin de iade edilmediğini, diğer davalı şirket olan ... Holding A.Ş.'nin hakim şirket konumunda olduğunu ve ... Hacılar Elektrik San. ve Tic.A.Ş.'yi kendi bünyesinde barındırdığını, davacının hakim şirketin itibarının kullanılmasına güvenerek ticari ilişki kurduğunu bu nedenle hakim şirketin de borçtan sorumlu olduğunu ileri sürerek 114.000,00 USD'nin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden olmak üzere 18/12/2013 tarihinden itibaren avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, mahkemenin aksi kanaate varması halinde 1.347.480,00-TL'nin 18/12/2013 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş., kablo üretimi ve satışı için ... CONTRACTING COMPANY şirketi ile anlaşma sağlandığını, davacı şirketin aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, kaldı ki davacının iadesini talep ettiği 114.000 USD nin davacı şirkete tarafından değil dava dışı Ahmed Yahya Sabbar tarafından yatırıldığını, öncelikle davacının ... CONTRACTING COMPANY ile aynı şirket olduğunu ve ...... tarafından yapılan ödemenin kendi adına yapıldığını ispatlaması gerektiğini, ... CONTRACTING COMPANY ile yapılan anlaşma doğrultusunda kabloların üretildiğini, Irak Elektrik Bakanlığı yetkilileri tarafından test işlemleri yapılarak kabullerinin yapıldığını ancak bakiye ödemenin yapılmadığını ve ürünlerin teslim alınmadığını, üretilen kabloların alıcı firmaya özel üretilmesi nedeniyle başka bir alıcıya satılmasının mümkün olmadığını, malın teslim alınmaması nedeniyle ürünün hurdaya gönderilmesi kılıfın tekrar soyulması, eritilme ve tekrar filmaşin haline getirilmesi ve tekrar çekilme gibi borç işlem nedeniyle uğranılan zarar gönderilen bedelden mahsup edildiğinde davalının iade edeceği bir bedel bulunmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek netice olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Holding A.Ş. ise; şirketin FETÖ/PDY soruşturması kapsamında TMSF tarafından yöneltildiğini, her iki davalı şirketin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu ve her iki şirketin gerek ortaklar gerek iştirak olarak hiçbir bağı olmadığını, organik bağı bulunmadığını, TTK uyarınca sadece hâkim şirket konumunda bulunmanın sorumluluğun doğmasına yol açmadığını, hâkim şirketin sorumlu olabilmesi için Kanun’un 202. maddesi tahtında, hâkim şirketin, hâkimiyetini bağlı şirketi kayba uğratacak şekilde kullanması gerektiğini belirterek kendilerine yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmektedir.
Davacı şirketin yabancı şirket olması nedeniyle teminat yatırması gerekip gerekmediği araştırılmış olup; yabancıların dava açması durumunda MÖHUK md.48 gereği teminat alınması gerektiğinden, eğer davacı 1954 tarihli Lahey sözleşmesinde tarafı ise teminat muafiyetinin olduğu, ya da Türkiye ile davacının ülkesi arasında muafiyet anlaşması olması halinde teminat alınmasına gerek olmadığı kanaatine varılmakla bu aşamada ilk olarak bu hususun tespiti amacıyla Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılmış olup, 30/12/2021 tarihli cevabi yazı ekinde gönderilen 1989 tarihli Hukuki ve Adli İşbirliği Anlaşması dikkate alınarak davacı şirkettin teminattan muaf olduğu tetkik edilmiştir.
Davacı tarafça ödeme iddiasına ilişkin sunulan dekonta istinaden Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş.'ye yazılan müzekkereye verilen 06/01/2022 tarihli cevabi yazıda; ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş'nin hesabına ödenen 114.000 USD nin ...... tarafından yatırıldığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamına sunulan ingilizce mail yazışmaları tercüman bilirkişi tarafından Türkçe diline çevrilmiş olup bu yazışmalarda ... Hacılar Şirketi yetkilisi ile ..... arasında geçen yazışmalarda ... Hacılar Şirketi tarafından ürünlerin hazır olmasına rağmen bakiye bedelin gönderilmediği, bedelin ödenmemesi halinde yapılan kısmi ödemenin zarara mahsup edileceğinin bildirildiği, ...... tarafından ise ... şirketine ödenen bedelin Ard Alakaa şirketine ait olduğu, bu bedel üzerinde hak iddia edecek tek yetkilinin Salah Jawad Al- Shamsı olduğu şeklinde yazışmalar yapıldığı görülmektedir.19/12/2013 tarihli proforma faturanın ... CONTRACTING COMPANY adına düzenlendiği görülmektedir.
Davacı tarafça dosyaya sunulan ve tercümesi yaptırılan " Yetkilendirme " başlıklı belge incelendiğinde Ardul İha Genel Müteahhitlik Limited Şirketi'nin 03/12/2021 tarihli kararı ile Ahmed Yahya Sabbar'ın ... Kablo şirketinden alınacak kablolara istinaden 114.000 USD miktarındaki bedeli ... Kablo şirketinin hesabına ödemesi için yetki verildiği, kararın SADEQ LAZEM HAMEED tarafından imzalandığı görülmektedir.
Davalı şirketlerin ticari defter ve belgeleri mali müşavir bilirkişi marifetiyle incelenmiş olup; 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... Holding ticari kayıtlarında davacı ile ilgili bir kaydı olmadığı anlaşılmıştır. Davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş. kayıtlarına göre ... şirketinin dava dışı ... CONTRACTING şirketi tarafından 18.12.2013 tarihinde Türkiye Finans hesabına 114.000 USD ödeme yaptığı bu ödemenin Türk Lirası karşılığı 232.662,60 TL olarak kayıtlarına alındığı, bu ödemeye ilişkin Türkiye Finans tarafından mahkemenin müzekkeresine verilen 26.05.2022 tarihli yazıda davalı ... Hacılar Elektrik San. Tic. A.Ş.'nin OSB şubesi nezdindeki 1203002 numaralı hesaba 18.12.2013 tarihinde .... tarafından114.000 USD yatırıldığının tespit edildiği belirtilmiş olup netice itibariyle .... tarafından davalı ... şirketinin Türkiye Finans hesabına 18.12.2013 tarihinde 114.000 USD ödeme yaptığı, bu ödemenin davalı şirket tarafından ... CONTRACTING şirketi hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Davalılardan ... şirketi 05.09.2016 tarihinde ... CONTRACTING şirketine A...numaralı 114.000 USD karşılığı 337.280,40 TL bedelli fatura düzenlediği, söz konusu fatura incelendiğinde “vazgeçilen sipariş bedeli cezası” açıklaması bulunduğu, netice itibariyle davalı şirket ... CONTRACTING şirketine 114.000 USD borçlu iken bunun karşılığında aynı bedelli fatura düzenleyerek borcunu kapatmış ve faturaya da vazgeçilen sipariş bedeli cezası olduğunu belirtmiştir.
Davaya konu uluslararası alım-satım ilişkisi, yabancı dilde yapılan yazışmalar ve taraflarca sunulun deliller toplandıktan sonra uluslararası hukuk alanında uzman bilirkişi, bir şirketler hukuku alanında nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ve elektronik yazışmaları incelemek üzere bir bilgisayar mühendisi bilirkişiden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınması için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. Talimat yoluyla hazırlanan 06/05/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde davacı şirketi ile davalı ... Kablo arasında herhangi bir ticari ilişki tespit edilemedği ayrıca davacı şirketle ... Contractıng firması arasında hukuki ve ticari bir ilişki tespit edilemediği yine davalı ... Kablo'ya ... Contractıng hesabına ödeme yapan dava dışı ... ile davacı ..... Ltd. Şti. arasında çalışan, ortak, yönetici vb. sıfatlarla herhangi bir hukuki ve ticari ilişki tespit edilemediği belirtilmiştir.
Davacı vekili davalı ... Kablo şirketinin ticari ilişkisi olan ... şirketi ile ... şirketinin aynı şirket olduğunu, Gaziantep 3. Noterliği tarafından kuruluş sözleşmesi tercüme edilirken şirketin adının da tercüme edildiğinin, hatanın buradan kaynaklandığını ileri sürmüş olup Kayseri 13. Noterliği'nin 18/09/2024 tarih....., ...... ve .... yevmiye nolu belgeleri incelenmekle ... CONTRACTING Şirketinin kuruluş sözleşmesinin kuruluş sözleşmesi ve 05/06/2017 tarihli genel kurul tutanağının tercümesinin yapıldığı, bu belgeler ile Gaziantep 3. Noterliği'nin 28/05/2021 tarih ...... yevmiye nolu tercümesine konu kuruluş sözleşmesi ile Kayseri 13. Noterliği'nin 18/09/2024 tarih ... yevmiye nolu tercümeli kuruluş sözleşmesinin aynı olduğu yalnız Gaziantep 3. Noterliği'ni evrakında şirket adı da tercüme edilerek ... Genel Müteahhitlik Limited Şirketinin adının ... Genel Müteahhitlik Limited Şirketi olarak çevrildiği görülmekle eldeki davada davacı şirketin ... Genel Müteahhitlik Limited Şirketi olduğu, dolayısıyla davacı şirketin aktif husumetinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dosya bir şirketler muhasebesi alanında uzman mali müşavir bilirkişi, bir şirketler hukuku alanında nitelikli hesalama uzmanı bilirkişi ile bir elektrik mühendisi bilirkişisi olmak üzere 3 kişilik bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdi edilerek ile davacı iddiası, davalı savunması, ticari defterler incelenerek, davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş. ile ... Genel Müteahhitlik Limited Şirketi arasında yapılan kablo üretimi ve satışı için anlaşmasına göre davalı ... şirketinin ürettiği ürünlerin nitelikleri gereğince davacı şirketin zamanında teslim almaması durumunda piyasada satışı yapılabilecek nitelikte ürünler olup olmadığı, davalının anlaşma kapsamında ürettiği ürünlerin hepsinin davacı alıcı firmaya özel üretilmesi nedeniyle piyasada satış imkanının bulunmaması halinde malın teslim alınmaması nedeniyle davalının 2013-2014 yıllarındaki zararının ( ürünün hurdaya gönderilmesi kılıfın tekrar soyulması, eritilme ve tekrar filmaşin haline getirilmesi ve tekrar çekilme gibi) belirlenmesi suretiyle davalı ... şirketine 18/12/2013 tarihinde yapılan 114.000,00 USD ödemeden mahsubu neticesinde davacının zararının USD olarak tespiti, ayrıca davalı şirketlerin ticari defter ve belgeleri ile Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları( ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Holding A.Ş.'nin 2013 yılında geçerli ana sözleşmeleri, yöneticileri, ortakları ve temsilcileri vs.) incelenerek TTK 195 vd uyarınca "hakim şirket" ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda gerekçeli dayanaklı rapor hazırlanması istenilmiş olup 10/06/2025 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda davaya konu ürünlerin davacı şirket tarafından zamanında teslim almaması durumunda piyasada satışı yapılabilecek nitelikte ürünler olduğu tespit edilmiş olup teknik bilirkişinin hazırlamış olduğu rapor yeterli bulunmuştur.
TBK'nın 106,. maddesi;" Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur." şeklindedir.
Yine TBK'nın 107. Maddesi ise" Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu , hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtuabilir." düzenlemesini içermektedir.
TBK'nın 125/3 maddesinde, ''sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler'' hükmü gözetildiğinde,mal teslim edildiği iddia ve ispat olunmadığı da gözetildiğinde davacı göndermiş olduğu 114.000 USD'yi davalıdan talep edebilecektir. ( Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin .... E..K. sayılı ilamı benzer yöndedir.) Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi uyarınca konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ancak ödemenin ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödenmesi kararlaştırılmış ise alacaklı ödemenin bu para birimiyle veya ülke para birimiyle ödenmesini istemede seçimlik hakka sahiptir. (Yargıtay 9.HD'nin 2020/9125-2021/6983 EK sayılı kararları bu yöndedir.)Davacı tarafından dava dilekçesinde öncelikli olarak 114.000 USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının ödenmesinin talep ettiği görüldüğünden davalı ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile, 114.000 USD'nin fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalı ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine, dava tarihinden önce davalı taraf temerrüde düşürülmediğinden dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına karar verilmiştir
Ayrıca emsal nitelikteki Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2023/3573 E. 2024/1388 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2020/6387 E. 2022/3774 Karar sayılı ilamı doğrultusunda kabul edilen döviz alacaklarının dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı üzerinden davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmiştir.
Davalı ... Holding A.Ş. yönünden yapılan incelemede;
TTK'nın 195. maddesinde;" a) Bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketinin, doğrudan veya dolaylı olarak;
1. Oy haklarının çoğunluğuna sahipse veya
2. Şirket sözleşmesi uyarınca, yönetim organında karar alabilecek çoğunluğu oluşturan sayıda üyenin seçimini sağlayabilmek hakkını haizse veya
3. Kendi oy hakları yanında, bir sözleşmeye dayanarak, tek başına veya diğer pay sahipleri ya da ortaklarla birlikte, oy haklarının çoğunluğunu oluşturuyorsa,
b) Bir ticaret şirketi, diğer bir ticaret şirketini, bir sözleşme gereğince veya başka bir yolla hâkimiyeti altında tutabiliyorsa, birinci şirket hâkim, diğeri bağlı şirkettir. Bu şirketlerden en az birinin merkezi Türkiye’de ise, bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin hükümler uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen hâller dışında, bir ticaret şirketinin başka bir ticaret şirketinin paylarının çoğunluğuna veya onu yönetebilecek kararları alabilecek miktarda paylarına sahip bulunması, birinci şirketin hâkimiyetinin varlığına karinedir.
(3) Bir hâkim şirketin, bir veya birkaç bağlı şirket aracılığıyla bir diğer şirkete hâkim olması, dolaylı hâkimiyettir.
(4) Hâkim şirkete doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunan şirketler, onunla birlikte şirketler topluluğunu oluşturur. Hâkim şirketler ana, bağlı şirketler yavru şirket konumundadır.
(5) Şirketler topluluğunun hâkiminin, merkezi veya yerleşim yeri yurt içinde veya dışında bulunan, bir teşebbüs olması hâlinde de, 195 ilâ 209 uncu maddeler ile bu Kanundaki şirketler topluluğuna ilişkin hükümler uygulanır. Hâkim teşebbüs tacir sayılır. Konsolide tablolar hakkındaki hükümler saklıdır.
(6) Şirketler topluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmasında “yönetim kurulu” terimi limited şirketlerde müdürleri, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ile şahıs şirketlerinde yöneticileri, diğer tüzel kişilerde yönetim organını ve gerçek kişilerde gerçek kişinin kendisini ifade eder." düzenlemesi ile,
TTK'nın 209. maddesinde;" Hâkim şirket, topluluk itibarının, topluma veya tüketiciye güven veren bir düzeye ulaştığı hâllerde, bu itibarın kullanılmasının uyandırdığı güvenden sorumludur.
" düzenlemesi bulunmaktadır.
Somut olayda ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Holding A.Ş.'nin TTK'nın 195. maddesi gereğince hakim şirket-bağlı şirket ilişkisinin olup olmadığının ve davalının TTK'nın 209. maddesi gereğince güven sorumluluğunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. ile ... Holding A.Ş.'nin 2013 yılında geçerli ana sözleşmeleri, yöneticileri, ortakları ve temsilcilerinin bildirilmesinin istenilmiştir. Sözkousu ticari kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davalılardan ... Holding A.Ş.nin, ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nde herhangi bir ortaklığının söz konusu olmadığı, ... Holding A.Ş.'nin 14.09.2012 tarihinde yapılan GK toplantısında ve 05.06.2013 tarihli GK toplantısında, 28.06.2013 tarihinde bağlı şirketlerde yapılacak Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında... Holding'i temsilen Mustafa...'ın oy kullanmasına karar verildiği, Genel Kurul toplantı tutanağı incelendiğinde bağlı şirketler listesinde ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. yer almadığı tespit edilmiştir. Davalılardan ... Holding A.Ş.'nde mevcut ortakların ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.'nde de %61,92 hisse oranına sahip oldukları ancak şirket ana sözleşmeleri ve sözleşmelerde yapılan değişiklikler incelendiğinde TTK 195 kapsamında herhangi bir düzenlemenin yer almadığı tespit edilmiş olmakla davacı yanın hakim-bağlı şirket iddiası ile husumet yönelttiği ... Holding A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
1-Davalı ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulü ile, 114.000 USD alacağının dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte fiili ödeme gününde Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının TL olarak ... Hacılar Elektrik San. ve Tic. A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine,
2- Davalı ... Holding A.Ş. yönünden davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,
3-Alınması gereken 89.465,63-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacıdan alınan 23.011,59-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 66.454,04-TL karar ve ilam harcının davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ile 23.011,59-TL peşin harcın davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 3.934,64-TL tebligat ve posta gideri, 21.000,00-TL talimat ve bilirkişi ücretleri ile 650,00-TL tercüman ücreti olmak üzere toplam 25.584,64-TL yargılama giderinin davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Holding A.Ş. tarafından yapılan 50,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 195.358,06-TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı ... Holding A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalı lehine A.A.Ü.T. 7/2. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Holding A.Ş'ye verilmesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalı ... Hacılar Elektrik San. Ve Tic. A.Ş'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
11-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/09/2025
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır